সাৰাংশ: “জনমভূমি” কবিতাটি অসমীয়া সাহিত্যৰ বিশিষ্ট কবি নলিনীবালা দেৱীৰ ৰচনা। এই কবিতাত কবিয়ে নিজৰ জনমভূমিৰ প্ৰতি গভীৰ প্ৰেম আৰু অনুৰাগ প্ৰকাশ কৰিছে। কবিয়ে কৈছে যে পুৱাৰ পৰা সন্ধিয়ালৈকে, শৈশৱৰ পৰা জীৱনৰ অন্তিম মুহূৰ্তলৈকে জনমভূমিয়েই তেওঁৰ সকলো ভালপোৱাৰ কেন্দ্ৰ। কবিয়ে পুৱাতে চৰাইৰ গীতেৰে জনমভূমিক জগাই তোলাৰ কথা কৈছে আৰু নিশা জোনাকৰ লগত মিলি আকাশৰ পথেৰে বিচৰণ কৰি জনমভূমিৰ আৰতি লোৱাৰ কথা কল্পনা কৰিছে।

কবিয়ে জনমভূমিক এক জীৱন্ত সত্তা হিচাপে কল্পনা কৰি তাৰ লগত নানাভাৱে মিলি যাবলৈ বিচাৰিছে। কেতিয়াবা চৰাই হৈ পুৰণি গছৰ ডালত বাহ বান্ধিব খোজে, কেতিয়াবা আকাশৰ তৰা হৈ জনমভূমিৰ সেউজীয়া ৰূপ চাই থাকিব খোজে। কবিয়ে হিমালয়ৰ উচ্চ শিখৰলৈ গৈ মানসী হ্ৰদত কমল হ’বলৈ আৰু তাৰ পৰা পুনৰ জনমভূমিলৈ ঘূৰি আহিবলৈ ইচ্ছা প্ৰকাশ কৰিছে। জনমভূমিৰ মাটিৰ সোণোৱালী আভা আৰু শীতল ছাঁয়েই কবিৰ হৃদয়ত সদায় অমৰ হৈ আছে।

জীৱনৰ শেষ সন্ধিয়াতো কবিয়ে জনমভূমিৰ কোলাতে শুই চকু মুদিবলৈ কামনা কৰিছে। এই কবিতাত দেশপ্ৰেমৰ এক অপূৰ্ব মূৰ্তি ফুটি উঠিছে। জনমভূমিৰ প্ৰতি কবিৰ ভালপোৱা ইমান গভীৰ যে তেওঁ প্ৰকৃতিৰ বিভিন্ন ৰূপ ধৰি জনমভূমিৰ সেৱা কৰিব খোজে। সমগ্ৰ কবিতাটোত মাতৃভূমিৰ প্ৰতি এক অকৃত্ৰিম প্ৰেম আৰু নিষ্ঠাৰ ভাৱ উজ্জ্বলভাৱে প্ৰকাশিত হৈছে।

Summary: “Janmabhumi” (Birthland/Homeland) is a patriotic poem written by Nalinibala Devi, one of the most celebrated poetesses of Assamese literature. In this poem, the poet expresses deep love and devotion towards her birthland. She describes how from dawn to dusk, from childhood to the final moments of life, the birthland remains the centre of all her affection. She imagines greeting her homeland with the sweet songs of birds at dawn, and at night, merging with the moonlight to glide through the sky performing the evening ritual (aarati) for her homeland. The poet wishes to take various forms from nature — becoming a bird building a nest on an old tree, or a star gazing at the green beauty of the homeland, or even ascending the Himalayan peaks and becoming a lotus in the Manasi lake. Through all these beautiful nature images, the poet conveys that her deepest wish is to serve and celebrate her birthland throughout her life. Even at the last evening of her life, she wishes to close her eyes resting in the lap of her beloved homeland. The poem is a timeless expression of love for one’s native land and serves as an inspiration for all to cherish their roots and contribute to the glory of their birthplace.

