ASSEB (অসম ৰাজ্যিক মাধ্যমিক শিক্ষা পৰিষদ) ষষ্ঠ শ্ৰেণীৰ “সমাজ বিচিত্ৰা” পাঠ্যপুথিৰ চতুৰ্থ অধ্যায় “দেশ-মহাদেশৰ কথা: জাপান”-ত আমি জাপান নামৰ এখন দ্বীপৰাষ্ট্ৰৰ ভৌগোলিক অৱস্থিতি, প্ৰাকৃতিক বৈশিষ্ট্য, জলবায়ু, অৰ্থনীতি, জনজীৱন আৰু সাংস্কৃতিক ঐতিহ্যৰ বিষয়ে অধ্যয়ন কৰোঁ। এছিয়া মহাদেশৰ পূব দিশত প্ৰশান্ত মহাসাগৰৰ পশ্চিম প্ৰান্তত অৱস্থিত জাপান প্ৰায় ৬,৮৫২খন সৰু-বৰ দ্বীপৰে গঠিত এখন অপূৰ্ব দেশ। জাপানীসকলে নিজৰ দেশক “নিপ্পন” বা “নিহন” বুলি কয়, যাৰ অৰ্থ “সূৰ্যোদয়ৰ দেশ”। সেই বাবেই জাপানক “সূৰ্যোদয়ৰ দেশ” (Land of the Rising Sun) বুলিও কোৱা হয়।

জাপান এখন আধুনিক প্ৰযুক্তিৰ দিশত আগবঢ়া ৰাষ্ট্ৰ। ইয়াত মটৰগাড়ী, ইলেক্ট্ৰনিক সামগ্ৰী, ৰোবট, কম্পিউটাৰ, মোবাইল ফোন আদিৰ উৎপাদন বহুল পৰিমাণে কৰা হয়। প্ৰাকৃতিক সম্পদ সীমিত হোৱাৰ বাবজুদো জাপানে কঠোৰ পৰিশ্ৰম আৰু উচ্চ শিক্ষাৰ জোৰত বিশ্বৰ অন্যতম শক্তিশালী অৰ্থনীতি গঢ়ি তুলিছে। জাপান প্ৰায়ে ভূমিকম্প, আগ্নেয়গিৰিৰ উদগিৰণ আৰু চুনামিৰ সন্মুখীন হয় কাৰণ ই “প্ৰশান্ত মহাসাগৰীয় অগ্নিবলয়” (Pacific Ring of Fire) অঞ্চলৰ অংশ। তথাপি জাপানীসকলে শৃংখলা, পৰিচ্ছন্নতা আৰু সমষ্টিগত প্ৰচেষ্টাৰে দেশখনক পুনঃ পুনঃ গঢ়ি তুলিছে।

এই অধ্যায়ত আমি জাপানৰ চাৰিখন প্ৰধান দ্বীপ — হোণচু, হোক্কাইদো, কিউশু আৰু শ্বিকোকু, ৰাজধানী টোক্কিও, পবিত্ৰ পৰ্বত ফুজি, কান্তো সমতলভূমি, চাৰিটা ঋতু, শিন্তো আৰু বৌদ্ধ ধৰ্ম, কিমোনো পোছাক, চুশী আদি খাদ্য, আৰু চাকুৰা (চেৰীফুল) উৎসৱৰ বিষয়ে জানিম। লগতে জাপানীসকলৰ পৰিশ্ৰমপ্ৰিয়তা, প্ৰায় ১০০% সাক্ষৰতাৰ হাৰ আৰু আধুনিক প্ৰযুক্তিৰ অসাধাৰণ অগ্ৰগতিৰ পৰা আমিও বহু কথা শিকিব পাৰিম।

---

সাৰাংশ (Summary)

