সাৰাংশ: প্ৰাণীৰ পৰিপুষ্টি অধ্যায়ত আমি জানিব পাৰো যে প্ৰাণীয়ে কেনেকৈ খাদ্য গ্ৰহণ কৰে আৰু পাচন কৰে। মানুহৰ পুষ্টিৰ প্ৰধান স্তৰবোৰ হৈছে — আহাৰ গ্ৰহণ (Ingestion), পাচন (Digestion), শোষণ (Absorption), পৰিমিশ্ৰণ বা আত্মীকৰণ (Assimilation) আৰু মলত্যাগ (Egestion)। মুখগহ্বৰত দাঁত খাদ্য চোবোৱাত আৰু লালটি গ্ৰন্থিৰ পৰা নিঃসৰিত লালটিৰস খাদ্যত থকা শ্বেতসাৰ (স্টাৰ্চ) পাচন কৰাত সহায় কৰে। খাদ্যনলী (ইছ’ফেগাছ) ৰ জৰিয়তে খাদ্য পাকস্থলীলৈ যায় য’ত হাইড্ৰ’ক্লৰিক এছিড আৰু পাচক ৰস নিঃসৰণ হৈ প্ৰটিন পাচন কৰে।

ক্ষুদ্ৰান্ত্ৰত খাদ্যৰ সম্পূৰ্ণ পাচন হয়। যকৃতে পিত্তৰস উৎপন্ন কৰে যি চৰ্বীজাতীয় খাদ্য পাচনত সহায় কৰে। অগ্ন্যাশয়ে পাচক ৰস নিঃসৰণ কৰি কার্ব’হাইড্ৰেট, প্ৰটিন আৰু চৰ্বী পাচনত সহায় কৰে। ক্ষুদ্ৰান্তৰ অন্তভাগৰ বেৰত লক্ষ লক্ষ আঙুলিৰ দৰে ওলাই অহা প্ৰবৰ্দ্ধ থাকে যাক ভিলি বোলা হয় — এইবোৰে পৃষ্ঠকালি বৃদ্ধি কৰি পাচিত খাদ্যৰ শোষণ সুগম কৰে। বৃহদান্ত্ৰত হজম নোহোৱা খাদ্যৰ পৰা পানী শোষিত হয় আৰু অৱশিষ্ট মলৰূপে মলদ্বাৰেদি শৰীৰৰ বাহিৰ হয়।

এমিবাৰ দৰে এককোষী প্ৰাণীয়ে ছুড’প’ডিয়াৰ সহায়ত খাদ্য কণিকা আৱৰি লয় আৰু ৰসধানীত (ফুড ভেকুওল) খাদ্য পাচন কৰে। পাগুলি খোৱা প্ৰাণী (ৰুমিনেন্ট), যেনে গৰু, ম’হ, ছাগলী — এইবোৰে ঘাঁহ খোৱাৰ পিছত গিলি থোৱা আধা হজম হোৱা খাদ্য পুনৰ মুখলৈ আনি ভালকৈ চোবায়। এই বিশেষ প্ৰক্ৰিয়াক পাগুলি খোৱা (Rumination) বোলা হয়। এইবোৰ প্ৰাণীৰ পাকস্থলীৰ ৰুমেন অংশত বিশেষ বেক্টেৰিয়া থাকে যি ছেলুলোজ পাচন কৰিব পাৰে, কিন্তু মানুহে ছেলুলোজ পাচন কৰিব নোৱাৰে।

Summary: Chapter 2 of Class 7 General Science deals with Nutrition in Animals. Animals obtain energy and nutrients by consuming food through a process that involves five main stages: Ingestion, Digestion, Absorption, Assimilation, and Egestion. In human beings, digestion begins in the mouth where teeth chew food and saliva (from salivary glands) begins the digestion of starch. The food passes through the oesophagus to the stomach, where hydrochloric acid and digestive juices break down proteins. Complete digestion of carbohydrates, proteins, and fats occurs in the small intestine with the help of bile (produced by the liver) and pancreatic juice. The inner wall of the small intestine is lined with millions of finger-like projections called villi, which increase the surface area for absorption of digested food into the blood. Water is absorbed from undigested material in the large intestine, and waste is expelled through the anus. Single-celled animals like Amoeba engulf food particles using pseudopodia and digest them inside a food vacuole. Ruminants (cud-chewing animals like cows) can digest cellulose with the help of bacteria in their rumen, a process humans cannot perform. Glucose provides immediate energy as it is the simplest form of carbohydrate and is absorbed directly into the bloodstream.