---

কবিৰ পৰিচয়

নলিনীবালা দেৱী (১৮৯৮–১৯৭৭) অসমীয়া সাহিত্যৰ এগৰাকী অমৰ কবি। তেওঁ ১৮৯৮ চনত অসমৰ নগাঁও জিলাত জন্মগ্ৰহণ কৰে। তেওঁৰ পিতৃৰ নাম মাধৱচন্দ্ৰ দেৱ আৰু মাতৃৰ নাম সুৱৰ্ণলতা দেৱী। পিতৃ এগৰাকী খ্যাতিমান অসমীয়া সাহিত্যিক আছিল, যাৰ প্ৰভাৱত নলিনীবালা দেৱীৰ সাহিত্য প্ৰতিভাৰ বিকাশ ঘটে।

মাত্ৰ নয় বছৰ বয়সত তেওঁৰ পিতৃৰ মৃত্যু হয় আৰু সেই আঘাতে তেওঁৰ কবিতাৰ জগতত বিষাদৰ ছাঁ পেলায়। বিধবা মাতৃৰ সংগত কঠিন জীৱন কটাই নলিনীবালাই সাহিত্য সাধনা অব্যাহত ৰাখে। তেওঁ মূলতঃ কবিতা ৰচনাত পাৰদৰ্শী আছিল। তেওঁৰ কবিতাত প্ৰকৃতিৰ সৌন্দৰ্য, দেশপ্ৰেম, ভক্তি আৰু মানৱীয় আবেগৰ অপূৰ্ব সমন্বয় দেখা যায়।

নলিনীবালা দেৱীৰ প্ৰধান কাব্যগ্ৰন্থসমূহ হ’ল — ‘সন্ধ্যা মালতী’, ‘প্ৰভাতী’, ‘সান্ত্বনা’, ‘দেৱালয়’ আদি। তেওঁৰ সাহিত্যকৃতিৰ স্বীকৃতি স্বৰূপ তেওঁক সাহিত্য অকাডেমি বঁটা প্ৰদান কৰা হয়। অসমীয়া সাহিত্যৰ ইতিহাসত তেওঁ ‘অভয়া’ উপাধিৰে পৰিচিত। ১৯৭৭ চনত তেওঁৰ মৃত্যু হয়। তেওঁৰ কবিতাসমূহ আজিও অসমীয়া পাঠকৰ হৃদয় স্পৰ্শ কৰে।

---

কবিতাৰ মূলভাৱ

নলিনীবালা দেৱীৰ “জনমভূমি” কবিতাটিৰ মূলভাৱ হ’ল জনমভূমিৰ প্ৰতি গভীৰ প্ৰেম আৰু ভক্তি। কবিয়ে এই কবিতাত মাতৃভূমিক এক জীৱন্ত সত্তা হিচাপে কল্পনা কৰিছে। তেওঁ পুৱাৰ সোণোৱালী ৰ’দৰ পৰা আৰম্ভ কৰি সন্ধিয়াৰ আঁধাৰলৈকে, শৈশৱৰ পৰা বৃদ্ধাৱস্থালৈকে জনমভূমিৰ সৈতে এক অচ্ছেদ্য সম্পৰ্কৰ কথা বৰ্ণনা কৰিছে।

কবিয়ে প্ৰকৃতিৰ বিভিন্ন উপাদান — চৰাই, তৰা, জোনাক, হিমালয়, মানসী হ্ৰদ — ব্যৱহাৰ কৰি জনমভূমিৰ ৰূপ-সৌন্দৰ্য আৰু তেওঁৰ প্ৰতি থকা মমতা প্ৰকাশ কৰিছে। কবিতাটোৰ মূল বাৰ্তা হ’ল — মানুহে নিজৰ জনমভূমিক ভালপাব লাগে, তাৰ সেৱা কৰিব লাগে আৰু জীৱনৰ শেষ মুহূৰ্তলৈকে তাৰ কোলাত থাকিব বিচাৰিব লাগে। এই দেশপ্ৰেমমূলক কবিতাটি ছাত্ৰ-ছাত্ৰীসকলক মাতৃভূমিৰ প্ৰতি শ্ৰদ্ধাশীল হ’বলৈ অনুপ্ৰাণিত কৰে।