সাৰাংশ: “দেশ-মহাদেশৰ কথা: জাপান” অধ্যায়টোত এছিয়া মহাদেশৰ পূব প্ৰান্তত অৱস্থিত জাপান নামৰ দ্বীপৰাষ্ট্ৰৰ বিষয়ে বিশদ আলোচনা কৰা হৈছে। জাপান প্ৰায় ৬,৮৫২খন সৰু-বৰ দ্বীপৰে গঠিত। ইয়াৰ চাৰিখন প্ৰধান দ্বীপ হ’ল — হোণচু, হোক্কাইদো, কিউশু আৰু শ্বিকোকু। হোণচু আটাইতকৈ ডাঙৰ দ্বীপ। জাপানৰ ৰাজধানী টোক্কিও, যিখন হোণচু দ্বীপৰ কান্তো সমতলভূমিত অৱস্থিত। জাপানৰ আটাইতকৈ ওখ পৰ্বত ফুজি (ফুজিয়ামা) — ই এটা সুপ্ত আগ্নেয়গিৰি আৰু জাপানীসকলৰ পবিত্ৰ স্থান। জাপানৰ ভূভাগৰ প্ৰায় ৭৫% পাৰ্বত্য, সেয়েহে কৃষিযোগ্য ভূমি কম। তথাপি ধাননি খেতি, চাহ আৰু ফল-মূলৰ উৎপাদনত জাপান উন্নত। জাপানত চাৰিটা ঋতু — বসন্ত (চাকুৰাৰ ঋতু), গ্ৰীষ্ম, শৰৎ আৰু শীত পোৱা যায়।

জাপানীসকলৰ মাতৃভাষা জাপানী আৰু লিপি কাঞ্জি, হিৰাগানা আৰু কাটাকানা। মুদ্ৰাৰ নাম “ইয়েন”। প্ৰধান ধৰ্ম শিন্তো আৰু বৌদ্ধ ধৰ্ম। পৰম্পৰাগত পোছাকক “কিমোনো” বোলে। জাপানীসকলৰ প্ৰিয় খাদ্যবোৰৰ ভিতৰত ভাত, চুশী, ৰামেন আৰু মাছ অন্যতম। জাপানৰ সাক্ষৰতাৰ হাৰ প্ৰায় ১০০ শতাংশ — যি বিশ্বৰ ভিতৰত আটাইতকৈ ওখ। জাপান আধুনিক প্ৰযুক্তিৰ ক্ষেত্ৰত অগ্ৰণী — ইয়াত মটৰগাড়ী, ইলেক্ট্ৰনিক সামগ্ৰী, ৰোবট, ক্যামেৰা আৰু কম্পিউটাৰৰ উৎপাদন বিশ্ববিখ্যাত। জাপান প্ৰায়ে ভূমিকম্প, আগ্নেয়গিৰি আৰু চুনামিৰ সন্মুখীন হয় কাৰণ ই “অগ্নিবলয়” অঞ্চলত পৰে। চাকুৰা ফুলৰ উৎসৱ “হানামি” জাপানৰ এক বিখ্যাত সাংস্কৃতিক উৎসৱ।

Summary: Class 6 Social Science Chapter 4 “Countries and Continents: Japan” introduces students to Japan, an island nation in East Asia. Japan consists of about 6,852 islands, with four major ones — Honshu, Hokkaido, Kyushu and Shikoku. Tokyo, the capital, sits on the Kanto Plain in Honshu. Mount Fuji is Japan’s highest peak and a sacred site. About 75% of Japan is mountainous, leaving little arable land, yet rice, tea and fruits flourish. The country experiences four seasons including the famous cherry-blossom (sakura) spring. Japanese, written in kanji, hiragana and katakana, is the language; the yen is the currency; Shinto and Buddhism are the main religions; kimono is traditional dress; sushi and rice are staple foods. Japan boasts nearly 100% literacy and leads the world in cars, electronics, robots and technology. Located on the Pacific Ring of Fire, Japan often faces earthquakes, volcanoes and tsunamis. ASSEB Class 6 exam notes.

