সাৰাংশ: এন্ ফ্ৰাঙ্ক ইহুদী সম্প্ৰদায়ৰ এগৰাকী কিশোৰী ছোৱালী আছিল। দ্বিতীয় বিশ্বযুদ্ধৰ সময়ত জাৰ্মানৰ সৈনিক নেতা এডলফ হিটলাৰৰ নেতৃত্বত নাজীবাহিনীয়ে লাখ লাখ ইহুদীক নৃশংসভাৱে হত্যা কৰিছিল। সেই সময়ত এন্ ফ্ৰাঙ্কৰ দেউতাক অট’ ফ্ৰাঙ্কে পৰিয়ালসহ নাজীবাহিনীৰ হাতৰ পৰা ৰক্ষা পাবলৈ এটা পণ্যাগাৰত দুবছৰ কাল লুকাই থাকিছিল। সেই যন্ত্ৰণাকাতৰ গোপন জীৱনৰ কৰুণ অভিজ্ঞতা এন্ ফ্ৰাঙ্কে তেওঁৰ ডায়েৰীৰ পাতত লিখি গৈছিল।

এন্ ফ্ৰাঙ্কৰ বন্ধু-বৰ্গ আছিল যদিও তেওঁৰ মনৰ কথা অন্তৰ উজাৰি ক’ব পৰা এজন প্ৰকৃত বন্ধুৰ অভাৱ আছিল। সেইবাবে তেওঁ দিনলেখা লিখিবলৈ আৰম্ভ কৰিছিল। তেওঁ তেওঁৰ ডায়েৰীখনক ‘কিটি’ নামৰ এজন কাল্পনিক বন্ধু হিচাপে গণ্য কৰিছিল আৰু তেওঁক সম্বোধন কৰিয়েই সকলো কথা লিখিছিল। এন্ ফ্ৰাঙ্কে ১৯৪২ চনৰ ১২ জুনৰ পৰা ১৯৪৪ চনৰ ১ আগষ্টলৈকে দিনলেখা লিখিছিল।

১৯৪৪ চনত হলেণ্ড চৰকাৰৰ এজন বিষয়াই লণ্ডনৰ পৰা অনাতাঁৰ যোগে ঘোষণা কৰিছিল যে যুদ্ধ শাম কটাৰ পিছত জাৰ্মান অধিগৃহীত অঞ্চলত বাস কৰি যুদ্ধৰ সময়ত দুখ-যন্ত্ৰণা ভোগ কৰা লোকসকলৰ সাক্ষ্য গ্ৰহণ কৰা হ’ব আৰু সেইবোৰ প্ৰকাশ কৰা হ’ব। এই ঘোষণাৰদ্বাৰা অনুপ্ৰাণিত হৈ এন্ ফ্ৰাঙ্কে নিজৰ ডায়েৰীখন সম্পাদনা কৰিছিল যাতে পৰৱৰ্তী প্ৰজন্মই সেই সময়ৰ কথা জানিব পাৰে। তেওঁ ১৯৪৫ চনত নাজীবাহিনীৰ বন্দীশিবিৰত মৃত্যুবৰণ কৰে। পিছত তেওঁৰ দেউতাকে ডায়েৰীখন পুথি আকাৰে প্ৰকাশ কৰে আৰু ই বিশ্বসাহিত্যৰ অমূল্য সম্পদ হিচাপে পৰিগণিত হয়।

Summary: Anne Frank was a young Jewish girl who lived during the Second World War. Under the leadership of Adolf Hitler, the Nazi forces brutally persecuted and killed millions of Jews across Europe. To escape the Nazi atrocities, Anne’s father Otto Frank hid his family in a warehouse for two years. Anne documented her painful experiences of this secret life in her diary, addressed to her imaginary friend “Kitty,” as she lacked a true friend with whom she could share her innermost thoughts. She wrote her diary from June 12, 1942 to August 1, 1944.