---

ক – পাঠভিত্তিক ক্ৰিয়া-কলাপ

প্ৰশ্ন ১। শুদ্ধ উচ্চাৰণেৰে ‘জনমভূমি’ কবিতাংশ আবৃত্তি কৰা।

উত্তৰঃ নিজেই শুদ্ধ উচ্চাৰণেৰে কবিতাটি আবৃত্তি কৰা।

প্ৰশ্ন ২। কবিতাংশ শুদ্ধ আৰু স্পষ্ট উচ্চাৰণেৰে পঢ়া।

উত্তৰঃ কবিতাটি নিজেই বাৰে বাৰে পঢ়ি শুদ্ধ উচ্চাৰণ ৰপ্ত কৰা।

প্ৰশ্ন ৩। উত্তৰ দিয়া।

(ক) কবিয়ে কাৰ কোলাত প্ৰথমে চকু মেলাৰ কথা কৈছে?

উত্তৰঃ কবিয়ে জনমভূমিৰ কোলাত প্ৰথমে চকু মেলাৰ কথা কৈছে।

(খ) কবিৰ ভাগৰুৱা প্ৰাণে কোথায় শেষত বিশ্ৰাম ল’ব বিচাৰে?

উত্তৰঃ কবিৰ ভাগৰুৱা প্ৰাণে জনমভূমিৰ ছাঁতে শেষত বিশ্ৰাম ল’ব বিচাৰে।

(গ) কবিয়ে পখী হৈ কোন গছত বাহ সাজিব বুলি কৈছে?

উত্তৰঃ কবিয়ে পখী হৈ পুৰণি উখ গছত (উখ বিৰিখত) বাহ সাজিব বুলি কৈছে।

(ঘ) কবিয়ে হিমালয়ৰ শিখৰত কি হ’ব বুলি কৈছে?

উত্তৰঃ কবিয়ে হিমালয়ৰ বগা শিখৰলৈ গৈ মানসী হ্ৰদত কমল ফুল হ’ব বুলি কৈছে।

(ঙ) কবিয়ে জীৱনৰ শেষ সিন্ধিয়াত কি কৰিব বিচাৰে?

উত্তৰঃ কবিয়ে জীৱনৰ শেষ সন্ধিয়াত জনমভূমিৰ কোলাত শুই আকৌ চকু মুদিব বিচাৰে।

(চ) কবিয়ে আকাশত কি হৈ জনমভূমিলৈ চাই থাকিব বিচাৰে?

উত্তৰঃ কবিয়ে আকাশৰ তৰা হৈ জনমভূমিৰ সেউজীয়া ৰূপলৈ চাই থাকিব বিচাৰে।

প্ৰশ্ন ৪। কবিতাটোৰ পৰা অন্ত্যমিল থকা শব্দবোৰ বাছি লিখা।

উত্তৰঃ কবিতাটোৰ পৰা অন্ত্যমিল থকা শব্দবোৰ হ’ল —

প্ৰথম শব্দ	মিল থকা শব্দ
পুৱাত	সন্ধিয়াত
জেউতি	আৰতি
কোলাত	ছায়াত
হৈ	ৰৈ

প্ৰশ্ন ৫। শব্দৰ অৰ্থ মিলাই লিখা।

উত্তৰঃ

শব্দ	অৰ্থ
পখী	চৰাই
আদি	প্ৰথম
শিতলী	চেঁচা, শীতল
চেনেহ	মৰম, আদৰ
সোণোৱালী	সোণ-বৰণীয়া
টিং	পৰ্বতৰ আগ বা ওখ ভাগ, শিখৰ
সিন্ধিয়া	সন্ধিয়া, সন্ধ্যা
উখ	ওখ, উচ্চ