---

শব্দাৰ্থ (Glossary)

শব্দ (Word)	অৰ্থ (Meaning)
মহাদেশ	পৃথিৱীৰ বৃহৎ স্থলভাগ; পৃথিৱীত মুঠ সাতখন মহাদেশ আছে
দ্বীপ	চাৰিওফালে পানীৰে আবৃত স্থলভাগ
দ্বীপৰাষ্ট্ৰ	যি ৰাষ্ট্ৰ বহুতো দ্বীপৰ সমষ্টিৰে গঠিত (যেনে — জাপান)
নিপ্পন/নিহন	জাপানীসকলে নিজৰ দেশক বুজোৱা শব্দ — অৰ্থ “সূৰ্যোদয়ৰ দেশ”
হোণচু	জাপানৰ আটাইতকৈ ডাঙৰ দ্বীপ
টোক্কিও	জাপানৰ ৰাজধানী চহৰ
ফুজিয়ামা/ফুজি	জাপানৰ আটাইতকৈ ওখ পৰ্বত আৰু সুপ্ত আগ্নেয়গিৰি (৩,৭৭৬ মিটাৰ)
কান্তো সমতলভূমি	হোণচু দ্বীপৰ এক প্ৰসিদ্ধ সমতলভূমি — য’ত টোক্কিও অৱস্থিত
অগ্নিবলয়	প্ৰশান্ত মহাসাগৰীয় অঞ্চলৰ আগ্নেয়গিৰি আৰু ভূমিকম্পপ্ৰৱণ এলেকা
ভূমিকম্প	ভূপৃষ্ঠৰ আকস্মিক কম্পন
চুনামি	সাগৰতলৰ ভূমিকম্পৰ ফলত সৃষ্ট ভয়াৱহ ঢৌ
আগ্নেয়গিৰি	যি পৰ্বতৰ মুখেৰে গলিত পাথৰ (লাভা) ওলায়
শিন্তো	জাপানৰ এটা মূল ধৰ্ম — প্ৰকৃতি আৰু পূৰ্বপুৰুষৰ পূজা
কিমোনো	জাপানীসকলৰ পৰম্পৰাগত পোছাক
চুশী	ভাত, কেঁচা মাছ আৰু সাগৰীয় শাকেৰে বনোৱা জাপানী খাদ্য
চাকুৰা	জাপানৰ জাতীয় ফুল — চেৰীফুল
হানামি	চাকুৰা ফুল চোৱাৰ পৰম্পৰাগত উৎসৱ
ইয়েন	জাপানৰ মুদ্ৰাৰ নাম
কাঞ্জি/হিৰাগানা/কাটাকানা	জাপানী ভাষা লিখাৰ তিনিটা লিপি
ৰোবট	স্বয়ংক্ৰিয় যন্ত্ৰ — জাপানে এই ক্ষেত্ৰত বিশ্বৰ অগ্ৰণী
সাক্ষৰতা	লিখা-পঢ়াৰ ক্ষমতা; জাপানৰ সাক্ষৰতা প্ৰায় ১০০%

---

অনুশীলনীৰ প্ৰশ্নোত্তৰ (Question Answers)

অনুশীলনী – ১

১। পৃথিৱীৰ মহাদেশসমূহৰ নাম লিখা।

উত্তৰঃ পৃথিৱীত মুঠ সাতখন মহাদেশ আছে। এইবোৰ হ’ল —

• এছিয়া
• আফ্ৰিকা
• উত্তৰ আমেৰিকা
• দক্ষিণ আমেৰিকা
• ইউৰোপ
• অষ্ট্ৰেলিয়া (ওচেনিয়া)
• আণ্টাৰ্টিকা

২। সম্পূৰ্ণৰূপে দক্ষিণ গোলাৰ্ধত অৱস্থিত মহাদেশখনৰ নাম কি?

উত্তৰঃ আণ্টাৰ্টিকা মহাদেশখন সম্পূৰ্ণৰূপে দক্ষিণ গোলাৰ্ধত অৱস্থিত। এই মহাদেশখন বছৰৰ অধিকাংশ সময় বৰফেৰে আবৃত হৈ থাকে আৰু ইয়াত স্থায়ীভাৱে কোনো মানুহ বসবাস নকৰে।

৩। পৃথিৱীৰ আটাইতকৈ দীঘল পৰ্বতশ্ৰেণীৰ নাম কি?

