সাৰাংশ: “নোকোৱাৰ পৰিণাম” পাঠটি এখনি শিক্ষামূলক নাটিকা। নাটিকাখনিত হুনমিলি, শৈলবালা আৰু মালতী নামৰ তিনিজনী ছোৱালীৰ কথা আছে। তেওঁলোকে বিদ্যালয়ৰ সাংস্কৃতিক অনুষ্ঠানৰ বাবে বকুল ফুল বুটলিছিল আৰু গুৰুজনসকলক শ্ৰদ্ধা জনাবলৈ মালা গঠিছিল। অনুষ্ঠানৰ মাজতে শৈলবালা নাচি থাকোঁতে মূৰ্ছা গৈছিল। তাৰ কাৰণ আছিল যে শৈলবালা দীৰ্ঘদিন ধৰি মৃগী বেমাৰত ভুগি আছিল, কিন্তু তাইৰ মাক-দেউতাই কু-সংস্কাৰৰ বশৱৰ্তী হৈ আৰু সমাজৰ নিন্দাৰ ভয়ত এই বেমাৰৰ কথা লুকুৱাই ৰাখিছিল।
বিদ্যালয়ৰ প্ৰধান শিক্ষয়িত্ৰীয়ে তৎক্ষণাৎ ডাঃ পেগুক মাতি আনিলে। ডাঃ পেগুৱে শৈলবালাক পৰীক্ষা কৰি জানিলে যে এই বেমাৰটোৰ বহুদিন ধৰি উপযুক্ত চিকিৎসা কৰা হোৱা নাছিল। তেওঁ স্পষ্টকৈ কৈ দিলে যে মৃগী বেমাৰ লুকুৱাই ৰখা অনুচিত আৰু সময়মতে চিকিৎসা নকৰিলে পৰিণাম ভয়াবহ হ’ব পাৰে। নাটিকাখনিৰ মাজেদি লেখকে দেখুৱাইছে যে অন্ধবিশ্বাস আৰু লোক নিন্দাৰ ভয়ত ৰোগ লুকুৱাই ৰখা এক ক্ষতিকাৰক অভ্যাস।
নাটিকাখনিৰ শেষত এটা বাস্তৱ ঘটনাৰ উল্লেখ আছে য’ত সৰ্পদংশনত ভোগা কুলেন চন্দ্ৰ দাসক পৰিয়ালে জৰা-ফুঁকা কৰাই সময় নষ্ট কৰিছিল। শেষত শিক্ষক অৰ্জুন শৰ্মাই ১০৮ সেৱাক মাতি তেওঁক চিকিৎসালয়লৈ নিয়াত তেওঁ ৰক্ষা পাইছিল। এই নাটিকাৰ মূল বাৰ্তা হৈছে — বেমাৰ লুকুৱাই ৰখাৰ পৰিণাম ভয়াৱহ হ’ব পাৰে, সেয়ে সময়মতে আধুনিক চিকিৎসা গ্ৰহণ কৰাই বুদ্ধিমানৰ কাম।
Summary: “Nokwar Porinam” (The Consequence of Concealment) is an educational play for Class 7 Assamese. The story revolves around three schoolgirls — Hunmili, Shailbala, and Malati — who collect bakul flowers to garland their teachers at a school cultural program. During the event, Shailbala faints while dancing. It is revealed that she has been suffering from epilepsy (mrigee bimar) for a long time, but her family concealed the illness due to superstition and fear of social stigma. The school principal immediately calls Dr. Pegu, who examines Shailbala and emphasizes that hiding illness and avoiding proper medical treatment can have dangerous consequences. The play also includes a real-life incident about Kulen Chandra Das, who was bitten by a poisonous snake, but his family wasted precious time on traditional remedies (jora-phuka) instead of seeking immediate medical help. The core message of this lesson is that superstition and fear of social judgment must never delay proper healthcare. ASSEB Class 7 students are taught through this chapter the importance of scientific thinking and timely medical treatment.
