সাৰাংশ: “পণ্ডিত আনন্দৰাম বৰুৱা” শীৰ্ষক জীৱনীমূলক গদ্য পাঠটিত অসমৰ এজন মহান পণ্ডিত আৰু প্ৰথম অসমীয়া আই. চি. এছ. বিষয়া তথা ব্যৱহাৰবিদ আনন্দৰাম বৰুৱাৰ জীৱন আৰু কৃতিত্বৰ বিষয়ে বৰ্ণনা কৰা হৈছে। তেওঁ ১৮৫০ চনৰ ২৩ মে’ তাৰিখে গুৱাহাটীৰ ৰজাদুৱাৰত জন্মগ্ৰহণ কৰিছিল। তেওঁৰ পিতৃৰ নাম গৰ্গৰাম বৰুৱা আৰু মাতৃৰ নাম দুৰলভেশ্বৰী বৰুৱা। সৰুতেই পিতৃৰ মৃত্যু হোৱাত তেওঁৰ মাতৃয়ে তেওঁক ডাঙৰ-দীঘল কৰিছিল।

আনন্দৰাম বৰুৱাই গুৱাহাটীৰ চৰকাৰী বিদ্যালয়ত প্ৰাথমিক শিক্ষা গ্ৰহণ কৰি পিছলৈ কলিকতাৰ প্ৰেছিডেন্সি কলেজত অধ্যয়ন কৰে। অসাধাৰণ মেধাবী এই ছাত্ৰজনে ১৮৬৯ চনত কলা শাখাত স্নাতক ডিগ্ৰী লাভ কৰে আৰু ‘গিলক্ৰীষ্ট বঁটা’ লাভ কৰি উচ্চ শিক্ষাৰ বাবে বিলাতলৈ গমন কৰে। তাত তেওঁ লণ্ডন বিশ্ববিদ্যালয়ৰ পৰা বিজ্ঞানত স্নাতক ডিগ্ৰী লাভ কৰে আৰু ১৮৭০ চনত আই. চি. এছ. পৰীক্ষাত উত্তীৰ্ণ হৈ ভাৰতৰ পঞ্চম তথা প্ৰথম অসমীয়া আই. চি. এছ. বিষয়া হিচাপে ইতিহাস ৰচনা কৰে।

তেওঁ এজন বিখ্যাত সংস্কৃত পণ্ডিত আৰু লেখকো আছিল। তেওঁ সাতখন মহামূল্যৱান গ্ৰন্থ ৰচনা কৰে। তাৰ মাজত “এন কম্প্ৰিহেনচিভ ইংৰাজী-সংস্কৃত ডিকশ্যনেৰী” (তিনিখণ্ড) আৰু “হায়াৰ সংস্কৃত গ্ৰামাৰ” প্ৰধান। তেওঁ মহিলাশিক্ষাৰ প্ৰসাৰতো বিশেষ আগ্ৰহী আছিল। মাত্ৰ ঊনচল্লিছ বছৰ বয়সত ১৮৮৯ চনৰ ১৯ জানুৱাৰীত তেওঁৰ অকাল মৃত্যু হয়। তেওঁৰ স্মৃতি ৰক্ষাৰ বাবে অসম চৰকাৰে ১৯৮৯ চনত ‘আনন্দৰাম বৰুৱা ভাষা কলা সংস্কৃতি সংস্থা’ (ABILAC) স্থাপন কৰে।

Summary: The biographical prose lesson “Pandit Anandaram Barua” describes the life and achievements of one of Assam’s greatest scholars and the first Assamese ICS officer and barrister. Born on 23 May 1850 in Rajaduar, Guwahati, to parents Gargoram Barua and Durlabheshwari Barua, he displayed exceptional academic brilliance from an early age. He studied at Presidency College, Calcutta, earned a BA degree in 1869, and won the prestigious Gilchrist Scholarship to study in England. At London University he obtained a BSc degree, and in 1870 he cleared the ICS examination — becoming the fifth ICS officer in all of India and the very first from Assam. A prolific Sanskrit scholar, he authored seven major works including a three-volume Comprehensive English-Sanskrit Dictionary and a Higher Sanskrit Grammar. He was also a pioneer of women’s education. He died prematurely on 19 January 1889 at the age of 39. To honour his memory, the Government of Assam established the Anundoram Borooah Institute of Language, Art and Culture (ABILAC) in 1989.