উত্তৰঃ পৃথিৱীৰ আটাইতকৈ দীঘল পৰ্বতশ্ৰেণীৰ নাম এণ্ডিজ পৰ্বতমালা। এই পৰ্বতশ্ৰেণী দক্ষিণ আমেৰিকা মহাদেশৰ পশ্চিম উপকূল বৰাবৰে বিস্তৃত হৈ আছে।

৪। পৃথিৱীৰ আটাইতকৈ ডাঙৰ মৰুভূমিৰ নাম কি?

উত্তৰঃ পৃথিৱীৰ আটাইতকৈ ডাঙৰ উষ্ণ মৰুভূমিৰ নাম চাহাৰা মৰুভূমি। এই মৰুভূমিখন উত্তৰ আফ্ৰিকা মহাদেশত অৱস্থিত।

৫। পৃথিৱীৰ আটাইতকৈ দীঘল নদীৰ নাম কি?

উত্তৰঃ পৃথিৱীৰ আটাইতকৈ দীঘল নদীৰ নাম নীল নদী। এই নদী আফ্ৰিকা মহাদেশৰ মাজেৰে বৈ গৈছে আৰু ভূমধ্যসাগৰত পৰিছে।

৬। পৃথিৱীৰ আটাইতকৈ অধিক জল বহন কৰা নদীৰ নাম কি?

উত্তৰঃ পৃথিৱীৰ আটাইতকৈ অধিক জল বহন কৰা নদীৰ নাম আমাজন নদী। এই নদী দক্ষিণ আমেৰিকা মহাদেশত অৱস্থিত।

৭। পৃথিৱীৰ আটাইতকৈ ডাঙৰ মহাদেশখনৰ নাম কি?

উত্তৰঃ পৃথিৱীৰ আটাইতকৈ ডাঙৰ মহাদেশখনৰ নাম এছিয়া। জাপানো এই এছিয়া মহাদেশৰ এখন দেশ।

অনুশীলনী – ২

১। জাপানক “দ্বীপৰাষ্ট্ৰ” বুলি কিয় কোৱা হয়?

উত্তৰঃ জাপান প্ৰায় ৬,৮৫২খন সৰু-বৰ দ্বীপৰে গঠিত এখন দেশ। ইয়াৰ চাৰিওফালে প্ৰশান্ত মহাসাগৰ, জাপান সাগৰ, ওখোটস্ক সাগৰ আৰু পূব চীন সাগৰ আছে। গোটেই দেশখনে দ্বীপ সমষ্টিৰে গঠিত হোৱাৰ বাবে জাপানক “দ্বীপৰাষ্ট্ৰ” (Island Nation) বুলি কোৱা হয়। জাপানৰ চাৰিখন প্ৰধান দ্বীপ হ’ল — হোণচু, হোক্কাইদো, কিউশু আৰু শ্বিকোকু।

২। জাপানক “সূৰ্যোদয়ৰ দেশ” বুলি কিয় কোৱা হয়?

উত্তৰঃ জাপান এছিয়া মহাদেশৰ পূব প্ৰান্তত প্ৰশান্ত মহাসাগৰৰ পশ্চিম তীৰত অৱস্থিত। ভৌগোলিক দিশৰ পৰা এই অঞ্চলটোতেই পৃথিৱীত আটাইতকৈ আগতে সূৰ্য্যৰ পোহৰ পৰে। জাপানীসকলে নিজৰ দেশক “নিপ্পন” বা “নিহন” বুলি কয়, যাৰ অৰ্থ “সূৰ্যোদয়ৰ দেশ”। সেই বাবেই জাপানক “সূৰ্যোদয়ৰ দেশ” (Land of the Rising Sun) বুলি কোৱা হয়।

৩। জাপানৰ দুটা বিশেষ বৈশিষ্ট্য উল্লেখ কৰা।

উত্তৰঃ জাপানৰ দুটা বিশেষ বৈশিষ্ট্য হ’ল —

• আধুনিক প্ৰযুক্তিৰ ক্ষেত্ৰত অগ্ৰণী: জাপান মটৰগাড়ী, ইলেক্ট্ৰনিক সামগ্ৰী, ৰোবট, কম্পিউটাৰ আৰু মোবাইল ফোন উৎপাদনৰ ক্ষেত্ৰত বিশ্বৰ অগ্ৰণী দেশ।
• ভূমিকম্পপ্ৰৱণ দেশ: জাপান প্ৰশান্ত মহাসাগৰীয় “অগ্নিবলয়” অঞ্চলৰ অংশ হোৱাৰ বাবে ইয়াত প্ৰায়ে ভূমিকম্প, আগ্নেয়গিৰিৰ উদগিৰণ আৰু চুনামিৰ ঘটনা ঘটে।

৪। জাপানৰ আটাইতকৈ ডাঙৰ দ্বীপ কোনখন?