In 1944, a Holland government official announced over radio from London that after the war, he would collect and publish testimonies of people who had suffered under German occupation. Inspired by this announcement, Anne began editing her diary so that future generations could learn about the suffering of that era. Tragically, Anne Frank died in a Nazi concentration camp in early 1945. Her father Otto Frank, who survived the war, later published her diary. “The Diary of Anne Frank” has since become one of the most widely read and treasured works in world literature, bearing witness to the horrors of war and the resilience of the human spirit.

---

পাঠভিত্তিক ক্ৰিয়াকলাপ

চমু প্ৰশ্নোত্তৰ

১। তলত দিয়া প্ৰশ্নবোৰৰ চমু উত্তৰ দিয়া –

(ক) জন্মসূত্ৰে এন্ ফ্ৰাঙ্ক কোন সম্প্ৰদায়ৰ ছোৱালী আছিল?

উত্তৰঃ জন্মসূত্ৰে এন্ ফ্ৰাঙ্ক ইহুদী সম্প্ৰদায়ৰ ছোৱালী আছিল।

(খ) এন্ ফ্ৰাঙ্কৰ দেউতাকৰ নাম কি আছিল?

উত্তৰঃ এন্ ফ্ৰাঙ্কৰ দেউতাকৰ নাম আছিল অট’ ফ্ৰাঙ্ক।

(গ) নাজীবাহিনীৰ হাতৰ পৰা ৰক্ষা পাবলৈ তেওঁলোক ক’ত লুকাই আছিল?

উত্তৰঃ নাজীবাহিনীৰ হাতৰ পৰা ৰক্ষা পাবলৈ তেওঁলোক এটা পণ্যাগাৰত দুবছৰ কাল লুকাই আছিল।

(ঘ) এন্ ফ্ৰাঙ্কে কেতিয়াৰ পৰা কেতিয়ালৈকে দিনলেখা লিখিছিল?

উত্তৰঃ এন্ ফ্ৰাঙ্কে ১৯৪২ চনৰ ১২ জুনৰ পৰা ১৯৪৪ চনৰ ১ আগষ্টলৈকে দিনলেখা লিখিছিল।

(ঙ) দ্বিতীয় বিশ্বযুদ্ধৰ সময়ত জাৰ্মানৰ সৈনিক নেতাজনৰ নাম কি আছিল? তেওঁ ইহুদীসকলৰ প্ৰতি কেনেধৰণৰ আচৰণ কৰিছিল?

উত্তৰঃ দ্বিতীয় বিশ্বযুদ্ধৰ সময়ত জাৰ্মানৰ সৈনিক নেতাজনৰ নাম আছিল এডলফ হিটলাৰ। তেওঁ ইহুদীসকলৰ ওপৰত বৰ্বৰ অত্যাচাৰ কৰিছিল আৰু লাখ লাখ ইহুদীক নিজে আৰু তেওঁৰ নাজীবাহিনীৰ হতুৱাই নৃশংসভাৱে হত্যা কৰিছিল।

(চ) এন্ ফ্ৰাঙ্কে দিনলেখা লিখিবলৈ কিয় ইচ্ছা কৰিছিল?

উত্তৰঃ এন্ ফ্ৰাঙ্কৰ বন্ধু-বৰ্গ আছিল যদিও তেওঁ বন্ধু-বৰ্গ আৰু আত্মীয়-স্বজনৰ লগত কেৱল গতানুগতিক কথা-বতৰাহে পাতিব পাৰিছিল। তেওঁৰ মনৰ গভীৰ কথাবোৰ অন্তৰ উজাৰি ক’ব পৰা এজন প্ৰকৃত বন্ধুৰ অভাৱ আছিল। সেই অভাৱ পূৰণ কৰিবলৈ তেওঁ দিনলেখা লিখিবলৈ ইচ্ছা কৰিছিল।

(ছ) এন্ ফ্ৰাঙ্কে ‘কিটি’ক বন্ধু হিচাপে কিয় গণ্য কৰিছিল?