লেখকৰ পৰিচয় (About the Author)
“নোকোৱাৰ পৰিণাম” নাটিকাখনি SCERT অসমৰ দ্বাৰা প্ৰকাশিত “অংকুৰণ সপ্তম ভাগ” পাঠ্যপুথিৰ ষষ্ঠ পাঠ। এই নাটিকাখনি বিদ্যালয়ৰ শিক্ষাৰ্থীসকলক অন্ধবিশ্বাস আৰু কু-সংস্কাৰৰ কুফল সম্পৰ্কে সজাগ কৰিবলৈ ৰচনা কৰা হৈছে। নাটিকাখনিৰ কাহিনীভাগে চিকিৎসা বিজ্ঞানৰ প্ৰতি শ্ৰদ্ধা আৰু সময়মতে চিকিৎসা গ্ৰহণৰ প্ৰয়োজনীয়তাক গুৰুত্ব প্ৰদান কৰিছে। অসম ৰাজ্যিক শিক্ষামূলক গৱেষণা আৰু প্রশিক্ষণ পৰিষদ (SCERT Assam)-ৰ পাঠ্যক্ৰম বিশেষজ্ঞসকলে এই নাটিকা সপ্তম শ্ৰেণীৰ ASSEB পাঠ্যক্ৰমত অন্তৰ্ভুক্ত কৰিছে।
পাঠভিত্তিক প্ৰশ্নোত্তৰ
ক-পাঠভিত্তিক ক্ৰিয়া
১। নাটিকাখনিৰ কথাখিনি কাহিনী আকাৰে কোৱা।
উত্তৰঃ “নোকোৱাৰ পৰিণাম” নাটিকাখনিৰ কাহিনী এইদৰে কব পাৰি — হুনমিলি, শৈলবালা আৰু মালতী তিনিজনী বান্ধৱীয়ে বিদ্যালয়ৰ সাংস্কৃতিক অনুষ্ঠানৰ বাবে বকুল ফুল বুটলি মালা গঠিছিল। অনুষ্ঠানৰ আৰম্ভণিত মাধৱদেৱ বিৰচিত বৰগীত গোৱা হৈছিল। কিন্তু অনুষ্ঠানৰ মাজতে শৈলবালা নাচি থাকোঁতে হঠাতে মূৰ্ছা গ’ল। প্ৰধান শিক্ষয়িত্ৰীয়ে তৎক্ষণাৎ ডাঃ পেগুক মাতালে। ডাঃ পেগুৱে পৰীক্ষা কৰি জানিলে শৈলবালা মৃগী বেমাৰত ভুগি আছিল, কিন্তু পৰিয়ালে এই কথা লুকুৱাই ৰাখিছিল। তেওঁ বুজাই দিলে যে কু-সংস্কাৰৰ ভয়ত ৰোগ লুকুৱাই ৰখা বিপজ্জনক। সময়মতে চিকিৎসা নকৰিলে মৃগী বেমাৰৰ পৰিণাম গুৰুতৰ হ’ব পাৰে।
২। নাটিকাখনিৰ সংলাপবোৰ অভিনয়ৰ যোগেদি শ্ৰেণীত উপস্থাপন কৰা।
উত্তৰঃ (ছাত্ৰ-ছাত্ৰীয়ে নিজে শ্ৰেণীত সংলাপ অভিনয় কৰিব।)
৩। উত্তৰ দিয়া।
(ক) হুনমিলি, শৈলহঁতে কিয় বকুল ফুল বুটলিছিল?
উত্তৰঃ হুনমিলি, শৈলহঁতে মালা গাঁঠী ছাৰ, বাইদেউ সকলক শ্ৰদ্ধা আৰু সম্ভাষণ জনাবলৈ বকুল ফুল বুটলিছিল।
(খ) ‘চোৱাচোন! ফুলবোৰ কিমান সতেজ আৰু জীপাল।’ — কথাষাৰি কোনে কাক কৈছিল?
উত্তৰঃ উক্ত কথাষাৰ মালতীয়ে হুনমিলিক কৈছিল।
(গ) সাংস্কৃতিক অনুষ্ঠানৰ আৰম্ভণিত কোনটো গীত গাইছিল?
উত্তৰঃ সাংস্কৃতিক অনুষ্ঠানৰ আৰম্ভণিত শ্ৰীশ্ৰীমাধৱদেৱ বিৰচিত ‘তেজৰে কমলাপতি’ এই বৰগীতটি গাইছিল।
(ঘ) নাচি থাকোঁতে কোন মূৰ্ছা গৈছিল?
উত্তৰঃ নাচি থাকোঁতে শৈলবালা মূৰ্ছা গৈছিল।
(ঙ) শৈলবালাই ভুগি থকা বেমাৰটোৰ নাম কি?