উত্তৰঃ জাপানৰ আটাইতকৈ ডাঙৰ দ্বীপ হ’ল হোণচু (Honshu)। এই দ্বীপতে জাপানৰ ৰাজধানী টোক্কিও আৰু পবিত্ৰ পৰ্বত ফুজি অৱস্থিত।

৫। জাপানৰ চাৰিখন প্ৰধান দ্বীপৰ নাম লিখা।

উত্তৰঃ জাপানৰ চাৰিখন প্ৰধান দ্বীপৰ নাম হ’ল —

• হোণচু (Honshu) — আটাইতকৈ ডাঙৰ দ্বীপ
• হোক্কাইদো (Hokkaido) — উত্তৰৰ দ্বীপ
• কিউশু (Kyushu) — দক্ষিণৰ দ্বীপ
• শ্বিকোকু (Shikoku) — আটাইতকৈ সৰু প্ৰধান দ্বীপ

৬। জাপানৰ ৰাজধানীৰ নাম কি?

উত্তৰঃ জাপানৰ ৰাজধানীৰ নাম টোক্কিও (Tokyo)। ই হোণচু দ্বীপৰ কান্তো সমতলভূমিত অৱস্থিত আৰু পৃথিৱীৰ আটাইতকৈ জনবহুল চহৰসমূহৰ অন্যতম।

৭। জাপানৰ এখন বিখ্যাত সমতলভূমিৰ নাম লিখা।

উত্তৰঃ জাপানৰ এখন বিখ্যাত সমতলভূমিৰ নাম কান্তো সমতলভূমি (Kanto Plain)। ই হোণচু দ্বীপৰ পূব অংশত অৱস্থিত আৰু জাপানৰ ৰাজধানী টোক্কিও এই সমতলভূমিতে গঢ়ি উঠিছে। কান্তো জাপানৰ আটাইতকৈ ডাঙৰ সমতলভূমি।

৮। জাপানৰ আটাইতকৈ ওখ পৰ্বতৰ নাম কি?

উত্তৰঃ জাপানৰ আটাইতকৈ ওখ পৰ্বতৰ নাম ফুজি বা ফুজিয়ামা (Mount Fuji)। ইয়াৰ উচ্চতা প্ৰায় ৩,৭৭৬ মিটাৰ। ই এটা সুপ্ত আগ্নেয়গিৰি আৰু জাপানীসকলৰ বাবে এটা পবিত্ৰ স্থান। ফুজি পৰ্বত হোণচু দ্বীপত অৱস্থিত।

৯। জাপানৰ চাৰিটা ঋতুৰ নাম লিখা।

উত্তৰঃ জাপানৰ চাৰিটা ঋতু হ’ল —

• বসন্ত (Spring) — মাৰ্চৰ পৰা মে’
• গ্ৰীষ্ম (Summer) — জুনৰ পৰা আগষ্ট
• শৰৎ (Autumn/Fall) — ছেপ্টেম্বৰৰ পৰা নৱেম্বৰ
• শীত (Winter) — ডিচেম্বৰৰ পৰা ফেব্ৰুৱাৰী

১০। জাপানত কোন ঋতুক “Fall” বুলি কোৱা হয়?

উত্তৰঃ জাপানত শৰৎ ঋতুক “Fall” বুলি কোৱা হয়। এই ঋতুত গছৰ পাত হালধীয়া, কমলা আৰু ৰঙা বৰণৰ হৈ ঝৰি পৰে বাবেই এই ঋতুক “Fall” নামেৰে জনা যায়।

১১। জাপানৰ ক’ত কনিফেৰাছ গছ পোৱা যায়?