---

লেখকৰ পৰিচয় / পণ্ডিত আনন্দৰাম বৰুৱাৰ চমু পৰিচয়

পণ্ডিত আনন্দৰাম বৰুৱা (১৮৫০–১৮৮৯) অসমৰ এজন অসাধাৰণ মেধাৱী ব্যক্তি আছিল। তেওঁ একাধাৰে অসমৰ প্ৰথম আই. চি. এছ. বিষয়া, প্ৰথম অসমীয়া ব্যৱহাৰবিদ (Barrister) আৰু এজন বিখ্যাত সংস্কৃত পণ্ডিত আছিল। ১৮৫০ চনৰ ২৩ মে’ তাৰিখে গুৱাহাটীৰ ৰজাদুৱাৰত তেওঁৰ জন্ম হৈছিল। তেওঁৰ পিতৃৰ নাম গৰ্গৰাম বৰুৱা আৰু মাতৃৰ নাম দুৰলভেশ্বৰী বৰুৱা। সৰুৰে পৰাই তেওঁ অত্যন্ত মেধাৱী আছিল।

তেওঁ গুৱাহাটীৰ চৰকাৰী বিদ্যালয়ত (বৰ্তমানৰ কটন কলেজিয়েট চৰকাৰী উচ্চতৰ মাধ্যমিক বিদ্যালয়) পঢ়া-শুনা কৰিছিল। পিছত কলিকতাৰ প্ৰেছিডেন্সি কলেজত অধ্যয়ন কৰি ১৮৬৯ চনত কলা শাখাত স্নাতক ডিগ্ৰী লাভ কৰে। তেওঁ সেই বছৰেই ‘গিলক্ৰীষ্ট বঁটা’ লাভ কৰে আৰু উচ্চশিক্ষাৰ বাবে বিলাতলৈ যায়। লণ্ডন বিশ্ববিদ্যালয়ৰ পৰা বিজ্ঞানত স্নাতক ডিগ্ৰী লাভ কৰি ১৮৭০ চনত আই. চি. এছ. পৰীক্ষাত উত্তীৰ্ণ হয়। তেওঁ সমগ্ৰ ভাৰতৰ পঞ্চম তথা অসমৰ প্ৰথম আই. চি. এছ. বিষয়া হিচাপে নিযুক্ত হৈছিল। তেওঁ অসম, বাংলাৰ বিভিন্ন জিলাত সহকাৰী দণ্ডাধীশ, জিলা দণ্ডাধীশ আদি পদত কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল। হাওড়া জিলাৰ জিলা দণ্ডাধীশ হিচাপেও তেওঁ কাম কৰিছিল আৰু তেওঁ আছিল সেই পদত প্ৰথম ভাৰতীয় বিষয়া।

আনন্দৰাম বৰুৱা এজন বিখ্যাত সংস্কৃত পণ্ডিত আছিল। সংস্কৃত ভাষা আৰু সাহিত্যত তেওঁৰ অগাধ জ্ঞান আছিল। তেওঁ মুঠ সাতখন গ্ৰন্থ ৰচনা কৰিছিল — তাৰ মাজত “কম্প্ৰিহেনচিভ ইংৰাজী-সংস্কৃত ডিকশ্যনেৰী” (তিনি খণ্ড), “হায়াৰ সংস্কৃত গ্ৰামাৰ”, “ভৱভূতিৰ মহাবীৰ চৰিত”, “এনচিয়েণ্ট জিঅ’গ্ৰাফী অব ইণ্ডিয়া”, “সৰস্বতীকণ্ঠাভৰণ”, “ছাত্ৰছত্ৰিকা” আদি উল্লেখযোগ্য। মহিলাশিক্ষাৰ প্ৰসাৰৰ বাবেও তেওঁ অগ্ৰণী ভূমিকা লৈছিল। মাত্ৰ ঊনচল্লিছ বছৰ বয়সত ১৮৮৯ চনৰ ১৯ জানুৱাৰীত তেওঁৰ অকাল মৃত্যু হয়। তেওঁৰ স্মৃতি চিৰস্থায়ী কৰিবলৈ অসম চৰকাৰে ১৯৮৯ চনত গুৱাহাটীত ‘আনন্দৰাম বৰুৱা ভাষা কলা সংস্কৃতি সংস্থা’ (ABILAC — Anundoram Borooah Institute of Language, Art and Culture) প্ৰতিষ্ঠা কৰে।

