তপনৰ কথা — প্ৰশ্ন উত্তৰ
HSLC Guru-ত আপোনাক স্বাগতম। এই পাঠত ASSEB Class 6 Assamese (MIL) উন্মেষ প্ৰথম ভাগ পাঠ্যপুথিৰ সপ্তম পাঠ তপনৰ কথাৰ সাৰাংশ, পাঠ্যপুথিৰ সম্পূৰ্ণ ক্ৰিয়া-কলাপ (প্ৰশ্নোত্তৰ), অতিৰিক্ত প্ৰশ্নোত্তৰ, শব্দাৰ্থ আৰু লেখকৰ পৰিচয় সহজ অসমীয়া ভাষাত দিয়া হৈছে। ‘তপনৰ কথা’ ড° ভবেন্দ্ৰ নাথ শইকীয়াই ৰচনা কৰা এটি গল্প।
সাৰাংশ
সাৰাংশ: ‘তপনৰ কথা’ ড° ভবেন্দ্ৰ নাথ শইকীয়াই লিখা এটি সৰল অথচ মনোৰম শিশু-গল্প। ভাল লগা বস্তুটো সকলোৱে পাবলৈ বিচাৰে; কিন্তু আনৰ মনত বেজাৰ নিদিয়াকৈ তাক লাভ কৰাটোৱে বুদ্ধিমান কাম— এই কথাটোৱেই গল্পটোৰ মূল ভাব। তপনৰ মাহীয়েক ধুবুৰীত থাকে। মাহীয়েকৰ পুতেক ঋতুৰাজ তপনতকৈ বয়সত দুমাহ সৰু। দীৰ্ঘলীয়া বন্ধ পালে সি কেতিয়াবা তপনহঁতৰ ঘৰত কেইদিনমান থাকিবলৈ আহে।
ঋতুৰাজ আহিলে তপনে ভালো পায়, বেয়াও পায়। ভাল পায়— কাৰণ সেইকেইদিন কথা পাতিবলৈ, ফুৰিবলৈ, ঘৰত কেৰম আৰু লুডু খেলিবলৈ এজন লগৰীয়া পায়। বেয়া পায়— কাৰণ সেইকেইদিন তপনৰ মাকে তাতকৈ ঋতুৰাজক বেছি মৰম কৰে; গাখীৰ কম পৰিলে ঋতুৰাজকহে খাবলৈ দিয়ে আৰু মাছ বিলাওঁতে কাঁইট কম থকা ভাল টুকুৰাটো ঋতুৰাজক দি ফিঁহুৱা টুকুৰাটো তপনক দিয়ে।
এদিন তপনৰ মাকে ফুৰিবলৈ ওলাওঁতে তপনক দুটুকুৰা কে’ক দেখুৱাই দি ডাঙৰ টুকুৰাটো ঋতুৰাজক দিবলৈ কৈ থৈ যায়। কিন্তু তপনে আগেয়ে ঋতুৰাজক যোচেফ ছাৰে দিয়া ‘ভদ্ৰ মানুহ’ৰ দুটা উদাহৰণ (বাছৰ খিৰিকীৰ কাষৰ আসন আৰু দুডাল পেঞ্চিলৰ কথা) কৈ এনেদৰে সাজু কৰি ৰাখিছিল, যাতে ঋতুৰাজে নিজেই ডাঙৰ টুকুৰাটো তপনক দিয়ে। শেষত ঋতুৰাজে সৰু টুকুৰাটো ল’বলৈ মান্তি হ’ল আৰু তপনে বুদ্ধিৰে ডাঙৰ টুকুৰাটো নিজে খাই ঋতুৰাজক ‘বৰ ভদ্ৰ ল’ৰা’ বুলি প্ৰশংসা কৰিলে। গল্পটোৱে শিশুৰ মনৰ ঈৰ্ষা, সৰলতা আৰু বুদ্ধিৰ কৌতুকপূৰ্ণ চিত্ৰ দাঙি ধৰিছে।
Summary: This ASSEB Class 6 Assamese lesson, তপনৰ কথা by Dr. Bhabendra Nath Saikia, is a light-hearted childhood story. Tapan enjoys the company of his cousin Rituraj, who visits from Dhuburi, but also feels jealous because his mother pampers the guest with the better share of food. When his mother leaves him two pieces of cake and asks him to give the bigger one to Rituraj, Tapan cleverly recalls his teacher Joseph Sir’s examples of a “polite boy” and coaxes Rituraj into taking the smaller piece, then eats the larger one himself. The story gently portrays a child’s mind and shows how cleverness can quietly serve self-interest.
পাঠ্যপুথিৰ প্ৰশ্ন আৰু উত্তৰ (ক্ৰিয়া-কলাপ)
১। তলত দিয়া প্ৰশ্নসমূহৰ শুদ্ধ উত্তৰটো বাছি উলিয়াই সঠিক বৃত্তটো পূৰ কৰা—
(অ) ধুবুৰীৰপৰা তপনহঁতৰ ঘৰলৈ কোন আহিছিল?
