সাৰাংশ: ‘প্ৰতিমাৰ খনিকৰ’ কবি চন্দ্ৰকুমাৰ আগৰৱালা দেৱৰ দ্বাৰা ৰচিত ‘নিয়ৰ’ অষ্টম শ্ৰেণীৰ ‘অংকুৰণ’ পাঠ্যপুথিৰ প্ৰথম পাঠ। এটা ৰোমান্তিক কবিতা য’ত কবিয়ে প্ৰকৃতিৰ উপাদান নিয়ৰক বিষয়বস্তু হিচাপে লৈ কল্পনাৰ ৰহন সানি সুন্দৰভাৱে উপস্থাপন কৰিছে। ৰাতিপুৱা ফুলৰ পাহিত, ঘাঁহ-বনৰ আগত উলমি থকা স্বচ্ছ নিয়ৰৰ টোপালবোৰ দেখিবলৈ মুকুতা মণিৰ দৰে জিলিকে। কবিৰ কল্পনাত এই নিয়ৰৰ টোপালবোৰ যেন নিশাৰ আকাশৰ পৰা সৰি পৰা তৰা।
কবিৰ দৃষ্টিত নিয়ৰ কণিকাবোৰ হৈছে নিশা ফুলনিত হাঁহি হাঁহি নাচি থকা কোনো নাচনীৰ ডিঙিৰ পৰা ছিগি পৰা মুকুতা মণি অথবা পুৱাৰ সোণালী পোহৰত সেমেকি উঠা একটোপাল চকুলো। নিয়ৰ কণিকাবোৰ হেঙুলীয়া পোহৰত ঝিকমিক কৰে আৰু ফুলৰ পাহিত শোভা বিৰাজ কৰে। এই শান্ত, নিজম নিয়ৰৰ টোপালে নিশাৰ নিচুপ কথা, সপোনৰ স্মৃতি হিয়াত সাঁচি ৰাখে।
প্ৰকৃতিৰ ৰূপ বৈচিত্ৰ্যই মানুহৰ মনলৈ কঢ়িয়াই আনে অনাবিল সুখ। প্ৰতিটো পুৱাই আমাৰ অজানিতে দি যায় আশাৰ বতৰা। এই বৰ্ণময় বার্তাৰ অন্যতম বাহক হল ‘নিয়ৰ’। মুকুতা সদৃশ নিয়ৰ কণাবোৰ ঘাঁহ-বনৰ ওপৰত কাহিলী পুৱাতে জিলিকি থকা দেখিলে মানুহৰ মনলৈ নানা ভাৱ অহাটোৱেই স্বাভাৱিক।
Summary: “Niyar” (Dew) is the first chapter of the Class 8 Assamese textbook “Ankuron,” written by the poet Chandrakumar Agarwala, who is celebrated as the “Sculptor of Images” (Pratimar Khanikar) in Assamese literature. This romantic poem takes dew as its central subject and presents it through vivid poetic imagination. The poet describes the dewdrops resting on flower petals and blades of grass in the early morning as glistening like pearl gems. In his imagination, these dew drops are stars that have fallen from the night sky.
The poet further compares the dewdrops to pearl beads that have slipped from the necklace of a dancer who danced joyfully in the flower garden at night, or to a teardrop glistening in the golden light of the morning sun. The dewdrops shine brilliantly in the reddish-golden light of dawn and adorn the petals of flowers. These quiet, still dewdrops carry within them the silent stories of the night, the memories of dreams. The poem celebrates how the beauty and diversity of nature bring boundless joy to the human mind, and how every morning silently brings a message of hope through the jewel-like dewdrops.
ভাব-বিষয়ক প্ৰশ্নোত্তৰ
১। তলৰ প্ৰশ্নবোৰৰ চমু উত্তৰ দিয়া –
(ক) মুকুতা মণিটি বুলি কবিয়ে কাক বুজাইছে?
উত্তৰঃ ফুলৰ পাহিত জিলিকি থকা ফটিক পানীৰে ধোৱা নিয়ৰ কণিকাক কবিয়ে মুকুতা মণি বুলি বুজাইছে।
(খ) নিয়ৰক কবিয়ে কাৰ লগত তুলনা কৰিছে?
