সাৰাংশ: ‘বিজ্ঞান আৰু আমাৰ মানসিকতা’ পাঠটো সপ্তম শ্ৰেণীৰ অসমীয়া পাঠ্যপুথি ‘অংকুৰণ সপ্তম ভাগ’ত অন্তৰ্ভুক্ত এটি গদ্য পাঠ। পাঠটোত ৰতনপুৰ গাঁৱৰ বিদ্যালয়ৰ ছাত্ৰী জংকীৰ অভিজ্ঞতাক কেন্দ্ৰ কৰি এটি কাহিনী বৰ্ণনা কৰা হৈছে। এদিন ভ্ৰাম্যভাষাৰ যোগেদি এটি উৰাবাতৰি প্ৰচাৰ হয় যে বিদ্যালয়ত ছিটা দিলে শিশুসকলৰ ভীষণ অপকাৰ হ’ব। এই উৰাবাতৰিত বিশ্বাস কৰি গাঁৱৰ অধিকাংশ অভিভাৱকে তেওঁলোকৰ সন্তানসকলক বুধবাৰৰ দিনা বিদ্যালয়লৈ পঠোৱা নাছিল।
জংকীয়ে বুধবাৰৰ দিনা বিদ্যালয়লৈ যাওঁতে লগৰ বন্ধু কমল আৰু জেনিথক ৰাস্তাত দেখা নাপালে আৰু বিদ্যালয়তো বহু ছাত্ৰ-ছাত্ৰী অনুপস্থিত। জংকীয়ে শংকৰক খেলি থকা দেখি বিদ্যালয়লৈ যাবলৈ কৈ তাৰ মাকৰ ওচৰলৈ গৈছিল। শংকৰৰ মাকে ছিটা লোৱাৰ ভয়ত পুত্ৰক বিদ্যালয়লৈ পঠোৱা নাছিল। পিছত বিদ্যালয়ৰ প্ৰধান শিক্ষকমহোদয়ে আবেলি পৰত বিদ্যালয়ৰ চৌহদত এখন জৰুৰী সভা অনুষ্ঠিত কৰাৰ সিদ্ধান্ত ল’লে। সেই সভাত চিকিৎসক ডাঃ পায়েং আহি ছিটাৰ উপকাৰিতা আৰু সংক্ৰামক ৰোগ সম্পৰ্কে বিস্তাৰিত বুজাই দিলে।
ডাঃ পায়েঙে বুজাই দিলে যে বীজাণু দেহত প্ৰবেশ কৰি পলিঅ’, জলাতংক, ইনফ্লুয়েঞ্জা, হেপাটাইটিছ আদি ভয়াবহ ৰোগৰ সৃষ্টি কৰে। ছিটা প্ৰয়োগ কৰিলে এনে সংক্ৰামক ৰোগ প্ৰতিৰোধ কৰিব পাৰি। উৰাবাতৰিৰ বিষয়ে তেওঁ কৈছিল যে উৰাবাতৰি সমাজৰ বাবে এক সোঁচৰা ৰোগৰ দৰে — ই মৌখিক, লিখিত আৰু ইলেকট্ৰনিক মাধ্যমেদি বিয়পি পৰে। সামাজিক মাধ্যমে সমাজৰ উপকাৰো কৰে, কিন্তু ভুল তথ্যও প্ৰচাৰ কৰে। সেয়েহে যিকোনো বাতৰি পাৰিলে তাৰ সত্যাসত্য যাচাই কৰি লোৱাটো অতি জৰুৰী। পাঠটোৱে শিকায় যে বৈজ্ঞানিক দৃষ্টিভংগীৰে চিন্তা কৰি উৰাবাতৰিত বিশ্বাস নকৰাটোৱেই আমাৰ মানসিকতাৰ পৰিৱৰ্তন।
Summary: “Bigyan Aru Amar Manasikata” (Science and Our Mentality) is a prose chapter from the Class 7 Assamese textbook “Ankuran Part 7” (SCERT Assam, ASSEB). The chapter narrates the experience of Jonki, a student in a village school at Ratanpur. A rumour spreads via mobile phone claiming that vaccination in school will severely harm children. Believing this false information, most parents refuse to send their children to school on Wednesday. Jonki, however, attends school and finds it largely empty. She visits her friend Shankar’s house but finds him playing at home because his mother fears the vaccination. The school principal organises an emergency meeting in the afternoon where Dr. Payeng explains the benefits of vaccination and the dangers of infectious diseases like polio, rabies, influenza, and hepatitis. He clarifies that rumours spread through oral, written, and electronic media like a contagious disease. The chapter teaches students to develop a scientific temperament and to verify information before believing or spreading it.