উত্তৰঃ শৈলবালাই ভুগি থকা বেমাৰটোৰ নাম মৃগী বেমাৰ।
(চ) ‘সময়ৰ টিকনিডাল হেনো আগফালে উৰে’ — এই বাক্যশাৰী কোনে, কি প্ৰসংগত কৈছিল?
উত্তৰঃ এই কথাষাৰ হুনমিলিয়ে শৈলবালাক কৈছিল। সময়ৰ মূল্য বুজাই কামত তৎপৰ হ’বলৈ উৎসাহিত কৰাৰ প্ৰসংগত এই কথা কোৱা হৈছিল।
৪। প্ৰসংগ-সংগতি দৰ্শাই ব্যাখ্যা কৰা।
‘কু-সংস্কাৰ আৰু লোক নিন্দাৰ ভয়ত অনেক লোকে সন্তানৰ বেমাৰ লুকুৱাই ৰাখে। সময়ত ই হয়গৈ সৰ্বনাশৰ মূল।’
উত্তৰঃ উদ্ধৃত কথাফাঁকি “নোকোৱাৰ পৰিণাম” নাটিকাৰ পৰা লোৱা হৈছে। সমাজত এতিয়াও বহু পৰিয়ালে কু-সংস্কাৰ আৰু সমাজৰ নিন্দাৰ ভয়ত ছেলেমেয়েৰ বেমাৰৰ কথা লুকুৱাই ৰাখে। মৃগী বেমাৰৰ দৰে ৰোগ সমাজত ভুল দৃষ্টিভংগীৰে চোৱা হয় বাবে পৰিয়ালে লজ্জাত সময়মতে চিকিৎসা গ্ৰহণ কৰিবলৈ পিছুৱাই যায়। কিন্তু এই লুকোচুৰিয়েই সময়ত সৰ্বনাশৰ কাৰণ হয়। শৈলবালাৰ ঘটনাই এই কথাকে প্ৰমাণ কৰে। গতিকে কোনো বেমাৰকে লুকুৱাই নৰাখি সময়মতে চিকিৎসা গ্ৰহণ কৰা উচিত।
৫। মালতীয়ে শৈলবালাক চেণ্ডেল শুঙাবলৈ উদ্যত হওঁতে প্ৰধান শিক্ষয়িত্ৰীয়ে কি বুলি বাধা দিছিল?
উত্তৰঃ মালতীয়ে শৈলবালাক চেণ্ডেল শুঙাবলৈ উদ্যত হওঁতে প্ৰধান শিক্ষয়িত্ৰীয়ে কৈছিল যে চেণ্ডেল পাত মুখত লগোৱাটো উচিত নহয়। বনৌষধি কোনো এবিধ লগোৱাৰ কথা হলেওঁ বেলেগ কথা, কিন্তু মূৰ্ছা যোৱা ৰোগীক ডাক্তৰেহে পৰীক্ষা কৰা উচিত।
৬। দলত আলোচনা কৰি লিখা — উপযুক্ত সময়ত বেমাৰৰ চিকিৎসা নকৰিলে পৰিণাম কি হ’ব পাৰে?
