ASSEB Class 6 অসমীয়া (অংকুৰণ) পাঠ ৩ ‘অসমীয়া ভাষাৰ বিকাশৰ কথা’ৰ সম্পূৰ্ণ প্ৰশ্নোত্তৰ, শব্দাৰ্থ আৰু সাৰাংশ ইয়াত পোৱা যাব। এই গদ্য পাঠটোত অসমীয়া ভাষাৰ উৎপত্তি, ক্ৰমবিকাশ আৰু ইয়াৰ সাহিত্যিক ঐতিহ্যৰ বিষয়ে নয়না নামৰ এজনী ছাত্ৰীয়ে তেওঁৰ খুড়াকৰ পৰা সুধি জানিবলৈ পোৱাৰ মাজেৰে আলোচনা কৰা হৈছে।
সাৰাংশ (Summary)
সাৰাংশ: ‘অসমীয়া ভাষাৰ বিকাশৰ কথা’ পাঠটোত নয়না নামৰ এজনী ছাত্ৰীয়ে তেওঁৰ খুড়াকৰ পৰা অসমীয়া ভাষাৰ উৎপত্তি আৰু বিকাশৰ বিষয়ে জানিব বিচাৰে। খুড়াকে কয় যে অসমীয়া ভাষা সংস্কৃত-প্ৰাকৃত-অপভ্ৰংশৰ পৰা ক্ৰমবিকাশৰ মাজেদি সৃষ্টি হোৱা এটি ভাৰতীয় আৰ্য পৰিয়ালৰ ভাষা। অতি প্ৰাচীন কালৰ পৰাই অসম বিভিন্ন জনগোষ্ঠীৰ আবাসভূমি আছিল। সেই বিভিন্ন জনগোষ্ঠীৰ ভাষাৰ উপাদানসমূহ অসমীয়া ভাষাত সোমাই ভাষাটোক সমৃদ্ধ কৰিছে। সপ্তম শতিকামানলৈকে অসম, বংগ আৰু উড়িষ্যাত একে ভাষাৰ প্ৰচলন আছিল। দশম শতিকাৰ পিছত অসমীয়া ভাষাই স্বকীয় ৰূপ লাভ কৰে। ‘অসমীয়া’ শব্দটোৰ প্ৰচলন ইংৰাজৰ আমোলৰ পৰাহে ব্যাপকভাৱে আৰম্ভ হৈছিল।
খুড়াকে আৰু কয় যে অসমীয়া সাহিত্যৰ ইতিহাসত প্ৰাক-শংকৰী যুগৰ শ্ৰেষ্ঠ কবি আছিল মাধৱ কন্দলি — তেওঁ ৰামায়ণ অসমীয়ালৈ অনুবাদ কৰিছিল। সেই যুগৰ আন উল্লেখযোগ্য কবিসকল হ’ল হেম সৰস্বতী (প্ৰহ্লাদ চৰিত্ৰ ৰচক), কবিৰত্ন সৰস্বতী, কাদৰি কন্দলি আৰু হৰিবৰ বিপ্ৰ। শংকৰী যুগৰ শ্ৰেষ্ঠ কবি হৈছে শ্ৰীমন্ত শংকৰদেৱ। ভাষাৰ মূল উপাদান হৈছে ধ্বনি আৰু শব্দ। অসমীয়া সাহিত্যত মৌখিক বা অলিখিত সাহিত্যৰো বিশাল সম্ভাৰ আছে — সাধুকথা, আইনাম, ধাইনাম, বিহুনাম, বিয়ানাম আদি ইয়াৰ উদাহৰণ। এই পাঠটোয়ে ছাত্ৰ-ছাত্ৰীক নিজৰ মাতৃভাষা অসমীয়াৰ ইতিহাসৰ লগত পৰিচয় কৰাই দিয়ে।
Summary: The lesson “অসমীয়া ভাষাৰ বিকাশৰ কথা” (The Story of the Development of the Assamese Language) is presented as a conversation between a young girl named Naina and her uncle, who explains the origin and growth of the Assamese language. Assamese belongs to the Indo-Aryan family of languages and evolved from Sanskrit through Prakrit and Apabhramsha. From very ancient times, Assam has been the homeland of many ethnic communities, and elements from their languages mixed into Assamese, enriching it. Until around the seventh century, Assam, Bengal, and Odisha shared a common language. Assamese