সাপ আৰু ভেকুলী-ৰজা — প্ৰশ্ন উত্তৰ
HSLC Guru-ত আপোনাক স্বাগতম। এই লেখাত ASSEB Class 6 Assamese (অসমীয়া) পাঠ্যপুথি উন্মেষ প্ৰথম ভাগৰ ত্ৰয়োদশ পাঠ “সাপ আৰু ভেকুলী-ৰজা” সাধুটোৰ সাৰাংশ, পাঠ্যপুথিৰ অনুশীলনীৰ প্ৰশ্ন-উত্তৰ, অতিৰিক্ত প্ৰশ্ন-উত্তৰ, শব্দাৰ্থ আৰু পাঠৰ উৎস সহজ অসমীয়াত দিয়া হৈছে। এইটো অসম আৰু অৰুণাচল প্ৰদেশত বাস কৰা টাঙছা জনগোষ্ঠীৰ মাজত প্ৰচলিত এটি জনজাতীয় সাধু।
সাৰাংশ
সাৰাংশ: পুৰণি কালত এটা পুখুৰীত হেজাৰ-বিজাৰ ভেকুলীয়ে বাস কৰিছিল আৰু সেই পুখুৰীটোৱেই আছিল সিহঁতৰ ৰাজ্য। ভেকুলীবোৰৰ এজন ৰজা আছিল আৰু সকলোৱে ভেকুলী-ৰজাৰ কথা মানি মিলা-প্ৰীতিৰে বাস কৰিছিল। ৰজাই ৰাজ্যখন চলাবলৈ কেতবোৰ নীতি-নিয়ম বান্ধি দিছিল আৰু গাৱবুৰা, টেকেলা আদি পদ দি ভেকুলীবোৰক দায়িত্ব পালনৰ বাবে আগ্ৰহী কৰি তুলিছিল। এদিন ৰজাই ভাবিলে যে তেওঁৰ মৃত্যুৰ পাছত সন্তানে ৰজা হৈ দেশ শাসন কৰিব, সেয়ে আগতীয়াকৈ কিছু নিয়ম বান্ধি থৈ যোৱা উচিত। সভা পাতি তেওঁ নিয়ম কৰিলে যে বিহু আহিলে প্ৰথমে ৰজাইহে গীত গাব আৰু নাচিব, তাৰ পাছতহে বাকীসকলে নাচিব।
বসন্ত ঋতু অহাত ভেকুলীবোৰে আনন্দত সেই নিয়ম পাহৰি নিজে গীত গাই নাচিবলৈ ধৰিলে। ৰজা খঙত জ্বলি উঠিল, কিন্তু ডাঙৰীয়াসকলে বুজালে যে এয়া উৎসৱৰহে গীত। ৰজাই সেই কথা নামানিলে আৰু ৰজা-প্ৰজাৰ মাজত মতানৈক্য হ’ল। এদিন ৰজাই মিতিৰৰ ঘৰলৈ যাওঁতে বাটত এখন শিলৰ পাহাৰত এটা শিলৰপৰা আন এটা শিললৈ জঁপিয়াই যাওঁতে শিলৰ খোৰোঙত শুই থকা এডাল ফেটীসাপৰ শান্তি ভংগ হ’ল। খঙত সাপে ভেকুলীটোক খাবলৈ ওলাল; কিন্তু ভেকুলী-ৰজাই নিজৰ সমস্যাৰ কথা কোৱাত সাপে নিজকে শক্তিশালী মিতিৰ বুলি ক’লে আৰু সমস্যা সমাধান কৰি দিয়াৰ প্ৰতিশ্ৰুতি দিলে।
ভেকুলী-ৰজাই আগ-পাছ নাভাবি সাপক লগত লৈ পুখুৰীলৈ আহিল আৰু থাকিবলৈ ঠাই দিলে। সাপে সমস্যা সমাধানৰ চৰ্তত নিতৌ এটাকৈ ভেকুলী খাবলৈ ল’লে। এনেদৰে খাই খাই পুখুৰীৰ সকলো ভেকুলী শেষ হ’ল আৰু কেৱল ভেকুলী-ৰজাহে বাকী থাকিল। শেষত ভোক লগাত সাপে ৰজাকে খাম বুলি ক’লে। বিপদত পৰি ৰজাই উপলব্ধি কৰিলে যে আগ-পাছ নুগুণি কাম কৰিলে নিজৰে বিপদ হয়। এই সাধুটোৱে বন্ধু বাছি লোৱাত সাৱধানতা আৰু যিকোনো কাম কৰাৰ আগতে ভাল-বেয়া বিচাৰ কৰাৰ শিক্ষা দিয়ে।
Summary: “Sap Aru Bhekuli-Raja” (The Snake and the Frog-King) is a Tangsa tribal folktale in ASSEB Class 6 Assamese (Unmekh Bhag-I). Angered when his subjects ignore his rule during a festival, the frog-king thoughtlessly befriends a snake to take revenge and brings it into the frogs’ pond. In return for solving his problem the snake eats one frog every day, until only the king is left — and finally threatens to eat him too. The tale teaches that acting without weighing the consequences brings danger upon oneself.
