মধ্যযুগীয় ভাৰতৰ প্ৰাদেশিক ৰাজ্যবোৰ — প্ৰশ্ন উত্তৰ
HSLC Guru লৈ আপোনাক স্বাগতম। এই পৃষ্ঠাত আমি ASSEB (অসম ৰাজ্যিক বিদ্যালয় শিক্ষা পৰিষদ)ৰ সপ্তম শ্ৰেণীৰ সমাজ বিজ্ঞানৰ সপ্তম অধ্যায় “মধ্যযুগীয় ভাৰতৰ প্ৰাদেশিক ৰাজ্যবোৰ”ৰ সম্পূৰ্ণ পাঠ্যপুথিৰ প্ৰশ্ন-উত্তৰ (তিনিওটা অনুশীলনী), অতিৰিক্ত প্ৰশ্ন, সাৰাংশ আৰু শব্দাৰ্থ সহজ অসমীয়াত আগবঢ়ালোঁ। পৰীক্ষাত ভাল নম্বৰ পাবলৈ এই সমাধানসমূহ মনোযোগেৰে অধ্যয়ন কৰক।
সাৰাংশ: মধ্যযুগীয় ভাৰতত দিল্লীৰ কেন্দ্ৰীয় শাসনৰ উপৰি দেশৰ বিভিন্ন প্ৰান্তত কেইবাখনো শক্তিশালী প্ৰাদেশিক (আঞ্চলিক) ৰাজ্যৰ উত্থান ঘটিছিল। এই ৰাজ্যবোৰে ভাৰতীয় সংস্কৃতি, স্থাপত্য, সাহিত্য আৰু অৰ্থনীতিলৈ বিশেষ অৱদান আগবঢ়াইছিল। পাছলৈ মোগল সাম্ৰাজ্যৰ সম্প্ৰসাৰণৰ লগে লগে এই ৰাজ্যবোৰৰ বেছিভাগেই মোগল সাম্ৰাজ্যৰ অধীন হৈ পৰিছিল।
উত্তৰ ভাৰতৰ উল্লেখযোগ্য ৰাজ্য আছিল কাশ্মীৰ, মেৱাৰ আৰু চৌনপুৰ। কাশ্মীৰৰ শ্ৰেষ্ঠ ৰজা জইন-উল-আবিদিনে কৃষি, হস্তশিল্প আৰু কলা-সংস্কৃতিৰ বিকাশ সাধন কৰিছিল। মেৱাৰ আছিল ৰাজপুতসকলৰ শক্তিশালী ৰাজ্য; খানুৱা (১৫২৭) আৰু হলদিঘাট (১৫৭৬) যুদ্ধত ইয়াৰ ৰজাসকলে মোগলৰ লগত যুঁজিছিল। চৌনপুৰৰ শ্বাৰকী ৰাজবংশে এক বিশেষ স্থাপত্যশৈলী গঢ়ি তুলিছিল। পশ্চিম আৰু মধ্য ভাৰতৰ গুজৰাট আছিল সামুদ্ৰিক বেহা-বেপাৰেৰে সমৃদ্ধ ৰাজ্য, য’ৰ শ্ৰেষ্ঠ ৰজা আছিল মহমুদ বেগড়া; মালৱত ঘোৰী আৰু খলজী ৰাজবংশে শাসন কৰিছিল।
দক্ষিণ ভাৰতত বিজয়নগৰ সাম্ৰাজ্য আৰু বাহমনী ৰাজ্যৰ উত্থান ঘটিছিল। হৰিহৰ আৰু বুক্কাই তুংগভদ্ৰা নদীৰ পাৰত বিজয়নগৰ সাম্ৰাজ্য স্থাপন কৰিছিল; ইয়াৰ শ্ৰেষ্ঠ শাসক কৃষ্ণদেৱৰায়ৰ কালত সাম্ৰাজ্য উন্নতিৰ শিখৰত উপনীত হৈছিল। বাহমনী ৰাজ্যৰ ৰাজধানী আছিল গুলবৰ্গা। পূৱ ভাৰতত বংগ (ইলিয়াছ শ্বাহী, গণেশ আৰু হুছেইন শ্বাহ ৰাজবংশ) আৰু উৰিষ্যাৰ (গজপতি ৰাজবংশ) দৰে ৰাজ্য আছিল। ইয়াৰ উপৰি জাট, গড্ডি, বঞ্জাৰা আৰু গুজ্জৰ আদি বহুতো অঘৰী জাতি-জনজাতিয়েও এই সময়ত ভাৰতত বাস কৰিছিল।
Summary: This chapter deals with the provincial or regional kingdoms of medieval India that rose alongside the Delhi Sultanate. In the north were Kashmir (whose greatest king was Zain-ul-Abidin), Mewar (which fought the Mughals at Khanwa and Haldighati) and Jaunpur with its Sharqi architecture. In the west and centre were Gujarat, a rich trading state under Mahmud Begada, and Malwa. In the south rose the Vijayanagara Empire, which peaked under Krishnadeva Raya, and the Bahmani kingdom with its capital at Gulbarga. In the east were Bengal and the Gajapati kingdom of Orissa, besides many nomadic communities such as the Jats, Gaddis, Banjaras and Gujjars. Most of these states were eventually absorbed into the Mughal Empire.
