সাৰাংশ (Summary in Assamese)
উদ্যোগ হৈছে এনে এক অৰ্থনৈতিক কাৰ্যকলাপ যি সামগ্ৰী উৎপাদন, খনিজ আহৰণ বা সেৱা প্ৰদানৰ সৈতে সম্পৰ্কিত। উদ্যোগসমূহক কেঁচামালৰ ভিত্তিত, আকাৰৰ ভিত্তিত আৰু মালিকানাৰ ভিত্তিত বৰ্গীকৰণ কৰা হয়। কেঁচামালৰ ভিত্তিত উদ্যোগ চাৰি প্ৰকাৰৰ — কৃষি-ভিত্তিক, খনিজ-ভিত্তিক, বন-ভিত্তিক আৰু সামুদ্ৰিক উদ্যোগ। আকাৰৰ ভিত্তিত উদ্যোগ তিনি প্ৰকাৰৰ — কুটীৰ, ক্ষুদ্ৰ আৰু বৃহৎ উদ্যোগ। মালিকানাৰ ভিত্তিত উদ্যোগ চাৰি প্ৰকাৰৰ — ব্যক্তিগত, চৰকাৰী, যৌথ আৰু সমবায় উদ্যোগ।
লোহা আৰু ইস্পাত উদ্যোগক আধুনিক শিল্পৰ মেৰুদণ্ড বোলা হয়। ভাৰতত জামছেদপুৰৰ টাটা আইৰণ এণ্ড ষ্টীল কোম্পানী (TISCO) বিখ্যাত। সূতা বস্ত্ৰ উদ্যোগত আহমেদাবাদক “ভাৰতৰ মানচেষ্টাৰ” বুলি কোৱা হয়। তথ্য প্ৰযুক্তি (IT) উদ্যোগত আমেৰিকাৰ চিলিকন ভেলী আৰু ভাৰতৰ বাংগালোৰ বিশ্ব বিখ্যাত। উদ্যোগৰ স্থান নিৰ্বাচনত কেঁচামাল, শক্তি, পানী, শ্ৰমিক, মূলধন, পৰিবহন আৰু বজাৰ আদি কাৰকে প্ৰভাৱ পেলায়। অসমত ডিগবয়ৰ তেলশোধনাগাৰ (এছিয়াৰ প্ৰাচীনতম তেলশোধনাগাৰ), চাহ উদ্যোগ আৰু নুমলীগড় শোধনাগাৰ উল্লেখযোগ্য।
Summary (in English)
Industry refers to an economic activity concerned with the production of goods, extraction of minerals, or provision of services. Industries are classified on the basis of raw materials (agro-based, mineral-based, forest-based, marine-based), size (cottage, small-scale, large-scale), and ownership (private, public, joint, cooperative). The iron and steel industry is called the backbone of modern industry, with TISCO at Jamshedpur being India’s major steel centre. Ahmedabad is known as the “Manchester of India” for cotton textiles. Silicon Valley (USA) and Bangalore (India) are the world’s leading IT hubs. In Assam, the Digboi Oil Refinery (Asia’s oldest), the tea industry, and the Numaligarh Refinery are major industrial landmarks. Industrial pollution — air, water, land, and noise — is a serious concern that must be controlled.
উদ্যোগৰ শ্ৰেণীবিভাজন (Classification of Industries)
| ভিত্তি | প্ৰকাৰ | উদাহৰণ |
|---|---|---|
| কেঁচামাল | কৃষি-ভিত্তিক (Agro-based) | কপাহ, মৰাপাট, ৰেচম, চেনি, খাদ্য প্ৰক্ৰিয়াকৰণ |
| কেঁচামাল | খনিজ-ভিত্তিক (Mineral-based) | লোহা আৰু ইস্পাত, চিমেণ্ট, এলুমিনিয়াম |
| কেঁচামাল | বন-ভিত্তিক (Forest-based) | কাগজ, আচবাব, ঔষধ |
| কেঁচামাল | সামুদ্ৰিক (Marine-based) | সামুদ্ৰিক খাদ্য প্ৰক্ৰিয়াকৰণ, মীন শিল্প |
| আকাৰ | কুটীৰ উদ্যোগ (Cottage) | বাঁহৰ সামগ্ৰী, মৃৎশিল্প, হাতেৰে বোৱা কাপোৰ |
| আকাৰ | ক্ষুদ্ৰ উদ্যোগ (Small-scale) | ৰেচম বোৱা, হস্তশিল্প |
| আকাৰ | বৃহৎ উদ্যোগ (Large-scale) | মটৰগাড়ী, লোহা আৰু ইস্পাত কাৰখানা |
| মালিকানা | ব্যক্তিগত (Private) | টাটা, বিৰলা |
| মালিকানা | চৰকাৰী (Public) | SAIL, ভেল (BHEL) |
| মালিকানা | যৌথ (Joint) | মাৰুতি উদ্যোগ |
| মালিকানা | সমবায় (Cooperative) | AMUL, সুধা ডেয়াৰী |
চমু প্ৰশ্নোত্তৰ
প্ৰশ্ন ১: উদ্যোগ কাক বোলে?