প্ৰশ্ন ৬। তলৰ কবিতাফাঁকি গদ্য ৰূপত লিখা।

“মুদিম আকৌ চকু / তোমাৰ কোলাতে শুই / জীৱনৰ শেষ সিন্ধিয়াত”

উত্তৰঃ জীৱনৰ শেষ সন্ধিয়াত তোমাৰ কোলাত শুই আকৌ চকু মুদিম।

“পুৱতিৰ লগে লগে / জগাম তোমাক নিতে / বনৰীয়া সুবদি গীতত”

উত্তৰঃ পুৱতিৰ লগে লগে নিতে বনৰীয়া সুবদি গীতত তোমাক জগাম।

প্ৰশ্ন ৭। ‘জনমভূমি’ কবিতাটোৰ মূলভাৱ লিখা।

উত্তৰঃ নলিনীবালা দেৱীৰ “জনমভূমি” কবিতাটিৰ মূলভাৱ হ’ল মাতৃভূমিৰ প্ৰতি গভীৰ প্ৰেম আৰু অনুৰক্তি। কবিয়ে এই কবিতাত পুৱাৰ পৰা সন্ধিয়ালৈকে, শৈশৱৰ প্ৰথম দিনৰ পৰা জীৱনৰ অন্তিম মুহূৰ্তলৈকে জনমভূমিৰ সৈতে এক অবিচ্ছেদ্য বন্ধনৰ কথা প্ৰকাশ কৰিছে। তেওঁ চৰাই হৈ পুৰণি গছত বাহ বান্ধিব খোজে, তৰা হৈ আকাশৰ পৰা জনমভূমিৰ সেউজীয়া ৰূপ চাব খোজে, জোনাকৰ লগত মিলি আকাশপথেৰে ৰৈ সমগ্ৰ ৰাতি জনমভূমিৰ আৰতি লব খোজে। হিমালয়ৰ সুউচ্চ শিখৰলৈ গৈ মানসী হ্ৰদত কমল হ’বলৈও তেওঁ আকাংক্ষা কৰে। কিন্তু তাৰ পাছতো তেওঁ জনমভূমিলৈ ঘূৰি আহে আৰু এই প্ৰিয় মাটিৰ কোলাতে জীৱনৰ শেষ বিশ্ৰাম ল’ব বিচাৰে। সামগ্ৰিকভাৱে কবিতাটোত দেশপ্ৰেমৰ এক উজ্জ্বল ছবি আঁকি তোলা হৈছে।

প্ৰশ্ন ৮। যতি চিহ্ন প্ৰয়োগ কৰি তলৰ পদ্যাংশ পুনৰাই লিখা।

উত্তৰঃ পদ্যাংশটি চাই সঠিক স্থানত দাৰি (।), কমা (,), প্ৰশ্নবোধক চিহ্ন (?) আদি যতি চিহ্ন প্ৰয়োগ কৰি লিখা।

প্ৰশ্ন ৯। তলৰ শব্দবোৰৰ বিপৰীত অৰ্থ লিখা: জনম, শেষ, ছাঁ, ওখ, ৰাতি, দুখীয়া।

উত্তৰঃ

শব্দ	বিপৰীত অৰ্থ
জনম	মৰণ
শেষ	আৰম্ভণি / প্ৰথম
ছাঁ	পোহৰ / ৰ’দ
ওখ	চাপৰ / নীচ
ৰাতি	দিন
দুখীয়া	সুখীয়া / ধনী

---

খ – ভাষা অধ্যয়ন (ব্যৱহাৰিক ব্যাকৰণ)

প্ৰশ্ন ১০ (ক)। তলত দিয়া ছবিবোৰ চাই উপযুক্ত বিশেষণ বহুৱাই বাক্য বনোৱা।

উত্তৰঃ

• ৰঙা জবা ফুল ফুলিছে।
• সেউজীয়া পাত বতাহত দুপদুপাইছে।
• কলা ছাতিডাল পানীৰে তিতি গ’ল।

প্ৰশ্ন ১০ (খ)। তলৰ বাক্যত বন্ধনীৰ ভিতৰত থকা শব্দবোৰ বিশেষ্য আৰু বিশেষণ পদত ভাগ কৰি লিখা।