উত্তৰঃ কবিয়ে নিয়ৰক নিশাৰ আকাশৰ পৰা সৰি পৰা তৰা আৰু নিশা নচা নাচনীৰ ডিঙিৰ পৰা ছিগি পৰা মুকুতা মণিৰ লগত তুলনা কৰিছে।
(গ) নিয়ৰে হিয়াত কি সাঁচি থোৱাৰ কথা কৈছে?
উত্তৰঃ নিয়ৰে হিয়াত নিজম নিশাৰ নিচুপ কথা সাঁচি থোৱাৰ কথা কৈছে।
(ঘ) নাচনীৰ ডিঙিৰ পৰা কি ছিগি পৰিছে?
উত্তৰঃ নিশা ফুলনিত হাঁহি হাঁহি নাচি থকা নাচনীৰ ডিঙিৰ পৰা মুকুতা মণি ছিগি পৰিছে।
(ঙ) কবিৰ মতে কি সৰি পৰিছে?
উত্তৰঃ কবিৰ মতে নিশাৰ আকাশৰ পৰা এটি তৰা সৰি পৰিছে আৰু সেয়াই ফুলৰ পাহিত নিয়ৰ হৈ বহি আছে।
২। তলৰ প্ৰশ্নবোৰৰ উত্তৰ দিয়া –
(ক) পুৱা খালী ভৰিৰে নিয়ৰসিক্ত দূবৰি গচকি পোৱা অনুভূতিৰ বিষয়ে দুষাৰমান লিখা।
উত্তৰঃ পুৱা খালী ভৰিৰে নিয়ৰসিক্ত দূবৰি গচকিলে পৰম আনন্দ অনুভৱ হয়। নিয়ৰৰ শীতল ছোৱাই দেহ আৰু মন সতেজ কৰি তোলে। নিয়ৰসিক্ত দূবৰি গচকিলে চকুৰ ৰশ্মি তীক্ষ্ণ হয় বুলি বিশ্বাস কৰা হয়। দেহ আৰু মন সুস্থ হৈ থাকে। এই অনুভৱটো বৰ মনোমোহা আৰু অপূৰ্ব।
(খ) গছৰ পাতত তিৰবিৰাই থকা নিয়ৰৰ টোপাল দেখি তোমাৰ মনত কি ভাৱ জাগি উঠে?
উত্তৰঃ পদুম, কচু বা অন্যান্য গছৰ পাতত তিৰবিৰাই থকা নিয়ৰৰ টোপালবোৰ দেখিবলৈ মুকুতাৰ মণিৰ দৰে লাগে। ৰ’দৰ পোহৰত সেইবোৰ ঝিকমিক কৰে। এই দৃশ্য দেখিলে মনলৈ নানা সুন্দৰ ভাৱ আহে — মনে হয় যেন তৰা সৰি পৰিছে, বা কোনো নাচনীৰ মণিহাৰৰ মণি ছিগি পৰিছে। এই দৃশ্য দেখিবলৈ বৰ মনোমোহা হয়।
৩। কবিতাটোৰ মূলভাৱ লিখা।
উত্তৰঃ ‘প্ৰতিমাৰ খনিকৰ’ কবি চন্দ্ৰকুমাৰ আগৰৱালা দেৱৰ দ্বাৰা ৰচিত ‘নিয়ৰ’ এটা ৰোমান্তিক কবিতা। কবিতাটিত কবিয়ে প্ৰকৃতিৰ উপাদান ‘নিয়ৰ’ক বিষয়বস্তু হিচাপে লৈ কল্পনাৰ ৰহন সানি সুন্দৰভাৱে উপস্থাপন কৰিছে। ৰাতিপুৱা ফুলৰ পাহিত উলমি থকা স্বচ্ছ নিয়ৰৰ টোপালবোৰ দেখিবলৈ মুকুতা মণিৰ দৰে। কবিয়ে নিয়ৰক নিশাৰ আকাশৰ পৰা সৰি পৰা তৰা, নিশাৰ নাচনীৰ ডিঙিৰ পৰা ছিগি পৰা মুকুতা মণি অথবা পুৱাৰ হেঙুলীয়া পোহৰত সেমেকি উঠা একটোপাল চকুলোৰ লগত তুলনা কৰিছে। প্ৰকৃতিৰ ৰূপ বৈচিত্ৰ্যই মানুহৰ মনলৈ কঢ়িয়াই আনে অনাবিল সুখ। প্ৰতিটো পুৱাই আমাৰ অজানিতে দি যায় আশাৰ বতৰা। এই বৰ্ণময় বার্তাৰ অন্যতম বাহক হল ‘নিয়ৰ’।
৪। কবিতাটোত থকা ৰস চিনাক্ত কৰা আৰু উদাহৰণ দিয়া।
উত্তৰঃ চন্দ্ৰকুমাৰ আগৰৱালাৰ ‘নিয়ৰ’ কবিতাটোত শৃঙ্গাৰ ৰস (ৰোমান্তিক ৰস) আছে। কবিয়ে নিয়ৰক নিশাৰ নাচনীৰ ডিঙিৰ পৰা ছিগি পৰা মুকুতা মণিৰ লগত তুলনা কৰি প্ৰকৃতিক এক কোমল, ৰোমান্তিক ৰূপত উপস্থাপন কৰিছে। ফুলৰ পাহিত জিলিকি থকা নিয়ৰ কণিকাৰ সুন্দৰ বৰ্ণনাই এই ৰসৰ উদাহৰণ।
চমু প্ৰশ্নোত্তৰ
১। ‘নিয়ৰ’ কবিতাটি কোনে ৰচনা কৰিছে?