---

পাঠভিত্তিক প্ৰশ্নোত্তৰ

১। চমু উত্তৰ দিয়া —

(ক) আনন্দৰাম বৰুৱাৰ জন্ম ক’ত হৈছিল?

উত্তৰঃ আনন্দৰাম বৰুৱাৰ জন্ম গুৱাহাটীৰ ৰজাদুৱাৰত হৈছিল।

(খ) আনন্দৰাম বৰুৱাৰ পিতৃ-মাতৃৰ নাম কি আছিল?

উত্তৰঃ আনন্দৰাম বৰুৱাৰ পিতৃৰ নাম আছিল গৰ্গৰাম বৰুৱা আৰু মাতৃৰ নাম আছিল দুৰলভেশ্বৰী বৰুৱা।

(গ) আনন্দৰাম বৰুৱাই কলিকতাৰ কোন কলেজত পঢ়িছিল?

উত্তৰঃ আনন্দৰাম বৰুৱাই কলিকতাৰ প্ৰেছিডেন্সি কলেজত পঢ়িছিল।

(ঘ) আনন্দৰাম বৰুৱাই কোন বঁটা লাভ কৰিছিল?

উত্তৰঃ আনন্দৰাম বৰুৱাই ‘গিলক্ৰীষ্ট বঁটা’ লাভ কৰিছিল।

(ঙ) ABILAC-ৰ সম্পূৰ্ণ নাম কি?

উত্তৰঃ ABILAC-ৰ সম্পূৰ্ণ নাম হৈছে — ইংৰাজীত: Anundoram Borooah Institute of Language, Art and Culture, Assam; আৰু অসমীয়াত: আনন্দৰাম বৰুৱা ভাষা কলা সংস্কৃতি সংস্থা, অসম।

(চ) ABILAC কিয় স্থাপন কৰা হৈছিল?

উত্তৰঃ পণ্ডিত আনন্দৰাম বৰুৱাৰ স্মৃতি ৰক্ষা কৰিবলৈ আৰু তেওঁৰ কৃতিত্বক সন্মান জনাবলৈ অসম চৰকাৰে ১৯৮৯ চনত ABILAC স্থাপন কৰিছিল।

২। তলৰ প্ৰশ্নসমূহৰ উত্তৰ দিয়া —

(ক) আনন্দৰাম বৰুৱাই কি কি গ্ৰন্থ ৰচনা কৰিছিল?

উত্তৰঃ আনন্দৰাম বৰুৱাই মুঠ সাতখন গ্ৰন্থ ৰচনা কৰিছিল। সেইকেইখন হৈছে —

• কম্প্ৰিহেনচিভ ইংৰাজী-সংস্কৃত ডিকশ্যনেৰী (তিনি খণ্ড)
• হায়াৰ সংস্কৃত গ্ৰামাৰ
• ভৱভূতিৰ মহাবীৰ চৰিত
• এনচিয়েণ্ট জিঅ’গ্ৰাফী অব ইণ্ডিয়া (ভাৰতৰ প্ৰাচীন ভূগোল)
• সৰস্বতীকণ্ঠাভৰণ
• ছাত্ৰছত্ৰিকা
• ছটা ছেণ্টেন্সেছ অব ছংস্ক্ৰিট লিটাৰেচাৰ

(খ) আনন্দৰাম বৰুৱা ভাৰতৰ কোন নম্বৰৰ আই. চি. এছ. বিষয়া আছিল?