পাঠ্যপুথিৰ প্ৰশ্ন আৰু উত্তৰ
অনুশীলনী – ১
১। তলৰ প্ৰশ্নবোৰৰ উত্তৰ দিয়া—
(ক) কাশ্মীৰত শাসন কৰা আটাইতকৈ শক্তিশালী ৰজাজন কোন?
উত্তৰঃ কাশ্মীৰত শাসন কৰা আটাইতকৈ শক্তিশালী ৰজাজন আছিল জইন-উল-আবিদিন। তেওঁ এজন সুদক্ষ প্ৰশাসক আছিল আৰু কলা-শিল্পৰ প্ৰতি তেওঁৰ বিশেষ অনুৰাগ আছিল।
(খ) কোনজন মোগল সম্ৰাটে কাশ্মীৰখন মোগল সাম্ৰাজ্যৰ অধীনলৈ আনিছিল?
উত্তৰঃ মোগল সম্ৰাট আকবৰে ১৫৮৬ খ্ৰীষ্টাব্দত কাশ্মীৰখন মোগল সাম্ৰাজ্যৰ অধীনলৈ আনিছিল।
(গ) বিখ্যাত হলদিঘাটৰ যুদ্ধ কাৰ কাৰ মাজত সংঘটিত হৈছিল?
উত্তৰঃ ১৫৭৬ খ্ৰীষ্টাব্দত সংঘটিত বিখ্যাত হলদিঘাটৰ যুদ্ধ মেৱাৰৰ মহাৰাণা প্ৰতাপ আৰু মোগল সম্ৰাট আকবৰৰ সৈন্যবাহিনীৰ মাজত সংঘটিত হৈছিল। এই যুদ্ধত মহাৰাণা প্ৰতাপ পৰাজিত হ’লেও তেওঁ হাৰ মনা নাছিল।
(ঘ) চৌনপুৰ ৰাজবংশৰ শেষ ৰজা কোন?
উত্তৰঃ চৌনপুৰৰ শ্বাৰকী ৰাজবংশৰ শেষ ৰজা আছিল হুছেইন শ্বাহ শ্বাৰকী। তেওঁ নিজেও এজন সুগায়ক আছিল আৰু ‘খায়াল’ নামৰ শাস্ত্ৰীয় সংগীতশৈলীৰ বিকাশ ঘটাইছিল। লোদী বংশই চৌনপুৰ দখল কৰাৰ পাছত এই ৰাজ্যৰ পতন ঘটে।
(ঙ) শ্বাৰকী স্থাপত্যশৈলী বুলিলে কি বুজা?
উত্তৰঃ চৌনপুৰৰ শ্বাৰকী ৰাজবংশৰ শাসনকালত গঢ় লৈ উঠা স্থাপত্যশৈলীকে শ্বাৰকী স্থাপত্যশৈলী বোলে। এই শৈলীৰ কেইটামান উল্লেখযোগ্য বৈশিষ্ট্য হ’ল—বৃহৎ আকাৰৰ মুখ দুৱাৰ, হিন্দু স্থাপত্যত ব্যৱহৃত খুঁটা আৰু ধৰ (Beam), শিলৰ জালিকটা খুঁটা আৰু প্ৰাংগণ-গৃহত ডাঙৰ আখৰৰ শিলালিপি ইত্যাদি। চৌনপুৰৰ আটালা মছজিদ আৰু লাল দৰৱাজা মছজিদ এই শৈলীৰ উৎকৃষ্ট নিদৰ্শন।
(চ) গুজৰাটৰ আটাইতকৈ শক্তিশালী ৰজাজন কোন আছিল?
