সাৰাংশ: ‘গছ ভালপোৱা ককাৰ খং’ কবিতাটো সপ্তম শ্ৰেণীৰ অসমীয়া পাঠ্যপুথি ‘অংকুৰণ সপ্তম ভাগ’ত অন্তৰ্ভুক্ত। কবিতাটোত ৰঘুনাথৰ পুতেকৰ বিয়াৰ কথা বৰ্ণনা কৰা হৈছে। বিয়াৰ উপলক্ষে ৰভাখন দিবৰ বাবে ৰঘুনাথে আমলখি গছজোপা কাটি দিলে। আমলখিৰ দৰে উপকাৰী গছ এজোপা বিনাকাৰণে কটাটো দেখি গছ ভালপোৱা ককাজনে অত্যন্ত ক্ষুব্ধ হৈ পৰিল।
বিয়া খাবলৈ আহি ককাই দেখিলে যে পৰিচিত আমলখি গছজোপা আৰু নাই। এই কথা গম পাই খং আৰু দুখতে ককাই বিয়াঘৰত একোৱেই নাখালে। আলহী-অতিথি আহিব, ৰভা থাকিব, কিন্তু কটা গছ পুনৰ ঘূৰি নাআহে — এই সত্যটো ককাজনৰ কথাত প্ৰকাশ পাইছে। বোৱাৰীয়ে ঘৰ পূৰাব, কিন্তু আমলখি গছজোপাৰ অভাৱ সহজে পূৰণ নহয়। খং উঠাৰ পাছতো ককাই দৰাক এজোলোকা আশীৰ্বাদ দিবলৈ কুণ্ঠিত হোৱা নাছিল।
কবিতাটোৰ মূল বাৰ্তা হৈছে পৰিবেশ সংৰক্ষণ। গছ-গছনি আমাৰ জীৱনৰ অপৰিহাৰ্য অংশ। কোনো ক্ষুদ্ৰ সুবিধাৰ বাবে উপকাৰী গছ-গছনি কটা অনুচিত। গছ কাটিলে সহজতে পুনৰ ঘূৰাই পোৱা নাযায়। এই কবিতাটোৱে শিশুমনত গছ-গছনিৰ প্ৰতি প্ৰেম আৰু সংৰক্ষণবোধ জগাই তোলে।
Summary: “Gos Valopowa Kakar Khong” (গছ ভালপোৱা ককাৰ খং — The Tree-Loving Uncle’s Anger) is a poem from the Class 7 Assamese textbook “Ankuran Part 7” (ASSEB). The poem narrates how Raghunath cuts down an amla (gooseberry) tree to make space for a wedding pavilion (rhabha) for his son’s wedding. His uncle, who deeply loves trees, is furious upon seeing the beloved tree gone and refuses to eat anything at the wedding feast. Despite his anger, the uncle blesses the groom. The poem carries a powerful message: a cut tree cannot easily be restored, and no temporary convenience justifies destroying living trees. This poem instills in young readers a love for nature and an awareness of environmental conservation.
কবিৰ পৰিচয়
এই কবিতাটো ড° ভবেন্দ্ৰনাথ শইকীয়া (Dr. Bhabendra Nath Saikia) ৰচিত। ড° শইকীয়া অসমীয়া সাহিত্য আৰু চলচ্চিত্ৰ জগতৰ এজন উজ্জ্বল নক্ষত্ৰ। তেওঁ ১৯৩২ চনত অসমত জন্মগ্ৰহণ কৰে আৰু ২০০৩ চনত দেহাৱসান ঘটে। তেওঁ এজন বহুমুখী প্ৰতিভাৰ অধিকাৰী আছিল — কবি, ঔপন্যাসিক, নাট্যকাৰ, চলচ্চিত্ৰ পৰিচালক আৰু শিশু-সাহিত্যিক। তেওঁৰ উল্লেখযোগ্য চলচ্চিত্ৰসমূহৰ ভিতৰত ‘অনুসন্ধান’, ‘শ্ৰিংখল’, ‘ইতি মৃণালিনী’, ‘আক্ৰোশ’, ‘কোলাহল’ আদি বিশেষভাৱে উল্লেখযোগ্য। তেওঁ শিশু সাহিত্যৰ ক্ষেত্ৰতো গুৰুত্বপূৰ্ণ অৱদান আগবঢ়াইছে। গছ-গছনি আৰু পৰিবেশৰ প্ৰতি তেওঁৰ দায়বদ্ধতা তেওঁৰ সাহিত্যকৰ্মত প্ৰতিফলিত হয়।
পাঠভিত্তিক প্ৰশ্নোত্তৰ
ক — পাঠভিত্তিক ক্ৰিয়া
১। কবিতাটো স্পষ্ট আৰু শুদ্ধ উচ্চাৰণেৰে পঢ়া।
উত্তৰঃ ছাত্ৰ-ছাত্ৰীয়ে নিজে কৰিব।
২। কবিতাটো ছন্দ আৰু লয়ৰ সংগতি ৰাখি আবৃত্তি কৰা।
উত্তৰঃ ছাত্ৰ-ছাত্ৰীয়ে নিজে কৰিব।
৩। কোৱা আৰু লিখা —
(ক) কবিতাটোত কাৰ বিয়াৰ কথা কৈছে?