উত্তৰঃ ‘কিটি’ এন্ ফ্ৰাঙ্কৰ এজন কাল্পনিক বন্ধু। এন্ ফ্ৰাঙ্কৰ মনৰ গভীৰ কথাবোৰ ক’ব পৰা কোনো প্ৰকৃত বন্ধু নাছিল। সেইবাবে তেওঁ নিজৰ ডায়েৰীখনকেই ‘কিটি’ নামেৰে সম্বোধন কৰি তেওঁৰ বন্ধু হিচাপে গণ্য কৰিছিল। কাগজৰ ধৈৰ্য মানুহতকৈ বেছি বুলি তেওঁ বিশ্বাস কৰিছিল আৰু ডায়েৰীখনত নিজৰ সকলো মনৰ কথা লিখি গৈছিল।

(জ) এন্ ফ্ৰাঙ্কে নিজৰ দিনলেখাখন সম্পাদনা কৰিবলৈ কিয় বিচাৰিছিল?

উত্তৰঃ ১৯৪৪ চনত হলেণ্ড চৰকাৰৰ এজন বিষয়াই লণ্ডনৰ পৰা অনাতাঁৰ যোগে ঘোষণা কৰিছিল যে যুদ্ধৰ পিছত জাৰ্মান অধিগৃহীত অঞ্চলত থাকি দুখ-যন্ত্ৰণা ভোগ কৰা লোকসকলৰ সাক্ষ্য গ্ৰহণ কৰি সেইবোৰ জনসাধাৰণৰ বাবে প্ৰচাৰ কৰা হ’ব। এই ঘোষণাৰদ্বাৰা অনুপ্ৰাণিত হৈ এন্ ফ্ৰাঙ্কে নিজৰ ডায়েৰীখন সম্পাদনা কৰিবলৈ বিচাৰিছিল, যাতে পৰৱৰ্তী প্ৰজন্মই সেই সময়ত ঘটা ঘটনাবোৰৰ কথা আৰু মনৰ ভাৱবোৰ জানিব পাৰে।

---

দীঘলীয়া প্ৰশ্নোত্তৰ

২। এন্ ফ্ৰাঙ্কৰ চমু পৰিচয় দিয়া।

উত্তৰঃ এন্ ফ্ৰাঙ্ক ইহুদী সম্প্ৰদায়ৰ এগৰাকী কিশোৰী ছোৱালী আছিল। তেওঁৰ দেউতাকৰ নাম আছিল অট’ ফ্ৰাঙ্ক। দ্বিতীয় বিশ্বযুদ্ধৰ সময়ত এডলফ হিটলাৰৰ নেতৃত্বত নাজীবাহিনীয়ে ইহুদীসকলৰ ওপৰত যি বৰ্বৰ অত্যাচাৰ চলাইছিল, তাৰ পৰা ৰক্ষা পাবলৈ তেওঁৰ পৰিয়ালে এটা পণ্যাগাৰত দুবছৰ কাল লুকাই থাকিছিল।

এন্ ফ্ৰাঙ্কে ১৯৪২ চনৰ ১২ জুনৰ পৰা তেওঁৰ দিনলেখা লিখিবলৈ আৰম্ভ কৰিছিল। তেওঁৰ কোনো প্ৰকৃত বন্ধু নাছিল বাবে তেওঁ নিজৰ ডায়েৰীখনকে ‘কিটি’ নামৰ কাল্পনিক বন্ধু হিচাপে গণ্য কৰি তাত মনৰ কথা লিখি থৈছিল। ১৯৪৪ চনৰ ১ আগষ্টত তেওঁৰ দিনলেখা লেখা বন্ধ হয়। নাজীবাহিনীৰ হাতত ধৰা পৰাৰ পিছত ১৯৪৫ চনত এন্ ফ্ৰাঙ্কৰ মৃত্যু হয়। পিছত তেওঁৰ দেউতাক অট’ ফ্ৰাঙ্কে ডায়েৰীখন পুথি আকাৰে প্ৰকাশ কৰে। এই পুথিখন বিশ্বসাহিত্যৰ এক অমূল্য সম্পদ হিচাপে পৰিগণিত হৈছে।