উত্তৰঃ

বিশেষ্য পদ	বিশেষণ পদ
লৰা	ক’লা
কাউৰী	নীলা
আকাশ	লেতেৰা
মাছ	সৰু
পানী	বগা
গাখীৰ

---

গ – সৃজনমূলক কাৰ্যকলাপ

প্ৰশ্ন ১১। কবিৰ দৰে যদি তুমি আকাশত উৰিব পাৰিলা, তুমি কি চাব বিচাৰিলা বা কি কৰিব বিচাৰিলা?

উত্তৰঃ কবিৰ দৰে যদি মই আকাশত উৰিব পাৰিলোঁহেঁতেন, তেন্তে মই তলৰ পৃথিৱীখনৰ অপূৰ্ব ৰূপ চাব বিচাৰিলোঁ হেঁতেন। মই মোৰ প্ৰিয় অসমৰ সেউজীয়া পথাৰ, নদ-নদী, পাহাৰ, বনাঞ্চল আৰু গাঁৱৰ মানুহৰ জীৱন উপৰৰ পৰা চাব বিচাৰিলোঁহেঁতেন। বিভিন্ন গাঁও আৰু চহৰৰ ছবি এক নতুন দৃষ্টিভংগীৰে দেখিব পাৰিলোঁহেঁতেন। একে সময়তে মই চৰাইৰ দৰে মুক্তভাৱে বিচৰণ কৰি জনমভূমিৰ সৌন্দৰ্য উপভোগ কৰিলোঁহেঁতেন আৰু তাৰ বাবে গৌৰৱ অনুভৱ কৰিলোঁহেঁতেন।

প্ৰশ্ন ১২। ‘জনমভূমি’ কবিতাৰ দৰে পাঁচটা দেশপ্ৰেমমূলক কবিতা সংগ্ৰহ কৰা আৰু আবৃত্তি কৰা।

উত্তৰঃ নিজেই দেশপ্ৰেমমূলক কবিতা সংগ্ৰহ কৰা আৰু সুৰ লগাই আবৃত্তি কৰা। উদাহৰণ হিচাপে জ্যোতিপ্ৰসাদ আগৰৱালাৰ ‘জাগা জননীৰ সন্তান’, ভূপেন হাজৰিকাৰ দেশপ্ৰেমমূলক গীত, বিষ্ণুপ্ৰসাদ ৰাভাৰ দেশপ্ৰেমৰ কবিতা আদি সংগ্ৰহ কৰিব পাৰা।

প্ৰশ্ন ১৩। তোমাৰ অঞ্চলৰ বাবে তুমি কি কি ভালকাম কৰিব বিচাৰা, সেই বিষয়ে লিখা।

উত্তৰঃ মই মোৰ অঞ্চলৰ বাবে নিম্নলিখিত ভালকামসমূহ কৰিব বিচাৰো —

• প্ৰথমতে মই ভালদৰে পঢ়া-শুনা কৰি এজন শিক্ষিত মানুহ হ’ব বিচাৰো, কাৰণ শিক্ষাই সমাজ উন্নতিৰ মূল আধাৰ।
• মই অঞ্চলৰ পৰিৱেশ পৰিষ্কাৰ-পৰিচ্ছন্ন ৰখাত সহায় কৰিব বিচাৰো।
• গাঁৱৰ সৰু-সুৰা ল’ৰা-ছোৱালীক পঢ়াত সহায় কৰিব বিচাৰো।
• অঞ্চলৰ মানুহৰ মাজত ঐক্য আৰু ভ্ৰাতৃত্ব বজাই ৰখাত সহায় কৰিব বিচাৰো।
• গছ-গছনি ৰোপণ কৰি অঞ্চলটো সেউজীয়া কৰিব বিচাৰো।