উত্তৰঃ আনন্দৰাম বৰুৱা ভাৰতৰ পঞ্চম তথা প্ৰথম অসমীয়া আই. চি. এছ. বিষয়া আছিল।

(গ) আনন্দৰাম বৰুৱাই মহিলাশিক্ষাৰ বাবে কি কৰিছিল?

উত্তৰঃ আনন্দৰাম বৰুৱা মহিলাশিক্ষাৰ এজন প্ৰবল সমৰ্থক আছিল। তেওঁ ছোৱালীৰ বাবে বিদ্যালয় স্থাপনত অৰিহণা যোগাইছিল আৰু মহিলা সকলৰ মাজত শিক্ষাৰ বিস্তাৰৰ বাবে সক্ৰিয়ভাৱে কাম কৰিছিল।

(ঘ) আনন্দৰাম বৰুৱাৰ মৃত্যু কেতিয়া হৈছিল?

উত্তৰঃ আনন্দৰাম বৰুৱাৰ মৃত্যু ১৮৮৯ চনৰ ১৯ জানুৱাৰী তাৰিখে হৈছিল। মৃত্যুৰ সময়ত তেওঁৰ বয়স মাত্ৰ ঊনচল্লিছ বছৰ আছিল।

৩। তলত দিয়া শব্দবোৰৰ অৰ্থ লিখা —

শব্দ	অৰ্থ
অধ্যৱসায়	কঠোৰ পৰিশ্ৰম, অনবৰত চেষ্টা, অধ্যৱসায়িতা
সুখ্যাতি	সুনাম, যশ, খ্যাতি
পণ্ডিত	বিদ্বান, জ্ঞানী, শাস্ত্ৰজ্ঞ ব্যক্তি
নিষ্ঠা	একাগ্ৰতা, একনিষ্ঠতা, কৰ্তব্যপৰায়ণতা
বৃত্তি	বঁটা, অৰ্থসাহায্য, স্কলাৰশ্বিপ
অকাল মৃত্যু	সময়তকৈ আগতে, কম বয়সত মৃত্যু
স্মৃতি ৰক্ষা	কোনো ব্যক্তিৰ স্মৰণ জীয়াই ৰখা

৪। তলৰ বাক্যকেইটা শুদ্ধ নে ভুল লিখা —

(ক) আনন্দৰাম বৰুৱাৰ জন্ম ১৮৫০ চনত হৈছিল।

উত্তৰঃ শুদ্ধ।

(খ) আনন্দৰাম বৰুৱা ভাৰতৰ প্ৰথম আই. চি. এছ. বিষয়া আছিল।

উত্তৰঃ ভুল। আনন্দৰাম বৰুৱা ভাৰতৰ পঞ্চম তথা প্ৰথম অসমীয়া আই. চি. এছ. বিষয়া আছিল।

(গ) তেওঁ প্ৰেছিডেন্সি কলেজত পঢ়িছিল।

উত্তৰঃ শুদ্ধ।

(ঘ) ABILAC স্থাপিত হৈছিল ১৯৭৯ চনত।

উত্তৰঃ ভুল। ABILAC স্থাপিত হৈছিল ১৯৮৯ চনত।

(ঙ) আনন্দৰাম বৰুৱাই মহিলাশিক্ষাৰ বিৰোধিতা কৰিছিল।

উত্তৰঃ ভুল। আনন্দৰাম বৰুৱাই মহিলাশিক্ষাৰ পোষকতা কৰিছিল আৰু ইয়াৰ প্ৰসাৰৰ বাবে কাম কৰিছিল।