উত্তৰঃ গুজৰাটৰ আটাইতকৈ শক্তিশালী ৰজাজন আছিল মহমুদ বেগড়া (মহমুদ বাঘাৰা)। তেওঁৰ শাসনকালত গুজৰাট উন্নতিৰ শিখৰত আৰোহণ কৰিছিল।
(ছ) মালৱত শাসন কৰা ৰাজবংশ দুটাৰ নাম কি?
উত্তৰঃ মালৱত শাসন কৰা ৰাজবংশ দুটা হ’ল ঘোৰী ৰাজবংশ আৰু খলজী ৰাজবংশ।
২। জইন-উল-আবিদিনে কাশ্মীৰত কৰা তিনিটা প্ৰজাহিতৈষী কামৰ বিষয়ে উল্লেখ কৰা।
উত্তৰঃ জইন-উল-আবিদিন কাশ্মীৰৰ আটাইতকৈ শক্তিশালী আৰু সুদক্ষ ৰজা আছিল। তেওঁ কৰা তিনিটা প্ৰজাহিতৈষী কাম হ’ল—(ক) কৃষিৰ বিকাশৰ বাবে তেওঁ পাহাৰীয়া নদীত বাঁধ দি আৰু নলা খান্দি জলসিঞ্চনৰ সুব্যৱস্থা কৰিছিল। (খ) শাল (shawl) বোৱা, কাঠৰ কাম, শিলৰ কাম আৰু ভাস্কৰ্য আদি হস্তশিল্পৰ বিকাশ ঘটাই তেওঁ কাশ্মীৰৰ অৰ্থনৈতিক উন্নতি সাধন কৰিছিল আৰু কাৰিকৰসকলক প্ৰশিক্ষণ দিবলৈ বিদেশলৈও পঠাইছিল। (গ) তেওঁ কাশ্মীৰত প্ৰথমখন কাঠৰ সেতু নিৰ্মাণ কৰিছিল।
৩। গুজৰাট ৰাজ্যখন অৰ্থনৈতিকভাৱে কিয় সৱল আছিল?
উত্তৰঃ গুজৰাট মধ্যযুগৰ ভাৰতৰ এখন সমৃদ্ধিশালী ৰাজ্য আছিল। উন্নত মানৱ হস্তশিল্প, সুচল সামুদ্ৰিক বন্দৰ আৰু পলসুৱা (উৰ্বৰ) ভূমিয়ে গুজৰাটক আন ৰাজ্যতকৈ অৰ্থনৈতিকভাৱে আগবঢ়াই ৰাখিছিল। সামুদ্ৰিক বন্দৰবোৰৰ যোগেদি গুজৰাটে আৰব আৰু ইউৰোপৰ লগত বেহা-বেপাৰ চলাইছিল, যাৰ ফলত এই ৰাজ্য আৰ্থিকভাৱে অতি সৱল হৈ পৰিছিল।
অনুশীলনী – ২
১। তলৰ প্ৰশ্নবোৰৰ উত্তৰ দিয়া—
(ক) বিজয়নগৰ সাম্ৰাজ্য ভাৰতৰ কোন প্ৰান্তত অৱস্থিত?
উত্তৰঃ বিজয়নগৰ সাম্ৰাজ্য ভাৰতৰ দক্ষিণ প্ৰান্তত (দাক্ষিণাত্যত), তুংগভদ্ৰা নদীৰ পাৰত অৱস্থিত আছিল।
(খ) বিজয়নগৰ সাম্ৰাজ্যত শাসন কৰা ৰাজবংশকেইটা কি কি?
উত্তৰঃ বিজয়নগৰ সাম্ৰাজ্যত মূলতঃ চাৰিটা ৰাজবংশে শাসন কৰিছিল—সংগম, ছালুৱ, তুলুৱ আৰু আৰাৱীডু ৰাজবংশ। হৰিহৰ আৰু বুক্কাই স্থাপন কৰা সংগম ৰাজবংশ আছিল ইয়াৰ প্ৰথম ৰাজবংশ, আৰু শ্ৰেষ্ঠ শাসক কৃষ্ণদেৱৰায় আছিল তুলুৱ ৰাজবংশৰ ৰজা।
(গ) অমুক্তমাল্যদা কোনে ৰচনা কৰিছিল?