---

অনুশীলনীৰ প্ৰশ্নোত্তৰ (Exercise Questions)

প্ৰশ্ন ১। শূন্যস্থান পূৰণ কৰা।

(ক) মানুহৰ পুষ্টিৰ প্ৰধান স্তৰবোৰ হ’ল ………., …………, ……………, ………….. আৰু ……………।

উত্তৰঃ মানুহৰ পুষ্টিৰ প্ৰধান স্তৰবোৰ হ’ল আহাৰ গ্ৰহণ, পাচন, শোষণ, আত্মীকৰণ আৰু মলত্যাগ।

(খ) মানুহৰ দেহত থকা আটাইতকৈ ডাঙৰ গ্ৰন্থিটো হ’ল ……………।

উত্তৰঃ মানুহৰ দেহত থকা আটাইতকৈ ডাঙৰ গ্ৰন্থিটো হ’ল যকৃৎ (লিভাৰ)।

(গ) পাকস্থলীয়ে হাইড্ৰ’ক্লৰিক এছিড আৰু …………… ৰস নিসৰণ কৰে যি খাদ্যৰ ওপৰত ক্ৰিয়া কৰে।

উত্তৰঃ পাকস্থলীয়ে হাইড্ৰ’ক্লৰিক এছিড আৰু পাচক ৰস নিসৰণ কৰে যি খাদ্যৰ ওপৰত ক্ৰিয়া কৰে।

(ঘ) ক্ষুদ্ৰান্তৰ বেৰৰ পৰা ওলোৱা আঙুলিৰ দৰে প্ৰবৰ্দ্ধবোৰক …………… বোলা হয়।

উত্তৰঃ ক্ষুদ্ৰান্তৰ বেৰৰ পৰা ওলোৱা আঙুলিৰ দৰে প্ৰবৰ্দ্ধবোৰক ভিলি বোলা হয়।

(ঙ) এমিবাই তাৰ খাদ্য …………… ত পাচন ঘটায়।

উত্তৰঃ এমিবাই তাৰ খাদ্য ৰসধানী (ফুড ভেকুওল) ত পাচন ঘটায়।

প্ৰশ্ন ২। শুদ্ধ নে অশুদ্ধ কোৱা।

(ক) পেটত পাচন আৰম্ভ হয়।

উত্তৰঃ অশুদ্ধ। পাচন মুখগহ্বৰতেই আৰম্ভ হয়। লালটিয়ে শ্বেতসাৰৰ পাচন মুখতেই আৰম্ভ কৰে।

(খ) জিভাই লালটিৰ লগত খাদ্য মিহলি কৰাত সহায় কৰে।

উত্তৰঃ শুদ্ধ। জিভাই খাদ্যৰ লগত লালটি মিহলাই খাদ্যক গিলাৰ উপযুক্ত কৰি তোলে।

(গ) পিত্তথলিয়ে পিত্তৰস সাময়িকভাৱে জমা কৰি ৰাখে।

উত্তৰঃ শুদ্ধ। যকৃতে উৎপন্ন কৰা পিত্তৰস পিত্তথলিত সাময়িকভাৱে জমা হৈ থাকে আৰু প্ৰয়োজন অনুযায়ী ক্ষুদ্ৰান্তত নিঃসৰণ হয়।

(ঘ) পাগুলি খোৱা জন্তুবোৰে গিলি থোৱা ঘাঁহ উগাৰি আনে।

উত্তৰঃ শুদ্ধ। পাগুলি খোৱা প্ৰাণীয়ে (ৰুমিনেন্ট) খাদ্য দ্ৰুতভাৱে গিলি থয় আৰু পিছত বিশ্ৰামৰ সময়ত সেই আধা হজম হোৱা খাদ্য পুনৰ মুখলৈ উগাৰি আনি ভালকৈ চোবায়।

প্ৰশ্ন ৩। বহু বিকল্পীয় প্ৰশ্ন।

(ক) চৰ্বী সম্পূৰ্ণৰূপে পাচন হোৱা অংগটো হ’ল —

(i) পাকস্থলী    (ii) মুখগহ্বৰ    (iii) ক্ষুদ্ৰান্ত    (iv) বৃহদান্ত

উত্তৰঃ (iii) ক্ষুদ্ৰান্ত। কার্ব’হাইড্ৰেট, প্ৰটিন আৰু চৰ্বী — তিনিওবিধ খাদ্যৰ সম্পূৰ্ণ পাচন ক্ষুদ্ৰান্তত হয়।

(খ) হজম নোহোৱা খাদ্যৰ পানী কোনটো অংগত শোষিত হয়?