- (ক) তপনৰ মাহীয়েক
- (খ) তপনৰ মাক
- (গ) তপনৰ মাহীয়েকৰ পুতেক
- (ঘ) যোচেফ ছাৰ
উত্তৰঃ (গ) তপনৰ মাহীয়েকৰ পুতেক।
(আ) তপনে ঋতুৰাজক ভদ্ৰ আচৰণৰ কথা কিয় কৈছিল?
- (ক) ভদ্ৰলোক হোৱাৰ জ্ঞান দিয়াৰ বাবে
- (খ) ঋতুৰাজক মূৰ্খ সজাবৰ বাবে
- (গ) মনে বিচৰা বস্তুটো পাবৰ বাবে
- (ঘ) মাক-বাপৰ বেছিকৈ মৰম পাবৰ বাবে
উত্তৰঃ (গ) মনে বিচৰা বস্তুটো পাবৰ বাবে।
২। তুমি ওপৰৰ দ্বিতীয় প্ৰশ্নৰ উত্তৰটো কিয় শুদ্ধ বুলি বাছি ল’লা? সহপাঠীৰ লগত আলোচনা কৰি কোৱা।
উত্তৰঃ তপনে ঋতুৰাজক প্ৰকৃততে ভদ্ৰ আচৰণ শিকাবলৈ সেই কথা কোৱা নাছিল। সি নিজে কে’কৰ ডাঙৰ টুকুৰাটো খাবলৈ বিচাৰিছিল। সেয়ে যোচেফ ছাৰৰ ‘ভদ্ৰ মানুহ’ৰ উদাহৰণ দি ঋতুৰাজক এনেদৰে সাজু কৰিলে যাতে সি নিজেই ডাঙৰ টুকুৰাটো তপনক এৰি দিয়ে। গতিকে তপনৰ আচল উদ্দেশ্য আছিল ‘মনে বিচৰা বস্তুটো পোৱা’; সেই কাৰণেই (গ) উত্তৰটো শুদ্ধ।
৩। তলত দিয়া শব্দবোৰৰ অৰ্থ মেঘটুকুৰাখনপৰা বাছি উলিয়াই লিখা। (মেজ, ফিঁহা, ঢাকোন, ভদ্ৰ)
| শব্দ | অৰ্থ |
|---|---|
| মেজ | লিখা-পঢ়া কৰা বা আহাৰ খোৱাৰ বাবে ব্যৱহাৰ কৰা পীৰা সদৃশ ওখ আচবাব |
| ফিঁহা | মাছৰ পিছফালৰ (নেজৰ) অংশ |
| ঢাকোন | পাত্ৰ আদি ঢাকি ৰখা বস্তু |
| ভদ্ৰ | ভাল আচৰণৰ দ্বাৰা লোকৰ মনত সন্তোষ দিয়া (সভ্য, নম্ৰ) |
টোকা: মেঘটুকুৰাত থকা ‘সৌন্দৰ্য’ শব্দটো ওপৰৰ কোনো শব্দৰ লগত নিমিলে; ই এটা অতিৰিক্ত (ভুলাই দিয়া) অৰ্থ।
৪। তলত দিয়া প্ৰশ্নকেইটাৰ উত্তৰ কোৱা আৰু লিখা।
(ক) তপনৰ মাহীয়েকৰ ঘৰ ক’ত আছিল?
উত্তৰঃ তপনৰ মাহীয়েকৰ ঘৰ ধুবুৰীত আছিল।
(খ) তপনৰ মাহীয়েকৰ পুতেকৰ নাম কি?
উত্তৰঃ তপনৰ মাহীয়েকৰ পুতেকৰ নাম ঋতুৰাজ।
(গ) ভদ্ৰ মানুহৰ উদাহৰণ তপনহঁতক কোনে দিছিল?
উত্তৰঃ ভদ্ৰ মানুহৰ উদাহৰণ তপনহঁতক স্কুলৰ যোচেফ ছাৰে দিছিল।
(ঘ) ঋতুৰাজ তপনতকৈ বয়সত কিমান সৰু?
উত্তৰঃ ঋতুৰাজ তপনতকৈ বয়সত দুমাহ সৰু।
(ঙ) “তপনৰ কথা” পাঠটিৰ লেখক কোন?
উত্তৰঃ “তপনৰ কথা” পাঠটিৰ লেখক ড° ভবেন্দ্ৰ নাথ শইকীয়া।
৫। তলত দিয়া প্ৰশ্নকেইটাৰ উত্তৰ আলোচনা কৰি কোৱা আৰু লিখা।
(ক) তপন আৰু ঋতুৰাজৰ মাজত কোনটো চৰিত্ৰ তোমাৰ বেছি ভাল লাগিল আৰু কিয়?