acquired its own distinct form after the tenth century. The term “Asamiya” (Assamese) came into widespread use only during the British rule. The chapter introduces students to important pre-Shankari poets such as Madhav Kandali (the greatest, who translated the Ramayana), Hem Saraswati (who composed Prahlad Charitra), Kabiratna Saraswati, Kadir Kandali, and Haribar Bipra. Srimanta Sankardeva is celebrated as the greatest poet of the Shankari era. The two main components of any language are sound (ধ্বনি) and word (শব্দ). Assamese also possesses a rich oral or unwritten literature including folktales, Ainam, Dhainam, Bihunam, and Biyanam. The chapter helps young learners understand the rich linguistic and literary heritage of their mother tongue.
পাঠৰ মূলভাৱ
অসমীয়া ভাষা ভাৰতীয় আৰ্য ভাষা পৰিয়ালৰ এটি অন্যতম গুৰুত্বপূৰ্ণ ভাষা। এই ভাষাটো সংস্কৃতৰ পৰা প্ৰাকৃত আৰু অপভ্ৰংশৰ মাজেদি বিকাশ লাভ কৰি দশম শতিকাৰ পিছত স্বকীয় ৰূপ পাইছে। অসম দেশ অতি প্ৰাচীন কালৰে পৰা বিভিন্ন জনগোষ্ঠীৰ — যেনে বড়ো, কাছাৰী, মিচিং, ৰাভা, কাৰ্বি, তিৱা আদিৰ — আবাসভূমি আছিল। এই জনগোষ্ঠীসমূহৰ ভাষাৰ পৰা বহু শব্দ অসমীয়া ভাষাত সোমাইছে। অসমীয়া সাহিত্যৰ মূল ধাৰা দুটা — লিখিত আৰু মৌখিক। প্ৰাক-শংকৰী যুগ, শংকৰী যুগ আৰু আধুনিক যুগ — এই তিনিটা যুগত অসমীয়া সাহিত্যৰ বিকাশ ঘটিছে। মাতৃভাষাৰ এই ক্ৰমবিকাশৰ ইতিহাস জনাটো প্ৰতিজন অসমীয়াৰে কৰ্তব্য।
শব্দাৰ্থ
| শব্দ | অৰ্থ |
|---|---|
| ত্ৰয়োদশ | তেৰ সংখ্যক |
| স্থানীয় | থলুৱা; নিজ অঞ্চলৰ |
| নিগাজি | চিৰস্থায়ী |
| স্বকীয় | নিজা |
| আমোল | শাসন; প্ৰভুত্ব |
| আবাসভূমি | বসবাস কৰা ঠাই আৰু তাৰ প্ৰাকৃতিক পৰিৱেশ |
| উপাদান | বস্তুৰ মূল পদাৰ্থ |
| অলিখিত | আখৰেৰে নিলিখা |
| অনুকৃতি | সদৃশ ৰূপ |
| প্ৰচলন | চলি থকা; ব্যৱহাৰ |
| বিকাশ | উন্নতি; বিস্তাৰ |
| সাহিত্য | লিখিত বা মৌখিক ৰচনা |
| মৌখিক | মুখে মুখে প্ৰচলিত |
| জনগোষ্ঠী | একে ভাষা-সংস্কৃতিৰ মানুহৰ গোট |
| ধ্বনি | শব্দৰ আটাইতকৈ সৰু একক |
অনুশীলনীৰ প্ৰশ্নোত্তৰ
১। পাঠটো শুদ্ধ উচ্চাৰণেৰে খোকোজা নলগাকৈ পঢ়া।
উত্তৰঃ ছাত্ৰ-ছাত্ৰীয়ে নিজে শিক্ষকৰ সহায়ত কৰিব।
২। তলৰ প্ৰশ্নবোৰৰ উত্তৰ লিখা —
(ক) নয়নাহঁতে খুড়াকৰ পৰা কিহৰ বিষয়ে শুনিবলৈ ইচ্ছা কৰিছিল?
