সাৰাংশ: ‘অতীতক নাযাবা পাহৰি’ পাঠটো বিশিষ্ট প্ৰত্নতত্ত্ববিদ ড° হেমেন্দ্ৰনাথ দত্তৰ দ্বাৰা ৰচিত। পাঠটোত বিদ্যালয়ৰ প্ৰধান শিক্ষক কমল শৰ্মাই বিখ্যাত প্ৰত্নতত্ত্ববিদ ড° বিপিনচন্দ্ৰ দাসক বিদ্যালয়ৰ প্ৰাৰ্থনা সভাত ছাত্ৰ-ছাত্ৰীৰ উদ্দেশ্যে ভাষণ দিবলৈ আমন্ত্ৰণ জনায়। ড° বিপিনচন্দ্ৰ দাসে ছাত্ৰ-ছাত্ৰীসকলক প্ৰত্নতত্ত্ব, কলা সম্পদ আৰু প্ৰত্নতাত্ত্বিক সম্পদৰ বিষয়ে বিশদভাৱে বুজায়। তেওঁ কয় যে অতীতৰ শিল্পকলা, স্থাপত্য, ভাস্কৰ্য, লিপি, মুদ্ৰা, বুৰঞ্জী প্ৰসিদ্ধ স্থান আদি যিবিলাক সম্পদে কোনো এটা যুগৰ ঐতিহ্য, বুৰঞ্জী, বিজ্ঞান, ধৰ্ম, দৰ্শন আদিৰ সম্ভেদ দিয়ে, সেইবোৰকে কলা সম্পদ বোলে। আৰু প্ৰাক্-ঐতিহাসিক যুগৰ পৰা আৰম্ভ কৰি বৰ্তমান সময়ৰ পৰা একশ বছৰ পুৰণি সম্পদক প্ৰত্নতাত্ত্বিক সম্পদ বোলে।
ড° বিপিনচন্দ্ৰ দাসে অসমৰ বিভিন্ন প্ৰত্নতাত্ত্বিক স্থানৰ বিষয়ে আলোচনা কৰে। গোৱালপাৰা জিলাৰ শ্ৰীশ্ৰী সূৰ্যপাহাৰত খনন কাৰ্যৰ ফলত শিলেৰে নিৰ্মিত বৌদ্ধ স্তূপ, জৈন ধৰ্মৰ আদিগুৰু নেমিনাথ আৰু ঋষভনাথৰ ভাস্কৰ্য, শিৱলিঙ্গ, গণেশ মূৰ্তি আদি উদ্ধাৰ হৈছে। গুৱাহাটীৰ আম্বাৰী অঞ্চলত খনন কাৰ্যৰ দ্বাৰা নন্দীৰ পিঠিত উঠি নৃত্যৰত নটৰাজ শিৱৰ এক অপূৰ্ব মূৰ্তি পোৱা গৈছে, যি সমগ্ৰ ভাৰততে বিৰল। তেজপুৰৰ ওচৰৰ বৰাচুবুৰী গাঁৱত পোৰামাটিৰ কুঁৱাৰ অৱশেষ পোৱা গৈছে, যি গংগা উপত্যকাৰ প্ৰাচীন সভ্যতাৰ লগত অসমীয়া সভ্যতাৰ সাদৃশ্য প্ৰমাণ কৰে। গোলাঘাট জিলাৰ ডুবৰণিত খনন কাৰ্যৰ পৰা প্ৰাচীন বাসস্থানৰ ভগ্নাৱশেষ, মৃৎপাত্ৰ আদি পোৱা গৈছে।
শিৱসাগৰ জিলাৰ চৰাইদেউত আহোম স্বৰ্গদেউসকলৰ সমাধিস্থল মৈদামসমূহ উদ্ধাৰ হৈছে। এই মৈদামসমূহৰ গঠন চীনদেশৰ ৰাজকীয় মৈদামৰ লগত সাদৃশ্যপূৰ্ণ। মৈদামত মৃতকৰ লগত সমৰ্পিত শৰাই, সঁফুৰা, হাতীদাঁতৰ সামগ্ৰী, সোণৰ অলংকাৰৰ অৱশেষ আদি পোৱা গৈছে। ড° দাসে ব্যাখ্যা কৰে যে প্ৰত্নতাত্ত্বিক সম্পদৰ বয়স নিৰ্ধাৰণ কৰিবলৈ কাৰ্বন ডেটিং পদ্ধতি ব্যৱহাৰ কৰা হয়। তেওঁ ছাত্ৰ-ছাত্ৰীসকলক অতীতৰ সম্পদ সংৰক্ষণ কৰাৰ গুৰুত্ব বুজাই দিয়ে আৰু পাঠটিৰ শিৰোনামৰ দৰেই জানিবলৈ দিয়ে যে অতীতক কেতিয়াও পাহৰা উচিত নহয়।
Summary: “Atitaka Na Jaba Pahori” (Do Not Forget the Past) is a prose lesson written by the eminent archaeologist Dr Hemendranath Datta. The lesson is set in a school assembly where the principal Kamal Sarma invites the distinguished archaeologist Dr Bipinchandra Das to address the students. Dr Das explains the meaning of “art resources” — all artifacts, architecture, sculptures, inscriptions, coins, and historically significant sites that reveal the heritage, history, science, religion and philosophy of any era. He further defines “archaeological resources” as all such objects dating from the pre-historic period up to one hundred years before the present day.
