সাৰাংশ (Summary in Assamese)

উদ্যোগ হৈছে এনে এক অৰ্থনৈতিক কাৰ্যকলাপ যি সামগ্ৰী উৎপাদন, খনিজ আহৰণ বা সেৱা প্ৰদানৰ সৈতে সম্পৰ্কিত। উদ্যোগসমূহক কেঁচামালৰ ভিত্তিত, আকাৰৰ ভিত্তিত আৰু মালিকানাৰ ভিত্তিত বৰ্গীকৰণ কৰা হয়। কেঁচামালৰ ভিত্তিত উদ্যোগ চাৰি প্ৰকাৰৰ — কৃষি-ভিত্তিক, খনিজ-ভিত্তিক, বন-ভিত্তিক আৰু সামুদ্ৰিক উদ্যোগ। আকাৰৰ ভিত্তিত উদ্যোগ তিনি প্ৰকাৰৰ — কুটীৰ, ক্ষুদ্ৰ আৰু বৃহৎ উদ্যোগ। মালিকানাৰ ভিত্তিত উদ্যোগ চাৰি প্ৰকাৰৰ — ব্যক্তিগত, চৰকাৰী, যৌথ আৰু সমবায় উদ্যোগ।

লোহা আৰু ইস্পাত উদ্যোগক আধুনিক শিল্পৰ মেৰুদণ্ড বোলা হয়। ভাৰতত জামছেদপুৰৰ টাটা আইৰণ এণ্ড ষ্টীল কোম্পানী (TISCO) বিখ্যাত। সূতা বস্ত্ৰ উদ্যোগত আহমেদাবাদক “ভাৰতৰ মানচেষ্টাৰ” বুলি কোৱা হয়। তথ্য প্ৰযুক্তি (IT) উদ্যোগত আমেৰিকাৰ চিলিকন ভেলী আৰু ভাৰতৰ বাংগালোৰ বিশ্ব বিখ্যাত। উদ্যোগৰ স্থান নিৰ্বাচনত কেঁচামাল, শক্তি, পানী, শ্ৰমিক, মূলধন, পৰিবহন আৰু বজাৰ আদি কাৰকে প্ৰভাৱ পেলায়। অসমত ডিগবয়ৰ তেলশোধনাগাৰ (এছিয়াৰ প্ৰাচীনতম তেলশোধনাগাৰ), চাহ উদ্যোগ আৰু নুমলীগড় শোধনাগাৰ উল্লেখযোগ্য।

Summary (in English)

Industry refers to an economic activity concerned with the production of goods, extraction of minerals, or provision of services. Industries are classified on the basis of raw materials (agro-based, mineral-based, forest-based, marine-based), size (cottage, small-scale, large-scale), and ownership (private, public, joint, cooperative). The iron and steel industry is called the backbone of modern industry, with TISCO at Jamshedpur being India’s major steel centre. Ahmedabad is known as the “Manchester of India” for cotton textiles. Silicon Valley (USA) and Bangalore (India) are the world’s leading IT hubs. In Assam, the Digboi Oil Refinery (Asia’s oldest), the tea industry, and the Numaligarh Refinery are major industrial landmarks. Industrial pollution — air, water, land, and noise — is a serious concern that must be controlled.

---

উদ্যোগৰ শ্ৰেণীবিভাজন (Classification of Industries)

ভিত্তি	প্ৰকাৰ	উদাহৰণ
কেঁচামাল	কৃষি-ভিত্তিক (Agro-based)	কপাহ, মৰাপাট, ৰেচম, চেনি, খাদ্য প্ৰক্ৰিয়াকৰণ
কেঁচামাল	খনিজ-ভিত্তিক (Mineral-based)	লোহা আৰু ইস্পাত, চিমেণ্ট, এলুমিনিয়াম
কেঁচামাল	বন-ভিত্তিক (Forest-based)	কাগজ, আচবাব, ঔষধ
কেঁচামাল	সামুদ্ৰিক (Marine-based)	সামুদ্ৰিক খাদ্য প্ৰক্ৰিয়াকৰণ, মীন শিল্প
আকাৰ	কুটীৰ উদ্যোগ (Cottage)	বাঁহৰ সামগ্ৰী, মৃৎশিল্প, হাতেৰে বোৱা কাপোৰ
আকাৰ	ক্ষুদ্ৰ উদ্যোগ (Small-scale)	ৰেচম বোৱা, হস্তশিল্প
আকাৰ	বৃহৎ উদ্যোগ (Large-scale)	মটৰগাড়ী, লোহা আৰু ইস্পাত কাৰখানা
মালিকানা	ব্যক্তিগত (Private)	টাটা, বিৰলা
মালিকানা	চৰকাৰী (Public)	SAIL, ভেল (BHEL)
মালিকানা	যৌথ (Joint)	মাৰুতি উদ্যোগ
মালিকানা	সমবায় (Cooperative)	AMUL, সুধা ডেয়াৰী