৩। “কাগজৰ ধৈৰ্য মানুহতকৈ বেছি।” — এই কথাষাৰৰ তাৎপৰ্য বুজাই লিখা।

উত্তৰঃ এন্ ফ্ৰাঙ্কে এই কথাষাৰৰ জৰিয়তে বুজাইছে যে কাগজ অৰ্থাৎ ডায়েৰীখনক মানুহৰ দৰে সকলো বিচাৰ কৰা বা মন্তব্য কৰাৰ সুযোগ নাই। মানুহে কথা শুনি নানা মন্তব্য কৰিব পাৰে, বিচাৰ কৰিব পাৰে, কিন্তু কাগজে সকলো কথা মৌনে সহ্য কৰে। মানুহৰ মাজত থাকিলেও মনৰ গভীৰতম কথা সকলোকে ক’ব নোৱাৰি। কিন্তু ডায়েৰীৰ পাতত মনৰ সকলো কথা নিঃসংকোচে লিখিব পাৰি।

এন্ ফ্ৰাঙ্কৰ বহু বন্ধু-বান্ধৱী আছিল যদিও তেওঁলোকৰ লগত গতানুগতিক কথাহে পাতিব পাৰিছিল। গভীৰ অনুভূতি, যন্ত্ৰণা আৰু স্বপ্নৰ কথা ক’ব পৰা এজনো প্ৰকৃত বন্ধু নাছিল। সেইবাবে তেওঁ ডায়েৰীখনকে বন্ধু হিচাপে গণ্য কৰিছিল। ডায়েৰীৰ পাত কেতিয়াও তেওঁৰ কথাত আপত্তি নকৰে, বিচাৰ নকৰে; সকলো কথা ধৈৰ্য সহকাৰে গ্ৰহণ কৰে। সেইদৰেই কাগজৰ ধৈৰ্য মানুহতকৈ বেছি।

৪। দ্বিতীয় বিশ্বযুদ্ধৰ সময়ত ইহুদীসকলৰ ওপৰত হোৱা অত্যাচাৰৰ বিষয়ে পাঠৰ আধাৰত লিখা।

উত্তৰঃ দ্বিতীয় বিশ্বযুদ্ধৰ সময়ত জাৰ্মানৰ সৈনিক নেতা এডলফ হিটলাৰে ইহুদীসকলৰ ওপৰত ভয়ংকৰ অত্যাচাৰ চলাইছিল। তেওঁৰ নেতৃত্বত নাজীবাহিনীয়ে লাখ লাখ ইহুদীক নৃশংসভাৱে হত্যা কৰিছিল। ইহুদীসকলক ঘৰ-সংসাৰ এৰি পলায়ন কৰিবলৈ বাধ্য কৰা হৈছিল।

এন্ ফ্ৰাঙ্কৰ পৰিয়ালো এই অত্যাচাৰৰ বলি হৈছিল। তেওঁৰ দেউতাক অট’ ফ্ৰাঙ্কে পৰিয়ালক বচাবলৈ এটা পণ্যাগাৰত দুবছৰ কাল লুকাই ৰাখিছিল। এন্ ফ্ৰাঙ্কে সেই যন্ত্ৰণাময় দিনবোৰৰ কথা তেওঁৰ ডায়েৰীত লিখি ৰাখিছিল। শেষত নাজীবাহিনীৰ হাতত ধৰা পৰি এন্ ফ্ৰাঙ্কৰ মৃত্যু হয়। তেওঁৰ ডায়েৰীয়ে সেই যুগৰ ইহুদীসকলৰ ওপৰত হোৱা অত্যাচাৰৰ এক জীৱন্ত দস্তাৱেজ হিচাপে পৰিগণিত হৈছে।