Dr Das describes several important archaeological sites in Assam. Excavations at Sri Sri Suryapahar in Goalpara district have yielded stone-built Buddhist stupas, sculptures of the Jain founders Neminath and Rishabhanath, Shivalingas, and Ganesha idols — making it a unique confluence of multiple religious traditions. In the Ambari locality of Guwahati, a rare bronze figure of Nataraja Shiva dancing on the back of Nandi was discovered — a form not found anywhere else in India. Remains of burnt-clay wells were unearthed at Barachuburi village near Tezpur, establishing the simultaneous development of civilisation in the Brahmaputra valley alongside the Ganga valley. The Maidams (royal burial mounds) of the Ahom Swargadeus at Charaideo in Sivasagar district bear striking resemblance to the royal mausoleums of China, and yielded gold ornaments, ivory articles, and other offerings buried with the departed. The lesson closes with Dr Das urging students never to forget their past and to take pride in preserving the rich archaeological heritage of Assam and India.
ক — পাঠভিত্তিক ক্ৰিয়াকলাপ
১। তলৰ প্ৰশ্নসমূহৰ উত্তৰ এটা বা দুটা বাক্যত লিখা —
(ক) ‘অতীতক নাযাবা পাহৰি’ পাঠটোত উল্লেখ কৰা বিদ্যালয়খনৰ প্ৰধান শিক্ষকগৰাকীৰ নাম কি?
উত্তৰঃ ‘অতীতক নাযাবা পাহৰি’ পাঠটোত উল্লেখ কৰা বিদ্যালয়খনৰ প্ৰধান শিক্ষকগৰাকীৰ নাম কমল শৰ্মা।
(খ) পাঠটোত উল্লিখিত বিশিষ্ট প্ৰত্নতত্ত্ববিদগৰাকীৰ নাম কি?
উত্তৰঃ পাঠটোত উল্লিখিত বিশিষ্ট প্ৰত্নতত্ত্ববিদগৰাকীৰ নাম ড° বিপিনচন্দ্ৰ দাস।
(গ) কলা সম্পদ কাক বোলে?
উত্তৰঃ অতীতৰ শিল্পকলা, স্থাপত্য, ভাস্কৰ্য, লিপি, মুদ্ৰা, বুৰঞ্জী প্ৰসিদ্ধ স্থান, দলিল আদি যিবিলাক সম্পদে কোনো এটা যুগৰ ঐতিহ্য, বুৰঞ্জী, বিজ্ঞান, ধৰ্ম, দৰ্শন আদিৰ সম্ভেদ দিয়ে, সেইবোৰকে কলা সম্পদ বোলে।
(ঘ) প্ৰত্নতাত্ত্বিক সম্পদ কাক বোলে?
উত্তৰঃ প্ৰাক্-ঐতিহাসিক যুগৰে পৰা আৰম্ভ কৰি বৰ্তমান সময়ৰ পৰা একশ বছৰৰ পুৰণি সকলো সম্পদক প্ৰত্নতাত্ত্বিক সম্পদ বোলে। প্ৰাচীন মঠ-মন্দিৰ, লিপি, বাচন-বৰ্তন, আ-অলংকাৰ, মুদ্ৰা, বুৰঞ্জী প্ৰসিদ্ধ স্থান আদি প্ৰত্নতাত্ত্বিক সম্পদৰ উদাহৰণ।
(ঙ) পোৰামাটিৰ কুঁৱাৰ অৱশেষ ক’ত উদ্ধাৰ হৈছিল?
উত্তৰঃ পোৰামাটিৰ কুঁৱাৰ অৱশেষ তেজপুৰৰ ওচৰৰ বৰাচুবুৰী গাঁৱত উদ্ধাৰ হৈছিল।
(চ) শ্ৰীশ্ৰী সূৰ্যপাহাৰ ক’ত অৱস্থিত?
উত্তৰঃ শ্ৰীশ্ৰী সূৰ্যপাহাৰ অসমৰ গোৱালপাৰা জিলাত অৱস্থিত।
(ছ) আম্বাৰীৰ খননকাৰ্যত কোনটো বিৰল মূৰ্তি উদ্ধাৰ হৈছিল?
উত্তৰঃ আম্বাৰীৰ খননকাৰ্যত নন্দীৰ পিঠিত উঠি নৃত্যৰত নটৰাজ শিৱৰ এক বিৰল মূৰ্তি উদ্ধাৰ হৈছিল। এই মূৰ্তি সমগ্ৰ ভাৰততে পাবলৈ নাই।
(জ) চৰাইদেউৰ মৈদামসমূহ ক’ত অৱস্থিত?