উত্তৰঃ ‘নিয়ৰ’ কবিতাটি ‘প্ৰতিমাৰ খনিকৰ’ কবি চন্দ্ৰকুমাৰ আগৰৱালাই ৰচনা কৰিছে।
২। কবিতাটি কোন পাঠ্যপুথিত আছে?
উত্তৰঃ কবিতাটি অষ্টম শ্ৰেণীৰ অসমীয়া পাঠ্যপুথি ‘অংকুৰণ’ (অষ্টম ভাগ)-ত আছে।
৩। চন্দ্ৰকুমাৰ আগৰৱালাক কি উপাধি দিয়া হৈছে?
উত্তৰঃ চন্দ্ৰকুমাৰ আগৰৱালাক ‘প্ৰতিমাৰ খনিকৰ’ উপাধি দিয়া হৈছে।
৪। কবিয়ে নিয়ৰক কিহৰ লগত তুলনা কৰিছে?
উত্তৰঃ কবিয়ে নিয়ৰক নিশাৰ আকাশৰ তৰা আৰু নিশাৰ নাচনীৰ ডিঙিৰ পৰা ছিগি পৰা মুকুতা মণিৰ লগত তুলনা কৰিছে।
৫। ‘ফটিক’ মানে কি?
উত্তৰঃ ‘ফটিক’ মানে স্বচ্ছ, স্ফটিকৰ দৰে পৰিষ্কাৰ।
৬। ‘নিজম’ শব্দৰ অৰ্থ কি?
উত্তৰঃ ‘নিজম’ শব্দৰ অৰ্থ শান্ত, নিৰৱ, নিচুপ।
৭। ‘হেঙুলি’ বুলিলে কি বুজায়?
উত্তৰঃ ‘হেঙুলি’ মানে ৰঙা-সোণালী বৰণৰ, অৰুণৰ ৰঙৰ নিচিনা।
৮। ‘নিচুক’ শব্দৰ অৰ্থ কি?
উত্তৰঃ ‘নিচুক’ মানে কান্দোনৰ পিছত শান্ত হৈ পৰা অৱস্থা; নিচুপ কথা বা গল্প।
৯। ‘শোভে’ মানে কি?
উত্তৰঃ ‘শোভে’ মানে সুন্দৰ লাগে, সাজে, শোভা পায়।
১০। ‘পাহি’ বুলিলে কি বুজায়?