উত্তৰঃ তপন আৰু ঋতুৰাজৰ মাজত মোৰ ঋতুৰাজৰ চৰিত্ৰটো বেছি ভাল লাগিল। কাৰণ ঋতুৰাজ সৰল, নম্ৰ আৰু ভদ্ৰ। সি তপনৰ কথাত বিশ্বাস কৰি নিজে আগবাঢ়ি সৰু টুকুৰাটো ল’বলৈ মান্তি হয় আৰু ডাঙৰ টুকুৰাটো তপনক এৰি দিয়ে। তাৰ আচৰণত কোনো অহংকাৰ বা স্বাৰ্থপৰতা দেখা নাযায়। (ইয়াত শিক্ষাৰ্থীয়ে নিজৰ মতামতো দিব পাৰে।)
(খ) তপনে ঋতুৰাজক ভদ্ৰ মানুহৰ আচৰণৰ দুটা উদাহৰণ দিছিল। সেই উদাহৰণ দুটাৰ লগত তুমি একমত হয়নে? যদি হয়, কিয় হয় আৰু যদি নহয়, কিয় নহয়?
উত্তৰঃ তপনে দিয়া উদাহৰণ দুটা আছিল— (১) বাছত দুয়ো একেলগে গ’লে খিৰিকীৰ কাষৰ আসনখন আনক এৰি দিয়া, আৰু (২) মেজত দীঘল আৰু চুটি দুডাল পেঞ্চিলৰ ভিতৰত ভাল (দীঘল) ডালটো আনক দিয়া। ভদ্ৰ আচৰণৰ চিন হিচাপে এই কথাবোৰৰ লগত মই একমত— কাৰণ ভদ্ৰ মানুহে সঁচাকৈয়ে নিজৰ সুবিধাৰ আগতে আনৰ সুবিধা চায় আৰু ভাল বস্তুটো আনক আগবঢ়ায়। কিন্তু তপনে এই ভাল কথাবোৰ নিজৰ স্বাৰ্থ পূৰ কৰিবলৈ, ঋতুৰাজক ভুলাবলৈ ব্যৱহাৰ কৰিছিল— সেই কামটো ভদ্ৰতাৰ প্ৰকৃত অৰ্থৰ লগত মিলা নাই।
(গ) তপনে কে’কৰ ডাঙৰ টুকুৰাটো নিজে খাই ভাল কৰিলেনে বেয়া কৰিলে? সপক্ষে আৰু বিপক্ষে যুক্তি দিয়া।
উত্তৰঃ সপক্ষে যুক্তি: তপন এটি শিশু। শিশুৰ মনে কেতিয়াবা নিজৰ ভাল লগা বস্তুটো পাবলৈ বুদ্ধি খটুৱায়। তপনে মাৰপিট বা কান্দোন-কটাল নকৰি, বুদ্ধিৰে ঋতুৰাজৰ মনত বেজাৰ নিদিয়াকৈ নিজৰ ইচ্ছা পূৰ কৰিলে— এইখিনিত তাৰ বুদ্ধিমত্তা দেখা যায়।
বিপক্ষে যুক্তি: তপনে বেয়াও কৰিলে, কাৰণ মাকে ডাঙৰ টুকুৰাটো ঋতুৰাজক দিবলৈ কৈছিল আৰু ঋতুৰাজ তাৰ আলহী। ভদ্ৰ আচৰণৰ কথা কৈ সি ঋতুৰাজক ভুলাই দিলে, কিন্তু নিজে সেই ভদ্ৰ আচৰণ নেদেখুৱালে। আনক ফাঁকি দি নিজৰ স্বাৰ্থ পূৰ কৰাটো উচিত নহয়।
(ঘ) ঋতুৰাজে যদি সৰু কে’ক টুকুৰা খাবলৈ অমান্তি হ’লহেঁতেন, তেন্তে কাহিনীটো কিদৰে শেষ হ’লহেঁতেন?