(i) পাকস্থলী    (ii) ক্ষুদ্ৰান্ত    (iii) মুখগহ্বৰ    (iv) বৃহদান্ত

উত্তৰঃ (iv) বৃহদান্ত। হজম নোহোৱা খাদ্যৰ পৰা পানী বৃহদান্তত শোষিত হয়।

প্ৰশ্ন ৪। ‘ক’ স্তম্ভৰ লগত ‘খ’ স্তম্ভ মিলোৱা।

‘ক’ স্তম্ভ (খাদ্য উপাদান)	‘খ’ স্তম্ভ (পাচনৰ সামগ্ৰী)
কার্ব’হাইড্ৰেট	চেনী (গ্লুকোজ)
প্ৰটিন	এমিন’ এচিড
চৰ্বী	ফেটি এছিড আৰু গ্লিচাৰল

প্ৰশ্ন ৫। ভিলি কি? ইয়াক ক’ত পোৱা যায় আৰু ইয়াৰ কাৰ্য কি?

উত্তৰঃ ক্ষুদ্ৰান্তৰ অন্তভাগৰ বেৰৰ পৰা হাজাৰ হাজাৰ সংখ্যক আঙুলিৰ দৰে ওলাই অহা প্ৰবৰ্দ্ধবোৰক ভিলি বোলা হয়। ভিলি ক্ষুদ্ৰান্তৰ ভিতৰৰ বেৰত পোৱা যায়। ভিলিৰ ভিতৰত সূক্ষ্ম তেজৰনলী (ৰক্তজালিকা) থাকে। ভিলিয়ে ক্ষুদ্ৰান্তৰ পৃষ্ঠকালি বহু পৰিমাণে বৃদ্ধি কৰে যাৰ ফলত পাচিত খাদ্যৰ শোষণ দ্ৰুত আৰু সুচাৰু হয়। পাচিত খাদ্য ভিলিৰ ভিতৰেদি তেজত মিলি যায় আৰু তেজৰ জৰিয়তে শৰীৰৰ সকলো কোষলৈ পৌঁছায়।

প্ৰশ্ন ৬। পিত্তৰস ক’ত উৎপন্ন হয়? ই খাদ্যৰ কোনটো উপাদান হজম কৰাত সহায় কৰে?

উত্তৰঃ পিত্তৰস যকৃতত (লিভাৰ) উৎপন্ন হয়। পিত্তথলিয়ে পিত্তৰস সাময়িকভাৱে জমা কৰি ৰাখে আৰু প্ৰয়োজন অনুযায়ী ক্ষুদ্ৰান্তত নিঃসৰণ কৰে। পিত্তৰস চৰ্বীজাতীয় খাদ্য পাচনত সহায় কৰে। পিত্তৰসে ডাঙৰ ডাঙৰ চৰ্বীৰ কণিকাবোৰক সৰু সৰু কণিকাত পৰিণত কৰে (Emulsification), যাৰ ফলত পাচন ৰসে সহজে চৰ্বী পাচন কৰিব পাৰে।

প্ৰশ্ন ৭। পাগুলি খোৱা প্ৰাণীয়ে হজম কৰিব পৰা অথচ মানুহে হজম কৰিব নোৱাৰা খাদ্যবিধৰ নাম লিখা।

উত্তৰঃ পাগুলি খোৱা প্ৰাণীয়ে (ৰুমিনেন্ট) ছেলুলোজ হজম কৰিব পাৰে, কিন্তু মানুহে ছেলুলোজ হজম কৰিব নোৱাৰে। ছেলুলোজ গছ-গছনিৰ কোষবেৰত থাকে। পাগুলি খোৱা প্ৰাণীৰ পাকস্থলীৰ প্ৰথম অংশ ৰুমেনত বিশেষ বেক্টেৰিয়া থাকে যি ছেলুলোজ পাচন কৰিব পাৰে। মানুহৰ দেহত এনে বেক্টেৰিয়া নাথাকে বাবে মানুহে ছেলুলোজ পাচন কৰিব নোৱাৰে।

প্ৰশ্ন ৮। আমি গ্লুকোজৰ পৰা তাৎক্ষণিক শক্তি কিয় পাওঁ?