উত্তৰঃ জাপানৰ উত্তৰাঞ্চলত, বিশেষকৈ হোক্কাইদো দ্বীপত কনিফেৰাছ (চিৰসেউজ সূচাকৃতি পাত যুক্ত) গছ অধিক পৰিমাণে পোৱা যায়। এই অঞ্চলৰ জলবায়ু চেপা ঠাণ্ডা হোৱাৰ বাবে এনে গছ-গছনি ভালদৰে বঢ়ে।

১২। জাপানৰ মুখ্য ধৰ্ম কি কি?

উত্তৰঃ জাপানৰ মুখ্য ধৰ্ম দুটা — শিন্তো (Shinto) আৰু বৌদ্ধ ধৰ্ম। শিন্তো জাপানৰ মূল আৰু পৰম্পৰাগত ধৰ্ম, ইয়াত প্ৰকৃতি, পৰিৱেশ আৰু পূৰ্বপুৰুষৰ পূজা কৰা হয়। বৌদ্ধ ধৰ্ম পিছৰ সময়ত চীন আৰু কোৰিয়াৰ পৰা জাপানলৈ আহিছিল।

১৩। জাপানৰ সাক্ষৰতাৰ হাৰ কিমান?

উত্তৰঃ জাপানৰ সাক্ষৰতাৰ হাৰ প্ৰায় ১০০ শতাংশ। ই বিশ্বৰ আটাইতকৈ অধিক সাক্ষৰতাৰ হাৰ থকা দেশসমূহৰ অন্যতম। জাপানীসকলে শিক্ষাক অতি গুৰুত্বপূৰ্ণ বুলি গণ্য কৰে আৰু সকলো শিশুৱে স্কুললৈ যায়।

১৪। জাপানৰ মুদ্ৰাৰ নাম কি?

উত্তৰঃ জাপানৰ মুদ্ৰাৰ নাম ইয়েন (Yen)। ই বিশ্বৰ অন্যতম শক্তিশালী মুদ্ৰা।

১৫। জাপানৰ পৰম্পৰাগত পোছাকৰ নাম কি?

উত্তৰঃ জাপানৰ পৰম্পৰাগত পোছাকৰ নাম “কিমোনো” (Kimono)। মহিলাসকলে বিশেষ বিশেষ অনুষ্ঠানত সুন্দৰ ৰঙৰ কিমোনো পিন্ধে। এতিয়াও বিভিন্ন সাংস্কৃতিক উৎসৱত জাপানীসকলে এই পোছাক পিন্ধে।

১৬। জাপানৰ প্ৰধান শিল্পসমূহ কি কি?

উত্তৰঃ জাপানৰ প্ৰধান শিল্পসমূহ হ’ল —

• মটৰগাড়ী আৰু যানবাহন উৎপাদন (যেনে — টয়োটা, হোণ্ডা, নিচান, চুজুকি)
• ইলেক্ট্ৰনিক সামগ্ৰী (টিভি, কেমেৰা, ৰেডিঅ’, কম্পিউটাৰ)
• ৰোবট আৰু স্বয়ংক্ৰিয় যন্ত্ৰ
• মোবাইল ফোন আৰু গেমিং কনচ’ল
• জাহাজ-নিৰ্মাণ উদ্যোগ
• ইস্পাত আৰু ৰাসায়নিক উদ্যোগ

১৭। জাপানৰ প্ৰধান খাদ্যবোৰ কি কি?

উত্তৰঃ জাপানৰ প্ৰধান খাদ্যবোৰ হ’ল ভাত, মাছ, চুশী (Sushi — কেঁচা মাছ, ভাত আৰু সাগৰীয় শাকেৰে বনোৱা), ৰামেন (Ramen — এক প্ৰকাৰ নুডলছ), চাহ আৰু বিভিন্ন প্ৰকাৰৰ তৰকাৰী। জাপানীসকলৰ মূল খাদ্য ভাত আৰু মাছ।

১৮। জাপানৰ জাতীয় ফুলৰ নাম কি? এই ফুলৰ উৎসৱক কি বোলে?