উত্তৰঃ ঋতুৰাজে যদি সৰু কে’ক টুকুৰা খাবলৈ অমান্তি হ’লহেঁতেন, তেন্তে তপনৰ বুদ্ধি সফল নহ’লহেঁতেন। তেতিয়া হয়তো তপনে মাকৰ কথামতে ডাঙৰ টুকুৰাটো ঋতুৰাজক দিব লগা হ’লহেঁতেন, নাইবা দুয়োৰে মাজত অলপ মন-কষাকষি লাগি কাহিনীটো বেলেগ ধৰণে শেষ হ’লহেঁতেন। (শিক্ষাৰ্থীয়ে নিজৰ কল্পনামতে উত্তৰ দিব পাৰে।)
৬। কোনে, কাক আৰু কিয় কৈছিল লিখা।
(ক) “ইয়াতে দুটুকুৰা কে’ক আছে। অলপ পাছত উলিয়াই লৈ ঋতু আৰু তই খাবি। ডাঙৰ টুকুৰা ঋতুক দিবি।”
উত্তৰঃ এই কথাষাৰ তপনৰ মাকে তপনক কৈছিল। মাক আবেলি ফুৰিবলৈ ওলাওঁতে, আলহী ঋতুৰাজক মৰম কৰি ডাঙৰ কে’কৰ টুকুৰাটো তাক দিবলৈ তপনক নিৰ্দেশ দি থৈ গৈছিল।
(খ) “তই সঁচাকৈয়ে বৰ ভদ্ৰ ল’ৰা। তোৰ নিচিনা ল’ৰাক আমাৰ যোচেফ ছাৰে বৰ ভাল পাব।”
উত্তৰঃ এই কথাষাৰ তপনে ঋতুৰাজক কৈছিল। ঋতুৰাজে সৰু টুকুৰাটো ল’বলৈ মান্তি হৈ ডাঙৰ টুকুৰাটো তপনক এৰি দিয়াত, তপনে খুচী হৈ (আচলতে নিজৰ কাম সিদ্ধ হোৱাত) তাক ভদ্ৰ ল’ৰা বুলি প্ৰশংসা কৰিছিল।
৭। ঋতুৰাজ ঘৰলৈ আহিলে কি কি কাৰণত তপনৰ ভাল লাগে আৰু বেয়া লাগে? কাৰণবোৰ তলৰ তালিকাখনত লিখা।
| ভাল লগাৰ কাৰণ | বেয়া লগাৰ কাৰণ |
|---|---|
| কথা পাতিবলৈ আৰু একেলগে ফুৰিবলৈ এজন লগৰীয়া পায়। | তপনৰ মাকে তপনতকৈ ঋতুৰাজক বেছি মৰম কৰে। |
| ঘৰত কেৰম আৰু লুডু খেলিবলৈ সঙ্গী পায়। | গাখীৰ কম পৰিলে মাকে তপনক নিদি ঋতুৰাজকহে খাবলৈ দিয়ে। |
| কেইদিনমান ঘৰখনত খেল-ধেমালিৰ আনন্দ পৰিৱেশ হয়। | মাছ বিলাওঁতে কাঁইট কম থকা ভাল টুকুৰাটো ঋতুৰাজক দি ফিঁহুৱা কাঁইটীয়া টুকুৰাটো তপনক দিয়ে। |
৮। ‘ক’ অংশৰ শব্দবোৰৰ লগত ‘খ’ অংশৰ নিৰ্দিষ্টতাসূচক প্ৰত্যয়বোৰ আঁচ টানি মিলোৱা।
| ‘ক’ অংশ (শব্দ) | ‘খ’ অংশ (নিৰ্দিষ্টতাসূচক প্ৰত্যয়) | সম্পূৰ্ণ ৰূপ |
|---|---|---|
| মানুহ | জন | মানুহজন |
| পাত | খন | পাতখন |
| ছোৱালী | জনী | ছোৱালীজনী |
| বেঞ্চ | খন | বেঞ্চখন |
| পেঞ্চিল | ডাল | পেঞ্চিলডাল |
| কে’ক | টুকুৰা | কে’ক টুকুৰা |
| ঘৰ | টো | ঘৰটো |
টোকা: নিৰ্দিষ্টতাসূচক প্ৰত্যয় বস্তু বা বচন অনুসৰি সলনি হ’ব পাৰে (যেনে— ঘৰখন/ঘৰটো, পাতখন/পাতখিলা); শিক্ষকৰ সহায়ত উপযুক্ত প্ৰত্যয়ৰে মিলোৱা।
জানো আহা (ভাষা-অৱগত): ‘তপনে কে’ক টুকুৰা খালে।’— এই বাক্যত ‘তপন’ শব্দত ‘-এ’ চিন যোগ হৈ ‘তপনে’ পদটো গঠন হৈছে। নাম বুজোৱা শব্দ বা প্ৰাতিপদিকৰ লগত যুক্ত হৈ বাক্যত এটা পদৰ লগত আন পদৰ সম্বন্ধ স্থাপন কৰা শব্দ-চিনক বিভক্তি বোলে। বিভক্তি সাত প্ৰকাৰৰ। তলত বিভক্তিবোৰৰ চিন দিয়া হ’ল—
| বিভক্তিৰ নাম | উদাহৰণ | মূল শব্দ | বিভক্তিৰ চিন |
|---|---|---|---|
| প্ৰথমা | তপনে ঋতুক কথাটো ক’লে। | তপন | -০, -ই, -এ |