উত্তৰঃ চৰাইদেউৰ মৈদামসমূহ শিৱসাগৰ জিলাত অৱস্থিত।
(ঝ) প্ৰত্নতাত্ত্বিক সম্পদৰ বয়স নিৰ্ধাৰণ কৰিবলৈ কি পদ্ধতি ব্যৱহাৰ কৰা হয়?
উত্তৰঃ প্ৰত্নতাত্ত্বিক সম্পদৰ বয়স নিৰ্ধাৰণ কৰিবলৈ কাৰ্বন ডেটিং পদ্ধতি ব্যৱহাৰ কৰা হয়।
(ঞ) ডুবৰণি ক’ত অৱস্থিত?
উত্তৰঃ ডুবৰণি গোলাঘাট জিলাৰ বৰপথাৰ অঞ্চলত অৱস্থিত।
খ — চমু প্ৰশ্নোত্তৰ
২। চমু উত্তৰ দিয়া —
(ক) শ্ৰীশ্ৰী সূৰ্যপাহাৰৰ খননকাৰ্যৰ পৰা কি কি পোৱা গৈছে?
উত্তৰঃ শ্ৰীশ্ৰী সূৰ্যপাহাৰৰ খননকাৰ্যৰ ফলত শিলেৰে নিৰ্মিত বৌদ্ধ স্তূপ, জৈন ধৰ্মৰ আদিগুৰু নেমিনাথ আৰু ঋষভনাথৰ ভাস্কৰ্য, শিৱলিঙ্গ, গণেশ আদি মূৰ্তি উদ্ধাৰ হৈছে। বিভিন্ন ধৰ্মীয় মূৰ্তিৰ উপস্থিতিৰ বাবে শ্ৰীশ্ৰী সূৰ্যপাহাৰক বিভিন্ন ধৰ্মীয় সমাজৰ মিলনভূমি ৰূপে চিহ্নিত কৰা হৈছে।
(খ) মৈদাম বুলিলে কি বুজা? চৰাইদেউৰ মৈদামসমূহৰ বিশেষত্ব কি?
উত্তৰঃ মৈদাম বুলিলে আহোম স্বৰ্গদেউসকলৰ সমাধিক্ষেত্ৰক বুজায়। শিৱসাগৰ জিলাৰ চৰাইদেউত কেইবাখনো ৰাজকীয় মৈদাম উদ্ধাৰ হৈছে। এই মৈদামসমূহৰ বৃহৎ অৰ্ধগোলাকাৰ গঠন সমগ্ৰ ভাৰততে বিৰল আৰু চীনদেশৰ ৰাজকীয় মৈদামৰ লগত সাদৃশ্যপূৰ্ণ। মৈদামসমূহত মৃতকৰ লগত সমৰ্পিত শৰাই, সঁফুৰা, হাতীদাঁতৰ সামগ্ৰী, সোণৰ অলংকাৰৰ অৱশেষ আদি পোৱা গৈছে।
(গ) বৰাচুবুৰীৰ পোৰামাটিৰ কুঁৱাৰ আৱিষ্কাৰ কিয় গুৰুত্বপূৰ্ণ?
উত্তৰঃ তেজপুৰৰ ওচৰৰ বৰাচুবুৰী গাঁৱত পোৰামাটিৰ কুঁৱাৰ অৱশেষ উদ্ধাৰ হৈছে। গংগা নদীৰ উপত্যকাৰ প্ৰাচীন প্ৰত্নতাত্ত্বিক স্থানতো অনুৰূপ পোৰামাটিৰ কুঁৱাৰ অৱশেষ পোৱা গৈছে। এই আৱিষ্কাৰে প্ৰমাণ কৰে যে গংগা নদীৰ উপত্যকা আৰু ব্ৰহ্মপুত্ৰ উপত্যকাত একে সময়তে সভ্যতা আৰু সংস্কৃতিৰ বিকাশ হৈছিল। সেয়ে এই আৱিষ্কাৰ ঐতিহাসিকভাৱে অত্যন্ত গুৰুত্বপূৰ্ণ।
(ঘ) আম্বাৰীত পোৱা নটৰাজ মূৰ্তিটো কিয় বিশেষ?
উত্তৰঃ গুৱাহাটীৰ আম্বাৰী অঞ্চলৰ খননকাৰ্যত নন্দীৰ পিঠিত উঠি নৃত্যৰত নটৰাজ শিৱৰ এক অপূৰ্ব মূৰ্তি উদ্ধাৰ হৈছে। এই বিশেষ ৰূপৰ নটৰাজ মূৰ্তি সমগ্ৰ ভাৰততে অন্যত্ৰ পোৱা নাযায়। ইয়াৰ শিল্পকলা আৰু দুষ্প্ৰাপ্যতাৰ বাবে এই মূৰ্তিটো প্ৰত্নতত্ত্বৰ দৃষ্টিত অতিশয় মূল্যৱান।
(ঙ) ডুবৰণিৰ খননকাৰ্যই আমাক কি তথ্য দিয়ে?