উত্তৰঃ জাপানৰ জাতীয় ফুলৰ নাম চাকুৰা (Sakura) বা চেৰীফুল। বসন্ত ঋতুত যেতিয়া গোটেই দেশতে চাকুৰা ফুল ফুলে, তেতিয়া জাপানীসকলে পৰিয়ালৰ লগত চাকুৰা গছৰ তলত বহি ফুল চায় আৰু আনন্দ কৰে। এই উৎসৱক “হানামি” (Hanami) বুলি কোৱা হয়।

---

অতিৰিক্ত প্ৰশ্নোত্তৰ (Additional Questions)

১। জাপান কোন মহাদেশত অৱস্থিত?

উত্তৰঃ জাপান এছিয়া মহাদেশৰ পূব প্ৰান্তত প্ৰশান্ত মহাসাগৰৰ পশ্চিম তীৰত অৱস্থিত।

২। জাপানত মুঠ কিমানখন দ্বীপ আছে?

উত্তৰঃ জাপানত প্ৰায় ৬,৮৫২ খন সৰু-বৰ দ্বীপ আছে। তাৰে ভিতৰত প্ৰধান চাৰিখন দ্বীপ — হোণচু, হোক্কাইদো, কিউশু আৰু শ্বিকোকু।

৩। “অগ্নিবলয়” (Ring of Fire) মানে কি? জাপানৰ লগত ইয়াৰ কি সম্পৰ্ক?

উত্তৰঃ “অগ্নিবলয়” বা প্ৰশান্ত মহাসাগৰীয় Ring of Fire হ’ল প্ৰশান্ত মহাসাগৰৰ চাৰিওফালে থকা এক বিস্তৃত অঞ্চল য’ত পৃথিৱীৰ অধিকাংশ আগ্নেয়গিৰি অৱস্থিত আৰু ভূমিকম্প অধিক ঘটে। জাপান এই অগ্নিবলয়ৰ অংশ হোৱাৰ বাবে ইয়াত প্ৰায়ে ভূমিকম্প, আগ্নেয়গিৰিৰ উদগিৰণ আৰু চুনামি হয়।

৪। জাপানৰ লোকসকলে কি ভাষাত কথা পাতে?

উত্তৰঃ জাপানৰ লোকসকলে জাপানী ভাষাত কথা পাতে। জাপানী ভাষা লিখাৰ বাবে তিনিটা লিপি ব্যৱহাৰ কৰা হয় — কাঞ্জি (Kanji), হিৰাগানা (Hiragana) আৰু কাটাকানা (Katakana)।

৫। জাপানৰ ভূমিৰূপ কেনেকুৱা?

উত্তৰঃ জাপানৰ ভূমিৰূপ মূলতঃ পাৰ্বত্য। ইয়াৰ মুঠ ভূভাগৰ প্ৰায় ৭৫ শতাংশ পাহাৰ আৰু পৰ্বতেৰে পূৰ্ণ। সমতলভূমি বহুত কম। সেই বাবেই কান্তো সমতলভূমি, ক্ৰানসাই সমতলভূমিৰ দৰে অঞ্চলত মানুহ অধিক বসবাস কৰে আৰু কৃষিকাৰ্য চলায়। জাপানত বহুতো নদী আছে, কিন্তু সেইবোৰ চুটি আৰু খৰস্ৰোতা।

৬। জাপানত কি কি কৃষিজাত সামগ্ৰী উৎপাদন কৰা হয়?

উত্তৰঃ জাপানৰ কৃষিযোগ্য ভূমি কম যদিও আধুনিক পদ্ধতিৰে ইয়াত ধান, চাহ, ফল-মূল (যেনে — আপেল, কমলা, ষ্ট্ৰবেৰি), শাক-পাচলি আৰু চয়াবিন উৎপাদন কৰা হয়। ধান জাপানৰ মুখ্য খাদ্যশস্য। জাপানৰ চাৰিওফালে সাগৰ থকা বাবে মৎস্য আহৰণো এক প্ৰধান উদ্যোগ।

৭। জাপানে আধুনিক প্ৰযুক্তিৰ ক্ষেত্ৰত উন্নতি কৰিব পৰাৰ মূল কাৰণ কি?