উত্তৰঃ বিজয়নগৰৰ শ্ৰেষ্ঠ শাসক কৃষ্ণদেৱৰায়ে ‘অমুক্তমাল্যদা’ নামৰ কাব্য ৰচনা কৰিছিল।
(ঘ) হাজাৰা ৰামস্বামী মন্দিৰ ক’ত অৱস্থিত?
উত্তৰঃ হাজাৰা ৰামস্বামী মন্দিৰ বিজয়নগৰ সাম্ৰাজ্যৰ ৰাজধানী হাম্পিত (বৰ্তমান কৰ্ণাটক) অৱস্থিত।
(ঙ) গুলবৰ্গা কোনখন ৰাজ্যৰ ৰাজধানী আছিল?
উত্তৰঃ গুলবৰ্গা (বৰ্তমান কৰ্ণাটকৰ কালাবুৰাগী) বাহমনী ৰাজ্যৰ ৰাজধানী আছিল।
২। কৃষ্ণদেৱৰায়ৰ ৰাজত্বকালত কেনেদৰে বিজয়নগৰ সাম্ৰাজ্য উন্নতিৰ শিখৰত উপনীত হৈছিল?
উত্তৰঃ কৃষ্ণদেৱৰায় বিজয়নগৰৰ শ্ৰেষ্ঠ শাসক আছিল। তেওঁ প্ৰধানমন্ত্ৰী তিম্মাৰুচ আৰু উপদেষ্টা তেনালী ৰামাকৃষ্ণৰ সহযোগত সাম্ৰাজ্যক সমৃদ্ধিশালী কৰি তুলিছিল। তেওঁ ৰাজ্য জয় কৰাতকৈ প্ৰজাৰ কল্যাণ আৰু সমস্যা সমাধানত অধিক গুৰুত্ব দিছিল; প্ৰজাৰ ওপৰত থকা অত্যধিক কৰৰ বোজা কমাবলৈ কেইবাবিধো কৰ ৰেহাই দিছিল। কৃষিৰ বিকাশৰ বাবে তেওঁ নতুন কৃষিভূমি মুকলি কৰিছিল আৰু জলসিঞ্চনৰ ব্যৱস্থা কৰিছিল। সামৰিক দিশতো তেওঁৰ পৰাক্ৰম সৰ্বজনবিদিত আছিল। এইদৰে তেওঁৰ ৰাজত্বকালত বিজয়নগৰ সাম্ৰাজ্য উন্নতিৰ শিখৰত উপনীত হৈছিল।
৩। বাহমনীসকল কাৰ লগত আৰু কিয় সঘনাই সংঘাতত লিপ্ত হৈছিল?
উত্তৰঃ বাহমনীসকল সঘনাই দক্ষিণৰ চুবুৰীয়া বিজয়নগৰ সাম্ৰাজ্যৰ লগত সংঘাতত লিপ্ত হৈছিল। কৃষ্ণা আৰু তুংগভদ্ৰা নদীৰ মাজৰ উৰ্বৰ ৰায়চূৰ দোৱাব অঞ্চল দুয়োখন ৰাজ্যৰে বাবে আকাংক্ষিত আছিল; সেয়েহে এই সীমান্ত অঞ্চল আৰু উৰ্বৰ ভূমিৰ দখলক লৈ তেওঁলোকৰ মাজত সঘনাই যুদ্ধ হৈছিল।
৪। মহমুদ গৱান নামৰ বিষয়াজনক কাৰ অভিভাৱক হিচাপে আৰু কিয় ৰাজকাৰ্য পৰিচালনাৰ দায়িত্ব অৰ্পণ কৰা হৈছিল?
উত্তৰঃ বাহমনী ৰাজ্যৰ তেতিয়াৰ ৰজাগৰাকী কম বয়সীয়া (নাবালক) হোৱাৰ কাৰণে মহমুদ গৱান নামৰ বিষয়াজনক ৰজাৰ অভিভাৱক হিচাপে ৰাজকাৰ্য পৰিচালনাৰ দায়িত্ব অৰ্পণ কৰা হৈছিল। মহমুদ গৱানৰ নেতৃত্বত বাহমনী ৰাজ্য অতি শক্তিশালী হৈ উঠিছিল; তেওঁ চুবুৰীয়া কংকন, উৰিষ্যা, সংঘমেশ্বৰ আদি ৰাজ্য বাহমনী ৰাজ্যৰ অধীনলৈ আনিছিল।
অনুশীলনী – ৩
১। তলৰ প্ৰশ্নবোৰৰ উত্তৰ দিয়া—
(ক) বংগলৈ কোন কোন দেশৰ ভ্ৰমণকাৰী আহিছিল?