---

চমু প্ৰশ্নোত্তৰ

প্ৰশ্ন ১: উদ্যোগ কাক বোলে?

উত্তৰঃ উদ্যোগ হৈছে এনে এক অৰ্থনৈতিক কাৰ্যকলাপ যি সামগ্ৰী উৎপাদন, খনিজ আহৰণ বা সেৱা প্ৰদানৰ সৈতে সম্পৰ্কিত। উদাহৰণস্বৰূপে, লোহা আৰু ইস্পাত উৎপাদন, কয়লা খনন আৰু পৰ্যটন সেৱা উদ্যোগৰ অন্তৰ্ভুক্ত।

প্ৰশ্ন ২: কেঁচামালৰ ভিত্তিত উদ্যোগক কেইভাগে ভাগ কৰা হয় আৰু কি কি?

উত্তৰঃ কেঁচামালৰ ভিত্তিত উদ্যোগক চাৰিভাগত ভাগ কৰা হয় — (১) কৃষি-ভিত্তিক উদ্যোগ (যেনে: কপাহ বস্ত্ৰ, চেনি), (২) খনিজ-ভিত্তিক উদ্যোগ (যেনে: লোহা আৰু ইস্পাত, চিমেণ্ট), (৩) বন-ভিত্তিক উদ্যোগ (যেনে: কাগজ, আচবাব), (৪) সামুদ্ৰিক উদ্যোগ (যেনে: মীন প্ৰক্ৰিয়াকৰণ)।

প্ৰশ্ন ৩: আকাৰৰ ভিত্তিত উদ্যোগক কেইভাগে ভাগ কৰা হয়?

উত্তৰঃ আকাৰৰ ভিত্তিত উদ্যোগক তিনিভাগত ভাগ কৰা হয় — (১) কুটীৰ উদ্যোগ, (২) ক্ষুদ্ৰ উদ্যোগ, (৩) বৃহৎ উদ্যোগ।

প্ৰশ্ন ৪: মালিকানাৰ ভিত্তিত উদ্যোগৰ প্ৰকাৰসমূহ কি কি?

উত্তৰঃ মালিকানাৰ ভিত্তিত উদ্যোগ চাৰি প্ৰকাৰৰ — (১) ব্যক্তিগত উদ্যোগ (ব্যক্তি বিশেষে মালিকানা), (২) চৰকাৰী উদ্যোগ (চৰকাৰৰ মালিকানা, যেনে SAIL), (৩) যৌথ উদ্যোগ (চৰকাৰ আৰু ব্যক্তিগতৰ যৌথ মালিকানা, যেনে মাৰুতি), (৪) সমবায় উদ্যোগ (উৎপাদক বা শ্ৰমিকৰ দ্বাৰা পৰিচালিত, যেনে AMUL)।

প্ৰশ্ন ৫: লোহা আৰু ইস্পাত উদ্যোগক আধুনিক শিল্পৰ মেৰুদণ্ড কিয় বোলা হয়?