উত্তৰঃ উদ্যোগ হৈছে এনে এক অৰ্থনৈতিক কাৰ্যকলাপ যি সামগ্ৰী উৎপাদন, খনিজ আহৰণ বা সেৱা প্ৰদানৰ সৈতে সম্পৰ্কিত। উদাহৰণস্বৰূপে, লোহা আৰু ইস্পাত উৎপাদন, কয়লা খনন আৰু পৰ্যটন সেৱা উদ্যোগৰ অন্তৰ্ভুক্ত।
প্ৰশ্ন ২: কেঁচামালৰ ভিত্তিত উদ্যোগক কেইভাগে ভাগ কৰা হয় আৰু কি কি?
উত্তৰঃ কেঁচামালৰ ভিত্তিত উদ্যোগক চাৰিভাগত ভাগ কৰা হয় — (১) কৃষি-ভিত্তিক উদ্যোগ (যেনে: কপাহ বস্ত্ৰ, চেনি), (২) খনিজ-ভিত্তিক উদ্যোগ (যেনে: লোহা আৰু ইস্পাত, চিমেণ্ট), (৩) বন-ভিত্তিক উদ্যোগ (যেনে: কাগজ, আচবাব), (৪) সামুদ্ৰিক উদ্যোগ (যেনে: মীন প্ৰক্ৰিয়াকৰণ)।
প্ৰশ্ন ৩: আকাৰৰ ভিত্তিত উদ্যোগক কেইভাগে ভাগ কৰা হয়?
উত্তৰঃ আকাৰৰ ভিত্তিত উদ্যোগক তিনিভাগত ভাগ কৰা হয় — (১) কুটীৰ উদ্যোগ, (২) ক্ষুদ্ৰ উদ্যোগ, (৩) বৃহৎ উদ্যোগ।
প্ৰশ্ন ৪: মালিকানাৰ ভিত্তিত উদ্যোগৰ প্ৰকাৰসমূহ কি কি?
উত্তৰঃ মালিকানাৰ ভিত্তিত উদ্যোগ চাৰি প্ৰকাৰৰ — (১) ব্যক্তিগত উদ্যোগ (ব্যক্তি বিশেষে মালিকানা), (২) চৰকাৰী উদ্যোগ (চৰকাৰৰ মালিকানা, যেনে SAIL), (৩) যৌথ উদ্যোগ (চৰকাৰ আৰু ব্যক্তিগতৰ যৌথ মালিকানা, যেনে মাৰুতি), (৪) সমবায় উদ্যোগ (উৎপাদক বা শ্ৰমিকৰ দ্বাৰা পৰিচালিত, যেনে AMUL)।
প্ৰশ্ন ৫: লোহা আৰু ইস্পাত উদ্যোগক আধুনিক শিল্পৰ মেৰুদণ্ড কিয় বোলা হয়?
উত্তৰঃ লোহা আৰু ইস্পাতৰ পৰা জাহাজ, ৰেলগাড়ী, মটৰগাড়ী, যন্ত্ৰপাতি, ভৱন নিৰ্মাণৰ সামগ্ৰী আদি অনেক বস্তু তৈয়াৰ হয়। প্ৰায় সকলো উদ্যোগ প্ৰত্যক্ষ বা পৰোক্ষভাৱে ইস্পাতৰ ওপৰত নিৰ্ভৰশীল। সেয়েহে লোহা আৰু ইস্পাত উদ্যোগক “আধুনিক শিল্পৰ মেৰুদণ্ড” বুলি কোৱা হয়।
প্ৰশ্ন ৬: TISCO কি? ইয়াৰ পুৰণি নাম আৰু অৱস্থান কোৱা।
উত্তৰঃ TISCO-ৰ সম্পূৰ্ণ নাম হৈছে Tata Iron and Steel Company Limited। ইয়াক ১৯০৭ চনত ঝাৰখণ্ডৰ চাকচি (বৰ্তমানৰ জামছেদপুৰ)ত স্থাপন কৰা হৈছিল। ই ভাৰতৰ প্ৰথম বৃহৎ লোহা আৰু ইস্পাত কাৰখানা।
প্ৰশ্ন ৭: আহমেদাবাদক “ভাৰতৰ মানচেষ্টাৰ” কিয় বোলা হয়?