উত্তৰঃ নয়নাহঁতে খুড়াকৰ পৰা অসমীয়া ভাষাৰ উৎপত্তি আৰু বিকাশৰ বিষয়ে শুনিবলৈ ইচ্ছা কৰিছিল।
(খ) হেম সৰস্বতীয়ে ৰচনা কৰা পুথিখনৰ নাম কি?
উত্তৰঃ হেম সৰস্বতীয়ে ৰচনা কৰা পুথিখনৰ নাম ‘প্ৰহ্লাদ চৰিত্ৰ’।
(গ) অলিখিত বা মৌখিক সাহিত্য মানে কি?
উত্তৰঃ অলিখিত বা মৌখিক সাহিত্য মানে যিবোৰ সাহিত্য আখৰেৰে লিখি ৰখা নহয়, মানুহৰ মুখে মুখেহে প্ৰচলিত হৈ আহিছে — সেইবোৰক মৌখিক সাহিত্য বোলে। যেনে — সাধুকথা, আইনাম, ধাইনাম, বিহুনাম, বিয়ানাম আদি।
(ঘ) ভাষাৰ দুটা উপাদান কি কি?
উত্তৰঃ ভাষাৰ দুটা মূল উপাদান হৈছে — ধ্বনি আৰু শব্দ।
(ঙ) অসমীয়া ভাষাই স্বকীয় ৰূপ কেতিয়া লাভ কৰিলে?
উত্তৰঃ অসমীয়া ভাষাই দশম শতিকাৰ পিছত স্বকীয় ৰূপ লাভ কৰিলে।
(চ) ‘অসমীয়া’ শব্দটোৰ প্ৰচলন কাৰ আমোলৰ পৰা আৰম্ভ হৈছিল?
উত্তৰঃ ‘অসমীয়া’ শব্দটোৰ ব্যাপক প্ৰচলন ইংৰাজৰ আমোলৰ পৰা আৰম্ভ হৈছিল।
৩। তলৰ শব্দবোৰৰ অৰ্থ লিখা —
উত্তৰঃ
| শব্দ | অৰ্থ |
|---|---|
| ত্ৰয়োদশ | তেৰ সংখ্যক |
| স্থানীয় | থলুৱা |
| নিগাজি | চিৰস্থায়ী |
| স্বকীয় | নিজা |
| আমোল | শাসন |
| আবাসভূমি | বসবাসৰ ঠাই |
| উপাদান | মূল পদাৰ্থ |
| অলিখিত | আখৰেৰে নিলিখা |
| অনুকৃতি | সদৃশ ৰূপ |
৪। অসমীয়া ভাষাত স্থানীয় জনগোষ্ঠীৰ ভাষাৰ উপাদান কেনেকৈ সোমাল — চমুকৈ লিখা।