উত্তৰঃ উপযুক্ত সময়ত বেমাৰৰ চিকিৎসা নকৰিলে সৰু বেমাৰো বিপজ্জনক ৰূপ ল’ব পাৰে। মৃগী বেমাৰৰ দৰে ৰোগত সময়মতে চিকিৎসা নল’লে ৰোগীৰ স্বাস্থ্যৰ ক্ৰমাৱনতি হয়। সৰ্পদংশনৰ দৰে জৰুৰী অৱস্থাত জৰা-ফুঁকাত সময় নষ্ট কৰিলে ৰোগী মৃত্যু মুখত পৰিব পাৰে। গতিকে যিকোনো বেমাৰতে সময়মতে ডাক্তৰৰ পৰামৰ্শ লোৱা আৱশ্যক।
খ-ভাষা অধ্যয়ন (ব্যৱহাৰিক ব্যাকৰণ)
৭। তলৰ সম্বন্ধবাচক শব্দকেইটা ভাঙি দেখুওৱা — মাৰা, ভায়েৰা, ভনীয়েৰা, খুৰীয়েকক।
উত্তৰঃ
(i) মাৰা = মা + ৰা
(ii) ভায়েৰা = ভাই + এ + ৰা
(iii) ভনীয়েৰা = ভনী + এ + ৰা
(iv) খুৰীয়েকক = খুৰী + এ + ক + ক
৮। ‘জীপাল’ শব্দটো ‘জীপ’ শব্দৰ লগত ‘আল’ প্ৰত্যয় যোগ হৈ গঠিত হৈছে। তেনেদৰে তলৰ শব্দকেইটা গঠন কৰা —
উত্তৰঃ
ৰস + আল = ৰসাল
ভয় + আল = ভয়াল
উম + আল = উমাল
খং + আল = খঙাল
৯। নাটিকাখনিৰ প্ৰথম দৃশ্যৰ লগত থকা ছবিখন চোৱা আৰু ছবিখনত দেখা কথাখিনি বৰ্ণনা কৰা।
উত্তৰঃ এই ছবিখনত দেখা যায় মানুহৰ ঘৰ-দুৱাৰ আৰু গছ-গছনিৰে এখনি সৰু মনোৰম গাঁও। বকুলৰ গছজোপা বৰকৈ ফুলি আছে। তাৰ তলত তিনিজনী ছোৱালীয়ে কথাপাতি হাঁহি ফুৰ্তিৰে তলসৰা বকুল ফুল বুটলি দুটি কৰণিত ভৰাই লৈছে। একজনী বয়সস্থ মহিলাই লাখুঁটিত ধৰি প্ৰাতঃভ্ৰমণ কৰিছে। এজনী ছোৱালী আৰু দুজন ল’ৰাই দুটি কুকুৰক খাবলৈ দিছে। ওচৰতে শালিকী দুটাই আহাৰ বিচাৰি ফুৰিছে। বহি থকা মানুহ এজনৰ ওচৰতে ৰৈ এগৰাকী মহিলাই তেওঁৰ লগত কথা পাতি আছে।
১০। পঢ়ো আহা (কুলেন চন্দ্ৰ দাসৰ ঘটনা) — এই ঘটনাটোৰ ওপৰত আলোচনা কৰা।
উত্তৰঃ কদমণি গাঁও নিৱাসী ৩৫ বছৰীয়া কুলেন চন্দ্ৰ দাসে কৃষিকৰ্ম কৰি জীৱিকা নিৰ্বাহ কৰে। এদিন পুৱতিনিশা বিলত মাছ মাৰিবলৈ গৈ হঠাতে বিষাক্ত সাপে তেওঁক দংশন কৰে। তেওঁ ঘৰলৈ আহি কথাটো পৰিয়ালক জনালে। পৰিয়ালে আধুনিক চিকিৎসা গ্ৰহণ নকৰি ওজাক মাতি জৰা-ফুঁকা আৰম্ভ কৰিলে। লাহে লাহে ৰোগীৰ অৱস্থা বেয়াৰ ফাললৈ ঢাল খালে। পিছত স্থানীয় শিক্ষক অৰ্জুন শৰ্মাই ১০৮ সেৱাক মাতি দাসক চিকিৎসালয়লৈ নিয়াৰ ব্যৱস্থা কৰিলে। চিকিৎসকৰ আশাসুধীয়া চেষ্টাৰ ফলত দাসৰ স্বাস্থ্য ভাললৈ আহিল। কিন্তু জৰা-ফুঁকাত মূল্যৱান সময় নষ্ট কৰাৰ বাবে পৰিয়ালটো সকলোৰে সমালোচনাৰ পাত্ৰ হ’ল।
১১। তোমাৰ গাঁৱত বা ওচৰ-চুবুৰীয়াই সৰ্প দংশন, জণ্ডিচ, বসন্ত আদিত পৰিলে তুমি কি পৰামৰ্শ দিবা আৰু কেনেকৈ সহায় কৰিবা?