উত্তৰঃ লোহা আৰু ইস্পাতৰ পৰা জাহাজ, ৰেলগাড়ী, মটৰগাড়ী, যন্ত্ৰপাতি, ভৱন নিৰ্মাণৰ সামগ্ৰী আদি অনেক বস্তু তৈয়াৰ হয়। প্ৰায় সকলো উদ্যোগ প্ৰত্যক্ষ বা পৰোক্ষভাৱে ইস্পাতৰ ওপৰত নিৰ্ভৰশীল। সেয়েহে লোহা আৰু ইস্পাত উদ্যোগক “আধুনিক শিল্পৰ মেৰুদণ্ড” বুলি কোৱা হয়।

প্ৰশ্ন ৬: TISCO কি? ইয়াৰ পুৰণি নাম আৰু অৱস্থান কোৱা।

উত্তৰঃ TISCO-ৰ সম্পূৰ্ণ নাম হৈছে Tata Iron and Steel Company Limited। ইয়াক ১৯০৭ চনত ঝাৰখণ্ডৰ চাকচি (বৰ্তমানৰ জামছেদপুৰ)ত স্থাপন কৰা হৈছিল। ই ভাৰতৰ প্ৰথম বৃহৎ লোহা আৰু ইস্পাত কাৰখানা।

প্ৰশ্ন ৭: আহমেদাবাদক “ভাৰতৰ মানচেষ্টাৰ” কিয় বোলা হয়?

উত্তৰঃ আহমেদাবাদত প্ৰচুৰ পৰিমাণে কপাহ বস্ত্ৰ কাৰখানা আছে। গুজৰাটৰ এই চহৰখন কপাহ উৎপাদনকাৰী অঞ্চলৰ মাজত অৱস্থিত আৰু আৰ্দ্ৰ জলবায়ু, দক্ষ শ্ৰমিক আৰু উন্নত পৰিবহন ব্যৱস্থা থকাৰ বাবে বস্ত্ৰ উদ্যোগৰ মূল কেন্দ্ৰ হিচাপে পৰিগণিত হৈছে। সেয়েহে ইয়াক “ভাৰতৰ মানচেষ্টাৰ” বোলা হয়।

প্ৰশ্ন ৮: তথ্য প্ৰযুক্তি (IT) উদ্যোগৰ প্ৰধান কেন্দ্ৰ দুটাৰ নাম কোৱা।

উত্তৰঃ তথ্য প্ৰযুক্তি (IT) উদ্যোগৰ প্ৰধান কেন্দ্ৰ দুটা হৈছে — (১) চিলিকন ভেলী (Silicon Valley) — আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰৰ কেলিফৰ্নিয়া ৰাজ্যত অৱস্থিত, (২) বাংগালোৰ (Bangalore) — ভাৰতৰ কৰ্ণাটক ৰাজ্যত অৱস্থিত, যাক “ভাৰতৰ চিলিকন ভেলী”ও বোলা হয়।

প্ৰশ্ন ৯: উদ্যোগৰ স্থান নিৰ্বাচনত প্ৰভাৱ পেলোৱা কাৰকসমূহ কি কি?

উত্তৰঃ উদ্যোগৰ স্থান নিৰ্বাচনত নিম্নলিখিত কাৰকসমূহে প্ৰভাৱ পেলায় — কেঁচামালৰ উপলব্ধতা, মাটি, পানী, শ্ৰমিক, শক্তি (বিদ্যুৎ/কয়লা), মূলধন, পৰিবহন ব্যৱস্থা আৰু বজাৰ।

প্ৰশ্ন ১০: ডিগবয় তেলশোধনাগাৰ সম্পৰ্কে চমুকৈ লিখা।

উত্তৰঃ অসমৰ তিনিচুকীয়া জিলাৰ ডিগবয়ত অৱস্থিত তেলশোধনাগাৰখন ১৯০১ চনৰ ১১ ডিচেম্বৰত স্থাপিত হৈছিল। ই এছিয়াৰ প্ৰাচীনতম তেলশোধনাগাৰ আৰু বিশ্বৰ সৰ্বাধিক পুৰণি চলি থকা তেলশোধনাগাৰসমূহৰ ভিতৰত অন্যতম। ইয়াত LPG, ডিজেল, পেট্ৰল, পেৰাফিন ওৱেক্স আদি উৎপাদিত হয়।