উত্তৰঃ অসম অতি পুৰণি কালৰে পৰা বিভিন্ন জনগোষ্ঠীৰ আবাসভূমি আছিল। বড়ো, কাছাৰী, মিচিং, ৰাভা, কাৰ্বি, তিৱা আদি বিভিন্ন জনগোষ্ঠীয়ে অসমত একেলগে বাস কৰি আহিছে। সপ্তম শতিকামানলৈকে অসম, বংগ আৰু উড়িষ্যাত একে ধৰণৰ ভাষাৰ প্ৰচলন আছিল। কালক্ৰমত অসমত প্ৰচলিত সেই ভাৰতীয় আৰ্য ভাষাটোত স্থানীয় জনগোষ্ঠীসমূহৰ ভাষাৰ শব্দ, ধ্বনি আৰু ৰূপ মিহলি হ’বলৈ ধৰিলে। ইয়াৰ উপৰিও সেই জনগোষ্ঠীসমূহৰ মাজত ভাষা, সংস্কৃতি আৰু ভাবৰ আদান-প্ৰদান হৈছিল। এনেদৰে স্থানীয় জনগোষ্ঠীৰ ভাষাৰ উপাদান অসমীয়া ভাষাৰ ভিতৰত সোমাই অসমীয়া ভাষাটোক সমৃদ্ধ আৰু স্বকীয় ৰূপ প্ৰদান কৰিলে।
৫। তলৰ বাক্যবোৰত উপযুক্ত যতি চিন বহুওৱা —
উত্তৰঃ
“ভাষাৰ উপাদান মানে কি, খুড়া?” — নয়নাই সুধিলে। খুড়াকে উত্তৰ দিলে — “ধ্বনি, ৰূপ, শব্দ, বাক্য আদিয়ে ভাষাৰ উপাদান।”
৬। তলৰ বিশেষণ শব্দবোৰৰ বিশেষ্য ৰূপ লিখা —
উত্তৰঃ
| বিশেষণ | বিশেষ্য |
|---|---|
| সুন্দৰ | সৌন্দৰ্য |
| প্ৰচলিত | প্ৰচলন |
| স্থানীয় | স্থান |
| ৰচিত | ৰচনা |
| পৰিৱৰ্তিত | পৰিৱৰ্তন |
| বিকশিত | বিকাশ |
৭। তলৰ শব্দবোৰৰ পৰা তৎসম আৰু বিদেশী শব্দবোৰ বিচাৰি লিখা —
উত্তৰঃ
| তৎসম শব্দ | বিদেশী শব্দ |
|---|---|
| ত্ৰয়োদশ | বেঞ্চ |
| প্ৰাচীন | চকলেট |
| পূৰ্ণ | পেন |
| সৃষ্টি | ফুটবল |
| যুগ | বিস্কুট |
৮। তলৰ শব্দবোৰৰ সমাৰ্থক শব্দ লিখা —
উত্তৰঃ
| শব্দ | সমাৰ্থক শব্দ |
|---|---|
| ধুনীয়া | সুন্দৰ |
| নিগাজি | স্থায়ী |
| প্ৰাচীন | পুৰণি |
| পূৰ্বতে | আগতে |
| পুথি | কিতাপ |
| সামৰণি | সমাপ্তি |
৯। তিনিটা প্ৰশ্নবোধক বাক্য ৰচনা কৰা।
উত্তৰঃ
- আমাৰ ৰাষ্ট্ৰীয় ভাষা কি?
- ভাৰতৰ প্ৰধানমন্ত্ৰী কোন হয়?
- তুমি কাইলৈ স্কুললৈ যাবানে?