লেখকৰ পৰিচয়
‘বিজ্ঞান আৰু আমাৰ মানসিকতা’ পাঠটো SCERT অসমৰ দ্বাৰা সংকলিত। পাঠটো অসম চৰকাৰৰ SCERT (State Council of Educational Research and Training), অসম কৰ্তৃক প্ৰস্তুত কৰা সপ্তম শ্ৰেণীৰ অসমীয়া পাঠ্যপুথি ‘অংকুৰণ সপ্তম ভাগ’-এ অন্তৰ্গত। পাঠটোত বৈজ্ঞানিক মনোভাৱ গঢ়ি তোলা, উৰাবাতৰিৰ বিপদ আৰু তথ্য যাচাইৰ গুৰুত্ব বিষয়ে আলোচনা কৰা হৈছে। এই পাঠটো অসমৰ ছাত্ৰ-ছাত্ৰীসকলৰ মানসিক বিকাশ আৰু বৈজ্ঞানিক দৃষ্টিভংগী গঠনৰ উদ্দেশ্যে পাঠ্যক্ৰমত অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছে।
পাঠভিত্তিক প্ৰশ্নোত্তৰ
ক — পাঠভিত্তিক ক্ৰিয়া
১। পাঠটো শুদ্ধ আৰু স্পষ্টকৈ পঢ়া।
উত্তৰঃ ছাত্ৰ-ছাত্ৰীয়ে নিজে কৰা।
২(ক)। ছিটা সম্পৰ্কে প্ৰচাৰ হোৱা উৰাবাতৰিটো কি মাধ্যমৰ যোগেদি প্ৰচাৰ হৈছিল?
উত্তৰঃ ভ্ৰাম্যভাষা (মোবাইল ফোন) মাধ্যমৰ যোগেদি।
২(খ)। বুধবাৰে ছাত্ৰ-ছাত্ৰীসকলে কিয় বিদ্যালয়লৈ অহা নাছিল?
উত্তৰঃ ছিটা লোৱাৰ ভয়ত অভিভাৱকসকলে তেওঁলোকৰ সন্তানক বিদ্যালয়লৈ পঠোৱা নাছিল বাবে।
২(গ)। বিদ্যালয়লৈ ছিটা সম্পৰ্কে সবিশেষ জনাবলৈ কোন আহিছিল?
উত্তৰঃ চিকিৎসক ডাঃ পায়েং আহিছিল।
৩(ক)। ‘ভ্ৰাম্যভাষ’ত অহা উৰাবাতৰিটোত ছিটা ল’লে কি হ’ব বুলি কৈছিল?
উত্তৰঃ উৰাবাতৰিটোত কোৱা হৈছিল যে ছিটা ল’লে শিশুসকলৰ ভীষণ অপকাৰ হ’ব।
৩(খ)। জংকীয়ে বুধবাৰৰ দিনা বিদ্যালয়ৰ পৰিৱেশ আন দিনাতকৈ কি বেলেগ দেখিছিল?
উত্তৰঃ ৰাস্তাত বন্ধু কমল আৰু জেনিথক লগ পোৱা নাছিল আৰু বিদ্যালয়ত লগৰীয়া ছাত্ৰ-ছাত্ৰীসকলকো দেখা নাছিল। বিদ্যালয়খন সাধাৰণ দিনাতকৈ বহুত কম ছাত্ৰ-ছাত্ৰীৰে ভৰা আছিল।
৩(গ)। সংক্ৰামক ৰোগ আৰু প্ৰতিৰোধ ক্ষমতাৰ বিষয়ে চিকিৎসকগৰাকীয়ে কি কি কৈছিল?