উত্তৰঃ মধ্যযুগত বংগলৈ ইউৰোপীয় আৰু চীনা দেশৰ ভ্ৰমণকাৰীসকল আহিছিল। তেওঁলোকে বংগক যথেষ্ট সমৃদ্ধিশালী ৰাজ্য বুলি উল্লেখ কৰি থৈ গৈছে।
(খ) কোনটো ৰাজবংশৰ দিনত পৰ্তুগীজসকলে বংগত কাৰখানা স্থাপন কৰিছিল?
উত্তৰঃ হুছেইন শ্বাহ ৰাজবংশৰ দিনত পৰ্তুগীজসকলে বংগৰ চট্টগ্ৰাম আৰু হুগলীত কাৰখানা স্থাপন কৰিছিল।
(গ) উৰিষ্যাৰ শক্তিশালী ৰাজবংশটো কি আছিল?
উত্তৰঃ উৰিষ্যাৰ শক্তিশালী ৰাজবংশটো আছিল গজপতি ৰাজবংশ। কপিলেন্দ্ৰ দেৱে এই ৰাজবংশ (ৰাজ্য) প্ৰতিষ্ঠা কৰিছিল।
(ঘ) উৰিষ্যাৰ কোনখন ঠাই মধ্যযুগৰ ধৰ্ম আৰু সংস্কৃতিৰ কেন্দ্ৰস্থল আছিল?
উত্তৰঃ উৰিষ্যাৰ পুৰী মধ্যযুগৰ ধৰ্ম আৰু সংস্কৃতিৰ কেন্দ্ৰস্থল আছিল। গজপতিসকলৰ দিনত নিৰ্মিত পুৰীৰ জগন্নাথ মন্দিৰ এই কেন্দ্ৰৰ মূল স্থান আছিল।
(ঙ) কমল খান গৱৰ্ণৰ কোন আছিল?
উত্তৰঃ কমল খান আছিল পঞ্জাৱৰ গৱৰ্ণ (গক্কৰ) জনজাতিৰ মুখিয়াল (নেতা)। তেওঁ মোগল সম্ৰাট আকবৰৰ দৰবাৰৰ লগত সম্পৰ্ক ৰাখিছিল।
২। উৰিষ্যা ৰাজ্যৰ পতন কিয় ঘটিছিল?
উত্তৰঃ গজপতি শাসকসকলৰ অধীনত উৰিষ্যা সামৰিকভাৱে অতি শক্তিশালী আছিল আৰু তেওঁলোকৰ বিশাল হাতীবাহিনী আছিল। কিন্তু চুবুৰীয়া ৰাজ্যবোৰৰ (যেনে বিজয়নগৰ, বাহমনী আদি) লগত সঘনাই হোৱা যুদ্ধ-বিগ্ৰহৰ ফলত এই ৰাজ্যৰ পতন ঘটিছিল।
৩। জাট আৰু গড্ডিসকল কোন আছিল? তেওঁলোকে কিয় এঠাইৰপৰা আন এঠাইলৈ ঘূৰি ফুৰিছিল?
উত্তৰঃ জাট আৰু গড্ডি আছিল ভাৰতৰ মৰুভূমি অঞ্চলত বাস কৰা অঘৰী (যাযাবৰ) জাতি। তেওঁলোকৰ মূল জীৱিকা আছিল চিকাৰ আৰু পশুপালন। নিজৰ পোহনীয়া পশুৰ বাবে খাদ্য (ঘাঁহ-বন) বিচাৰি তেওঁলোকে এঠাইৰপৰা আন এঠাইলৈ ঘূৰি ফুৰিছিল; লগতে বেহা-বেপাৰো কৰিছিল।
৪। মধ্যযুগত ভাৰতত বাস কৰা অঘৰী জাতিকেইটাৰ নাম লিখা। তেওঁলোকৰ প্ৰধান জীৱিকা কি আছিল?