| দ্বিতীয়া | মাকে ঋতুক বেছি মৰম কৰে। | ঋতু | -০, -ক (-অক) |
| তৃতীয়া | সিহঁতে খিৰিকীৰে বাহিৰলৈ চালে। | খিৰিকী | -ৰে, -এৰে, -দি, -দ্বাৰা |
| চতুৰ্থী | ঋতুৰাজ ধুবুৰীলৈ গৈছিল। | ধুবুৰী | -লৈ (-অলৈ) |
| পঞ্চমী | তপনে মেজৰ পৰা কে’ক আনিলে। | মেজ | -ৰ পৰা, -পৰা |
| ষষ্ঠী | সিহঁতৰ ঘৰত কে’ক আছে। | সিহঁত | -ৰ (-এৰ) |
| সপ্তমী | পথাৰত গৰু চৰি আছে। | পথাৰ | -ত (-অত) |
৯। তলত দিয়া বাক্যকেইটাৰ আঁচ দিয়া পদবোৰত কি বিভক্তিৰ কি চিন ব্যৱহাৰ হৈছে লিখা।
(ক) বিমানে অমল আৰু দীপুৰ সৈতে খেলপথাৰখন পৰিষ্কাৰ কৰিলে।
উত্তৰঃ বিমানে — মূল শব্দ ‘বিমান’ + ‘-এ’ চিন (প্ৰথমা বিভক্তি)। দীপুৰ — মূল শব্দ ‘দীপু’ + ‘-ৰ’ চিন (ষষ্ঠী বিভক্তি)।
(খ) খেলপথাৰখনত সিহঁতে ফুটবল খেলে।
উত্তৰঃ খেলপথাৰখনত — মূল শব্দ ‘খেলপথাৰখন’ + ‘-ত’ চিন (সপ্তমী বিভক্তি)। সিহঁতে — মূল শব্দ ‘সিহঁত’ + ‘-এ’ চিন (প্ৰথমা বিভক্তি)।
(গ) গধূলি সময়ত সিহঁত ঘৰলৈ উভতি আহিল।
উত্তৰঃ সময়ত — মূল শব্দ ‘সময়’ + ‘-ত’ চিন (সপ্তমী বিভক্তি)। ঘৰলৈ — মূল শব্দ ‘ঘৰ’ + ‘-লৈ’ চিন (চতুৰ্থী বিভক্তি)।
১০। তোমাৰ ঘৰলৈ তোমাৰ বন্ধু বা আত্মীয় আহিলে তুমি কিদৰে ঘৰৰ মানুহক সহায় কৰা, কোৱা আৰু লিখা।
উত্তৰঃ মোৰ ঘৰলৈ বন্ধু বা আত্মীয় আহিলে মই প্ৰথমে তেওঁলোকক আদৰণি জনাওঁ আৰু বহিবলৈ চকী দিওঁ। পানী আৰু জলপান আগবঢ়োৱাত মাক-দেউতাকক সহায় কৰোঁ, ঘৰখন চাফ-চিকুণকৈ ৰাখোঁ আৰু তেওঁলোকৰ যাতে কোনো অসুবিধা নহয় তালৈ লক্ষ্য ৰাখোঁ। সৰু আলহী আহিলে মই তেওঁলোকৰ লগত কথা পাতোঁ, একেলগে খেলোঁ আৰু ভাল বস্তুবোৰ আগবঢ়াই ভদ্ৰ আচৰণ কৰোঁ। (শিক্ষাৰ্থীয়ে নিজৰ অভিজ্ঞতামতে লিখিব পাৰে।)
১১। “তপনৰ কথা” গল্পটোৰ মূল কথাখিনি তলত দিয়া লিখনশৈলীত পঢ়োঁ আহা।
| অংশ | বিৱৰণ |
|---|---|
| গল্পৰ নাম | তপনৰ কথা |
| চৰিত্ৰ | তপন, ঋতুৰাজ, তপনৰ মাক |
| পটভূমি | তপনৰ মাহীয়েকৰ পুতেক ঋতুৰাজ কেইদিনমানৰ বাবে ধুবুৰীৰপৰা তপনহঁতৰ ঘৰলৈ ফুৰিবলৈ আহিছে। |
| মূল সমস্যা | ঋতুৰাজ অহাকেইদিন তপনৰ মাকে তাক বেছিকৈ মৰম কৰে আৰু ভাল বস্তুবোৰ তপনক নিদি ঋতুৰাজক দিয়ে। |
| সমস্যাৰ সমাধান | তপনে বুদ্ধিৰে ভদ্ৰ আচৰণৰ উদাহৰণ দি ঋতুৰাজক ৰাজি কৰাই কে’কৰ ডাঙৰ টুকুৰাটো নিজে খাবলৈ সক্ষম হয়। |
১২। তলত দিয়া গল্পটো পঢ়া।
উত্তৰঃ নবীন, ৰবীন আৰু গুবিন তিনি ভাই-ককাই। এদিন সিহঁতৰ মাহীয়েকে ক’লে— “তহঁতে আজি ভালকৈ পঢ়িব লাগে, সেইকাৰণে এইয়া চাৰিটা চকলেট দিছোঁ। ভালকৈ পঢ়িলে কাইলৈ পাঁচটা দিম, পৰহিলৈ ছটা দিম।” নবীন মহাখুচী। মাহীয়েক আঁতৰি যোৱাৰ পাছত সি ৰবীন আৰু গুবিনক ক’লে— “আমি হ’লো তিনিজন, চকলেট চাৰিটা, কেনেকৈ ভগাম? ঠিক আছে, এটা এজনে খাই পেলা, বাকী তিনিটা গাইপাতি এটাকৈ খাম।” ৰবীন