পাঠ্যপুথিৰ প্ৰশ্ন আৰু উত্তৰ
পাঠভিত্তিক
১। তলত দিয়া প্ৰশ্নসমূহৰ শুদ্ধ উত্তৰটো বাছি উলিয়াই সঠিক বৃত্তটো পূৰ কৰা—
(ক) ফেটীসাপডাল কত থুই আছিল? (পুখুৰীত / পাহাৰৰ সিপাৰত / গছত / শিলৰ খোৰোঙত)
উত্তৰঃ শিলৰ খোৰোঙত।
(খ) ভেকুলী-ৰজাই ফেটীসাপক পুখুৰীলৈ কিয় লৈ গৈছিল? (পুখুৰীৰ ভেকুলী খাবলৈ / নীতি-নিয়ম বান্ধি দিবলৈ / সমস্যা সমাধান কৰিবলৈ / মিলা-প্ৰীতিৰে বাস কৰিবলৈ)
উত্তৰঃ সমস্যা সমাধান কৰিবলৈ।
২। তুমি ওপৰৰ দ্বিতীয় প্ৰশ্নৰ উত্তৰটো কিয় শুদ্ধ বুলি বাছি ল’লা? তোমাৰ সহপাঠীৰ লগত আলোচনা কৰি কোৱা।
উত্তৰঃ ৰজা-প্ৰজাৰ মাজত মতানৈক্য হোৱাৰ পাছত ভেকুলী-ৰজাই প্ৰজাসকলৰ ওপৰত প্ৰতিশোধ ল’ব বিচাৰিছিল আৰু সেই সমস্যাৰপৰা ৰক্ষা পাবলৈ শক্তিশালী মিতিৰ বিচাৰি ফুৰিছিল। বাটত লগ পোৱা সাপে “মই তোমাৰ সমস্যা সমাধান কৰি দিম” বুলি কোৱাত ৰজাই তাক লগত লৈ পুখুৰীলৈ আহিছিল। গতিকে ভেকুলী-ৰজাই সাপক “সমস্যা সমাধান কৰিবলৈ”হে পুখুৰীলৈ লৈ গৈছিল— এই কাৰণতে এই উত্তৰটোৱেই শুদ্ধ।
৩। তলত দিয়া শব্দবোৰৰ অৰ্থৰ সৈতে মিলোৱা। (শুদ্ধ মিল তলত দিয়া হ’ল—)
| শব্দ | অৰ্থ |
|---|---|
| উল্লাস | আনন্দ, উলাহ |
| মতানৈক্য | মতৰ পাৰ্থক্য |
| গোমা | গোমোঠা, বিবৰ্ণ |
| যুঁজাৰু | যি যুঁজ কৰে |
| ভংগ | ভগা |
৪। তলত দিয়া প্ৰশ্নসমূহৰ উত্তৰ কোৱা আৰু লিখা।
(ক) ভেকুলী-ৰজা কত বাস কৰিছিল?
উত্তৰঃ ভেকুলী-ৰজা এটা পুখুৰীত বাস কৰিছিল; সেই পুখুৰীটোৱেই আছিল ভেকুলীবোৰৰ ৰাজ্য।
(খ) ভেকুলী-ৰজাই কেনেকৈ ৰাজ্যৰ ভেকুলীবোৰক দায়িত্ব পালনৰ বাবে আগ্ৰহী কৰি তুলিছিল?