উত্তৰঃ কবিতাটোত ৰঘুনাথৰ পুতেকৰ বিয়াৰ কথা কৈছে।
(খ) আমলখি গছজোপা কিয় কাটিলে?
উত্তৰঃ বিয়াৰ উপলক্ষে ৰভাখন দিবলৈকে আমলখি গছজোপা কাটিলে।
(গ) কোনে আহি ঘৰখন পূৰাব বুলি কোৱা হৈছে?
উত্তৰঃ বোৱাৰী আহি ঘৰখন পূৰাব বুলি কোৱা হৈছে।
(ঘ) সহজতে কি বস্তু ঘূৰাই নাপাৰ বুলি ককাই কৈছে?
উত্তৰঃ সহজতে কটা আমলখি গছজোপা ঘূৰাই নাপাৰ বুলি ককাই কৈছে।
৪। উত্তৰ দিয়া —
(ক) বিয়া খাবলৈ আহি ককাৰ কিয় খং উঠিছিল?
উত্তৰঃ ৰঘুনাথে ৰভাখন দিবৰ বাবে আমলখি গছজোপা কাটি দিলে — এই কাৰণতে বিয়া খাবলৈ আহি ককাৰ বৰ খং উঠিছিল।
(খ) বিয়াঘৰত ককাই কিয় একো নাখালে?
উত্তৰঃ আমলখি গছজোপা কটাৰ বাবে খং কৰি বিয়াঘৰত ককাই একো নাখালে। গছজোপাৰ প্ৰতি তেওঁৰ যি মৰম আছিল, সেই মৰমৰ বাবেই তেওঁ অভিমান কৰি কিবা খাবলৈ মন নকৰিলে।
(গ) খং উঠাৰ পাছতো ককাই দৰাক কি দিব বিচাৰিছিল?
উত্তৰঃ খং উঠাৰ পাছতো ককাই দৰাক এজোলোকা আশীৰ্বাদ দিব বিচাৰিছিল। গছ কটাৰ বাবে তেওঁ অসন্তুষ্ট হৈছিল যদিও দৰাৰ প্ৰতি তেওঁৰ স্নেহ অটুট আছিল।
৫। তলৰ কবিতাংশটো গদ্যত ৰূপান্তৰ কৰা —
“আলহী-অতিথি যাব / ৰভা নাইকিয়া হ’ব / বোৱাৰীয়ে ঘৰখন / দিবহি পূৰাই”
উত্তৰঃ বিয়াত আহিব আলহী-অতিথি, বিয়া হৈ যোৱাৰ পাছত ৰভাও উঠাই লোৱা হ’ব। কিন্তু ঘৰলৈ বোৱাৰী আহিব আৰু ঘৰখন পূৰণ কৰিব। ৰভাৰ বাবে গছ কাটিলেও ৰভা অস্থায়ী কিন্তু গছ এবাৰ কাটিলে সহজে ঘূৰাই পাব নোৱাৰি।
৬। কবিতাটোৰ মূলভাৱ নিজৰ ভাষাত লিখা।
উত্তৰঃ ‘গছ ভালপোৱা ককাৰ খং’ কবিতাটোৰ মূলভাৱ হৈছে পৰিবেশ সংৰক্ষণৰ প্ৰতি সচেতনতা। ৰঘুনাথে পুতেকৰ বিয়া পাতিবৰ বাবে ৰভা দিবলৈ মাজপথৰ আমলখি গছজোপা কাটি দিলে। গছ ভালোৱা ককাজনে গছ কটা সহ্য কৰিব নোৱাৰি বিয়াঘৰত খং কৰি একো নাখালে। তেওঁ বুজাব বিচাৰিলে যে গছ কাটি পোৱা সুবিধা অস্থায়ী, কিন্তু গছ এবাৰ কাটিলে সহজতে পুনৰ ঘূৰাই পাব নোৱাৰি। এই কবিতাটোৱে আমাক গছ-গছনি ৰক্ষা কৰিবলৈ অনুপ্ৰাণিত কৰে।