উত্তৰঃ ‘পাহি’ মানে ফুলৰ পাহি (flower petals)।
দীঘলীয়া প্ৰশ্নোত্তৰ
১। ‘নিয়ৰ’ কবিতাটোৰ মূলভাৱ নিজৰ ভাষাত লিখা।
উত্তৰঃ ‘প্ৰতিমাৰ খনিকৰ’ কবি চন্দ্ৰকুমাৰ আগৰৱালা দেৱৰ দ্বাৰা ৰচিত ‘নিয়ৰ’ অষ্টম শ্ৰেণীৰ ‘অংকুৰণ’ পাঠ্যপুথিৰ এটা ৰোমান্তিক কবিতা। কবিতাটিত কবিয়ে প্ৰকৃতিৰ উপাদান ‘নিয়ৰ’ক বিষয়বস্তু হিচাপে লৈ কল্পনাৰ ৰহন সানি সুন্দৰভাৱে উপস্থাপন কৰিছে।
ৰাতিপুৱা ফুলৰ পাহিত জিলিকি থকা ফটিক পানীৰে ধোৱা নিয়ৰ কণিকাবোৰ দেখিবলৈ মুকুতা মণিৰ দৰে লাগে। কবিয়ে নিয়ৰক নিশাৰ আকাশৰ পৰা সৰি পৰা তৰা, নিশাৰ নাচনীৰ ডিঙিৰ পৰা ছিগি পৰা মুকুতা মণি অথবা পুৱাৰ হেঙুলীয়া পোহৰত সেমেকি উঠা একটোপাল চকুলোৰ লগত তুলনা কৰিছে। এই নিয়ৰ কণিকাই হিয়াত নিজম নিশাৰ নিচুপ কথা সাঁচি ৰাখে।
প্ৰকৃতিৰ ৰূপ বৈচিত্ৰ্যই মানুহৰ মনলৈ কঢ়িয়াই আনে অনাবিল সুখ। প্ৰতিটো পুৱাই আমাৰ অজানিতে দি যায় আশাৰ বতৰা। এই বৰ্ণময় বার্তাৰ অন্যতম বাহক হল ‘নিয়ৰ’।
২। ‘নিয়ৰ’ কবিতাটোৰ কবিৰ বিষয়ে চমু টোকা লিখা।
উত্তৰঃ চন্দ্ৰকুমাৰ আগৰৱালা (১৮৬৭–১৯৩৮) আছিল অসমীয়া সাহিত্যৰ এজন অগ্ৰণী কবি। তেওঁক ‘প্ৰতিমাৰ খনিকৰ’ বুলি জনা যায়। তেওঁ হেমচন্দ্ৰ গোস্বামী, লক্ষ্মীনাথ বেজবৰুৱা আদিৰ সৈতে অসমীয়া সাহিত্যৰ আধুনিক যুগৰ সূচনা কৰিছিল। তেওঁ ‘জোনাকী’ আলোচনীৰ প্ৰতিষ্ঠাপক সদস্য আছিল। তেওঁৰ কবিতাত প্ৰকৃতিৰ সৌন্দৰ্য, ৰোমান্তিক অনুভূতি আৰু দেশপ্ৰেমৰ ভাৱ প্ৰকাশ পাইছে। ‘বনকুঁৱৰী’, ‘প্ৰকৃতি’, ‘নিয়ৰ’ আদি তেওঁৰ উল্লেখযোগ্য কবিতা।
৩। কবিয়ে নিয়ৰক কেনেকৈ বৰ্ণনা কৰিছে? কবিতাটোৰ ভিত্তিত লিখা।
উত্তৰঃ কবি চন্দ্ৰকুমাৰ আগৰৱালাই ‘নিয়ৰ’ কবিতাত নিয়ৰক অত্যন্ত সুন্দৰভাৱে বৰ্ণনা কৰিছে। ফুলৰ পাহিত জিলিকি থকা নিয়ৰৰ টোপালবোৰক কবিয়ে ফটিক পানীৰে ধোৱা মুকুতা মণি বুলি কৈছে।
কবিয়ে নিয়ৰক তিনিটা বিভিন্ন দৃষ্টিভঙ্গিৰে বৰ্ণনা কৰিছে: প্ৰথমতে, নিয়ৰ হৈছে নিশাৰ আকাশৰ পৰা সৰি পৰা তৰা — আকাশৰ পৰা এটি তৰা ফুলৰ পাহিত আহি বহিছে। দ্বিতীয়তে, নিয়ৰ হৈছে নিশা ফুলনিত নাচি থকা কোনো নাচনীৰ ডিঙিৰ পৰা ছিগি পৰা মুকুতা মণি। তৃতীয়তে, পুৱাৰ হেঙুলীয়া ৰ’দত নিয়ৰ যেন একটোপাল চকুলো। নিয়ৰ কণিকাই হিয়াত নিজম নিশাৰ নিচুপ কথা সাঁচি ৰাখে। এইদৰে কবিয়ে নিয়ৰক এক কল্পনাপ্ৰসূত, ৰোমান্তিক ৰূপ দিছে।
শব্দৰ অৰ্থ
| শব্দ | অৰ্থ |
|---|---|
| নিয়ৰ | শিশিৰ, ধোঁৱাচিতা বা পুৱাৰ টোপাল পানী (dew) |
| ফটিক | স্ফটিক; স্বচ্ছ, পৰিষ্কাৰ (crystal-clear) |
| মুকুতা মণি | মুকুতা, মণিমুক্তা (pearl gem) |