ভালেই পালে। পাছদিনা মাহীয়েকে পাঁচটা চকলেট দিলে; নবীনে ক’লে— “দুটা গুবিনে খাই পেলা, বাকী তিনিটা গাইপাতি এটাকৈ খাম।” গুবিনে ভালেই পালে। তাৰ পাছদিনা ছটা চকলেট দিলে। গুবিনে হাঁহি-হাঁহি ক’লে— “আজি ভগাবলৈ দিগদাৰী নাই নহয়; গাইপাতি দুটাকৈ পাৰিম।” নবীনে মুখখন বিকটাই ক’লে— “ইঃ, কালি আৰু পৰহি কেনেকৈ ভগাইছিলো?” এই বুলি সি তিনিটা এক যোপত (নিজে) লৈ, বাকী তিনিটা গাইপাতি এটাকৈ ভগাই দিলে।
টোকা: এই গল্পটোও ড° ভবেন্দ্ৰ নাথ শইকীয়াৰ ‘শিশু সাহিত্য সমগ্ৰ’ৰ পৰা লোৱা। ইয়াত ডাঙৰ ভাই নবীনে প্ৰথম দুদিন ‘অতিৰিক্ত’ চকলেটটো ভায়েকক খুৱাই এটা নিয়ম পাতে, আৰু ছটা চকলেট সমানে ভগাব পৰাৰ দিনাও সেই নিয়ম দেখুৱাই নিজে তিনিটা লৈ বেছি চকলেট পায়— তপনৰ দৰেই বুদ্ধিৰে নিজৰ স্বাৰ্থ পূৰ কৰা এটি কৌতুকপূৰ্ণ গল্প।
১৩। ক্ৰিয়া-কলাপ নং ১২ত থকা গল্পটোৰ সহায়ত তলত দিয়া তালিকাখন পূৰ কৰা।
| অংশ | বিৱৰণ |
|---|---|
| গল্পৰ নাম | (নাম দিয়া হোৱা নাই — ‘চকলেট ভগোৱা’ বুলি ক’ব পাৰি) |
| চৰিত্ৰ | নবীন, ৰবীন, গুবিন আৰু সিহঁতৰ মাহীয়েক |
| পটভূমি | নবীন, ৰবীন আৰু গুবিন তিনি ভাই-ককাই। ভালকৈ পঢ়িলে মাহীয়েকে সিহঁতক প্ৰথম দিনা চাৰিটা, পাছদিনা পাঁচটা আৰু তাৰ পাছদিনা ছটা চকলেট দিয়ে। |
| মূল সমস্যা | তিনিজনৰ মাজত চকলেটকেইটা সমানে ভগোৱাত সমস্যা হয়; ডাঙৰ ভাই নবীনে প্ৰতিবাৰেই নিজে বেছি চকলেট ল’বলৈ বিচাৰে। |
| সমস্যাৰ সমাধান | প্ৰথম দুদিন নবীনে অতিৰিক্ত চকলেটটো এজন এজন ভায়েকক খুৱাই বাকীবোৰ এটাকৈ ভগায়; কিন্তু ছটা চকলেট সমানে ভগাব পৰাৰ দিনাও সি সেই ‘নিয়ম’ দেখুৱাই তিনিটা এক যোপত নিজে লৈ, বাকী তিনিটা এটাকৈ ভগাই নিজেই বেছি চকলেট পায়। |
১৪। যিকোনো এজন গল্পকাৰৰ এখন গল্প-সংগ্ৰহ সংগ্ৰহ কৰি পঢ়া। তাৰ যিকোনো এটা গল্পৰ পৰা তুমি কি শিকিলা লিখা।
উত্তৰঃ এইটো এটা কৰি-চোৱা কাম (কাৰ্যভিত্তিক প্ৰশ্ন)। শিক্ষাৰ্থীয়ে পুথিভঁৰাল বা ঘৰৰপৰা কোনো এজন অসমীয়া গল্পকাৰৰ (যেনে— লক্ষ্মীনাথ বেজবৰুৱা, ড° ভবেন্দ্ৰ নাথ শইকীয়া) এখন গল্প-সংগ্ৰহ লৈ এটা গল্প পঢ়ি, সেই গল্পৰ পৰা পোৱা শিক্ষা বা ভাল লগা কথাখিনি নিজৰ ভাষাত লিখিব লাগে।
১৫। পাঠৰ লগত সংযোজিত QR ক’ড ‘কে’ক কবি’ (ড° ভবেন্দ্ৰ নাথ শইকীয়াৰ ‘শান্ত-শিষ্ট হৃষ্ট-পুষ্ট মহাদুষ্ট’ৰ অডিঅ’-ভিজুৱেল) একেলগে চোৱা আৰু তোমালোকৰ অনুভৱ সহপাঠীৰ লগত আলোচনা কৰা।
উত্তৰঃ এইটোও এটা কৰি-চোৱা তথা আলোচনাভিত্তিক কাম। পাঠৰ QR ক’ডটো স্কেন কৰি ‘কে’ক কবি’ অডিঅ’-ভিজুৱেলটো সহপাঠীৰ সৈতে একেলগে চাই, ভাল লগা আৰু শিকিবলগীয়া কথাখিনিৰ বিষয়ে শ্ৰেণীত আলোচনা কৰিব লাগে।
অতিৰিক্ত প্ৰশ্ন আৰু উত্তৰ
১। “তপনৰ কথা” পাঠটো কোন প্ৰকাৰৰ ৰচনা?