৫। শূন্যস্থান পূৰ কৰা —

(ক) আনন্দৰাম বৰুৱাৰ জন্ম গুৱাহাটীৰ _______ ত হৈছিল।

উত্তৰঃ ৰজাদুৱাৰ।

(খ) তেওঁ _______ বঁটা লাভ কৰি বিলাতলৈ গৈছিল।

উত্তৰঃ গিলক্ৰীষ্ট।

(গ) আনন্দৰাম বৰুৱাই মুঠ _______ খন গ্ৰন্থ ৰচনা কৰিছিল।

উত্তৰঃ সাত।

(ঘ) ১৯৮৯ চনত অসম চৰকাৰে _______ স্থাপন কৰে।

উত্তৰঃ আনন্দৰাম বৰুৱা ভাষা কলা সংস্কৃতি সংস্থা (ABILAC)।

(ঙ) আনন্দৰাম বৰুৱাৰ মৃত্যু _______ চনত হৈছিল।

উত্তৰঃ ১৮৮৯।

৬। তলৰ প্ৰশ্নকেইটাৰ দীঘল উত্তৰ দিয়া —

(ক) পণ্ডিত আনন্দৰাম বৰুৱাৰ শৈক্ষিক জীৱন সম্পৰ্কে লিখা।

উত্তৰঃ পণ্ডিত আনন্দৰাম বৰুৱা শৈক্ষিক জীৱনত অত্যন্ত মেধাৱী আছিল। তেওঁ গুৱাহাটীৰ চৰকাৰী বিদ্যালয়ত প্ৰাথমিক শিক্ষা গ্ৰহণ কৰে। পিছত কলিকতাৰ প্ৰেছিডেন্সি কলেজত অধ্যয়ন কৰি ১৮৬৯ চনত কলা শাখাত স্নাতক ডিগ্ৰী লাভ কৰে। সেই বছৰেই তেওঁ ‘গিলক্ৰীষ্ট বঁটা’ লাভ কৰে আৰু উচ্চশিক্ষাৰ বাবে ইংলেণ্ডলৈ যায়। লণ্ডন বিশ্ববিদ্যালয়ৰ পৰা বিজ্ঞানত স্নাতক ডিগ্ৰী লাভ কৰি ১৮৭০ চনত তেওঁ অতি কঠিন আই. চি. এছ. পৰীক্ষাত উত্তীৰ্ণ হয়। উল্লেখযোগ্য যে নিৰ্ধাৰিত নূন্যতম বয়স পূৰণ নোহোৱাৰ পিছতো তেওঁ এই পৰীক্ষাত উত্তীৰ্ণ হৈছিল। এইদৰে তেওঁ সমগ্ৰ ভাৰতৰ পঞ্চম তথা প্ৰথম অসমীয়া আই. চি. এছ. বিষয়া হোৱাৰ গৌৰৱ অৰ্জন কৰে।

(খ) আনন্দৰাম বৰুৱাৰ সাহিত্যিক অৱদান সম্পৰ্কে লিখা।

উত্তৰঃ আনন্দৰাম বৰুৱা সংস্কৃত ভাষা আৰু সাহিত্যত এজন অগাধ পণ্ডিত আছিল। তেওঁ মুঠ সাতখন গুৰুত্বপূৰ্ণ গ্ৰন্থ ৰচনা কৰিছিল। তাৰ মাজত তিনি খণ্ডত প্ৰকাশিত “কম্প্ৰিহেনচিভ ইংৰাজী-সংস্কৃত ডিকশ্যনেৰী” আৰু “হায়াৰ সংস্কৃত গ্ৰামাৰ” তেওঁৰ সৰ্বশ্ৰেষ্ঠ ৰচনা। এই গ্ৰন্থসমূহ সংস্কৃত শিক্ষাৰ ক্ষেত্ৰত অমূল্য অৱদান। তদুপৰি তেওঁ “ভৱভূতিৰ মহাবীৰ চৰিত”, “এনচিয়েণ্ট জিঅ’গ্ৰাফী অব ইণ্ডিয়া” আদি গ্ৰন্থো ৰচনা কৰিছিল। তেওঁৰ অসময়ত মৃত্যু নোহাহেঁতেন তেওঁ আৰু অধিক মূল্যৱান গ্ৰন্থ ৰচনা কৰিব পাৰিলেহেঁতেন।