প্ৰশ্ন ১১: কুটীৰ উদ্যোগ কাক বোলে? উদাহৰণ দিয়া।

উত্তৰঃ কুটীৰ উদ্যোগ হৈছে পৰিয়ালৰ সদস্যসকলে নিজৰ ঘৰতে স্থানীয় কেঁচামাল আৰু পাৰম্পৰিক পদ্ধতিৰে চলোৱা ক্ষুদ্ৰতম উদ্যোগ। এই উদ্যোগত বিনিয়োগৰ পৰিমাণ অতি কম আৰু উৎপাদিত সামগ্ৰী সাধাৰণতে ঘৰতে ব্যৱহাৰ হয় বা স্থানীয় বজাৰত বিক্ৰী হয়। উদাহৰণ: বাঁহৰ সামগ্ৰী তৈয়াৰ, মৃৎশিল্প, হাতেৰে বোৱা কাপোৰ।

প্ৰশ্ন ১২: অসমত চাহ উদ্যোগ কিয় গুৰুত্বপূৰ্ণ?

উত্তৰঃ অসম বিশ্বৰ অন্যতম প্ৰধান চাহ উৎপাদনকাৰী ৰাজ্য। অসমৰ চাহবাগানসমূহ দেশৰ বৃহৎ অংশ চাহ যোগান ধৰে আৰু প্ৰচুৰ পৰিমাণে বিদেশলৈও ৰপ্তানি হয়। চাহ উদ্যোগে লক্ষাধিক মানুহক কৰ্মসংস্থান প্ৰদান কৰে আৰু অসমৰ অৰ্থনীতিত গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰে।

প্ৰশ্ন ১৩: কৃষি-ভিত্তিক উদ্যোগ আৰু খনিজ-ভিত্তিক উদ্যোগৰ মাজত পাৰ্থক্য কি?

উত্তৰঃ কৃষি-ভিত্তিক উদ্যোগত উদ্ভিদ বা প্ৰাণীজ সামগ্ৰী কেঁচামাল হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰা হয় (যেনে: কপাহ, মৰাপাট, চেনি, খাদ্য প্ৰক্ৰিয়াকৰণ)। খনিজ-ভিত্তিক উদ্যোগত খনিজ আকৰ কেঁচামাল হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰা হয় (যেনে: লোহা আৰু ইস্পাত, এলুমিনিয়াম, চিমেণ্ট)।

প্ৰশ্ন ১৪: চৰকাৰী উদ্যোগ আৰু যৌথ উদ্যোগৰ মাজত পাৰ্থক্য কি?

উত্তৰঃ চৰকাৰী উদ্যোগত মালিকানা সম্পূৰ্ণৰূপে চৰকাৰৰ হাতত থাকে (যেনে: SAIL)। যৌথ উদ্যোগত চৰকাৰ আৰু ব্যক্তিগত উদ্যোক্তা দুয়োজনৰ যৌথ মালিকানা থাকে (যেনে: মাৰুতি উদ্যোগ)।

প্ৰশ্ন ১৫: পিটছবাৰ্গ ইস্পাত উদ্যোগৰ কেন্দ্ৰ হোৱাৰ কাৰণ কি?

উত্তৰঃ পিটছবাৰ্গ (আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰ) ইস্পাত উদ্যোগৰ কেন্দ্ৰ হোৱাৰ কাৰণসমূহ হৈছে — (১) মিনেছোটাৰ খনিৰ পৰা গ্ৰেট লেক জলপথেৰে সুলভ মূল্যত লৌহ আকৰ আমদানি, (২) স্থানীয়ভাৱে কয়লাৰ উপলব্ধতা, (৩) নদীৰ পৰা পানীৰ যোগান, (৪) উন্নত পৰিবহন আৰু বজাৰৰ সুবিধা।

---

দীঘল প্ৰশ্নোত্তৰ

প্ৰশ্ন ১: উদ্যোগৰ শ্ৰেণীবিভাজন কেঁচামালৰ ভিত্তিত বিতংকৈ আলোচনা কৰা।

উত্তৰঃ কেঁচামালৰ ভিত্তিত উদ্যোগক চাৰিটা ভাগত ভাগ কৰা হয়:

• কৃষি-ভিত্তিক উদ্যোগ (Agro-based Industries): এই উদ্যোগত উদ্ভিদ আৰু প্ৰাণীজ সামগ্ৰী কেঁচামাল হিচাপে ব্যৱহাৰ হয়। যেনে — কপাহ বস্ত্ৰ উদ্যোগ, মৰাপাট উদ্যোগ, ৰেচম উদ্যোগ, চেনি উদ্যোগ আৰু খাদ্য প্ৰক্ৰিয়াকৰণ উদ্যোগ।
• খনিজ-ভিত্তিক উদ্যোগ (Mineral-based Industries): এই উদ্যোগত খনিজ আকৰ কেঁচামাল হিচাপে ব্যৱহাৰ হয়। যেনে — লোহা আৰু ইস্পাত উদ্যোগ, এলুমিনিয়াম উদ্যোগ, চিমেণ্ট উদ্যোগ। এই উদ্যোগসমূহ অন্য উদ্যোগৰ বাবে যন্ত্ৰপাতি আৰু আন সামগ্ৰী যোগান দিয়ে।
• বন-ভিত্তিক উদ্যোগ (Forest-based Industries): এই উদ্যোগত বনজ সামগ্ৰী কেঁচামাল হিচাপে ব্যৱহাৰ হয়। যেনে — কাগজ উদ্যোগ, আচবাব উদ্যোগ, ঔষধ উদ্যোগ।
• সামুদ্ৰিক উদ্যোগ (Marine-based Industries): এই উদ্যোগত সামুদ্ৰিক প্ৰাণী আৰু উদ্ভিদৰ পৰা প্ৰাপ্ত সামগ্ৰী কেঁচামাল হিচাপে ব্যৱহাৰ হয়। যেনে — মীন প্ৰক্ৰিয়াকৰণ উদ্যোগ।

প্ৰশ্ন ২: উদ্যোগৰ স্থান নিৰ্বাচনত প্ৰভাৱ পেলোৱা কাৰকসমূহ বিতংকৈ আলোচনা কৰা।

উত্তৰঃ উদ্যোগৰ স্থান নিৰ্বাচনত নিম্নলিখিত কাৰকসমূহে প্ৰভাৱ পেলায়:

• কেঁচামাল: উদ্যোগ সাধাৰণতে কেঁচামালৰ উৎসৰ ওচৰত স্থাপিত হয়, যাতে পৰিবহন খৰচ কম হয়।
• শক্তি: বিদ্যুৎ, কয়লা বা প্ৰাকৃতিক গেছৰ সহজলভ্যতা উদ্যোগ স্থাপনৰ বাবে অত্যাৱশ্যকীয়।
• পানী: অধিকাংশ উদ্যোগত উৎপাদন প্ৰক্ৰিয়াত প্ৰচুৰ পানীৰ প্ৰয়োজন হয়। সেয়েহে উদ্যোগ নদী বা জলৰাশিৰ ওচৰত স্থাপিত হয়।
• শ্ৰমিক: দক্ষ আৰু সুলভ মূল্যৰ শ্ৰমিকৰ সহজলভ্যতা উদ্যোগ স্থাপনৰ বাবে প্ৰয়োজনীয়।
• মূলধন: উদ্যোগ স্থাপন আৰু পৰিচালনাৰ বাবে যথেষ্ট মূলধনৰ প্ৰয়োজন।
• পৰিবহন: উন্নত সড়ক, ৰেল আৰু জলপথ পৰিবহনৰ ব্যৱস্থা উদ্যোগ স্থাপনত সহায় কৰে।
• বজাৰ: উৎপাদিত সামগ্ৰী বিক্ৰীৰ বাবে ওচৰত বজাৰ থকাটো গুৰুত্বপূৰ্ণ।