উত্তৰঃ সৰ্প দংশন, জণ্ডিচ, বসন্ত আদি ৰোগত ভুগিলে অন্ধবিশ্বাসত থাকি জৰা-ফুঁকা, জাব-জৰিৰে ৰোগ ভাল কৰিব নিবিচাৰি ততালিকে ডাক্তৰৰ সহায় ল’ব লাগে। প্ৰয়োজন হলে ১০৮ বা ১০২ সেৱাক মাতি ৰোগীক ডাক্তৰৰ ওচৰলৈ নিয়াব লাগে। আজিৰ বিজ্ঞানৰ যুগত বেমাৰৰ উন্নত চিকিৎসা পদ্ধতিৰ আৱিষ্কাৰ হোৱা সত্ত্বেও কিছুমান অন্ধবিশ্বাসী মানুহে জৰা-ফুঁকা কৰি এনেবোৰ ৰোগ ভাল কৰিবলৈ চাই ৰোগীক বিপদত পেলায়। ই বৰ পৰিতাপৰ কথা। মই সকলোকে বুজাম যে কু-সংস্কাৰ এৰি বৈজ্ঞানিক চিকিৎসা গ্ৰহণ কৰাই বুদ্ধিমানৰ কাম।
১২। তুমি চাই ভাল পোৱা নাটকৰ এখন তালিকা প্ৰস্তুত কৰা।
উত্তৰঃ (ছাত্ৰ-ছাত্ৰীয়ে নিজে ভাওনা, ভ্ৰাম্যমাণ থিয়েটাৰৰ নাটক আৰু দূৰদৰ্শনৰ নাটক বা ধাৰাবাহিক চাই নিজৰ পছন্দৰ তালিকা প্ৰস্তুত কৰিব।)
অতিৰিক্ত প্ৰশ্নোত্তৰ
১। “নোকোৱাৰ পৰিণাম” নাটিকাখনিৰ মূল বিষয়বস্তু কি?
উত্তৰঃ “নোকোৱাৰ পৰিণাম” নাটিকাখনিৰ মূল বিষয়বস্তু হৈছে কু-সংস্কাৰ আৰু লোক নিন্দাৰ ভয়ত সন্তানৰ বেমাৰ লুকুৱাই ৰখাৰ ক্ষতিকাৰক পৰিণাম। এই নাটিকাৰ মাজেদি বুজোৱা হৈছে যে অন্ধবিশ্বাসত ভৰসা কৰি সময়মতে চিকিৎসা নল’লে পৰিণাম ভয়াৱহ হ’ব পাৰে। আধুনিক চিকিৎসা বিজ্ঞানক সন্মান কৰা আৰু প্ৰয়োজনত সময়মতে চিকিৎসা গ্ৰহণ কৰাই এই নাটিকাৰ মূল সন্দেশ।
২। শৈলবালাৰ পৰিয়ালে কিহৰ ভয়ত তাইৰ মৃগী বেমাৰৰ কথা লুকুৱাই ৰাখিছিল?
উত্তৰঃ শৈলবালাৰ পৰিয়ালে কু-সংস্কাৰ আৰু সমাজৰ নিন্দাৰ ভয়ত তাইৰ মৃগী বেমাৰৰ কথা লুকুৱাই ৰাখিছিল। মৃগী বেমাৰক সমাজত প্ৰায়ে বেয়া দৃষ্টিৰে চোৱা হয় বাবে পৰিয়ালে লজ্জাত এই বেমাৰৰ কথা প্ৰকাশ নকৰিছিল আৰু সময়মতে চিকিৎসা গ্ৰহণ কৰা নাছিল।
৩। ডাঃ পেগুৱে শৈলবালাৰ বেমাৰ সম্পৰ্কে কি কৈছিল?
উত্তৰঃ ডাঃ পেগুৱে কৈছিল যে শৈলবালাৰ মৃগী বেমাৰ বহুদিনৰ পৰা আছিল, কিন্তু তাইৰ পৰিয়ালে উপযুক্ত চিকিৎসা কৰোৱা নাছিল। তেওঁ স্পষ্ট কৰি দিলে যে মৃগী বেমাৰ লুকুৱাই ৰখা অনুচিত আৰু সময়মতে চিকিৎসা কৰোৱাটো অতি জৰুৰী। এই বেমাৰৰ বিষয়ে সমাজত থকা ভুল ধাৰণা দূৰ কৰি বৈজ্ঞানিক দৃষ্টিভংগীৰে চিকিৎসা গ্ৰহণ কৰিব লাগে বুলি তেওঁ আহ্বান জনালে।
৪। কুলেন চন্দ্ৰ দাসৰ ঘটনাটোৰ পৰা আমি কি শিক্ষা ল’ব পাৰো?