উত্তৰঃ গ্লুকোজ হৈছে কার্ব’হাইড্ৰেটৰ সৰলতম ৰূপ। ইয়াক পাচন কৰাৰ প্ৰয়োজন নাই — গ্লুকোজ পোনে পোনে ক্ষুদ্ৰান্তৰ বেৰেদি তেজত শোষিত হয়। তেজৰ জৰিয়তে গ্লুকোজ কোষলৈ গৈ অক্সিজেনৰ সৈতে বিক্ৰিয়া কৰি কার্বন ডাই অক্সাইড, পানী আৰু শক্তি উৎপন্ন কৰে। সেয়েহে গ্লুকোজৰ পৰা তাৎক্ষণিক শক্তি পোৱা যায়।

প্ৰশ্ন ৯। পাচনতন্ত্ৰৰ চিত্ৰ আঁকি বিভিন্ন অংশ চিনাক্ত কৰা।

উত্তৰঃ মানুহৰ পাচনতন্ত্ৰৰ প্ৰধান অংশবোৰ হৈছে: মুখগহ্বৰ (Mouth Cavity) → খাদ্যনলী (Oesophagus/Food Pipe) → পাকস্থলী (Stomach) → ক্ষুদ্ৰান্ত (Small Intestine) → বৃহদান্ত (Large Intestine) → মলদ্বাৰ (Anus)। সহায়ক গ্ৰন্থিসমূহ: লালটি গ্ৰন্থি (Salivary Glands), যকৃৎ (Liver), পিত্তথলি (Gall Bladder), অগ্ন্যাশয় (Pancreas)।

প্ৰশ্ন ১০। মানুহ আৰু এমিবাৰ পুষ্টিৰ এটাকৈ মিল আৰু এটাকৈ অমিল দেখুওৱা।

উত্তৰঃ

বিষয়	মানুহ	এমিবা
মিল	দুয়োৱে খাদ্য পাচনৰ বাবে পাচক ৰস ব্যৱহাৰ কৰে। দুয়োৰে খাদ্য গ্ৰহণ, পাচন, শোষণ, আত্মীকৰণ আৰু মলত্যাগ হয়।
অমিল (খাদ্য গ্ৰহণ)	মুখেৰে খাদ্য গ্ৰহণ কৰে	ছুড’প’ডিয়াৰ সহায়ত খাদ্য কণিকা আৱৰি লয়
অমিল (পাচন স্থান)	পাকস্থলী আৰু ক্ষুদ্ৰান্তত পাচন হয়	ৰসধানীত (ফুড ভেকুওল) পাচন হয়

প্ৰশ্ন ১১। ‘ক’ স্তম্ভৰ লগত ‘খ’ স্তম্ভ মিলোৱা।

‘ক’ স্তম্ভ (অংগ)	‘খ’ স্তম্ভ (কাৰ্য)
লালটি গ্ৰন্থি	লালটিৰস নিঃসৰণ কৰে
পাকস্থলী	হাইড্ৰ’ক্লৰিক এছিড নিঃসৰণ কৰে
যকৃৎ	পিত্তৰস উৎপন্ন কৰে
ক্ষুদ্ৰান্ত	সম্পূৰ্ণ পাচন আৰু শোষণ হয়
বৃহদান্ত	পানী শোষণ কৰে আৰু মল গঠন কৰে

প্ৰশ্ন ১২। তলত দিয়া খালী ঠাইবোৰত উপযুক্ত শব্দ বহুওৱা।

(ক) মুখগহ্বৰত ………… গ্ৰন্থিৰ পৰা লালটি নিঃসৰণ হয়।

উত্তৰঃ লালটি।

(খ) মানুহৰ দাঁত ……… প্ৰকাৰৰ।

উত্তৰঃ চাৰি (আগকটা দাঁত, শূলদাঁত, অগ্ৰমোলাৰ, মোলাৰ)।

(গ) পাকস্থলীৰ ভিতৰৰ বেৰত ………… গ্ৰন্থি থাকে।

উত্তৰঃ গেষ্ট্ৰিক।

(ঘ) ছেলুলোজ পাচন কৰিব পৰা বেক্টেৰিয়া পাগুলি খোৱা প্ৰাণীৰ ………… ত থাকে।

উত্তৰঃ ৰুমেন (Rumen)।

---

অতিৰিক্ত প্ৰশ্নোত্তৰ (Additional Questions)

প্ৰশ্ন ১। পাচনতন্ত্ৰ কাক বোলে? মানুহৰ পাচনতন্ত্ৰৰ প্ৰধান অংশবোৰ কি কি?