১০। তলৰ শব্দবোৰৰ সহায়ত বাক্য ৰচনা কৰা —
উত্তৰঃ
| শব্দ | বাক্যত প্ৰয়োগ |
|---|---|
| মিচিকিয়াই | নয়নাই খুড়াকৰ কথা শুনি মিচিকিয়াই হাঁহিলে। |
| চেনেহী | মাতৃৰ চেনেহ পৃথিৱীৰ আটাইতকৈ পবিত্ৰ অনুভূতি। |
| পুৰণি | অসমীয়া ভাষাৰ পুৰণি ৰূপটো সংস্কৃতৰ পৰা আহিছে। |
| ধন্যবাদ | খুড়াক, ভাষাৰ বিষয়ে কোৱাৰ বাবে আপোনাক ধন্যবাদ। |
| সাহিত্য | অসমীয়া সাহিত্যৰ ভঁৰাল অতি চহকী। |
| যুগে যুগে | যুগে যুগে অসমীয়া ভাষাই বিকাশ লাভ কৰি আহিছে। |
১১। প্ৰাক-শংকৰী যুগ আৰু শংকৰী যুগৰ শ্ৰেষ্ঠ কবিজনৰ নাম লিখা।
উত্তৰঃ
- প্ৰাক-শংকৰী যুগৰ শ্ৰেষ্ঠ কবি: মাধৱ কন্দলি — তেওঁ অসমীয়া ভাষাত ৰামায়ণ ৰচনা কৰিছিল।
- শংকৰী যুগৰ শ্ৰেষ্ঠ কবি: মহাপুৰুষ শ্ৰীমন্ত শংকৰদেৱ — তেওঁ অসমীয়া সাহিত্য, সংস্কৃতি আৰু ধৰ্মৰ ক্ষেত্ৰত অপৰিসীম অৱদান আগবঢ়াইছিল।
১২। অসমীয়া মৌখিক সাহিত্যৰ কেইটামান উদাহৰণ লিখা।
উত্তৰঃ অসমীয়া মৌখিক সাহিত্যৰ কেইটামান উদাহৰণ হৈছে —
- সাধুকথা
- আইনাম
- ধাইনাম
- বিহুনাম
- বিয়ানাম
- ফকৰা-যোজনা, ডাকৰ বচন
অতিৰিক্ত প্ৰশ্নোত্তৰ
১। অসমীয়া ভাষা কোন ভাষা পৰিয়ালৰ অন্তৰ্গত?
উত্তৰঃ অসমীয়া ভাষা ভাৰতীয় আৰ্য ভাষা পৰিয়ালৰ অন্তৰ্গত। এই ভাষাটোৰ উৎপত্তি সংস্কৃতৰ পৰা প্ৰাকৃত আৰু অপভ্ৰংশৰ মাজেদি হৈছে।
২। সপ্তম শতিকামানলৈকে অসম, বংগ আৰু উড়িষ্যাত কেনে ভাষাৰ প্ৰচলন আছিল?
উত্তৰঃ সপ্তম শতিকামানলৈকে অসম, বংগ আৰু উড়িষ্যা — এই তিনিও অঞ্চলত একে ধৰণৰ ভাৰতীয় আৰ্য ভাষাৰ প্ৰচলন আছিল। দশম শতিকাৰ পিছতহে অসমীয়া ভাষাই স্বকীয় ৰূপ লাভ কৰে।
৩। প্ৰাক-শংকৰী যুগৰ পাঁচজন কবিৰ নাম লিখা।
উত্তৰঃ প্ৰাক-শংকৰী যুগৰ পাঁচজন কবি হ’ল —
- মাধৱ কন্দলি
- হেম সৰস্বতী
- কবিৰত্ন সৰস্বতী
- কাদৰি কন্দলি (হৰিহৰ বিপ্ৰৰ পুত্ৰ)
- হৰিবৰ বিপ্ৰ
৪। ভাষা মানে কি?
উত্তৰঃ মানুহে ভাব আদান-প্ৰদান কৰিবৰ বাবে ব্যৱহাৰ কৰা ধ্বনিৰে গঠিত শব্দ আৰু বাক্যৰ সমষ্টিকে ভাষা বোলে। ভাষাৰ দুটা মূল উপাদান হৈছে — ধ্বনি আৰু শব্দ।
৫। অসম কেনেধৰণৰ ভূমি — ব্যাখ্যা কৰা।
উত্তৰঃ অসম অতি প্ৰাচীন কালৰে পৰা বিভিন্ন জনগোষ্ঠীৰ আবাসভূমি। বড়ো, কাছাৰী, মিচিং, ৰাভা, কাৰ্বি, তিৱা, দিমাচা আদি বিভিন্ন জনগোষ্ঠীয়ে ইয়াত একেলগে বসবাস কৰি আহিছে। সেইবাবে অসমক বিভিন্ন জাতি-জনগোষ্ঠীৰ মিলনভূমি বুলিও কোৱা হয়।
৬। লিখিত আৰু মৌখিক সাহিত্যৰ মাজত পাৰ্থক্য কি?