উত্তৰঃ কুলেন চন্দ্ৰ দাসৰ ঘটনাটোৰ পৰা আমি শিক্ষা ল’ব পাৰো যে জৰুৰী স্বাস্থ্য সমস্যাত অন্ধবিশ্বাসী জৰা-ফুঁকাত নিভৰ না কৰি তৎক্ষণাৎ আধুনিক চিকিৎসা গ্ৰহণ কৰা উচিত। সৰ্পদংশনৰ দৰে জৰুৰী পৰিস্থিতিত প্ৰতিটো মিনিট মূল্যৱান। শিক্ষক অৰ্জুন শৰ্মাৰ দৰে সজাগ ব্যক্তিৰ পৰামৰ্শ মানি লৈ ১০৮ সেৱাক মাতি হস্পিতাললৈ যোৱাই সঠিক পদক্ষেপ।
৫। ‘আল’ প্ৰত্যয় যোগ কৰি শব্দ গঠনৰ দুটা উদাহৰণ দিয়া।
উত্তৰঃ ‘আল’ প্ৰত্যয় যোগ কৰি শব্দ গঠনৰ দুটা উদাহৰণ হৈছে — (১) জীপ + আল = জীপাল (তাজা/সতেজ), (২) ৰস + আল = ৰসাল (ৰসযুক্ত)। এইদৰে মূল শব্দৰ লগত ‘আল’ প্ৰত্যয় যোগ কৰি নতুন বিশেষণ পদ গঠন কৰা হয়।
৬। নাটিকাখনিত বৰগীতটোৰ উল্লেখ কিয় আছে? ইয়াৰ তাৎপৰ্য কি?
উত্তৰঃ নাটিকাখনিত বিদ্যালয়ৰ সাংস্কৃতিক অনুষ্ঠানৰ আৰম্ভণিত শ্ৰীশ্ৰীমাধৱদেৱ বিৰচিত ‘তেজৰে কমলাপতি’ বৰগীতটি গোৱাৰ কথা উল্লেখ আছে। ইয়াৰ তাৎপৰ্য হৈছে যে অসমীয়া সংস্কৃতি আৰু বৈষ্ণৱ পৰম্পৰাৰ প্ৰতি ছাত্ৰ-ছাত্ৰীসকলৰ শ্ৰদ্ধা আৰু জ্ঞান বজাই ৰখা। বৰগীত অসমীয়া শাস্ত্ৰীয় সংগীতৰ এক উৎকৃষ্ট নমুনা আৰু বিদ্যালয়ৰ পৰা এই ঐতিহ্যৰ সৈতে পৰিচয় কৰাই দিয়া হৈছে।
৭। “নোকোৱাৰ পৰিণাম” নাটিকাখনিয়ে কোন সামাজিক সমস্যাৰ প্ৰতি আলোকপাত কৰিছে?
উত্তৰঃ “নোকোৱাৰ পৰিণাম” নাটিকাখনিয়ে সমাজত বিদ্যমান অন্ধবিশ্বাস আৰু কু-সংস্কাৰৰ সমস্যাৰ প্ৰতি আলোকপাত কৰিছে। বিশেষকৈ কিছুমান পৰিয়ালে সমাজৰ নিন্দাৰ ভয়ত সন্তানৰ বেমাৰ লুকুৱাই ৰাখি আধুনিক চিকিৎসাৰ পৰা বঞ্চিত কৰা আৰু ওজা-ফুকাৰ ওপৰত নিভৰ কৰাৰ ক্ষতিকাৰক প্ৰৱণতাৰ কথা এই নাটিকাত উল্লেখ কৰিছে। বৈজ্ঞানিক দৃষ্টিভংগী গ্ৰহণ কৰিবলৈ এই নাটিকাই পাঠকক উদ্বুদ্ধ কৰে।
৮। ‘সময়ৰ টিকনিডাল হেনো আগফালে উৰে’ — এই কথাষাৰৰ অৰ্থ কি?
উত্তৰঃ ‘সময়ৰ টিকনিডাল হেনো আগফালে উৰে’ — এই কথাষাৰৰ অৰ্থ হৈছে সময় অতি দ্ৰুতগতিত পাৰ হৈ যায়, সময়ক ধৰি ৰখা যায় নহয়। সময়ৰ লেজ আগফালে থাকে বাবে সময় চলি যোৱাৰ পিছত আৰু ধৰিব নোৱাৰি। গতিকে যি কাম সময়মতে কৰিব লাগে, সেয়া দেৰি নকৰি কৰা উচিত। এই উক্তিৰ জৰিয়তে হুনমিলিয়ে শৈলবালাক কামত তৎপৰ হ’বলৈ উৎসাহিত কৰিছিল।