উত্তৰঃ জাপানে আধুনিক প্ৰযুক্তিৰ ক্ষেত্ৰত উন্নতি কৰিব পৰাৰ মূল কাৰণসমূহ হ’ল —

• জাপানীসকলৰ কঠোৰ পৰিশ্ৰম, শৃংখলা আৰু সময়নিষ্ঠা।
• উচ্চ শিক্ষা আৰু গৱেষণাৰ প্ৰতি আগ্ৰহ — সাক্ষৰতাৰ হাৰ প্ৰায় ১০০%।
• বিজ্ঞান আৰু প্ৰযুক্তিৰ ক্ষেত্ৰত গৱেষণাত প্ৰচুৰ ধন বিনিয়োগ।
• উদ্ভাৱনী চিন্তাশক্তি আৰু গুণগত মানৰ প্ৰতি গুৰুত্ব।
• চৰকাৰৰ সমৰ্থন আৰু সুপৰিকল্পিত অৰ্থনৈতিক নীতি।

৮। জাপান আৰু ভাৰতৰ দূৰত্ব আৰু সম্পৰ্ক বিষয়ে চমু আলোচনা কৰা।

উত্তৰঃ জাপান আৰু ভাৰত একে এছিয়া মহাদেশৰ দেশ। দুয়োৰে মাজত প্ৰাচীন কালৰ পৰাই বৌদ্ধ ধৰ্মৰ মাধ্যমেৰে সাংস্কৃতিক সম্পৰ্ক আছে। বৌদ্ধ ধৰ্ম ভাৰতৰ পৰা চীন হৈ জাপানলৈ গৈছিল। এতিয়া ভাৰত আৰু জাপানৰ মাজত ৰাজনৈতিক, অৰ্থনৈতিক, প্ৰযুক্তিগত আৰু সাংস্কৃতিক ক্ষেত্ৰত ঘনিষ্ঠ সম্পৰ্ক আছে। জাপানে ভাৰতত বহুতো উদ্যোগ স্থাপন কৰিছে।

৯। জাপানীসকলৰ পৰা আমি কি শিকিব পাৰোঁ?

উত্তৰঃ জাপানীসকলৰ পৰা আমি বহুতো গুণ শিকিব পাৰোঁ —

• কঠোৰ পৰিশ্ৰম আৰু সময়ৰ মূল্য বুজা।
• পৰিচ্ছন্নতা আৰু পৰিৱেশ ৰক্ষাৰ প্ৰতি দায়বদ্ধতা।
• শৃংখলা, ভদ্ৰতা আৰু সন্মান প্ৰদৰ্শন।
• শিক্ষা আৰু জ্ঞান-অৰ্জনৰ প্ৰতি আগ্ৰহ।
• প্ৰাকৃতিক দুৰ্যোগৰ পিছতো ঐক্যৱদ্ধভাৱে পুনৰুত্থানৰ মনোবল।
• পৰম্পৰা আৰু আধুনিকতাৰ সমন্বয়।

১০। জাপানৰ চাৰিখন প্ৰধান দ্বীপৰ অৱস্থান সম্পৰ্কে কোৱা।

দ্বীপ	অৱস্থান আৰু বৈশিষ্ট্য
হোণচু	জাপানৰ মাজভাগৰ আটাইতকৈ ডাঙৰ দ্বীপ; ইয়াতে টোক্কিও আৰু ফুজি পৰ্বত আছে
হোক্কাইদো	উত্তৰৰ দ্বীপ; চেপা ঠাণ্ডা জলবায়ু; কনিফেৰাছ অৰণ্যৰে পূৰ্ণ
কিউশু	দক্ষিণ-পশ্চিমৰ দ্বীপ; উষ্ণ জলবায়ু; বহুতো আগ্নেয়গিৰি আছে
শ্বিকোকু	হোণচুৰ দক্ষিণে অৱস্থিত; চাৰিখন প্ৰধান দ্বীপৰ ভিতৰত আটাইতকৈ সৰু