উত্তৰঃ চিকিৎসক ডাঃ পায়েঙে কৈছিল যে বীজাণু দেহত প্ৰবেশ কৰে আৰু পলিঅ’, জলাতংক, ইনফ্লুয়েঞ্জা, হেপাটাইটিছ আদি ভয়াবহ ৰোগৰ সৃষ্টি কৰে। ছিটা প্ৰয়োগ কৰি দেহৰ প্ৰতিৰোধ ক্ষমতা বৃদ্ধি কৰিব পাৰি আৰু এনে সংক্ৰামক ৰোগসমূহ প্ৰতিৰোধ কৰিব পাৰি।
৩(ঘ)। উৰাবাতৰিটোৱে কিদৰে ৰতনপুৰ গাঁৱৰ পৰিৱেশ সলনি কৰিছিল?
উত্তৰঃ উৰাবাতৰিটোত বিশ্বাস কৰি সকলো মানুহে ভয় খাইছিল আৰু অভিভাৱকসকলে তেওঁলোকৰ শিশুসকলক বিদ্যালয়লৈ যাবৰ অনুমতি দিয়া নাছিল। ফলত বুধবাৰৰ দিনা বিদ্যালয়ত ছাত্ৰ-ছাত্ৰীৰ সংখ্যা অতি কম হৈ পৰিছিল।
৩(ঙ)। প্ৰধান শিক্ষকমহোদয়ে ছিটাৰ বিষয়ে জনাবলৈ কি ব্যৱস্থা গ্ৰহণ কৰিছিল?
উত্তৰঃ প্ৰধান শিক্ষকমহোদয়ে আবেলি পৰত বিদ্যালয় চৌহদত এখন জৰুৰী সভা অনুষ্ঠিত কৰাৰ সিদ্ধান্ত ল’লে। সেই সভাত চিকিৎসক ডাঃ পায়েঙক মাতি আনি ছিটাৰ উপকাৰিতা আৰু সংক্ৰামক ৰোগৰ বিষয়ে অভিভাৱকসকলক বুজাই দিয়া হৈছিল।
৪। শব্দৰ লগত অৰ্থ মিলোৱা।
| শব্দ | অৰ্থ |
|---|---|
| হাৰ্ট / হাট | নিৰ্দিষ্ট দিনত বহুত মানুহ গোট খাই কিনা-বেচা কৰা ঠাই |
| প্ৰাঙ্গণ | চোতাল |
| বীজাণু | ৰোগ সৃষ্টিকাৰী ক্ষুদ্ৰ জীৱাণু |
| সংক্ৰামক | এজনৰ গাৰ পৰা আন এজনৰ গালৈ যোৱা |
| প্ৰতিৰোধ | বাধা |
| পুস্তিকা | সৰু কিতাপ |
৫। “শংকৰ, তুমি এতিয়াও বিদ্যালয়লৈ যাবলৈ সাজু হোৱা নাই কিয়?” — কথাষাৰ কোনে, কাক আৰু কিয় কৈছিল?