| পাহি | ফুলৰ পাহি (flower petal) |
| শোভে | সুন্দৰ লাগে, শোভা পায় (looks beautiful) |
| হেঙুলি | ৰঙা-সোণালী বৰণ, অৰুণৰ ৰং (reddish-golden colour) |
| নিজম | নিৰৱ, শান্ত, চুপ (silent, quiet) |
| নিচুক | কান্দোনৰ পিছত শান্ত হোৱা; নিচুপ কথা (subdued, silent tale) |
| নাচনী | নৃত্যশিল্পী, নাচোৱা মহিলা (female dancer) |
| ফুলনি | ফুলনি বাগান (flower garden) |
| তৰা | তাৰকা, নক্ষত্ৰ (star) |
| সৰগ | স্বৰ্গ (heaven, sky) |
| ছিগা | ছিঙি যোৱা, ভাঙি পৰা (to break off, snap) |
| হিয়া | বুকু, হৃদয় (heart, chest) |
ভাষা-অধ্যয়ন
১। তলত দিয়া শব্দবোৰৰ সমাৰ্থক শব্দ লিখা –
| শব্দ | সমাৰ্থক শব্দ |
|---|---|
| নিয়ৰ | শিশিৰ, ধোঁৱাচিতা |
| তৰা | নক্ষত্ৰ, তাৰকা |
| নিশা | ৰাতি, যামিনী, নিশি |
| পানী | জল, বাৰি, তোয় |
| আকাশ | গগন, অম্বৰ, নভ |
| মুকুতা | মুক্তা, মণি, মোতি |
| সপোন | স্বপ্ন, নিচিনা |
২। তলত দিয়া শব্দবোৰৰ বিপৰীত অৰ্থৰ শব্দ লিখা –
| শব্দ | বিপৰীত শব্দ |
|---|---|
| নিজম (নিৰৱ) | কোলাহলপূৰ্ণ, হুলস্থুলীয়া |
| ছিগা (ভাঙা) | জোৰা (মিলোৱা) |
| নিশা (ৰাতি) | দিন, পুৱা |
| হাঁহি | কান্দোন |
| পুৱা | সন্ধিয়া |
৩। তলৰ শব্দবোৰেৰে বাক্য ৰচনা কৰা –
উত্তৰঃ
মুকুতা – ৰ’দৰ পোহৰত নিয়ৰক মুকুতা মণিৰ নিচিনা লাগে।
পাহি – গোলাপ ফুলৰ পাহিবোৰ ধুনীয়াকৈ সৰি পৰিছে।
শোভে – গোলাপ ফুলে গোটেই বাগিচাখনত শোভে।
নিজম – ৰাতি নিজম হৈ পৰিলে নিয়ৰৰ টোপাল আহে।
হিয়া – নিয়ৰে হিয়াত নিজম নিশাৰ নিচুপ কথা সাঁচি ৰাখে।
তৰা – নিশাৰ আকাশত তৰাবোৰ ঝিকমিক কৰে।
৪। কবিতাটোত থকা মিল থকা শব্দৰ যোৰ বিচাৰি উলিওৱা (ছন্দ মিল)।
উত্তৰঃ কবিতাটোত তলৰ ছন্দমিলা শব্দযোৰ আছে –
সাচি – নাচি | মণি – কাণি / ডিঙি | নিশা – দিশা | তৰা – সৰা | পাহি – মাহি
৫। তলত দিয়া শব্দবোৰ তৎসম নে তদ্ভৱ লিখা –
| শব্দ | মূল সংস্কৃত ৰূপ | তৎসম / তদ্ভৱ |
|---|---|---|
| মুকুতা | মুক্তা | তদ্ভৱ |
| ফটিক | স্ফটিক | তদ্ভৱ |
| তৰা | তাৰা | তদ্ভৱ |
| সৰগ | স্বৰ্গ | তদ্ভৱ |
| নিশা | নিশা | তৎসম |
| মণি | মণি | তৎসম |
৬। কবিতাটোত থকা ইংৰাজীৰ পৰা অহা শব্দ (বিদেশী শব্দ) বিচাৰ কৰা।
উত্তৰঃ ‘নিয়ৰ’ কবিতাটো চন্দ্ৰকুমাৰ আগৰৱালাৰ প্ৰাচীনতৰ ৰচনা। এই কবিতাটোত বিশেষভাৱে ইংৰাজী বিদেশী শব্দ নাই। কবিতাটোত মূলতঃ সংস্কৃতমূলীয় তৎসম আৰু তদ্ভৱ শব্দ ব্যৱহাৰ হৈছে।
অতিৰিক্ত প্ৰশ্নোত্তৰ
১। ‘নিয়ৰ’ কবিতাটোৰ কবিৰ পূৰ্ণ নাম কি?