৭। তলৰ শব্দবোৰ ব্যৱহাৰ কৰি বাক্য ৰচনা কৰা —
এজোলোকা: বিয়ালৈ আহি ককাই দৰাক এজোলোকা আশীৰ্বাদ দিলে।
আলহী-অতিথি: বিয়া সবাহত ঘৰখন আলহী-অতিথিৰে ভৰি পৰিল।
সহজতে: হেৰাই যোৱা বস্তু সহজতে ঘূৰাই পাব নোৱাৰি।
ৰভা: বিয়াৰ বাবে গাঁৱত এখন ডাঙৰ ৰভা দিয়া হ’ল।
৮। তলত দিয়া শব্দযোৰৰ সংজ্ঞা লিখা —
| শব্দ | সংজ্ঞা / অৰ্থ |
|---|---|
| ৰভা | কোনো উৎসৱ বা অনুষ্ঠানৰ বাবে অস্থায়ীকৈ নিৰ্মাণ কৰা চালিযুক্ত আশ্ৰয় |
| দৰা | বৰ; বিয়াৰ পাত্ৰ (বৰপক্ষৰ সদস্য) |
| এজোলোকা | এমুঠি; সামান্য পৰিমাণ (আশীৰ্বাদৰ ক্ষেত্ৰত — আন্তৰিক শুভেচ্ছা) |
| বোৱাৰী | পুত্ৰবধূ; ঘৰুৱা বিয়াত অহা নতুন সদস্যা |
| আমলখি | আমলা গছ; ঔষধীয় গুণসম্পন্ন ফলবিশেষ (Phyllanthus emblica) |
খ — ভাষা অধ্যয়ন
৯। তলৰ শব্দবোৰৰ সমাৰ্থক শব্দ লিখা —
| শব্দ | সমাৰ্থক শব্দ |
|---|---|
| গছ | বৃক্ষ, তৰু, দ্ৰুম |
| দৰা | বৰ, বৰপক্ষ |
| ঔষধ | দৰব, বনৌষধি |
| খং | ক্ৰোধ, ৰোষ |
| ঘৰ | গৃহ, বাসস্থান, বাড়ি |
১০। তলৰ পাঁচবিধ উপকাৰী ফলৰ নাম লিখা যিবোৰ আমলখিৰ দৰে ঔষধীয় গুণ আছে —
উত্তৰঃ আমলখিৰ দৰে ঔষধীয় গুণ থকা পাঁচবিধ ফল হ’ল — (১) শিলিখা, (২) বহেৰা, (৩) হৰিতকী, (৪) নেমু, (৫) জলফাই।
গ — প্ৰকল্প কাৰ্য
১১। গছ সংৰক্ষণৰ বাবে পাঁচটা শ্লোগান লিখা।
উত্তৰঃ
- গছ আমাৰ জীৱন, সংৰক্ষণ আমাৰ কৰ্তব্য।
- এটা গছ কাটিলে দুটা ৰোপণ কৰা।
- গছ নথকা পৃথিৱী মৰুভূমি — গছ ৰোপণ কৰা, পৰিবেশ ৰক্ষা কৰা।
- গছ আমাৰ চিৰস্থায়ী বন্ধু — ইয়াক ৰক্ষা কৰা।
- সেউজীয়া পৃথিৱীৰ সপোন দেখিলে গছ ৰোপণত অংশ লওক।
১২। তোমাৰ পৰিয়ালৰ সদস্যসকলক গছ নাকাটিবলৈ কেনেকৈ বুজাবা? লিখা।