উত্তৰঃ কথাষাৰ জংকীয়ে তাইৰ সহপাঠী শংকৰক কৈছিল। জংকীয়ে বিদ্যালয়ৰ পৰা উভতি যাওঁতে শংকৰক ঘৰৰ আগত খেলি থকা দেখিছিল। শংকৰৰ মাকে ছিটা দিয়াৰ ভয়ত পুত্ৰক বিদ্যালয়লৈ পঠোৱা নাছিল, সেই বাবে জংকীয়ে তাক বিদ্যালয়লৈ যাবলৈ কৈ উক্ত কথাষাৰ কৈছিল।
৬। “উৰাবাতৰিসমূহ সমাজৰ বাবে একপ্ৰকাৰ সোঁচৰা ৰোগ।” — কথাষাৰৰ বিষয়ে তোমাৰ মতামত দিয়া।
উত্তৰঃ কথাষাৰটো সম্পূৰ্ণৰূপে যুক্তিসংগত। সোঁচৰা ৰোগবোৰৰ প্ৰতিৰোধ নকৰিলে এজনৰ গাৰ পৰা আন এজনৰ গালৈ দ্ৰুতগতিত বিয়পে। ঠিক তেনেকৈ উৰাবাতৰিও মৌখিক, লিখিত আৰু ডিজিটেল মাধ্যমেদি সমাজৰ সকলো মানুহৰ মাজলৈ বিয়পি পৰে। উৰাবাতৰিয়ে মানুহৰ মনত আতংক, বিভ্ৰান্তি আৰু অশান্তিৰ সৃষ্টি কৰে। সেয়েহে উৰাবাতৰিক সমাজৰ বাবে সোঁচৰা ৰোগৰ সৈতে তুলনা কৰা সঠিক।
খ — ভাষা অধ্যয়ন
৭। তলৰ দিয়া শব্দকেইটাৰে বাক্য ৰচনা কৰা।
(i) দলং: ব্ৰহ্মপুত্ৰৰ ওপৰত শৰাইঘাট দলং আছে।
(ii) ৰং: ৰং দিয়া মিঠাই নাখাবা।
(iii) কলং: কলং এখনি নদীৰ নাম।
(iv) শিং: গৰুৰ শিং আছে।
৮। এটা শব্দত প্ৰকাশ কৰা।
| বাক্যাংশ | এটা শব্দ |
|---|---|
| যি একেলগে পঢ়ে | সহপাঠী |
| যি জানিবলৈ ইচ্ছা কৰে | জিজ্ঞাসু |
| গাঁৱৰ মুখিয়াল | গাঁওবুঢ়া |
| কাৰো পক্ষ নোলোৱা | নিৰপেক্ষ |
| এজনৰ দেহৰ পৰা আন এজনৰ দেহলৈ যোৱা ৰোগ | সংক্ৰামক |
৯। তলৰ শব্দবোৰৰ বিপৰীতাৰ্থক শব্দ লিখা।
| শব্দ | বিপৰীত শব্দ |
|---|---|
| আৰম্ভ | সামৰণী |
| উপস্থিত | অনুপস্থিত |
| অপকাৰ | উপকাৰ |
| বাদ | সহ / সৈতে |
| দিন | ৰাতি |
| মান্তি | অমান্তি |
১০। ‘ং’ আৰু ‘ঙ’ৰ ব্যৱহাৰ সম্পৰ্কে নিয়ম লিখা।
উত্তৰঃ অসমীয়া ভাষাত ‘ং’ (অনুস্বাৰ) আৰু ‘ঙ’ (ঙ-বৰ্ণ) দুটা বেলেগ বেলেগ উপায়ে ব্যৱহাৰ হয়। মূল শব্দত ‘ং’ ব্যৱহাৰ হয়, যেনে — ৰং, দলং, কলং। কিন্তু মূল শব্দৰ লগত প্ৰত্যয় বা বিভক্তি যোগ হ’লে ‘ং’ৰ ঠাইত ‘ঙ’ হয়, যেনে — ৰং → ৰঙৰ, দলং → দলঙৰ, কলং → কলঙৰ।
গ — জ্ঞান সম্প্ৰসাৰণ
১১। তোমালোকে জনা এনে হাটৰ বিষয়ে পাঁচশাৰী লিখা।
উত্তৰঃ আমাৰ গাঁৱৰ ওচৰৰ হাটখন সাপ্তাহিক বহে। প্ৰতি মঙলবাৰে ওচৰৰ গাঁওসমূহৰ পৰা মানুহে সতেজ শাক-পাচলি আৰু বিভিন্ন সামগ্ৰী বিক্ৰী কৰিবলৈ আহে। ইয়াত সকলো ধৰণৰ বস্তু বেচা-কিনা হয়। বাঁহ-বেতৰ সামগ্ৰী, মাছ, মাংস, কাপোৰ সকলো পোৱা যায়। হাটখন আমাৰ গাঁৱৰ অৰ্থনীতিৰ এক গুৰুত্বপূৰ্ণ অংশ।
১২। চিকিৎসক পায়েঙৰ ছিটা প্ৰয়োগ কৰাৰ উপকাৰিতাৰ বিষয়ে অভিভাৱকৰ আগত প্ৰকাশ কৰা।
উত্তৰঃ মাননীয় অভিভাৱকসকল, ছিটা প্ৰয়োগে শিশুৰ অপকাৰ নকৰে — বৰং ই শিশুক বিভিন্ন ভয়াৱহ ৰোগৰ পৰা ৰক্ষা কৰে। ছিটাই দেহত প্ৰতিৰোধ ক্ষমতা বৃদ্ধি কৰে। পলিঅ’, জলাতংক, হেপাটাইটিছ আদি সংক্ৰামক ৰোগৰ পৰা ছিটাই শিশুক সুৰক্ষিত ৰাখে। উৰাবাতৰিত বিশ্বাস নকৰি বিজ্ঞানসম্মত তথ্যৰ ওপৰত আস্থা ৰাখক আৰু সন্তানসকলক ছিটা দিবলৈ আহকচোন।
১৩। উৰা বাতৰিৰ পৰা পৰিত্ৰাণ পাবলৈ কি উপায় ল’বা?