৭। “চেষ্টাৰ অসাধ্য একো নাই” — এই বিষয়ে চমুকৈ লিখা।

উত্তৰঃ “চেষ্টাৰ অসাধ্য একো নাই” — এই কথাষাৰ পণ্ডিত আনন্দৰাম বৰুৱাৰ জীৱনৰ পৰা শিকিব পাৰি। তেওঁ সৰুতেই পিতৃক হেৰুৱাইছিল আৰু জীৱনত নানা প্ৰতিকূলতাৰ সম্মুখীন হৈছিল। কিন্তু অদম্য ইচ্ছাশক্তি আৰু কঠোৰ পৰিশ্ৰমৰ বলত তেওঁ প্ৰেছিডেন্সি কলেজৰ পৰা স্নাতক ডিগ্ৰী লাভ কৰিলে। গিলক্ৰীষ্ট বঁটা লাভ কৰি বিলাতলৈ গৈ আই. চি. এছ. পৰীক্ষাত উত্তীৰ্ণ হ’ল। অনেক প্ৰতিবন্ধকতাৰ মাজেৰেও সাতখন গ্ৰন্থ ৰচনা কৰি সংস্কৃত পাণ্ডিত্যৰ এক নতুন দিগন্ত উন্মোচন কৰিলে। সত্যিকৈয়ে, মানুহে যদি একাগ্ৰচিত্তে চেষ্টা কৰে তেন্তে কোনো লক্ষ্যই অসাধ্য নহয়।

---

অতিৰিক্ত প্ৰশ্নোত্তৰ

প্ৰশ্ন ১। আনন্দৰাম বৰুৱাক কিয় “প্ৰথম অসমীয়া আই. চি. এছ. বিষয়া” বোলা হয়?

উত্তৰঃ আনন্দৰাম বৰুৱাই ১৮৭০ চনত ব্ৰিটিছ শাসনকালত অনুষ্ঠিত আই. চি. এছ. (Indian Civil Service) পৰীক্ষাত উত্তীৰ্ণ হৈছিল। তেওঁ আছিল অসমৰ প্ৰথম ব্যক্তি যিজনে এই পৰীক্ষাত উত্তীৰ্ণ হৈ উচ্চ প্ৰশাসনিক পদ লাভ কৰিছিল। সমগ্ৰ ভাৰতৰ বিচাৰত তেওঁ আই. চি. এছ. পৰীক্ষাত উত্তীৰ্ণ হোৱা পঞ্চম ব্যক্তি আছিল। এই কাৰণেই তেওঁক “প্ৰথম অসমীয়া আই. চি. এছ. বিষয়া” বুলি কোৱা হয়।

প্ৰশ্ন ২। আনন্দৰাম বৰুৱাৰ জীৱনৰ পৰা আমি কি শিকিব পাৰোঁ?

উত্তৰঃ আনন্দৰাম বৰুৱাৰ জীৱনৰ পৰা আমি বহু গুৰুত্বপূৰ্ণ শিক্ষা পাওঁ। প্ৰথমতে, কঠোৰ পৰিশ্ৰম আৰু অদম্য ইচ্ছাশক্তিৰে যিকোনো লক্ষ্য অৰ্জন কৰা সম্ভৱ। দ্বিতীয়তে, জ্ঞান আৰু বিদ্যাই মানুহক সমাজত উচ্চ স্থান দিয়ে। তৃতীয়তে, নিজৰ উন্নতিৰ লগতে সমাজৰ উন্নতিৰ বাবেও কাম কৰা উচিত। মহিলা শিক্ষাৰ প্ৰসাৰত তেওঁৰ অৱদান আমাক সামাজিক দায়িত্ববোধৰ শিক্ষা দিয়ে। শেষত, জীৱন যিমানেই চুটি হওক, সৎ কাৰ্যৰ মাজেদি অমৰ হৈ থকা সম্ভৱ।

প্ৰশ্ন ৩। ABILAC কি আৰু ইয়াৰ উদ্দেশ্য কি?