উত্তৰঃ গোলাঘাট জিলাৰ বৰপথাৰ অঞ্চলৰ ডুবৰণিত খননকাৰ্য চলাই প্ৰাচীন বাসস্থানৰ ভগ্নাৱশেষ, মৃৎপাত্ৰ আদি পোৱা গৈছে। এই অঞ্চলৰ পৰা উদ্ধাৰ হোৱা প্ৰাচীন লিপিসমূহৰ পৰা সেই সময়ৰ সমাজ, ধৰ্ম, সাহিত্য, ৰাজনৈতিক ব্যৱস্থা আদিৰ বহু তথ্য জানিব পাৰি। ডুবৰণি প্ৰাচীন অসমৰ বুৰঞ্জীৰ এক অন্যতম গুৰুত্বপূৰ্ণ ক্ষেত্ৰ।
গ — দীঘলীয়া প্ৰশ্নোত্তৰ
৩। চমু টোকা লিখা —
(ক) শ্ৰীশ্ৰী সূৰ্যপাহাৰ
উত্তৰঃ শ্ৰীশ্ৰী সূৰ্যপাহাৰ অসমৰ গোৱালপাৰা জিলাত অৱস্থিত এটি ঐতিহাসিকভাৱে অতিশয় গুৰুত্বপূৰ্ণ স্থান। ইয়াত কেইবাবাৰো প্ৰত্নতাত্ত্বিক খনন কাৰ্য চলোৱা হৈছে। খনন কাৰ্যৰ ফলত ইয়াত শিলেৰে নিৰ্মিত বৌদ্ধ স্তূপ, জৈন ধৰ্মৰ আদিগুৰু নেমিনাথ আৰু ঋষভনাথৰ ভাস্কৰ্য, শিৱলিঙ্গ, গণেশ মূৰ্তি আদি উদ্ধাৰ হৈছে। হিন্দু, বৌদ্ধ আৰু জৈন— এই তিনিও ধৰ্মৰ স্থাপত্য আৰু মূৰ্তিৰ সহাৱস্থানে শ্ৰীশ্ৰী সূৰ্যপাহাৰক বিভিন্ন ধৰ্মীয় সমাজৰ মিলনভূমি ৰূপে চিহ্নিত কৰিছে আৰু ইয়াৰ ঐতিহাসিক তথা ধৰ্মীয় গুৰুত্ব অপৰিসীম।
(খ) মৈদাম
উত্তৰঃ মৈদাম বুলিলে আহোম স্বৰ্গদেউসকলৰ সমাধিক্ষেত্ৰক বুজায়। শিৱসাগৰ জিলাৰ চৰাইদেউত এনে কেইবাখনো ৰাজকীয় মৈদাম উদ্ধাৰ কৰা হৈছে। মৈদামসমূহৰ বৃহৎ অৰ্ধগোলাকাৰ গঠনশৈলী সমগ্ৰ ভাৰততে বিৰল। আকৌ চীনদেশৰ ৰাজকীয় মৈদামৰ লগত ইহঁতৰ সাদৃশ্য আছে, যি ভাৰত আৰু চীনৰ মাজত প্ৰাচীন সাংস্কৃতিক যোগসূত্ৰৰ ইংগিত দিয়ে। মৈদামসমূহ খনন কৰাত মৃতকৰ লগত সমৰ্পিত শৰাই, সঁফুৰা, হাতীদাঁতৰ সামগ্ৰী, সোণৰ অলংকাৰৰ অৱশেষ আদি পোৱা গৈছে। এই সামগ্ৰীসমূহ আহোম সংস্কৃতি আৰু ৰাজকীয় প্ৰথাৰ গুৰুত্বপূৰ্ণ সাক্ষী।
(গ) ডুবৰণি
উত্তৰঃ ডুবৰণি গোলাঘাট জিলাৰ বৰপথাৰ অঞ্চলত অৱস্থিত এটি প্ৰাচীন প্ৰত্নতাত্ত্বিক স্থান। এয়া প্ৰাচীন অসমৰ বুৰঞ্জীৰ অন্যতম গুৰুত্বপূৰ্ণ ক্ষেত্ৰ। এই অঞ্চলত খনন কাৰ্য চলাই প্ৰাচীন বাসস্থানৰ ভগ্নাৱশেষ, মৃৎপাত্ৰ আদি উদ্ধাৰ হৈছে। ডুবৰণিৰ ওচৰে-পাজৰে উদ্ধাৰ হোৱা প্ৰাচীন লিপিসমূহৰ পৰা সেই সময়ৰ সমাজ, ধৰ্ম, সাহিত্য আৰু ৰাজনৈতিক ব্যৱস্থাৰ বিষয়ে বহু তথ্য জানিব পাৰি। ডুবৰণিৰ এই প্ৰত্নতাত্ত্বিক গুৰুত্ব অসমৰ সাংস্কৃতিক ঐতিহ্য সংৰক্ষণৰ দিশত এক গুৰুত্বপূৰ্ণ সম্পদ।
(ঘ) নটৰাজ