উত্তৰঃ “তপনৰ কথা” এটি গল্প (গদ্য ৰচনা)।
২। তপনে ঋতুৰাজক লগ পালে কিয় ভাল পায়?
উত্তৰঃ তপনে ঋতুৰাজক লগ পালে ভাল পায়, কাৰণ সেইকেইদিন সি কথা পাতিবলৈ, ফুৰিবলৈ আৰু কেৰম-লুডু খেলিবলৈ এজন লগৰীয়া পায়।
৩। ঋতুৰাজ আহিলে তপনৰ বেয়া কিয় লাগে?
উত্তৰঃ ঋতুৰাজ আহিলে তপনৰ মাকে তাক তপনতকৈ বেছি মৰম কৰে আৰু গাখীৰ, মাছ আদি ভাল বস্তুবোৰ আগেয়ে ঋতুৰাজক দিয়ে; সেই কাৰণে তপনৰ বেয়া লাগে।
৪। তপনৰ মাকে ডাঙৰ কে’কৰ টুকুৰাটো কাক দিবলৈ কৈছিল?
উত্তৰঃ তপনৰ মাকে ডাঙৰ কে’কৰ টুকুৰাটো ঋতুৰাজক দিবলৈ কৈছিল।
৫। তপনে যোচেফ ছাৰৰ কোন কোন উদাহৰণ ঋতুৰাজক কৈছিল?
উত্তৰঃ তপনে ভদ্ৰ মানুহৰ দুটা উদাহৰণ দিছিল— (১) বাছত খিৰিকীৰ কাষৰ ভাল আসনখন আনক এৰি দিয়া, আৰু (২) দুডাল পেঞ্চিলৰ ভিতৰত ভাল (দীঘল) ডালটো আনক দিয়া।
৬। তপনে ডাঙৰ কে’কৰ টুকুৰাটো কেনেকৈ নিজে খালে?
উত্তৰঃ তপনে ভদ্ৰ আচৰণৰ উদাহৰণ দি ঋতুৰাজক সৰু টুকুৰাটো ল’বলৈ সাজু কৰিলে। ঋতুৰাজে নিজে ডাঙৰ টুকুৰাটো তপনক এৰি দিয়াত, তপনে “ঠিক আছে, বাৰু” বুলি ডাঙৰ টুকুৰাটো হাততে তুলি লৈ খালে।
৭। MCQ: তপনৰ মাহীয়েক ক’ত থাকে?
- (ক) গুৱাহাটী
- (খ) ধুবুৰী
- (গ) নগাঁও
- (ঘ) তেজপুৰ
উত্তৰঃ (খ) ধুবুৰী।
৮। MCQ: ঋতুৰাজ তপনতকৈ বয়সত কিমান সৰু?
- (ক) দুমাহ
- (খ) ছমাহ
- (গ) এবছৰ
- (ঘ) দুবছৰ
উত্তৰঃ (ক) দুমাহ।
৯। খালী ঠাই পূৰ কৰা: তপনৰ মাহীয়েকৰ পুতেকৰ নাম ________।
উত্তৰঃ ঋতুৰাজ।
১০। শুদ্ধ নে অশুদ্ধ লিখা: তপনৰ মাকে ডাঙৰ কে’কৰ টুকুৰাটো তপনক দিবলৈ কৈছিল।
উত্তৰঃ অশুদ্ধ। তপনৰ মাকে ডাঙৰ টুকুৰাটো ঋতুৰাজক দিবলৈ কৈছিল।
১১। গল্পটোৱে আমাক কি শিক্ষা দিয়ে?