প্ৰশ্ন ১৪। তোমাৰ চিনাকি পাঁচজন দেশপ্ৰেমিকৰ ছবিসহ চমু পৰিচয় সংগ্ৰহ কৰা।

উত্তৰঃ নিজেই সংগ্ৰহ কৰা। উদাহৰণ হিচাপে — লাচিত বৰফুকন, কনকলতা বৰুৱা, মণিৰাম দেৱান, পিয়লি ফুকন, মহাত্মা গান্ধী আদি দেশপ্ৰেমিকৰ চমু পৰিচয় কিতাপ, আলোচনী বা ইণ্টাৰনেটৰ পৰা সংগ্ৰহ কৰিব পাৰা।

---

অতিৰিক্ত প্ৰশ্নোত্তৰ

প্ৰশ্ন ১। নলিনীবালা দেৱীৰ চমু পৰিচয় দিয়া।

উত্তৰঃ নলিনীবালা দেৱী অসমীয়া সাহিত্যৰ এগৰাকী খ্যাতিমান কবি। তেওঁৰ জন্ম ১৮৯৮ চনত অসমৰ নগাঁও জিলাত হৈছিল আৰু মৃত্যু হৈছিল ১৯৭৭ চনত। তেওঁৰ কবিতাত প্ৰকৃতিৰ সৌন্দৰ্য, দেশপ্ৰেম, ভক্তি আৰু মানৱীয় আবেগৰ সুন্দৰ প্ৰকাশ ঘটে। তেওঁৰ উল্লেখযোগ্য কাব্যগ্ৰন্থসমূহ হ’ল ‘সন্ধ্যা মালতী’, ‘প্ৰভাতী’, ‘সান্ত্বনা’, ‘দেৱালয়’ আদি। সাহিত্যকৃতিৰ স্বীকৃতি স্বৰূপ তেওঁক সাহিত্য অকাডেমি বঁটা প্ৰদান কৰা হয়।

প্ৰশ্ন ২। ‘জনমভূমি’ কবিতাটোৰ কবিয়ে পখী হৈ কি কৰিব বিচাৰে?

উত্তৰঃ ‘জনমভূমি’ কবিতাটোত কবিয়ে পখী (চৰাই) হৈ পুৰণি উখ গছত বাহ সাজিব বিচাৰে। তেওঁ সেই বাহতে থাকি জনমভূমিৰ কোমল চেনেহ আৰু সোণোৱালী ৰূপ উপভোগ কৰিব বিচাৰে।

প্ৰশ্ন ৩। কবিতাটোত ‘জেউতি’ আৰু ‘আৰতি’ শব্দ দুটাৰ অৰ্থ কি?

উত্তৰঃ ‘জেউতি’ মানে জ্যোতি বা পোহৰ — কবিতাত ইয়াৰ অৰ্থ তাৰাৰ জিলিকনি বা পোহৰ। ‘আৰতি’ মানে ধৰ্মীয় অনুষ্ঠানত প্ৰদীপ জ্বলাই কৰা পূজা — ইয়াত কবিয়ে জোনাকৰ পোহৰেৰে জনমভূমিৰ আৰতি লোৱাৰ কথা কৈছে।

প্ৰশ্ন ৪। ‘জনমভূমি’ কবিতাটো কোন ধৰণৰ কবিতা? ইয়াৰ বিষয়ে চমুকৈ লিখা।

উত্তৰঃ ‘জনমভূমি’ কবিতাটো এটি দেশপ্ৰেমমূলক বা স্বদেশানুৰাগমূলক কবিতা। এই কবিতাত কবিয়ে মাতৃভূমিৰ প্ৰতি গভীৰ প্ৰেম আৰু অনুৰাগ প্ৰকাশ কৰিছে। কবিয়ে প্ৰকৃতিৰ বিভিন্ন উপাদান ব্যৱহাৰ কৰি জনমভূমিৰ প্ৰতি থকা তেওঁৰ ভালপোৱা বৰ্ণনা কৰিছে। এই কবিতাই পাঠকৰ মনত দেশৰ প্ৰতি ভালপোৱাৰ অনুভৱ জগাই তোলে।

প্ৰশ্ন ৫। কবিয়ে হিমালয়ৰ কথা কিয় উল্লেখ কৰিছে?