উত্তৰঃ মই মোৰ পৰিয়ালৰ সদস্যসকলক তলৰ দৰে বুজাব চেষ্টা কৰিম — গছে আমাক অক্সিজেন যোগায়, বায়ু বিশুদ্ধ ৰাখে আৰু ছায়া দিয়ে। গছৰ শিপাই মাটি ধৰি ৰাখি বানপানী আৰু মাটিখহনীয়া ৰোধ কৰে। ঔষধীয় গছ-গছনিয়ে আমাক বহুতো ৰোগৰ পৰা মুক্তি দিয়ে। এটা ডাঙৰ গছ কাটিলে আকৌ একে ঠাইত উঠিবলৈ বহু বছৰ লাগে। সেয়েহে গছ কটা উচিত নহয়, বৰং প্ৰতি বছৰে এটাকৈ গছপুলি ৰোপণ কৰা উচিত।
১৩। গছপুলি ৰোপণৰ বাবে বছৰৰ কোন কোন দিন উপযুক্ত বুলি ভাবা? লিখা।
উত্তৰঃ গছপুলি ৰোপণৰ বাবে উপযুক্ত দিনসমূহ হ’ল —
- ২১ মাৰ্চ — বিশ্ব বন দিৱস
- ২২ এপ্ৰিল — ধৰিত্ৰী দিৱস (Earth Day)
- ৫ জুন — বিশ্ব পৰিবেশ দিৱস
- বৰ্ষাকালৰ আৰম্ভণিতে (জুন-জুলাই) — বৰষুণৰ পানী পাই গছপুলি দ্ৰুতগতিত ডাঙৰ হয়
- বিদ্যালয় প্ৰতিষ্ঠা দিৱস — এই দিনটোও গছপুলি ৰোপণৰ বাবে বিশেষ উপযুক্ত।
১৪। কলগছৰ পৰা আমি কেনেকৈ উপকৃত হওঁ? চাৰিটা বিষয়ত লিখা।
উত্তৰঃ
| কলগছৰ অংশ | উপকাৰিতা |
|---|---|
| ফল (কল) | পুষ্টিকৰ খাদ্য; শক্তি আৰু ভিটামিনৰ উৎস |
| ফুল (কলফুল) | পাচলি হিচাপে খোৱা যায়; ভিটামিনযুক্ত |
| পাত | পূজাত, খাদ্য পৰিবেশনত আৰু পাচলি হিচাপে ব্যৱহাৰ হয় |
| গা-গছ (থোৰ) | জ্বালানি হিচাপে, গৃহপালিত পশুৰ খাদ্য হিচাপে ব্যৱহাৰ হয় |
১৫। তলৰ সাঁথৰবোৰৰ উত্তৰ দিয়া —
(ক) “খাল-বিল শুকাই গ’ল, গছৰ আগত পানী ৰ’ল”
উত্তৰঃ নাৰিকল।
(খ) “ৰজাৰ লাঠি, ঘন ঘন গাঁঠি”
উত্তৰঃ কুঁহিয়াৰ।
অতিৰিক্ত প্ৰশ্নোত্তৰ
১। ‘গছ ভালপোৱা ককাৰ খং’ কবিতাটো কোন পাঠ্যপুথিৰ অন্তৰ্গত?
উত্তৰঃ ‘গছ ভালপোৱা ককাৰ খং’ কবিতাটো ASSEB (অসম মাধ্যমিক শিক্ষা পৰিষদ)-ৰ সপ্তম শ্ৰেণীৰ অসমীয়া পাঠ্যপুথি ‘অংকুৰণ সপ্তম ভাগ’ৰ অন্তৰ্গত।
২। কবিতাটোৰ মুখ্য বিষয় কি?