উত্তৰঃ আহমেদাবাদত প্ৰচুৰ পৰিমাণে কপাহ বস্ত্ৰ কাৰখানা আছে। গুজৰাটৰ এই চহৰখন কপাহ উৎপাদনকাৰী অঞ্চলৰ মাজত অৱস্থিত আৰু আৰ্দ্ৰ জলবায়ু, দক্ষ শ্ৰমিক আৰু উন্নত পৰিবহন ব্যৱস্থা থকাৰ বাবে বস্ত্ৰ উদ্যোগৰ মূল কেন্দ্ৰ হিচাপে পৰিগণিত হৈছে। সেয়েহে ইয়াক “ভাৰতৰ মানচেষ্টাৰ” বোলা হয়।
প্ৰশ্ন ৮: তথ্য প্ৰযুক্তি (IT) উদ্যোগৰ প্ৰধান কেন্দ্ৰ দুটাৰ নাম কোৱা।
উত্তৰঃ তথ্য প্ৰযুক্তি (IT) উদ্যোগৰ প্ৰধান কেন্দ্ৰ দুটা হৈছে — (১) চিলিকন ভেলী (Silicon Valley) — আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰৰ কেলিফৰ্নিয়া ৰাজ্যত অৱস্থিত, (২) বাংগালোৰ (Bangalore) — ভাৰতৰ কৰ্ণাটক ৰাজ্যত অৱস্থিত, যাক “ভাৰতৰ চিলিকন ভেলী”ও বোলা হয়।
প্ৰশ্ন ৯: উদ্যোগৰ স্থান নিৰ্বাচনত প্ৰভাৱ পেলোৱা কাৰকসমূহ কি কি?
উত্তৰঃ উদ্যোগৰ স্থান নিৰ্বাচনত নিম্নলিখিত কাৰকসমূহে প্ৰভাৱ পেলায় — কেঁচামালৰ উপলব্ধতা, মাটি, পানী, শ্ৰমিক, শক্তি (বিদ্যুৎ/কয়লা), মূলধন, পৰিবহন ব্যৱস্থা আৰু বজাৰ।
প্ৰশ্ন ১০: ডিগবয় তেলশোধনাগাৰ সম্পৰ্কে চমুকৈ লিখা।
উত্তৰঃ অসমৰ তিনিচুকীয়া জিলাৰ ডিগবয়ত অৱস্থিত তেলশোধনাগাৰখন ১৯০১ চনৰ ১১ ডিচেম্বৰত স্থাপিত হৈছিল। ই এছিয়াৰ প্ৰাচীনতম তেলশোধনাগাৰ আৰু বিশ্বৰ সৰ্বাধিক পুৰণি চলি থকা তেলশোধনাগাৰসমূহৰ ভিতৰত অন্যতম। ইয়াত LPG, ডিজেল, পেট্ৰল, পেৰাফিন ওৱেক্স আদি উৎপাদিত হয়।
প্ৰশ্ন ১১: কুটীৰ উদ্যোগ কাক বোলে? উদাহৰণ দিয়া।
উত্তৰঃ কুটীৰ উদ্যোগ হৈছে পৰিয়ালৰ সদস্যসকলে নিজৰ ঘৰতে স্থানীয় কেঁচামাল আৰু পাৰম্পৰিক পদ্ধতিৰে চলোৱা ক্ষুদ্ৰতম উদ্যোগ। এই উদ্যোগত বিনিয়োগৰ পৰিমাণ অতি কম আৰু উৎপাদিত সামগ্ৰী সাধাৰণতে ঘৰতে ব্যৱহাৰ হয় বা স্থানীয় বজাৰত বিক্ৰী হয়। উদাহৰণ: বাঁহৰ সামগ্ৰী তৈয়াৰ, মৃৎশিল্প, হাতেৰে বোৱা কাপোৰ।
প্ৰশ্ন ১২: অসমত চাহ উদ্যোগ কিয় গুৰুত্বপূৰ্ণ?