উত্তৰঃ যিবোৰ অংগৰ সমন্বয়ত খাদ্য গ্ৰহণ, পাচন, শোষণ, আত্মীকৰণ আৰু মলত্যাগৰ কাম সম্পাদিত হয়, সেই সামগ্ৰিক ব্যৱস্থাটোকে পাচনতন্ত্ৰ বোলা হয়। মানুহৰ পাচনতন্ত্ৰৰ প্ৰধান অংশবোৰ হৈছে — (১) মুখগহ্বৰ, (২) খাদ্যনলী, (৩) পাকস্থলী, (৪) ক্ষুদ্ৰান্ত, (৫) বৃহদান্ত আৰু (৬) মলদ্বাৰ। এইবোৰৰ উপৰি যকৃৎ, অগ্ন্যাশয় আৰু লালটি গ্ৰন্থিয়ে সহায়ক গ্ৰন্থি হিচাপে কাম কৰে।

প্ৰশ্ন ২। মুখগহ্বৰত পাচনৰ প্ৰক্ৰিয়া বৰ্ণনা কৰা।

উত্তৰঃ মুখগহ্বৰত পাচনৰ প্ৰক্ৰিয়া দুটা ধৰণে হয়। প্ৰথমতে, দাঁতে খাদ্যক সৰু সৰু টুকুৰাত কৰে — এই প্ৰক্ৰিয়াক যান্ত্ৰিক পাচন বোলা হয়। দ্বিতীয়তে, লালটি গ্ৰন্থিৰ পৰা নিঃসৰণ হোৱা লালটিত এমাইলেজ নামৰ পাচক উৎসেচক থাকে যি শ্বেতসাৰক (স্টাৰ্চ) চেনিলৈ পৰিৱৰ্তন কৰে। জিভাই খাদ্যৰ লগত লালটি মিহলাই খাদ্যক লেট-লেটীয়া কৰি গিলাৰ উপযুক্ত কৰে। এই প্ৰক্ৰিয়াক ৰাসায়নিক পাচন বোলা হয়।

প্ৰশ্ন ৩। পাগুলি খোৱা (Rumination) প্ৰক্ৰিয়া বৰ্ণনা কৰা।

উত্তৰঃ গৰু, ম’হ, ছাগলী, হৰিণ আদি পাগুলি খোৱা প্ৰাণীবোৰে খাদ্য দ্ৰুতভাৱে গিলি লয় আৰু পাকস্থলীৰ ৰুমেন অংশত জমা হয়। বিশ্ৰামৰ সময়ত সেই আধা হজম হোৱা খাদ্য (পাগুল) পুনৰ মুখলৈ আহে আৰু প্ৰাণীটোৱে তেতিয়া ভালকৈ চোবায়। এই প্ৰক্ৰিয়াকে পাগুলি খোৱা বোলা হয়। এইবোৰ প্ৰাণীৰ পাকস্থলীত চাৰিটা কোঠালি থাকে: ৰুমেন, ৰেটিকুলাম, অ’মেছাম আৰু এব’মেছাম। ৰুমেনত থকা বেক্টেৰিয়াই ছেলুলোজ পাচন কৰিব পাৰে।

প্ৰশ্ন ৪। এমিবা কেনেকৈ খাদ্য গ্ৰহণ কৰে বৰ্ণনা কৰা।

উত্তৰঃ এমিবা হৈছে এককোষী প্ৰাণী। এমিবাই ছুড’প’ডিয়া (মিছা-ভৰি) নামৰ অঙ্গৰ সহায়ত খাদ্য গ্ৰহণ কৰে। এমিবাই খাদ্য কণিকাৰ চাৰিওফালে ছুড’প’ডিয়া বঢ়াই তাক আৱৰি লয় আৰু ৰসধানী (ফুড ভেকুওল) গঠন কৰে। ৰসধানীত পাচক উৎসেচকে খাদ্য পাচন কৰে। পাচিত খাদ্য কোষৰ চাৰিওফালে বিয়পি যায় আৰু অপাচিত খাদ্য কোষৰ যিকোনো অংশেদি বাহিৰ হয়।