প্ৰশ্ন ৩: লোহা আৰু ইস্পাত উদ্যোগৰ বিষয়ে এটি টোকা লিখা।

উত্তৰঃ লোহা আৰু ইস্পাত উদ্যোগক “আধুনিক শিল্পৰ মেৰুদণ্ড” বুলি কোৱা হয়। কাৰণ প্ৰায় সকলো উদ্যোগেই প্ৰত্যক্ষ বা পৰোক্ষভাৱে ইস্পাতৰ ওপৰত নিৰ্ভৰশীল। জাহাজ, ৰেলগাড়ী, মটৰগাড়ী, যন্ত্ৰপাতি, নিৰাপত্তা পিন আদি সকলো ইস্পাতেৰে তৈয়াৰ। এই উদ্যোগৰ প্ৰধান কেন্দ্ৰসমূহ হৈছে — পিটছবাৰ্গ (আমেৰিকা), ৰুৰ (জাৰ্মানি), জামছেদপুৰ (ভাৰত), চাংহাই (চীন)। ভাৰতত TISCO (টাটা আইৰণ এণ্ড ষ্টীল কোম্পানী) ১৯০৭ চনত ঝাৰখণ্ডৰ জামছেদপুৰত স্থাপিত হৈছিল। SAIL (Steel Authority of India Limited) হৈছে চৰকাৰী ক্ষেত্ৰৰ প্ৰধান ইস্পাত উদ্যোগ।

প্ৰশ্ন ৪: কপাহ বস্ত্ৰ উদ্যোগৰ বিষয়ে আলোচনা কৰা।

উত্তৰঃ কপাহ বস্ত্ৰ উদ্যোগ বিশ্বৰ অন্যতম প্ৰাচীন আৰু গুৰুত্বপূৰ্ণ উদ্যোগ। কপাহ বস্ত্ৰ উৎপাদনত গিনিং, সূতা কটা, বোৱা, ৰং কৰা আৰু ছপা কৰাৰ প্ৰক্ৰিয়া জড়িত। ভাৰতত মুম্বাই আৰু আহমেদাবাদ এই উদ্যোগৰ প্ৰধান কেন্দ্ৰ। আহমেদাবাদক “ভাৰতৰ মানচেষ্টাৰ” বোলা হয়। আৰ্দ্ৰ জলবায়ু, দক্ষ শ্ৰমিক, কপাহ উৎপাদনকাৰী অঞ্চলৰ নৈকট্য আৰু উন্নত বন্দৰ সুবিধাৰ বাবে মুম্বাই এই উদ্যোগৰ গুৰুত্বপূৰ্ণ কেন্দ্ৰ হৈছে। বিশ্বত চীন, ভাৰত, আমেৰিকা, জাপান আৰু ফ্ৰান্স বস্ত্ৰ উদ্যোগত আগশাৰীত।

প্ৰশ্ন ৫: ঔদ্যোগিক প্ৰদূষণ আৰু পৰিবেশৰ সংৰক্ষণ সম্পৰ্কে আলোচনা কৰা।

উত্তৰঃ উদ্যোগসমূহে চাৰি প্ৰকাৰৰ প্ৰদূষণ ঘটায়:

• বায়ু প্ৰদূষণ: কাৰখানাৰ ধোৱা আৰু বিষাক্ত গেছে বায়ু প্ৰদূষিত কৰে।
• পানী প্ৰদূষণ: কাৰখানাৰ দূষিত পানী নদী-পুখুৰীলৈ মিহলি হয়।
• মাটি প্ৰদূষণ: কাৰখানাৰ আৱৰ্জনা মাটিত পোত দিলে বা পেলাই দিলে মাটি প্ৰদূষিত হয়।
• শব্দ প্ৰদূষণ: কাৰখানাৰ যন্ত্ৰৰ শব্দে পৰিৱেশ কলুষিত কৰে।

প্ৰদূষণ নিয়ন্ত্ৰণৰ উপায়সমূহ হৈছে — কাৰখানাৰ ধোৱা পৰিশোধন কৰা, দূষিত পানী পুনৰ প্ৰক্ৰিয়াকৰণ কৰা, গছ ৰোপণ কৰা আৰু পৰিৱেশ সংৰক্ষণ আইন মানি চলা।

প্ৰশ্ন ৬: অসমৰ উদ্যোগসমূহৰ বিষয়ে আলোচনা কৰা।

উত্তৰঃ অসমৰ প্ৰধান উদ্যোগসমূহ হৈছে:

• চাহ উদ্যোগ: অসম বিশ্বৰ অন্যতম প্ৰধান চাহ উৎপাদনকাৰী ৰাজ্য। ডিব্ৰুগড়, যোৰহাট, শিৱসাগৰ আদি জিলাত বৃহৎ সংখ্যক চাহবাগান আছে।
• তেল শোধনাগাৰ (ডিগবয়): তিনিচুকীয়া জিলাৰ ডিগবয়ত এছিয়াৰ প্ৰাচীনতম তেলশোধনাগাৰ আছে। ইয়াক ১৯০১ চনত স্থাপন কৰা হৈছিল।
• নুমলীগড় শোধনাগাৰ: গোলাঘাট জিলাৰ নুমলীগড়ত আধুনিক তেলশোধনাগাৰ আছে।
• হাতীৰুলৈ কাগজ কল: জগীৰোডত ঐতিহাসিক কাগজ কল আছে।
• হস্তশিল্প: অসমৰ মেখেলা-চাদৰ, গামোছা, বাঁহ-বেতৰ সামগ্ৰী, মৃৎশিল্প আদি বিশ্বখ্যাত।

---

শূন্যস্থান পূৰণ কৰা

১. ________ হৈছে এনে এক অৰ্থনৈতিক কাৰ্যকলাপ যি সামগ্ৰী উৎপাদন, খনিজ আহৰণ বা সেৱা প্ৰদানৰ সৈতে সম্পৰ্কিত।

উত্তৰঃ উদ্যোগ

২. লোহা আৰু ইস্পাত উদ্যোগক আধুনিক শিল্পৰ ________ বোলা হয়।

উত্তৰঃ মেৰুদণ্ড

৩. আহমেদাবাদক “ভাৰতৰ ________” বুলি কোৱা হয়।

উত্তৰঃ মানচেষ্টাৰ

৪. ভাৰতত TISCO ১৯০৭ চনত ________ ত স্থাপিত হৈছিল।

উত্তৰঃ জামছেদপুৰ (ঝাৰখণ্ড)

৫. চিলিকন ভেলী আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰৰ ________ ৰাজ্যত অৱস্থিত।

উত্তৰঃ কেলিফৰ্নিয়া

৬. অসমৰ ডিগবয়ত ________ চনত এছিয়াৰ প্ৰাচীনতম তেলশোধনাগাৰ স্থাপিত হৈছিল।

উত্তৰঃ ১৯০১

৭. AMUL হৈছে এটি ________ উদ্যোগৰ উদাহৰণ।

উত্তৰঃ সমবায়

৮. পিটছবাৰ্গ ________ দেশত অৱস্থিত এক বিখ্যাত ইস্পাত উদ্যোগৰ কেন্দ্ৰ।

উত্তৰঃ আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰ

৯. ওছাকাক “জাপানৰ ________” বোলা হয়।

উত্তৰঃ মানচেষ্টাৰ

১০. চেনি উদ্যোগ এটি ________-ভিত্তিক উদ্যোগৰ উদাহৰণ।

উত্তৰঃ কৃষি

---

শুদ্ধ নে অশুদ্ধ

১. উদ্যোগ হৈছে এক প্ৰাথমিক অৰ্থনৈতিক কাৰ্যকলাপ।

উত্তৰঃ অশুদ্ধ। (উদ্যোগ হৈছে দ্বিতীয় বা তৃতীয় অৰ্থনৈতিক কাৰ্যকলাপ।)

২. ডিগবয়ৰ তেলশোধনাগাৰ এছিয়াৰ প্ৰাচীনতম।

উত্তৰঃ শুদ্ধ।

৩. AMUL হৈছে চৰকাৰী উদ্যোগৰ উদাহৰণ।

উত্তৰঃ অশুদ্ধ। (AMUL হৈছে সমবায় উদ্যোগৰ উদাহৰণ।)

৪. বাংগালোৰক “ভাৰতৰ চিলিকন ভেলী” বোলা হয়।

উত্তৰঃ শুদ্ধ।

৫. কাগজ উদ্যোগ এটি খনিজ-ভিত্তিক উদ্যোগ।

উত্তৰঃ অশুদ্ধ। (কাগজ উদ্যোগ এটি বন-ভিত্তিক উদ্যোগ।)