উত্তৰঃ উৰাবাতৰিৰ পৰা পৰিত্ৰাণ পাবলৈ সেই বাতৰিৰ সত্যাসত্য ধৈৰ্যসহকাৰে বিচাৰিম। বিশ্বস্ত উৎসৰ পৰা তথ্য যাচাই কৰিম। ৰাইজকো কোনো সঁচা-মিছা নজনাকৈ বিশ্বাস নকৰিবলৈ আহ্বান জনাম। বৈজ্ঞানিক দৃষ্টিভংগীৰে চিন্তা কৰি কাৰ্য কৰিম।
ঘ — প্ৰকল্প
১৪। উৰাবাতৰি সম্পৰ্কে সমাজত সজাগতা সৃষ্টিৰ বাবে বাটৰ নাট এখন প্ৰদৰ্শন কৰা।
উত্তৰঃ ছাত্ৰ-ছাত্ৰীয়ে নিজে কৰা। (দলগতভাৱে বাটৰ নাট প্ৰদৰ্শন কৰি উৰাবাতৰিৰ বিপদ সম্পৰ্কে সজাগতা সৃষ্টি কৰা।)
১৫। উৰা বাতৰি সম্পৰ্কত সমাজত সজাগতা সৃষ্টিৰ বাবে শ্ল’গান লিখা।
উত্তৰঃ
- উৰা বাতৰিক বিশ্বাস নকৰিবা।
- উৰা বাতৰিৰ সত্যাসত্য বিচাৰি চোৱা।
- উৰা বাতৰিয়ে সমাজৰ অন্যায় কৰে।
- বৈজ্ঞানিক মনোভাৱ গ্ৰহণ কৰা, উৰাবাতৰি প্ৰত্যাখ্যান কৰা।
অতিৰিক্ত প্ৰশ্নোত্তৰ
১। পাঠটোৰ মুখ্য চৰিত্ৰৰ নাম কি?
উত্তৰঃ পাঠটোৰ মুখ্য চৰিত্ৰৰ নাম জংকী। ইয়াৰ উপৰিও শংকৰ, শংকৰৰ মাক, ডাঃ পায়েং আৰু প্ৰধান শিক্ষকমহোদয় পাঠটোৰ উল্লেখযোগ্য চৰিত্ৰ।
২। ‘উৰাবাতৰি’ মানে কি?
উত্তৰঃ উৰাবাতৰি মানে এনে তথ্য বা বাতৰি যাৰ কোনো সত্যতা নাই। বিভিন্ন মাধ্যমৰ যোগেদি বিয়পি পৰা এই মিছা বাতৰিসমূহে সমাজত বিভ্ৰান্তি আৰু আতংকৰ সৃষ্টি কৰে।
৩। ডাঃ পায়েং কোন আছিল আৰু তেওঁ কিয় বিদ্যালয়লৈ আহিছিল?