উত্তৰঃ যিবোৰ সাহিত্য আখৰেৰে লিখি ৰখা হৈছে, সেইবোৰক লিখিত সাহিত্য বোলে। আনহাতে যিবোৰ সাহিত্য আখৰেৰে লিখি ৰখা নহয় — কেৱল মানুহৰ মুখে মুখেহে যুগ যুগ ধৰি প্ৰচলিত হৈ আহিছে — সেইবোৰক মৌখিক বা অলিখিত সাহিত্য বোলে। যেনে — সাধুকথা, আইনাম, বিহুনাম, ফকৰা-যোজনা আদি।
৭। ‘অসমীয়া’ শব্দটো কেতিয়াৰ পৰা ব্যাপকভাৱে প্ৰচলিত হ’ল?
উত্তৰঃ ‘অসমীয়া’ শব্দটোৰ ব্যাপক প্ৰচলন ইংৰাজৰ আমোলৰ পৰা আৰম্ভ হৈছিল। ইয়াৰ আগতে এই ভাষাটোক বিভিন্ন নামেৰে চিনাকি দিয়া হৈছিল।
৮। মাধৱ কন্দলিৰ চমু পৰিচয় দিয়া।
উত্তৰঃ মাধৱ কন্দলি প্ৰাক-শংকৰী যুগৰ শ্ৰেষ্ঠ অসমীয়া কবি। তেওঁ চতুৰ্দশ শতিকাত বাল্মীকিৰ সংস্কৃত ৰামায়ণৰ অসমীয়া অনুবাদ ৰচনা কৰিছিল। এইখনেই ভাৰতবৰ্ষৰ প্ৰথম আঞ্চলিক ভাষাৰ ৰামায়ণ বুলি স্বীকৃত। তেওঁক ‘অসমীয়া কবিতাৰ আদিম পুৰুষ’ বুলিও কোৱা হয়।
৯। অসমীয়া ভাষা শিকা কিয় প্ৰয়োজনীয়?
উত্তৰঃ অসমীয়া আমাৰ মাতৃভাষা। মাতৃভাষাৰ মাজেদিহে আমি আমাৰ ভাব-চিন্তা স্পষ্টভাৱে প্ৰকাশ কৰিব পাৰোঁ। অসমীয়া ভাষাৰ সাহিত্যিক ঐতিহ্য বহু চহকী — শংকৰদেৱ, মাধৱদেৱ, মাধৱ কন্দলি আদি মহান কবিসকলৰ ৰচনাৰাজি এই ভাষাত আছে। আমাৰ সংস্কৃতি, ইতিহাস আৰু পৰম্পৰাৰ সৈতে পৰিচিত হ’বলৈ আৰু নিজৰ পৰিচয় ৰক্ষা কৰিবলৈ অসমীয়া ভাষা শিকাটো প্ৰয়োজনীয়।
১০। ‘প্ৰহ্লাদ চৰিত্ৰ’ কোনে ৰচনা কৰিছিল আৰু ই কি ধৰণৰ পুথি?
উত্তৰঃ ‘প্ৰহ্লাদ চৰিত্ৰ’ প্ৰাক-শংকৰী যুগৰ কবি হেম সৰস্বতীয়ে ৰচনা কৰিছিল। ই বিষ্ণুপুৰাণৰ আধাৰত ৰচিত এখন কাব্যগ্ৰন্থ। ইয়াত ভক্ত প্ৰহ্লাদৰ কাহিনী বৰ্ণনা কৰা হৈছে।