উত্তৰঃ নটৰাজ হ’ল নৃত্যৰত শিৱৰ এক বিশেষ ৰূপ। গুৱাহাটী মহানগৰৰ আম্বাৰী অঞ্চলত প্ৰত্নতাত্ত্বিক খনন কাৰ্যৰ জৰিয়তে শিৱৰ বাহন নন্দীৰ পিঠিত উঠি নৃত্যৰত নটৰাজ শিৱৰ এক অপূৰ্ব মূৰ্তি উদ্ধাৰ হৈছে। এই বিশেষ ভংগিমাৰ নটৰাজ মূৰ্তি সমগ্ৰ ভাৰততে অন্যত্ৰ পাবলৈ নাই, সেয়ে ই এক অমূল্য প্ৰত্নতাত্ত্বিক সম্পদ। এই আৱিষ্কাৰে গুৱাহাটীৰ প্ৰাচীন ধৰ্মীয় আৰু শিল্পকলাৰ সমৃদ্ধ ঐতিহ্যৰ পৰিচয় দিয়ে।
৪। তলৰ উদ্ধৃতাংশ কেইটাৰ প্ৰসংগ আৰু তাৎপৰ্য বুজাই লিখা —
(ক) “অতীতক নাযাবা পাহৰি।”
উত্তৰঃ এই উদ্ধৃতাংশ পাঠটোৰ শিৰোনাম তথা মূল বাৰ্তা। প্ৰসংগ: বিশিষ্ট প্ৰত্নতত্ত্ববিদ ড° বিপিনচন্দ্ৰ দাসে বিদ্যালয়ৰ ছাত্ৰ-ছাত্ৰীসকলক প্ৰত্নতাত্ত্বিক সম্পদ আৰু তাৰ গুৰুত্বৰ বিষয়ে বুজোৱাৰ পাছত এই কথা কৈছিল।
তাৎপৰ্য: অতীতৰ সভ্যতা, সংস্কৃতি আৰু ঐতিহ্যই আমাক আমাৰ পূৰ্বপুৰুষৰ জীৱন-ধাৰণৰ প্ৰণালী, কলা-সংস্কৃতি, ধৰ্ম-দৰ্শনৰ বিষয়ে জ্ঞান দিয়ে। এই অতীতক পাহৰিলে আমি আমাৰ মূল পৰিচয় হেৰুৱাই পেলাম। প্ৰত্নতাত্ত্বিক সম্পদ সংৰক্ষণ কৰি অতীতৰ গৌৰৱময় ইতিহাসক জীয়াই ৰখাটো বৰ্তমান প্ৰজন্মৰ দায়িত্ব।
(খ) “গংগা নদীৰ উপত্যকা আৰু ব্ৰহ্মপুত্ৰ উপত্যকাত একে সময়তে সভ্যতা আৰু সংস্কৃতিৰ বিকাশ হৈছিল।”
উত্তৰঃ প্ৰসংগ: তেজপুৰৰ ওচৰৰ বৰাচুবুৰী গাঁৱত পোৰামাটিৰ কুঁৱাৰ অৱশেষ উদ্ধাৰৰ পৰিপ্ৰেক্ষিতত ড° বিপিনচন্দ্ৰ দাসে এই কথা কৈছে।
তাৎপৰ্য: গংগা উপত্যকাৰ প্ৰাচীন প্ৰত্নতাত্ত্বিক স্থানত যেনেধৰণৰ পোৰামাটিৰ কুঁৱাৰ অৱশেষ পোৱা গৈছে, ঠিক তেনেধৰণৰ অৱশেষ ব্ৰহ্মপুত্ৰ উপত্যকাৰ বৰাচুবুৰীতো পোৱা গৈছে। এই আৱিষ্কাৰে প্ৰমাণ কৰে যে উত্তৰ ভাৰতৰ গংগা উপত্যকাৰ সভ্যতাৰ সমসাময়িকভাৱে অসমৰ ব্ৰহ্মপুত্ৰ উপত্যকাতো সভ্যতা গঢ় লৈ উঠিছিল। অসমীয়া সভ্যতা অতি পুৰণি আৰু সমৃদ্ধ আছিল বুলি এই উক্তিয়ে সপ্ৰমাণ কৰে।
৫। প্ৰত্নতত্ত্বৰ গুৰুত্ব সম্পৰ্কে এটি চমু ৰচনা লিখা।
উত্তৰঃ প্ৰত্নতত্ত্ব হ’ল ভূমিৰ তলত থকা বা যিকোনো স্থানত থকা প্ৰাচীন সম্পদ খনন কৰি তাৰ বিজ্ঞানসন্মত অধ্যয়ন কৰাৰ বিদ্যা। প্ৰত্নতত্ত্বৰ গুৰুত্ব বহুমুখী।