উত্তৰঃ ডাঃ পায়েং গাঁৱৰ চিকিৎসক আছিল। প্ৰধান শিক্ষকমহোদয়ে ছিটা সম্পৰ্কে উৰাবাতৰিৰ বিৰুদ্ধে সঠিক তথ্য প্ৰদান কৰিবলৈ আৰু অভিভাৱকসকলক ছিটাৰ উপকাৰিতাৰ বিষয়ে বুজাবলৈ তেওঁক বিদ্যালয়লৈ মাতি আনিছিল।
৪। পাঠটোত উল্লেখ থকা সংক্ৰামক ৰোগসমূহৰ নাম লিখা।
উত্তৰঃ পাঠটোত উল্লেখ থকা সংক্ৰামক ৰোগসমূহ হ’ল — পলিঅ’, জলাতংক (ৰেবিছ), ইনফ্লুয়েঞ্জা আৰু হেপাটাইটিছ।
৫। সামাজিক মাধ্যমৰ ভূমিকা পাঠটোত কেনেকৈ বৰ্ণনা কৰা হৈছে?
উত্তৰঃ পাঠটোত সামাজিক মাধ্যমৰ দ্বৈত ভূমিকাৰ বিষয়ে আলোচনা কৰা হৈছে। সামাজিক মাধ্যমে সমাজৰ উপকাৰ কৰিব পাৰে — সঠিক তথ্য দ্ৰুতগতিত প্ৰচাৰ কৰিব পাৰে। কিন্তু একে সময়তে মিছা বাতৰি বা উৰাবাতৰিও দ্ৰুতগতিত বিয়পাই ক্ষতিও কৰিব পাৰে।
৬। বৈজ্ঞানিক মনোভাৱ মানে কি? পাঠটোৰ প্ৰসংগত বুজাই লিখা।
উত্তৰঃ বৈজ্ঞানিক মনোভাৱ মানে যিকোনো তথ্য বা বিষয়ক যুক্তি আৰু প্ৰমাণৰ আধাৰত বিচাৰ কৰা। পাঠটোৰ প্ৰসংগত বৈজ্ঞানিক মনোভাৱ মানে হ’ল উৰাবাতৰিত অন্ধবিশ্বাস নকৰি তাৰ সত্যতা যাচাই কৰা। ছিটাৰ বিষয়ত উৰাবাতৰি শুনাৰ পিছত সঠিক তথ্য জানি লৈ সিদ্ধান্ত লোৱাটোৱেই বৈজ্ঞানিক মনোভাৱৰ প্ৰকাশ।
৭। ‘বিজ্ঞান আৰু আমাৰ মানসিকতা’ পাঠটোৰ মূল বাৰ্তা কি?
উত্তৰঃ পাঠটোৰ মূল বাৰ্তা হ’ল — আমি সকলোৱে বৈজ্ঞানিক দৃষ্টিভংগীৰে চিন্তা কৰিব লাগে। উৰাবাতৰিত অন্ধবিশ্বাস কৰি সমাজত আতংক সৃষ্টি কৰা উচিত নহয়। যিকোনো তথ্য পালে তাৰ সত্যতা যাচাই কৰি লোৱা আৰু মিছা বাতৰি প্ৰচাৰ নকৰাটোৱেই আমাৰ মানসিকতাৰ পৰিৱৰ্তনৰ চিন।
বহু বিকল্পীয় প্ৰশ্ন (MCQ)
১। ‘উৰাবাতৰি’ সমাজত কেনেধৰণৰ সমস্যা সৃষ্টি কৰে?
(i) শাস্তি (ii) বিভ্ৰান্তি আৰু অশান্তি (iii) উন্নতি (iv) শান্তি
উত্তৰঃ (ii) বিভ্ৰান্তি আৰু অশান্তি
২। জংকী কেনেকৈ বিদ্যালয়লৈ যাবলৈ সাজু হৈছিল?
(i) মোবাইলৰ মাধ্যমে (ii) গাড়ী-মটৰ গাড়ীৰে (iii) বিদ্যালয়ৰ জাননী ফলকত ছিটা দিয়াৰ বাতৰি পোৱা (iv) বিদ্যালয় বন্ধ আছিল
উত্তৰঃ (iii) বিদ্যালয়ৰ জাননী ফলকত ছিটা দিয়াৰ বাতৰি পোৱা
৩। শংকৰ কিয় বিদ্যালয়লৈ যোৱা নাছিল?