উত্তৰঃ ABILAC হৈছে Anundoram Borooah Institute of Language, Art and Culture, Assam — অসমীয়াত ‘আনন্দৰাম বৰুৱা ভাষা কলা সংস্কৃতি সংস্থা’। এই সংস্থাটো অসম চৰকাৰে ১৯৮৯ চনত পণ্ডিত আনন্দৰাম বৰুৱাৰ মৃত্যুৰ শতবাৰ্ষিকীত স্থাপন কৰিছিল। ইয়াৰ মূল উদ্দেশ্য হৈছে আনন্দৰাম বৰুৱাৰ স্মৃতি ৰক্ষা কৰা, অসমৰ ভাষা, কলা আৰু সংস্কৃতিৰ গৱেষণা আৰু প্ৰচাৰ কৰা, আৰু অসমীয়া ভাষা সাহিত্যৰ উন্নয়নৰ বাবে কাম কৰা।

প্ৰশ্ন ৪। আনন্দৰাম বৰুৱাৰ প্ৰশাসনিক কৰ্মজীৱন সম্পৰ্কে লিখা।

উত্তৰঃ ১৮৭২ চনত বিলাতৰ পৰা উভতি আহি আনন্দৰাম বৰুৱাই প্ৰথমে অসমৰ শিৱসাগৰ জিলাত সহকাৰী দণ্ডাধীশ হিচাপে কাৰ্যভাৰ গ্ৰহণ কৰে। পিছলৈ তেওঁ বাংলাৰ বিভিন্ন জিলাতো কাম কৰে। ১৮৮৪ চনত তেওঁ নোৱাখালি জিলাৰ জিলা দণ্ডাধীশ পদত নিযুক্ত হয়। বিশেষভাৱে উল্লেখযোগ্য যে তেওঁ হাওড়া জিলাৰ জিলা দণ্ডাধীশ হিচাপেও কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল আৰু তেওঁ আছিল এই পদলৈ নিযুক্ত প্ৰথম ভাৰতীয় বিষয়া। তেওঁৰ ন্যায়নিষ্ঠতা আৰু দক্ষতাই ব্ৰিটিছ ঊৰ্ধ্বতন কৰ্তৃপক্ষৰো প্ৰশংসা লাভ কৰিছিল।

প্ৰশ্ন ৫। পণ্ডিত আনন্দৰাম বৰুৱাৰ অসমৰ ইতিহাসত গুৰুত্ব কি?

উত্তৰঃ পণ্ডিত আনন্দৰাম বৰুৱাৰ অসমৰ ইতিহাসত অতি গুৰুত্বপূৰ্ণ স্থান আছে। তেওঁ ব্ৰিটিছ শাসনকালত শিক্ষা, প্ৰশাসন আৰু সাহিত্য — এই তিনিওটা ক্ষেত্ৰতে অসাধাৰণ অৱদান আগবঢ়াইছিল। প্ৰথম অসমীয়া আই. চি. এছ. বিষয়া হিচাপে তেওঁ অসমৰ মানুহৰ সামৰ্থ্য প্ৰমাণ কৰিছিল। তেওঁৰ সংস্কৃত গ্ৰন্থসমূহ আজিও সমগ্ৰ বিশ্বত গৱেষকসকলৰ বাবে অপৰিহাৰ্য। মহিলাশিক্ষাৰ প্ৰসাৰত তেওঁৰ অৱদানে অসমৰ সামাজিক সংস্কাৰতো গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰিছিল। এই কাৰণেই তেওঁ অসমীয়া সমাজৰ বাবে চিৰকালৰ অনুপ্ৰেৰণাৰ উৎস।

প্ৰশ্ন ৬। ‘গিলক্ৰীষ্ট বঁটা’ কি? ইয়াৰ গুৰুত্ব কি আছিল?