প্ৰথমতে, প্ৰত্নতত্ত্বৰ অধ্যয়নে আমাক আমাৰ অতীতৰ বুৰঞ্জী, সংস্কৃতি আৰু সভ্যতাৰ বিষয়ে জ্ঞান দিয়ে। লিখিত ইতিহাসৰ আগৰ যুগৰ বিষয়ে আমি কেৱল প্ৰত্নতত্ত্বৰ মাধ্যমেৰেহে জানিব পাৰোঁ। দ্বিতীয়তে, প্ৰাচীন মঠ-মন্দিৰ, লিপি, মুদ্ৰা, মৃৎপাত্ৰ, আ-অলংকাৰ আদি প্ৰত্নতাত্ত্বিক সম্পদে আমাক সেই কালৰ মানুহৰ জীৱন-যাপনৰ প্ৰণালী, ধৰ্ম-বিশ্বাস, শিল্পকলা আৰু বাণিজ্যিক কাৰ্যকলাপৰ বিষয়ে তথ্য দিয়ে।
তৃতীয়তে, প্ৰত্নতাত্ত্বিক সম্পদে জাতীয় গৌৰৱ আৰু আত্মপৰিচয়ৰ ভেটি মজবুত কৰে। অসমৰ চৰাইদেউৰ মৈদাম, শ্ৰীশ্ৰী সূৰ্যপাহাৰ, আম্বাৰীৰ নটৰাজ মূৰ্তি আদি প্ৰত্নতাত্ত্বিক সম্পদে অসমীয়া সভ্যতাৰ গৌৰৱ বিশ্বৰ আগত তুলি ধৰিছে। চতুৰ্থতে, পৰ্যটন শিল্পৰ বিকাশত প্ৰত্নতাত্ত্বিক স্থানসমূহে গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰে, যাৰ ফলত অৰ্থনৈতিক বিকাশত সহায় হয়। সেয়ে প্ৰত্নতাত্ত্বিক সম্পদ সংৰক্ষণ কৰা আমাৰ সকলোৰে কৰ্তব্য।
৬। ড° বিপিনচন্দ্ৰ দাসৰ ভাষণৰ মূল বিষয়বস্তু নিজৰ কথাৰে লিখা।
উত্তৰঃ ড° বিপিনচন্দ্ৰ দাসে বিদ্যালয়ৰ ছাত্ৰ-ছাত্ৰীসকলক প্ৰত্নতত্ত্ব আৰু কলা সম্পদৰ বিষয়ে এক জ্ঞানগৰ্ভ ভাষণ দিয়ে। তেওঁ সৰলভাৱে বুজাই দিয়ে যে কলা সম্পদ হ’ল সেই সম্পদ যি অতীতৰ কোনো যুগৰ ঐতিহ্য, বুৰঞ্জী, ধৰ্ম আৰু দৰ্শনৰ সম্ভেদ দিয়ে; আৰু একশ বছৰতকৈ পুৰণি এনে সকলো সম্পদকে প্ৰত্নতাত্ত্বিক সম্পদ বোলে।
তেওঁ অসমৰ বিভিন্ন প্ৰত্নতাত্ত্বিক স্থানৰ বিষয়ে আলোচনা কৰে — গোৱালপাৰাৰ শ্ৰীশ্ৰী সূৰ্যপাহাৰ, গুৱাহাটীৰ আম্বাৰী, তেজপুৰৰ ওচৰৰ বৰাচুবুৰী, গোলাঘাটৰ ডুবৰণি আৰু শিৱসাগৰৰ চৰাইদেউৰ মৈদাম। এই স্থানসমূহৰ খননকাৰ্যই অসমৰ সমৃদ্ধ আৰু সুপ্ৰাচীন সভ্যতাৰ প্ৰমাণ দিয়ে। তেওঁ কয় যে প্ৰত্নতাত্ত্বিক সম্পদৰ বয়স নিৰ্ধাৰণৰ বাবে কাৰ্বন ডেটিং পদ্ধতি ব্যৱহাৰ কৰা হয়। অৱশেষত তেওঁ ছাত্ৰ-ছাত্ৰীসকলক অতীতক কেতিয়াও পাহৰা নকৰিবলৈ আৰু প্ৰত্নতাত্ত্বিক সম্পদ সংৰক্ষণত সজাগ থাকিবলৈ আহ্বান জনায়।
ঘ — শব্দৰ অৰ্থ
৭। তলত দিয়া শব্দবোৰৰ অৰ্থ লিখা —
| শব্দ | অৰ্থ |
|---|---|
| প্ৰত্নতত্ত্ব | প্ৰাচীন সম্পদসমূহৰ বৈজ্ঞানিক অধ্যয়ন; পুৰাতত্ত্বৰ বিদ্যা |
| ভগ্নাৱশেষ | ভগা-চিগা অংশ; পুৰণি বস্তুৰ খণ্ড-বিখণ্ড অৱশেষ |
| ভাস্কৰ্য | শিল বা ধাতুত কটা শিল্পকৰ্ম; মূৰ্তি নিৰ্মাণৰ কলা |
| ঐতিহ্য | পূৰ্বপুৰুষৰ পৰা পাওঁতা গৌৰৱময় পৰম্পৰা বা সম্পদ |
| সংৰক্ষণ | যতনেৰে ৰক্ষা কৰি ৰখা; নষ্ট হ’বলৈ নিদিয়া |