৬. TISCO হৈছে চৰকাৰী ক্ষেত্ৰৰ উদ্যোগ।

উত্তৰঃ অশুদ্ধ। (TISCO হৈছে ব্যক্তিগত ক্ষেত্ৰৰ উদ্যোগ — টাটা গোষ্ঠীৰ।)

৭. উদ্যোগ স্থাপনত কেঁচামালৰ উপলব্ধতা এটি গুৰুত্বপূৰ্ণ কাৰক।

উত্তৰঃ শুদ্ধ।

৮. কুটীৰ উদ্যোগত প্ৰচুৰ মূলধন আৰু যন্ত্ৰপাতিৰ প্ৰয়োজন হয়।

উত্তৰঃ অশুদ্ধ। (কুটীৰ উদ্যোগত অতি কম মূলধন আৰু পাৰম্পৰিক সঁজুলি ব্যৱহাৰ হয়।)

---

মিলোৱা

‘ক’ স্তম্ভ	‘খ’ স্তম্ভ
১. TISCO	ক. ভাৰতৰ মানচেষ্টাৰ
২. আহমেদাবাদ	খ. এছিয়াৰ প্ৰাচীনতম তেলশোধনাগাৰ
৩. ডিগবয়	গ. সমবায় উদ্যোগ
৪. AMUL	ঘ. জামছেদপুৰত অৱস্থিত ইস্পাত কাৰখানা
৫. বাংগালোৰ	ঙ. ভাৰতৰ চিলিকন ভেলী
৬. SAIL	চ. চৰকাৰী ইস্পাত উদ্যোগ

উত্তৰঃ ১-ঘ, ২-ক, ৩-খ, ৪-গ, ৫-ঙ, ৬-চ

---

অতিৰিক্ত চমু প্ৰশ্নোত্তৰ

প্ৰশ্ন: ঔদ্যোগিক ব্যৱস্থাৰ তিনিটা মূল উপাদান কি কি?

উত্তৰঃ ঔদ্যোগিক ব্যৱস্থাৰ তিনিটা মূল উপাদান হৈছে — (১) উপকৰণ (Inputs): কেঁচামাল, শ্ৰমিক, মূলধন, শক্তি, পৰিবহন খৰচ। (২) প্ৰক্ৰিয়া (Processes): সামগ্ৰী প্ৰস্তুত কৰাৰ বিভিন্ন কাৰ্যক্ৰম। (৩) উৎপাদন (Outputs): সম্পূৰ্ণ সামগ্ৰী আৰু লাভ।

প্ৰশ্ন: SAIL-ৰ সম্পূৰ্ণ নাম কি?

উত্তৰঃ SAIL-ৰ সম্পূৰ্ণ নাম হৈছে Steel Authority of India Limited। ই ভাৰত চৰকাৰৰ মালিকানাধীন এক বৃহৎ ইস্পাত উদ্যোগ।

প্ৰশ্ন: বস্ত্ৰ উদ্যোগত কেনে কেনে প্ৰক্ৰিয়া জড়িত?

উত্তৰঃ বস্ত্ৰ উদ্যোগত গিনিং (তুলা আঁতৰোৱা), সূতা কটা (Spinning), বোৱা (Weaving), ৰং কৰা (Dyeing) আৰু ছপা কৰা (Printing) প্ৰক্ৰিয়াসমূহ জড়িত।

প্ৰশ্ন: নুমলীগড় শোধনাগাৰ ক’ত অৱস্থিত?

উত্তৰঃ নুমলীগড় শোধনাগাৰ অসমৰ গোলাঘাট জিলাত অৱস্থিত। ই এটি আধুনিক তেলশোধনাগাৰ।

প্ৰশ্ন: “উদ্যোগীকৰণ” মানে কি?

উত্তৰঃ কোনো এখন দেশ বা অঞ্চলত উদ্যোগৰ বিকাশ আৰু প্ৰসাৰৰ প্ৰক্ৰিয়াকে উদ্যোগীকৰণ বোলা হয়। উদ্যোগীকৰণৰ ফলত কৰ্মসংস্থান বৃদ্ধি পায়, জীৱনযাত্ৰাৰ মান উন্নত হয় আৰু অৰ্থনৈতিক উন্নয়ন সাধিত হয়।