উত্তৰঃ মধ্যযুগত ভাৰতৰ মৰুভূমি অঞ্চলত বাস কৰা অঘৰী জাতিকেইটা হ’ল—জাট, গড্ডি, বঞ্জাৰা আৰু গুজ্জৰ। ইয়াৰোপৰি পঞ্জাৱৰ খোখৰ আৰু গৱৰ্ণ, আৰু সিন্ধু অঞ্চলৰ লংগ, আৰ্ঘ আৰু বালোচ আদি শক্তিশালী জনজাতিও আছিল। তেওঁলোকৰ প্ৰধান জীৱিকা আছিল চিকাৰ, পশুপালন আৰু বেহা-বেপাৰ। বিশেষকৈ বঞ্জাৰাসকলে মৰুভূমিৰ মাজেৰে সা-সামগ্ৰী পৰিবহণ কৰি মধ্যযুগৰ অৰ্থনীতিত উল্লেখযোগ্য অৱদান আগবঢ়াইছিল।
অতিৰিক্ত প্ৰশ্ন আৰু উত্তৰ
বহুবৈকল্পিক প্ৰশ্ন (MCQ)
১। বিজয়নগৰ সাম্ৰাজ্য প্ৰতিষ্ঠা কৰা দুই ভায়েক কোন?
(ক) হৰিহৰ আৰু বুক্কা (খ) কৃষ্ণদেৱৰায় আৰু তিম্মাৰুচ (গ) বাপ্পা ৰাৱল আৰু ৰাণা সংগ (ঘ) হাছান আৰু আলাউদ্দিন
উত্তৰঃ (ক) হৰিহৰ আৰু বুক্কা।
২। বাহমনী ৰাজ্যৰ ৰাজধানী আছিল—
(ক) হাম্পি (খ) গুলবৰ্গা (গ) পাটন (ঘ) গৌড়
উত্তৰঃ (খ) গুলবৰ্গা।
৩। ‘অমুক্তমাল্যদা’ গ্ৰন্থখনৰ ৰচয়িতা কোন?
(ক) মহমুদ বেগড়া (খ) হুছেইন শ্বাহ (গ) কৃষ্ণদেৱৰায় (ঘ) কপিলেন্দ্ৰ দেৱ
উত্তৰঃ (গ) কৃষ্ণদেৱৰায়।
৪। কোন মোগল সম্ৰাটে কাশ্মীৰ মোগল সাম্ৰাজ্যৰ অধীনলৈ আনিছিল?
(ক) বাবৰ (খ) হুমায়ুন (গ) আকবৰ (ঘ) জাহাঙ্গীৰ
উত্তৰঃ (গ) আকবৰ।
খালী ঠাই পূৰ কৰা
১। কাশ্মীৰৰ আটাইতকৈ শক্তিশালী ৰজা আছিল ______।
উত্তৰঃ জইন-উল-আবিদিন।
২। হলদিঘাটৰ যুদ্ধ ______ খ্ৰীষ্টাব্দত সংঘটিত হৈছিল।
উত্তৰঃ ১৫৭৬।
৩। উৰিষ্যাত ______ ৰাজবংশে শাসন কৰিছিল।
উত্তৰঃ গজপতি।
৪। গুজৰাটৰ প্ৰথম ৰাজধানী আছিল ______।
উত্তৰঃ পাটন।
শুদ্ধ নে অশুদ্ধ
১। হৰিহৰ আৰু বুক্কাই বাহমনী ৰাজ্য প্ৰতিষ্ঠা কৰিছিল।
উত্তৰঃ অশুদ্ধ। হৰিহৰ আৰু বুক্কাই বিজয়নগৰ সাম্ৰাজ্য প্ৰতিষ্ঠা কৰিছিল।
২। মেৱাৰ আছিল ৰাজপুতসকলৰ এখন শক্তিশালী ৰাজ্য।
উত্তৰঃ শুদ্ধ।
৩। বাহমনী ৰাজ্য মহম্মদ-বিন-টোগলকৰ এজন বিষয়াই প্ৰতিষ্ঠা কৰিছিল।
উত্তৰঃ শুদ্ধ। আলাউদ্দিন হাছান বাহমন শ্বাহে ১৩৪৭ খ্ৰীষ্টাব্দত এই ৰাজ্য প্ৰতিষ্ঠা কৰিছিল; তেওঁ আগতে মহম্মদ-বিন-টোগলকৰ এজন সুদক্ষ বিষয়া আছিল।
৪। মালৱৰ ৰাজধানী আছিল হাম্পি।
উত্তৰঃ অশুদ্ধ। মালৱৰ ৰাজধানী আছিল মাণ্ডু।
চমু প্ৰশ্ন-উত্তৰ
১। মেৱাৰ আৰু মোগলৰ মাজত হোৱা দুটা প্ৰধান যুদ্ধৰ নাম লিখা।
উত্তৰঃ মেৱাৰ আৰু মোগলৰ মাজত হোৱা দুটা প্ৰধান যুদ্ধ হ’ল—খানুৱাৰ যুদ্ধ (১৫২৭ খ্ৰীষ্টাব্দ, বাবৰ আৰু মহাৰাণা সংগৰ মাজত) আৰু হলদিঘাটৰ যুদ্ধ (১৫৭৬ খ্ৰীষ্টাব্দ, আকবৰ আৰু মহাৰাণা প্ৰতাপৰ মাজত)।
২। বাহমনী ৰাজ্য কোনে আৰু কেতিয়া প্ৰতিষ্ঠা কৰিছিল?