| সংগ্ৰহালয় | প্ৰাচীন বস্তু-পাতি সংগ্ৰহ কৰি ৰখা স্থান; যাদুঘৰ |
| স্থাপত্য | ঘৰ-দুৱাৰ, মঠ-মন্দিৰ আদি নিৰ্মাণৰ কলা বা নিৰ্মিত সৌধ |
| সভ্যতা | মানৱ সমাজৰ উন্নত জীৱন-যাপন প্ৰণালী আৰু সাংস্কৃতিক বিকাশ |
| মৈদাম | আহোম ৰজাসকলৰ সমাধিস্থল; অৰ্ধগোলাকাৰ মাটিৰ ঢিপ |
| প্ৰত্নতত্ত্ববিদ | প্ৰত্নতত্ত্বৰ বিশেষজ্ঞ; পুৰাতত্ত্বৰ গৱেষক |
ঙ — ভাষা-অধ্যয়ন
৮। তলৰ শব্দবোৰৰ বিপৰীত শব্দ লিখা —
| শব্দ | বিপৰীত শব্দ |
|---|---|
| প্ৰাচীন | আধুনিক / নবীন |
| সংৰক্ষণ | ধ্বংস |
| উপস্থিত | অনুপস্থিত |
| গুৰুত্বপূৰ্ণ | গুৰুত্বহীন |
| বিখ্যাত | অজ্ঞাত / কুখ্যাত |
| উদ্ধাৰ | বিনষ্ট / হেৰোৱা |
| ঐতিহাসিক | অনৈতিহাসিক |
| সমৃদ্ধ | দৰিদ্ৰ / দুখীয়া |
৯। তলৰ শব্দবোৰৰ এটা এটা বাক্য ৰচনা কৰা —
- ভগ্নাৱশেষ: শ্ৰীশ্ৰী সূৰ্যপাহাৰত প্ৰাচীন মঠ-মন্দিৰৰ ভগ্নাৱশেষ পোৱা গৈছে।
- প্ৰত্নতত্ত্ব: প্ৰত্নতত্ত্বৰ অধ্যয়নৰ জৰিয়তে আমি অতীতৰ সভ্যতাৰ বিষয়ে জানিব পাৰোঁ।
- ঐতিহ্য: ভাৰতীয় সভ্যতাৰ ঐতিহ্য বৰ মহান।
- সংৰক্ষণ: প্ৰাচীন মূৰ্তি আৰু লিপিসমূহৰ সংৰক্ষণ কৰাটো আমাৰ কৰ্তব্য।
- ভাস্কৰ্য: আম্বাৰীত উদ্ধাৰ হোৱা নটৰাজৰ ভাস্কৰ্যটো অতিশয় দুষ্প্ৰাপ্য।
- সংগ্ৰহালয়: প্ৰত্নতাত্ত্বিক সম্পদসমূহ সংগ্ৰহালয়ত ৰাখি সংৰক্ষণ কৰা হয়।
১০। তলৰ বাক্যাংশবোৰৰ পৰিৱৰ্তে এটা এটা শব্দ লিখা —
| বাক্যাংশ | এক শব্দত |
|---|---|
| প্ৰাচীন যুগৰ সম্পদসমূহৰ বিজ্ঞানসন্মত অধ্যয়ন | প্ৰত্নতত্ত্ব |
| কোনো বস্তুৰ ভগা-চিগা অংশবোৰ | ভগ্নাৱশেষ |
| শিলত কটা শিল্পকৰ্ম | ভাস্কৰ্য |
| প্ৰাচীন বস্তু সংগ্ৰহ কৰি ৰখা স্থান | সংগ্ৰহালয় / যাদুঘৰ |
| প্ৰত্নতত্ত্বৰ বিশেষজ্ঞ | প্ৰত্নতত্ত্ববিদ |
| পূৰ্বপুৰুষৰ পৰা পোৱা গৌৰৱময় পৰম্পৰা | ঐতিহ্য |
১১। তলৰ শব্দবোৰত ব্যৱহৃত বিভক্তি চিনাক্ত কৰা —
| শব্দ | বিভক্তি | বিভক্তিৰ নাম |
|---|---|---|
| ছাত্ৰ-ছাত্ৰীসকলক | ক | দ্বিতীয়া বিভক্তি |
| বিদ্যালয়ত | ত | সপ্তমী বিভক্তি |
| গোৱালপাৰালৈ | লৈ | চতুৰ্থী বিভক্তি |
| প্ৰত্নতত্ত্ববিদৰ | ৰ | ষষ্ঠী বিভক্তি |
| মৈদামৰ পৰা | ৰ পৰা | পঞ্চমী বিভক্তি |
চ — অতিৰিক্ত প্ৰশ্নোত্তৰ
১২। ‘অতীতক নাযাবা পাহৰি’ পাঠটোৰ নামকৰণ কিমানদূৰ সাৰ্থক বুলি ভাবা?