(i) অসুস্থ আছিল (ii) মাকে ছিটাৰ ভয়ত পঠোৱা নাছিল (iii) বিদ্যালয় বন্ধ আছিল (iv) পৰীক্ষা নাছিল
উত্তৰঃ (ii) মাকে ছিটাৰ ভয়ত পঠোৱা নাছিল
৪। ডাঃ পায়েঙে কিহৰ বিষয়ে আলোচনা কৰিছিল?
(i) কৃষিৰ বিষয়ে (ii) বীজাণু সংক্ৰমণ আৰু ৰোগৰ প্ৰতিৰোধ ক্ষমতা (iii) বিদ্যালয় বন্ধৰ বিষয়ে (iv) পৰীক্ষাৰ বিষয়ে
উত্তৰঃ (ii) বীজাণু সংক্ৰমণ আৰু ৰোগৰ প্ৰতিৰোধ ক্ষমতা
৫। উৰাবাতৰিৰ পৰা ৰক্ষা পাবলৈ কি কৰিব লাগে?
(i) সন্দেহজনক বাতৰি প্ৰচাৰ কৰা (ii) মিছা বাতৰিত বিশ্বাস কৰা (iii) সঠিক তথ্যৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰা (iv) বাতৰিৰ পৰা আঁতৰি যোৱা
উত্তৰঃ (iii) সঠিক তথ্যৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰা
৬। পাঠটোত ছিটা সম্পৰ্কীয় উৰাবাতৰি কি মাধ্যমেৰে প্ৰচাৰ হৈছিল?
(i) বাতৰিকাকতত (ii) টেলিভিছনত (iii) ভ্ৰাম্যভাষাত (iv) ৰেডিঅ’ত
উত্তৰঃ (iii) ভ্ৰাম্যভাষাত
৭। পাঠটোৰ মূল শিক্ষা কি?
(i) ছিটা নিতে হ’ব (ii) উৰাবাতৰিত বিশ্বাস কৰিব লাগে (iii) বৈজ্ঞানিক দৃষ্টিভংগীৰে চিন্তা কৰি উৰাবাতৰি প্ৰত্যাখ্যান কৰিব লাগে (iv) বিদ্যালয়লৈ নাযাব
উত্তৰঃ (iii) বৈজ্ঞানিক দৃষ্টিভংগীৰে চিন্তা কৰি উৰাবাতৰি প্ৰত্যাখ্যান কৰিব লাগে
৮। প্ৰধান শিক্ষকমহোদয়ে কি সিদ্ধান্ত ল’লে?
(i) বিদ্যালয় বন্ধ কৰিলে (ii) পুলিচ মাতিলে (iii) আবেলি পৰত জৰুৰী সভা অনুষ্ঠিত কৰিলে (iv) ছাত্ৰ-ছাত্ৰীক বকালে
উত্তৰঃ (iii) আবেলি পৰত জৰুৰী সভা অনুষ্ঠিত কৰিলে
৯। উৰাবাতৰি সম্পৰ্কে চূড়ান্ত পৰামৰ্শ কি আছিল?
(i) মিছা বাতৰিত বিশ্বাস নকৰা (ii) বাতৰি আনলৈ পঠোৱা (iii) সন্দেহজনক বাতৰিৰ সত্যাসত্য জানি লোৱা (iv) বাতৰিৰ পৰা আঁতৰি যোৱা
উত্তৰঃ (iii) সন্দেহজনক বাতৰিৰ সত্যাসত্য জানি লোৱা
১০। ‘সংক্ৰামক’ শব্দৰ মানে কি?
(i) ভালেমান (ii) এজনৰ গাৰ পৰা আন এজনৰ গালৈ বিয়পা (iii) সুন্দৰ (iv) বিপজ্জনক নহয়
উত্তৰঃ (ii) এজনৰ গাৰ পৰা আন এজনৰ গালৈ বিয়পা