উত্তৰঃ গল্পটোৱে বুজায় যে ভাল লগা বস্তু পাবলৈ হ’লে আনৰ মনত বেজাৰ নিদিয়াকৈ বুদ্ধিৰে পোৱাটোৱেই ভাল। লগতে ই এই কথাও ভাবিবলৈ দিয়ে যে ভদ্ৰতা কেৱল মুখেৰে কোৱাৰ বস্তু নহয়— নিজৰ স্বাৰ্থ পূৰ কৰিবলৈ ভাল কথাৰ ভুল ব্যৱহাৰ কৰাটো ঠিক নহয়।
শব্দাৰ্থ
| শব্দ | অৰ্থ |
|---|---|
| মাহীয়েক | মাকৰ সহোদৰা ভনী (আইতা-শ্ৰেণীৰ আত্মীয়া) |
| পুতেক | ল’ৰা সন্তান |
| দীৰ্ঘলীয়া বন্ধ | দীঘলীয়া (দীঘল সময়ৰ) বন্ধ |
| পায়স | গাখীৰ-চাউলেৰে বনোৱা মিঠা খাদ্য (খীৰ) |
| ফিঁহা | মাছৰ পিছফালৰ (নেজৰ) কাঁইটযুক্ত অংশ |
| কাঁইট | মাছৰ হাড় |
| ঢাকোন | পাত্ৰ আদি ঢাকি ৰখা বস্তু |
| খিৰিকী | বেৰত থকা বতাহ-পোহৰ সোমোৱা দুৱাৰসদৃশ খোলা (window) |
| মেজ | লিখা-পঢ়া বা খোৱাৰ বাবে ব্যৱহাৰ কৰা ওখ আচবাব |
| ভদ্ৰ | সভ্য, নম্ৰ, ভাল আচৰণ কৰা |
| একামুখে | এবাৰতে, এক গ্ৰাসত |
| চোবোৱা | দাঁতেৰে গুড়ি কৰি খোৱা |
| ঈৰ্ষা | আনৰ ভাল দেখি মনত হোৱা বেয়া ভাব |
| বিলোৱা | ভগাই দিয়া, পৰিবেশন কৰা |
লেখকৰ পৰিচয় আৰু পাঠৰ উৎস
ড° ভবেন্দ্ৰ নাথ শইকীয়া (১৯৩২–২০০৩ খ্ৰীষ্টাব্দ) অসমৰ এগৰাকী বিশিষ্ট গল্পকাৰ, নাট্যকাৰ, ঔপন্যাসিক আৰু বোলছবি পৰিচালক। তেওঁৰ জন্ম নগাঁৱত হৈছিল। তেওঁ গুৱাহাটী বিশ্ববিদ্যালয়ৰ পদাৰ্থ বিজ্ঞান বিভাগৰ অধ্যাপক আছিল। ‘মৰমৰ দেউতা’, ‘শান্ত-শিষ্ট হৃষ্ট-পুষ্ট মহাদুষ্ট’, ‘মহাদুষ্টৰ দুষ্টবুদ্ধি’ আদি তেওঁৰ উল্লেখযোগ্য শিশু-উপযোগী গ্ৰন্থ। তেওঁ অসমীয়া ভাষাৰ আলোচনী ‘প্ৰান্তিক’ আৰু শিশু আলোচনী ‘সৌৱদি’ৰ সম্পাদক আছিল।
১৯৭৬ খ্ৰীষ্টাব্দত তেওঁ ‘শৃংখল’ গল্প-সংকলনৰ বাবে ‘সাহিত্য অকাডেমি বঁটা’ লাভ কৰিছিল। তদুপৰি তেওঁ ‘অসম প্ৰকাশন পৰিষদ বঁটা’ আৰু ‘অসম উপত্যকা সাহিত্য বঁটা’ৰ লগতে ২০০১ খ্ৰীষ্টাব্দত ‘পদ্মশ্ৰী’ সন্মানো লাভ কৰিছিল। তেওঁ আঠখন অসমীয়া বোলছবি পৰিচালনা কৰিছিল, ইয়াৰে সাতখন বোলছবিৰ বাবে তেওঁ ভাৰত চৰকাৰৰ শ্ৰেষ্ঠ ‘ৰজত কমল’ বঁটা লাভ কৰিছিল।
পাঠৰ উৎস: ড° ভবেন্দ্ৰ নাথ শইকীয়াৰ ‘শিশু সাহিত্য সমগ্ৰ’ (প্ৰথম প্ৰকাশ— ফেব্ৰুৱাৰী, ২০০৬ চন, বনলতা, গুৱাহাটী-১) গ্ৰন্থৰপৰা পাঠটো লোৱা হৈছে।