উত্তৰঃ কবিয়ে হিমালয়ৰ কথা উল্লেখ কৰিছে কাৰণ হিমালয় ভাৰতৰ শ্ৰেষ্ঠ আৰু সুউচ্চ পৰ্বতমালা। হিমালয়ৰ সুউচ্চ শিখৰ আৰু মানসী হ্ৰদ ভাৰতীয় সংস্কৃতি আৰু আধ্যাত্মিকতাৰ প্ৰতীক। কবিয়ে হিমালয়ৰ বগা শিখৰলৈ গৈ মানসী হ্ৰদত কমল হ’বলৈ কামনা কৰি নিজৰ দেশৰ মহিমাক মহান কৰি তুলিছে আৰু দেশৰ বিশালতা অনুভৱ কৰিছে।

প্ৰশ্ন ৬। ‘জনমভূমি’ কবিতাটোৰ পৰা তোমাৰ শিকা বা উপলব্ধি কি?

উত্তৰঃ ‘জনমভূমি’ কবিতাটোৰ পৰা মই শিকিলোঁ যে মানুহে সদায় নিজৰ জনমভূমি বা মাতৃভূমিক মনে-প্ৰাণে ভালপাব লাগে। কবিতাটোৱে আমাক শিকাইছে যে জন্মভূমিৰ প্ৰতি ভালপোৱা আৰু কৃতজ্ঞতাবোধ প্ৰতিটো মানুহৰ বাবে অপৰিহাৰ্য। দেশৰ প্ৰকৃতি, সংস্কৃতি আৰু ঐতিহ্যক সন্মান কৰাটো আমাৰ দায়িত্ব। এই কবিতাই মোক দেশৰ প্ৰতি দায়বদ্ধতা অনুভৱ কৰিবলৈ অনুপ্ৰাণিত কৰে।

প্ৰশ্ন ৭। ‘জনমভূমি’ কবিতাত কবিয়ে ব্যৱহাৰ কৰা প্ৰকৃতিৰ উপাদানসমূহৰ তালিকা তৈয়াৰ কৰা।

উত্তৰঃ ‘জনমভূমি’ কবিতাত কবিয়ে ব্যৱহাৰ কৰা প্ৰকৃতিৰ উপাদানসমূহ হ’ল —

• চৰাই (পখী) — কবিয়ে চৰাই হৈ পুৰণি গছত বাহ সাজিব বিচাৰে।
• তৰা — কবিয়ে আকাশৰ তৰা হৈ জনমভূমিলৈ চাই থাকিব বিচাৰে।
• জোনাক — কবিয়ে জোনাকৰ লগত মিলি জনমভূমিৰ আৰতি লব বিচাৰে।
• হিমালয় — কবিয়ে হিমালয়ৰ সুউচ্চ বগা শিখৰলৈ যাব বিচাৰে।
• মানসী হ্ৰদ — হিমালয়ৰ পৰা কমল হৈ মানসী হ্ৰদত ভাহিব বিচাৰে।
• বন — বনৰীয়া সুবদি গীতেৰে জনমভূমিক জগাব বিচাৰে।

প্ৰশ্ন ৮। কবিতাটোত উল্লেখিত ‘মানসী হ্ৰদ’ কি?

উত্তৰঃ মানসী হ্ৰদ (মানসৰোবৰ) হিমালয়ৰ উচ্চ ভূমিত অৱস্থিত এখন পবিত্ৰ হ্ৰদ। ইয়াক হিন্দু পৌৰাণিক কাহিনীত অতি পবিত্ৰ স্থান হিচাপে গণ্য কৰা হয়। কবিয়ে হিমালয়ৰ বগা শিখৰত উঠি মানসী হ্ৰদত কমল ফুল হ’বলৈ বিচাৰিছে, যি হ’ল পবিত্ৰতা আৰু সৌন্দৰ্যৰ প্ৰতীক।