উত্তৰঃ ‘গিলক্ৰীষ্ট বঁটা’ হৈছে ব্ৰিটিছ শাসনকালত মেধাৱী ভাৰতীয় ছাত্ৰসকলক বিলাতত উচ্চশিক্ষাৰ বাবে দিয়া এটি বিশেষ বৃত্তি। আনন্দৰাম বৰুৱাই কলিকতাৰ প্ৰেছিডেন্সি কলেজৰ পৰা স্নাতক ডিগ্ৰী লাভ কৰাৰ পিছত এই বঁটা লাভ কৰিছিল। এই বঁটাই তেওঁৰ জীৱনৰ গতি সলনি কৰি দিছিল — ইয়াৰ সহায়তেই তেওঁ ইংলেণ্ডলৈ যাব পাৰিছিল আৰু আই. চি. এছ. পৰীক্ষাত অংশগ্ৰহণ কৰি উত্তীৰ্ণ হৈছিল।

প্ৰশ্ন ৭। আনন্দৰাম বৰুৱাৰ ৰচিত যিকোনো দুখন গ্ৰন্থৰ বিষয়ে চমুকৈ লিখা।

উত্তৰঃ আনন্দৰাম বৰুৱাৰ ৰচিত দুখন প্ৰধান গ্ৰন্থ হৈছে —

(১) কম্প্ৰিহেনচিভ ইংৰাজী-সংস্কৃত ডিকশ্যনেৰী: এইখন তিনি খণ্ডত প্ৰকাশিত এটি বিশাল অভিধান। ইংৰাজী শব্দৰ সংস্কৃত প্ৰতিশব্দ আৰু অৰ্থ ইয়াত সংকলিত। এই অভিধানখনে সংস্কৃত শিক্ষা আৰু গৱেষণাৰ ক্ষেত্ৰত অমূল্য অৱদান আগবঢ়াইছে।

(২) হায়াৰ সংস্কৃত গ্ৰামাৰ: এইখন সংস্কৃত ব্যাকৰণৰ এটি উচ্চমানৰ পাঠ্যপুথি। উচ্চস্তৰৰ সংস্কৃত শিক্ষাৰ্থীসকলৰ বাবে এইখন অতি গুৰুত্বপূৰ্ণ গ্ৰন্থ। তেওঁৰ এই ৰচনাই সংস্কৃত ভাষাৰ নিয়মসমূহক সুশৃংখলভাৱে উপস্থাপন কৰে।

প্ৰশ্ন ৮। আনন্দৰাম বৰুৱাৰ চমু জীৱনী লিখা।

উত্তৰঃ পণ্ডিত আনন্দৰাম বৰুৱা ১৮৫০ চনৰ ২৩ মে’ তাৰিখে গুৱাহাটীৰ ৰজাদুৱাৰত জন্মগ্ৰহণ কৰে। তেওঁৰ পিতৃৰ নাম গৰ্গৰাম বৰুৱা আৰু মাতৃৰ নাম দুৰলভেশ্বৰী বৰুৱা। গুৱাহাটীৰ চৰকাৰী বিদ্যালয়ত প্ৰাথমিক শিক্ষা সম্পন্ন কৰি তেওঁ কলিকতাৰ প্ৰেছিডেন্সি কলেজত পঢ়ে। ১৮৬৯ চনত স্নাতক ডিগ্ৰী লাভ কৰি গিলক্ৰীষ্ট বঁটাৰে বিলাতলৈ যায়। লণ্ডন বিশ্ববিদ্যালয়ৰ পৰা বিজ্ঞানত স্নাতক ডিগ্ৰী লৈ ১৮৭০ চনত আই. চি. এছ. পৰীক্ষাত উত্তীৰ্ণ হয় — হয় ভাৰতৰ পঞ্চম তথা প্ৰথম অসমীয়া আই. চি. এছ. বিষয়া। ১৮৭২ চনত ভাৰতলৈ উভতি আহি বিভিন্ন জিলাত প্ৰশাসনিক পদত কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰে। একে সময়তে সাতখন মূল্যৱান সংস্কৃত গ্ৰন্থ ৰচনা কৰে। মহিলাশিক্ষাৰ প্ৰসাৰতো তেওঁৰ অৱদান আছে। মাত্ৰ ঊনচল্লিছ বছৰ বয়সত ১৮৮৯ চনৰ ১৯ জানুৱাৰীত তেওঁৰ অকাল মৃত্যু হয়। তেওঁৰ স্মৃতিত ১৯৮৯ চনত অসম চৰকাৰে ABILAC স্থাপন কৰে।