প্ৰশ্ন ৫। মানুহৰ দাঁতৰ বিভিন্ন প্ৰকাৰ আৰু কাৰ্য উল্লেখ কৰা।

উত্তৰঃ মানুহৰ দাঁত চাৰি প্ৰকাৰৰ:

দাঁতৰ প্ৰকাৰ	সংখ্যা	কাৰ্য
আগকটা দাঁত (Incisors)	৮ টা	খাদ্য কাটে আৰু চেদন কৰে
শূলদাঁত (Canines)	৪ টা	খাদ্য ছিঙে আৰু ফালে
অগ্ৰমোলাৰ (Premolars)	৮ টা	খাদ্য টুকুৰা কৰে
মোলাৰ (Molars)	১২ টা	খাদ্য পিহে আৰু চোবায়

প্ৰশ্ন ৬। পাচনত অগ্ন্যাশয়ৰ (Pancreas) ভূমিকা কি?

উত্তৰঃ অগ্ন্যাশয় হৈছে এটি গুৰুত্বপূৰ্ণ পাচন গ্ৰন্থি। অগ্ন্যাশয়ে পেনক্ৰিয়েটিক জুচ নামৰ পাচন ৰস উৎপন্ন কৰে। এই পাচন ৰসত কার্ব’হাইড্ৰেট, প্ৰটিন আৰু চৰ্বী পাচন কৰিব পৰা উৎসেচক থাকে। অগ্ন্যাশয়ৰ পাচক ৰস ক্ষুদ্ৰান্তত নিঃসৰণ হৈ খাদ্যৰ সম্পূৰ্ণ পাচনত সহায় কৰে। অগ্ন্যাশয়ে ইনচুলিন হৰমোনো উৎপন্ন কৰে যি তেজত চেনিৰ পৰিমাণ নিয়ন্ত্ৰণ কৰে।

প্ৰশ্ন ৭। পাচন আৰু শোষণৰ পাৰ্থক্য লিখা।

পাচন (Digestion)	শোষণ (Absorption)
জটিল খাদ্য পদার্থক সৰল পদার্থলৈ ভাঙি দিয়া প্ৰক্ৰিয়া	পাচিত খাদ্য তেজত মিলি যোৱাৰ প্ৰক্ৰিয়া
মুখগহ্বৰত আৰম্ভ হৈ ক্ষুদ্ৰান্তত সম্পূৰ্ণ হয়	মূলতঃ ক্ষুদ্ৰান্তৰ ভিলিত হয়
উৎসেচকৰ সহায়ত ৰাসায়নিক প্ৰক্ৰিয়া	ৰক্তজালিকাৰ জৰিয়তে শৰীৰত প্ৰৱেশ
পোষক দ্ৰব্য সৰল অণুলৈ পৰিৱৰ্তন হয়	সৰল অণু তেজৰ জৰিয়তে কোষলৈ যায়

প্ৰশ্ন ৮। আমি কেৱল কেঁচা পাতজাতীয় শাক-পাচলি খাইয়ে জীয়াই থাকিব পাৰোনে? যুক্তি দিয়া।

উত্তৰঃ কেৱল কেঁচা পাতজাতীয় শাক-পাচলি খাই দীৰ্ঘদিন সুস্বাস্থ্যৰে জীয়াই থকা সম্ভৱ নহয়। কাৰণ: (১) সেউজীয়া শাক-পাচলিত প্ৰটিন আৰু চৰ্বীৰ পৰিমাণ কম। (২) মানুহে শাক-পাচলিৰ ছেলুলোজ পাচন কৰিব নোৱাৰে। (৩) বৃদ্ধি আৰু শক্তিৰ বাবে পৰ্যাপ্ত কেলৰি পাবলৈ পুষ্টিকৰ বিভিন্ন বিধ খাদ্যৰ প্ৰয়োজন। শৰীৰে প্ৰটিন, চৰ্বী, কার্ব’হাইড্ৰেট, খনিজ পদাৰ্থ আৰু ভিটামিন সকলো সুষম মাত্ৰাত দৰকাৰ।