উত্তৰঃ কবিতাটোৰ মুখ্য বিষয় হৈছে পৰিবেশ সংৰক্ষণ। গছ-গছনিৰ প্ৰতি মৰম আৰু সচেতনতা জগাই তোলাই এই কবিতাটোৰ মূল উদ্দেশ্য। বিয়াৰ বাবে আমলখি গছ কটাটো এজন গছ ভালোৱা মানুহে সহ্য কৰিব নোৱাৰা কথাটোৱে এই বিষয়টো প্ৰতিফলিত কৰে।
৩। ৰঘুনাথে আমলখি গছ কিয় কাটিলে? এই কাজৰ পৰিণাম কি হ’ল?
উত্তৰঃ ৰঘুনাথে পুতেকৰ বিয়াৰ উপলক্ষে ৰভা দিবৰ বাবে জায়গা খালী কৰিবলৈ আমলখি গছজোপা কাটিলে। ইয়াৰ পৰিণামস্বৰূপে তেওঁৰ গছ ভালপোৱা ককাজন অত্যন্ত ক্ষুব্ধ হৈ পৰিল আৰু বিয়াঘৰত একো নাখাই খং কৰি থাকিল। গছৰ মূল্য নবুজাৰ বাবে পৰিয়ালৰ মাজতে বিচ্ছেদৰ পৰিৱেশ সৃষ্টি হ’ল।
৪। কবিতাটোৰ পৰা গছ-গছনিৰ বিষয়ে আমি কি শিক্ষা লাভ কৰো?
উত্তৰঃ কবিতাটোৰ পৰা আমি শিকো যে গছ-গছনি আমাৰ জীৱনৰ অপৰিহাৰ্য অংশ। কোনো সাময়িক সুবিধাৰ বাবে গছ কটা উচিত নহয়। গছ এবাৰ কাটিলে সহজতে পুনৰ ঘূৰাই পাব নোৱাৰি। আমি গছক ‘চিৰস্থায়ী বন্ধু’ হিচাপে গণ্য কৰিব লাগে।
৫। ‘গছ আমাৰ চিৰস্থায়ী বন্ধু’ — এই কথাষাৰৰ তাৎপৰ্য ব্যাখ্যা কৰা।
উত্তৰঃ গছে আমাক বায়ু দিয়ে, আহাৰ দিয়ে, ঔষধ দিয়ে, ছায়া দিয়ে। গছৰ কাৰণেই বৰষুণ হয়, পানীৰ উৎস সৃষ্টি হয়। আমাৰ কলা-সংস্কৃতিতো গছ-গছনিৰ গুৰুত্ব অপৰিসীম। সকলো জীৱৰ বাবেই গছ অপৰিহাৰ্য, সেয়েহে গছক ‘চিৰস্থায়ী বন্ধু’ বোলা হয়।
৬। আমলখিৰ ঔষধীয় গুণ কি কি?
উত্তৰঃ আমলখি এবিধ অত্যন্ত উপকাৰী ফল। ইয়াত প্ৰচুৰ পৰিমাণে ভিটামিন চি থাকে। আমলখিয়ে ৰোগ প্ৰতিৰোধ ক্ষমতা বঢ়ায়, চুলিৰ স্বাস্থ্য ৰক্ষা কৰে, হজম শক্তি উন্নত কৰে আৰু চকুৰ স্বাস্থ্যৰ বাবেও উপকাৰী। ত্ৰিফলা (আমলখি, শিলিখা, বহেৰা) নামৰ আয়ুৰ্বেদিক ঔষধত আমলখিয়ে প্ৰধান উপাদান হিচাপে ব্যৱহৃত হয়।
৭। কবিতাটোত ককাৰ ক্ৰোধৰ মাজেদিও কি ইতিবাচক গুণ প্ৰকাশ পাইছে?
উত্তৰঃ কবিতাটোত ককাৰ ক্ৰোধৰ মাজেদিও তেওঁৰ দয়ালু স্বভাৱ আৰু পৰিয়ালৰ প্ৰতি প্ৰেম প্ৰকাশ পাইছে। গছ কটাত অসন্তুষ্ট হৈ তেওঁ বিয়াঘৰত একো নাখালেও, দৰাক আশীৰ্বাদ দিবলৈ তেওঁ কুণ্ঠিত হোৱা নাছিল। ক্ৰোধৰ মাজতো স্নেহ আৰু শুভকামনা প্ৰকাশ পোৱাটো তেওঁৰ মহান চৰিত্ৰৰ পৰিচয়।