৫। এন্ ফ্ৰাঙ্কৰ ডায়েৰীখনৰ গুৰুত্ব কি? বুজাই লিখা।

উত্তৰঃ এন্ ফ্ৰাঙ্কৰ ডায়েৰীখন বিশ্বসাহিত্যৰ এক অমূল্য সম্পদ। এই ডায়েৰীখনত দ্বিতীয় বিশ্বযুদ্ধৰ সময়ত নাজীবাহিনীৰ অত্যাচাৰৰ বলি হোৱা ইহুদীসকলৰ কৰুণ জীৱনৰ কথা লিপিবদ্ধ হৈ আছে। এজন কিশোৰী ছোৱালীৰ চকুৰে দেখা যুদ্ধৰ ভয়াৱহতা, মানৱতাৰ অবমাননা আৰু বাঁচি থাকাৰ সংগ্ৰামৰ কথা ই অনন্যভাৱে বৰ্ণনা কৰে।

হলেণ্ড চৰকাৰৰ এজন বিষয়াৰ ঘোষণাৰদ্বাৰা অনুপ্ৰাণিত হৈ এন্ ফ্ৰাঙ্কে ডায়েৰীখন পুথি আকাৰে প্ৰকাশ কৰিবলৈ ইচ্ছা কৰিছিল যাতে পৰৱৰ্তী প্ৰজন্মই সেই সময়ৰ কথা জানিব পাৰে। তেওঁৰ মৃত্যুৰ পিছত তেওঁৰ দেউতাক অট’ ফ্ৰাঙ্কে ডায়েৰীখন প্ৰকাশ কৰে। পুথিখন বিশ্বৰ বহুভাষালৈ অনূদিত হৈছে আৰু যুদ্ধ-বিৰোধী চেতনা আৰু মানৱতাৰ সপক্ষে এক শক্তিশালী দস্তাৱেজ হিচাপে আজিও প্ৰাসংগিক।

---

শব্দৰ অৰ্থ লিখা

শব্দ	অৰ্থ
গণ্য	লেখত লবলগীয়া, বিবেচনাযোগ্য
গতানুগতিক	নতুনত্ববিহীন, পৰম্পৰাগত
বৰ্বৰ	অসভ্য, নিষ্ঠুৰ, নীচ
প্ৰবাদ	মানুহৰ মুখে মুখে চলা পুৰণি কথা বা উক্তি
ধৈৰ্য	সহনশীলতা, সহ্য কৰাৰ ক্ষমতা
অধিগৃহীত	দখল কৰা, আধিপত্য বিস্তাৰ কৰা
অনুপ্ৰাণিত	উৎসাহিত, প্ৰেৰণা লাভ কৰা
সম্পাদনা	সংশোধন আৰু পৰিমাৰ্জন কৰা
পৰিত্যক্ত	পৰিত্যাগ কৰা, এৰি দিয়া
নৃশংস	অতিমাত্ৰা নিষ্ঠুৰ, বৰ্বৰ
পণ্যাগাৰ	মাল-সামগ্ৰী ৰখা গোদাম ঘৰ
কাল্পনিক	কল্পনাৰে সৃষ্ট, বাস্তৱত নথকা

---

ভাষা-অধ্যয়ন

১। তলত দিয়া শব্দবোৰৰ বিপৰীত অৰ্থৰ শব্দ লিখা –

উত্তৰঃ

শব্দ	বিপৰীত অৰ্থৰ শব্দ
বৰ্বৰ	সভ্য
প্ৰকৃত	কাল্পনিক / অপ্ৰকৃত
আৰম্ভ	শেষ
মৃত্যু	জীৱন / জন্ম
সুখ	দুখ
গোপন	প্ৰকাশ্য