উত্তৰঃ ‘অতীতক নাযাবা পাহৰি’ পাঠটোৰ নামকৰণ সম্পূৰ্ণ সাৰ্থক। পাঠটোৰ কেন্দ্ৰীয় বিষয় হ’ল প্ৰত্নতাত্ত্বিক সম্পদৰ গুৰুত্ব আৰু তাৰ সংৰক্ষণৰ আৱশ্যকতা। ড° বিপিনচন্দ্ৰ দাসৰ ভাষণৰ মাধ্যমেৰে পাঠটোৱে বুজাই দিয়ে যে অতীতৰ সভ্যতা, সংস্কৃতি, শিল্পকলা আৰু ঐতিহ্যক পাহৰিলে আমি আমাৰ নিজৰ পৰিচয় আৰু শিপা হেৰুৱাই পেলাওঁ। গোৱালপাৰাৰ সূৰ্যপাহাৰ, আম্বাৰীৰ নটৰাজ, চৰাইদেউৰ মৈদাম আদিৰ বিষয়ে আলোচনা কৰি পাঠটোৱে দেখুৱাইছে যে এই সম্পদসমূহ অসমীয়া সভ্যতাৰ মহান অতীতৰ সাক্ষী। এই অতীতক সম্মান জনোৱা আৰু পাহৰি নোযোৱাটো পাঠটোৰ মূল বাৰ্তা। সেয়ে শিৰোনামটো পাঠটোৰ বিষয়বস্তু আৰু ভাৱৰ সৈতে সম্পূৰ্ণ সামঞ্জস্যপূৰ্ণ।
১৩। প্ৰত্নতাত্ত্বিক সম্পদ সংৰক্ষণ কৰাটো কিয় জৰুৰী?
উত্তৰঃ প্ৰত্নতাত্ত্বিক সম্পদ সংৰক্ষণ কৰাটো কেইবাটাও কাৰণত জৰুৰী। প্ৰথমতে, এই সম্পদসমূহে আমাক আমাৰ অতীতৰ বুৰঞ্জী, সংস্কৃতি আৰু সভ্যতাৰ বিষয়ে জ্ঞান দিয়ে। দ্বিতীয়তে, এই সম্পদসমূহ বিনষ্ট হ’লে চিৰকালৰ বাবে হেৰাই যায় আৰু আমি অতীতৰ এক গুৰুত্বপূৰ্ণ অধ্যায় হেৰুৱাই পেলাওঁ। তৃতীয়তে, প্ৰত্নতাত্ত্বিক স্থানসমূহে পৰ্যটনৰ জৰিয়তে অৰ্থনৈতিক বিকাশত অৰিহণা যোগায়। চতুৰ্থতে, এই সম্পদসমূহ জাতীয় গৌৰৱ আৰু আত্মপৰিচয়ৰ উৎস। সেয়ে প্ৰত্নতাত্ত্বিক সম্পদ সংৰক্ষণ কৰা আমাৰ নৈতিক আৰু সামাজিক দায়িত্ব।
১৪। ‘অতীতক নাযাবা পাহৰি’ পাঠটোৰ লেখকৰ চমু পৰিচয় দিয়া।
উত্তৰঃ ‘অতীতক নাযাবা পাহৰি’ পাঠটোৰ লেখক হ’লেন বিশিষ্ট প্ৰত্নতত্ত্ববিদ ড° হেমেন্দ্ৰনাথ দত্ত। তেওঁ অসমৰ প্ৰত্নতত্ত্ব জগতৰ এজন পথিকৃৎ ব্যক্তিত্ব। প্ৰত্নতাত্ত্বিক গৱেষণা আৰু অসমৰ ঐতিহাসিক স্থানসমূহৰ অধ্যয়নত তেওঁৰ অৱদান অপৰিসীম। তেওঁৰ ৰচনাসমূহে অসমৰ সমৃদ্ধ প্ৰত্নতাত্ত্বিক ঐতিহ্যক ব্যাপক পাঠকগোষ্ঠীৰ সন্মুখলৈ আনিছে। সহজ-সৰল ভাষাৰে জটিল প্ৰত্নতাত্ত্বিক বিষয় উপস্থাপন কৰাত তেওঁ অসাধাৰণ দক্ষ।
১৫। পাঠটোৰ পৰা কি নৈতিক শিক্ষা পাবা?
উত্তৰঃ ‘অতীতক নাযাবা পাহৰি’ পাঠটোৰ পৰা আমি বিভিন্ন নৈতিক শিক্ষা পাওঁ। প্ৰথম শিক্ষা হ’ল আমাৰ অতীতক সদায় মনত ৰাখিব লাগে আৰু সম্মান জনাব লাগে। দ্বিতীয়তে, প্ৰত্নতাত্ত্বিক সম্পদ কেৱল পুৰণি বস্তু নহয়, এইবোৰ আমাৰ পূৰ্বপুৰুষৰ সভ্যতা আৰু সংস্কৃতিৰ জীৱন্ত সাক্ষী। তৃতীয়তে, জাতীয় সম্পদ নষ্ট নকৰি তাৰ সংৰক্ষণ কৰা প্ৰতিজন নাগৰিকৰ কৰ্তব্য। চতুৰ্থতে, নিজৰ ইতিহাস আৰু সংস্কৃতিক লৈ গৌৰৱ অনুভৱ কৰিব লাগে। সকলোৰে মিলিত প্ৰচেষ্টাৰ দ্বাৰাহে প্ৰাচীন ঐতিহ্য ভৱিষ্যৎ প্ৰজন্মলৈ হস্তান্তৰ কৰিব পাৰি।