উত্তৰঃ ১৩৪৭ খ্ৰীষ্টাব্দত আলাউদ্দিন হাছান বাহমন শ্বাহে বাহমনী ৰাজ্য প্ৰতিষ্ঠা কৰিছিল। এই ৰাজ্যৰ ৰাজধানী আছিল গুলবৰ্গা।
৩। বঞ্জাৰাসকলে মধ্যযুগৰ অৰ্থনীতিত কেনে অৱদান আগবঢ়াইছিল?
উত্তৰঃ বঞ্জাৰাসকলে নিজৰ পোহনীয়া জন্তুৰ পিঠিত সা-সামগ্ৰী জাপি লৈ মৰুভূমিৰ মাজেৰে বজাৰলৈ খাদ্যশস্য পৰিবহণ কৰিছিল আৰু বেহা-বেপাৰ চলাইছিল। দিল্লীৰ চুলতান আৰু মোগলসকলে সামৰিক অভিযানত খাদ্যবস্তু যোগানৰ বাবেও তেওঁলোকৰ সহায় লৈছিল।
শব্দাৰ্থ
| শব্দ | অৰ্থ |
|---|---|
| প্ৰাদেশিক ৰাজ্য | কেন্দ্ৰীয় শাসনৰ বাহিৰত থকা আঞ্চলিক ৰাজ্য (Provincial/regional kingdom) |
| মধ্যযুগ | প্ৰাচীন আৰু আধুনিক যুগৰ মাজৰ কালছোৱা (Medieval period) |
| সাম্ৰাজ্য | বহু ৰাজ্য সামৰি লোৱা বৃহৎ ৰাজত্ব (Empire) |
| জইন-উল-আবিদিন | কাশ্মীৰৰ আটাইতকৈ শক্তিশালী ৰজা (Zain-ul-Abidin) |
| হলদিঘাটৰ যুদ্ধ | ১৫৭৬ চনত মহাৰাণা প্ৰতাপ আৰু আকবৰৰ মাজৰ যুদ্ধ (Battle of Haldighati) |
| শ্বাৰকী স্থাপত্যশৈলী | চৌনপুৰৰ শ্বাৰকী ৰাজবংশৰ নিৰ্মাণশৈলী (Sharqi style of architecture) |
| মহমুদ বেগড়া | গুজৰাটৰ আটাইতকৈ শক্তিশালী ৰজা (Mahmud Begada) |
| তুংগভদ্ৰা | যাৰ পাৰত বিজয়নগৰ সাম্ৰাজ্য গঢ়ি উঠিছিল সেই নদী (Tungabhadra river) |
| অমুক্তমাল্যদা | কৃষ্ণদেৱৰায়ে ৰচনা কৰা কাব্য (Amuktamalyada) |
| গজপতি ৰাজবংশ | উৰিষ্যাৰ শক্তিশালী ৰাজবংশ (Gajapati dynasty) |
| মহমুদ গৱান | বাহমনী ৰাজ্যৰ ৰজাৰ অভিভাৱক আৰু দক্ষ বিষয়া (Mahmud Gawan) |
| অঘৰী জাতি | এঠাইৰপৰা আন এঠাইলৈ ঘূৰি ফুৰা যাযাবৰ জাতি (Nomadic community) |
| বঞ্জাৰা | সামগ্ৰী পৰিবহণ কৰা যাযাবৰ বেপাৰী জাতি (Banjara) |