উত্তৰঃ কবিৰ পূৰ্ণ নাম চন্দ্ৰকুমাৰ আগৰৱালা।
২। কবিয়ে নিয়ৰক ‘ফটিক পানীৰে ধোৱা’ বুলি কিয় কৈছে?
উত্তৰঃ নিয়ৰৰ টোপালবোৰ স্ফটিকৰ দৰে স্বচ্ছ আৰু পৰিষ্কাৰ। সেইবাবে কবিয়ে নিয়ৰক ‘ফটিক পানীৰে ধোৱা’ বুলি কৈছে। ইয়াৰ দ্বাৰা নিয়ৰৰ বিশুদ্ধতা আৰু স্বচ্ছতাক বুজোৱা হৈছে।
৩। নিয়ৰ কিয় বিশেষ বুলি তুমি ভাবা?
উত্তৰঃ নিয়ৰ বিশেষ কাৰণ ই প্ৰতিটো পুৱা নতুনকৈ আহে আৰু প্ৰকৃতিক সতেজ কৰি তোলে। ই চৌপাশৰ প্ৰকৃতিক ধুই-পখালি শুদ্ধ কৰে। গছ-বনৰ বৃদ্ধিত সহায় কৰে। আৰু ইয়াৰ সৌন্দৰ্যই মানুহৰ মনত আনন্দ আৰু আশাৰ ভাৱ জগাই তোলে।
৪। ‘প্ৰতিমাৰ খনিকৰ’ উপাধিটো চন্দ্ৰকুমাৰ আগৰৱালাক কিয় দিয়া হৈছে বুলি তুমি ভাবা?
উত্তৰঃ চন্দ্ৰকুমাৰ আগৰৱালাই তেওঁৰ কবিতাত প্ৰকৃতিৰ সুন্দৰ প্ৰতিমা (ছবি) খোদাই কৰিছে — ঠিক যেনেকৈ এজন খনিকৰে পাথৰত প্ৰতিমা তৈয়াৰ কৰে। তেওঁ শব্দৰ মাধ্যমেদি প্ৰকৃতিৰ অপূৰ্ব দৃশ্য উপস্থাপন কৰিব পাৰে। সেইবাবে তেওঁক ‘প্ৰতিমাৰ খনিকৰ’ বোলা হয়।
৫। নিয়ৰৰ বিষয়ে পাঁচটা বাক্য লিখা।
উত্তৰঃ ১. নিয়ৰ হৈছে ৰাতিপুৱা গছ-বনৰ পাতত জমা হোৱা পানীৰ টোপাল।
২. নিয়ৰৰ টোপালবোৰ মুকুতা মণিৰ দৰে দেখিবলৈ লাগে।
৩. পুৱাৰ ৰ’দত নিয়ৰ ঝিকমিক কৰে।
৪. নিয়ৰসিক্ত দূবৰিত খালী ভৰিৰে খোজ কাঢ়িলে চকুৰ ৰশ্মি ভাল হয় বুলি বিশ্বাস কৰা হয়।
৫. কবি চন্দ্ৰকুমাৰ আগৰৱালাই নিয়ৰক নিশাৰ তৰা আৰু মুকুতা মণিৰ লগত তুলনা কৰিছে।