২। তলৰ শব্দকেইটাত কোনটো উপসৰ্গ যোগ হৈছে চিনাক্ত কৰা আৰু উপসৰ্গটোৰ অৰ্থ লিখা –
অধিগৃহীত, অনুপ্ৰাণিত, প্ৰতিদিন

উত্তৰঃ

শব্দ	উপসৰ্গ	মূল শব্দ	উপসৰ্গৰ অৰ্থ
অধিগৃহীত	অধি	গৃহীত	ওপৰত, অতিৰিক্ত
অনুপ্ৰাণিত	অনু	প্ৰাণিত	পাছত, অনুসাৰে
প্ৰতিদিন	প্ৰতি	দিন	প্ৰতিটো, প্ৰতিবাৰ

৩। তলৰ বাক্যবোৰ সৰল, যৌগিক নে মিশ্ৰ বাক্য চিনাক্ত কৰা –

উত্তৰঃ

(ক) “এন্ ফ্ৰাঙ্ক ইহুদী সম্প্ৰদায়ৰ ছোৱালী আছিল।”

উত্তৰ: সৰল বাক্য — কাৰণ এই বাক্যত মাত্ৰ এটা কৰ্তা আৰু এটা ক্ৰিয়া আছে।

(খ) “তেওঁৰ বন্ধু-বৰ্গ আছিল কিন্তু প্ৰকৃত বন্ধু এজনো নাছিল।”

উত্তৰ: যৌগিক বাক্য — কাৰণ দুটা সৰল বাক্য ‘কিন্তু’ অব্যয়ৰ দ্বাৰা সংযুক্ত হৈছে।

(গ) “যুদ্ধ শাম কটাৰ পিছত তেওঁ সাক্ষ্য গ্ৰহণ কৰিব বুলি বিষয়াজনে ঘোষণা কৰিছিল।”

উত্তৰ: মিশ্ৰ বাক্য — কাৰণ এই বাক্যত এটা প্ৰধান বাক্য আৰু এটা আশ্ৰিত বাক্য আছে।

৪। তলত দিয়া শব্দকেইটাৰ প্ৰতিশব্দ লিখা –

উত্তৰঃ

শব্দ	প্ৰতিশব্দ
বন্ধু	মিত্ৰ, সখি, সাথী
মৃত্যু	মৰণ, নিধন, অন্তিম নিশ্বাস
যুদ্ধ	সংগ্ৰাম, সমৰ, ৰণ
পৰিয়াল	পৰিৱাৰ, গৃহস্থ, ঘৰৰ মানুহ
ডায়েৰী	দিনলেখা, তিথিপঞ্জী

৫। তলত দিয়া শব্দবোৰ ব্যৱহাৰ কৰি বাক্য ৰচনা কৰা –
গণ্য, বৰ্বৰ, ধৈৰ্য, গতানুগতিক, অনুপ্ৰাণিত

উত্তৰঃ

• গণ্য: এন্ ফ্ৰাঙ্কৰ ডায়েৰীখন বিশ্বসাহিত্যত গণ্য পুথি হিচাপে পৰিচিত।
• বৰ্বৰ: নাজীবাহিনীয়ে ইহুদীসকলৰ ওপৰত বৰ্বৰ অত্যাচাৰ কৰিছিল।
• ধৈৰ্য: কঠিন পৰিস্থিতিতো এন্ ফ্ৰাঙ্কে ধৈৰ্য হেৰুওৱা নাছিল।
• গতানুগতিক: তেওঁ বন্ধুসকলৰ লগত গতানুগতিক কথাহে পাতিব পাৰিছিল।
• অনুপ্ৰাণিত: বিষয়াজনৰ ঘোষণাৰদ্বাৰা অনুপ্ৰাণিত হৈ এন্ ফ্ৰাঙ্কে ডায়েৰী সম্পাদনা কৰিবলৈ ঠিৰাং কৰিছিল।