উত্তৰঃ ভেকুলী-ৰজাই ভেকুলীবোৰক গাৱবুৰা, টেকেলা আদি পদ (দায়িত্ব) দি ৰাজ্যৰ কাম-কাজত দায়িত্ব পালনৰ বাবে আগ্ৰহী কৰি তুলিছিল।
(গ) ফেটীসাপডাল কিয় খং উঠিছিল?
উত্তৰঃ ভেকুলী-ৰজাই শিলৰ পাহাৰত এটা শিলৰপৰা আন এটা শিললৈ জঁপিয়াই যাওঁতে শিলৰ খোৰোঙত শুই থকা ফেটীসাপৰ শান্তি ভংগ হোৱাত সাপডাল খং উঠিছিল।
(ঘ) ভেকুলী-ৰজাৰ মিতিৰৰ ঘৰ কত আছিল?
উত্তৰঃ শিলৰ পাহাৰখন পাৰ হ’লেই ভেকুলী-ৰজাৰ মিতিৰৰ ঘৰ আছিল।
(ঙ) ফেটীসাপডালক ভেকুলী-ৰজাই ক’লৈ লৈ গৈছিল?
উত্তৰঃ ফেটীসাপডালক ভেকুলী-ৰজাই নিজৰ পুখুৰীলৈ লৈ গৈছিল।
(চ) সাপে ভেকুলী-ৰজাক কি চৰ্ত বান্ধি দিছিল?
উত্তৰঃ সমস্যা সমাধান কৰি দিয়াৰ বিনিময়ত সাপে ভেকুলী-ৰজাক নিতৌ (প্ৰতিদিনে) এটাকৈ ভেকুলী খাবলৈ দিব লাগিব বুলি চৰ্ত বান্ধি দিছিল।
৫। তলত দিয়া প্ৰশ্নকেইটাৰ উত্তৰ আলোচনা কৰি কোৱা আৰু লিখা।
(ক) ভেকুলী-ৰজা আৰু প্ৰজাৰ মাজত কিয় মতানৈক্য হৈছিল?
উত্তৰঃ ৰজাই নিয়ম কৰিছিল যে বিহু বা উৎসৱত প্ৰথমে ৰজাইহে গীত গাব আৰু নাচিব, তাৰ পাছতহে বাকীসকলে নাচিব। কিন্তু বসন্ত ঋতু অহাত ভেকুলীবোৰে আনন্দত সেই নিয়ম পাহৰি নিজে গীত গাই নাচিবলৈ ধৰিলে। ৰজা খঙত জ্বলি উঠিল; ডাঙৰীয়াসকলে এয়া উৎসৱৰহে গীত বুলি বুজালেও ৰজাই কথা নামানিলে। এই কাৰণতে ৰজা আৰু প্ৰজাৰ মাজত মতানৈক্য হৈছিল।
(খ) ভেকুলী-ৰজাই কিছু নীতি-নিয়ম বান্ধি থৈ যোৱাৰ কথা কিয় চিন্তা কৰিছিল?
উত্তৰঃ ভেকুলী-ৰজাই ভাবিছিল যে তেওঁৰ মৃত্যুৰ পাছত তেওঁৰ সন্তানে ৰজা হৈ দেশ শাসন কৰিব। সেয়ে ৰাজ্যখন সুন্দৰকৈ, শৃঙ্খলাৰে চলাই নিবলৈ আগতীয়াকৈ কিছু নীতি-নিয়ম বান্ধি থৈ যোৱাটো প্ৰয়োজন বুলি তেওঁ চিন্তা কৰিছিল।
(গ) ভেকুলী-ৰজা কিয় বিপাঙত পৰিছিল?
উত্তৰঃ সাপে নিতৌ এটাকৈ ভেকুলী খাই পুখুৰীৰ আটাইবোৰ ভেকুলী শেষ কৰিলে আৰু কেৱল ভেকুলী-ৰজাহে বাকী থাকিল। শেষত ভোক লগাত সাপে খাবলৈ ভেকুলী নথকাৰ দায় ৰজাৰ ওপৰত জাপি দি ৰজাকে খাম বুলি ক’লে। সেয়েহে ভেকুলী-ৰজা বিপাঙত পৰিছিল।
৬। কোনে, কাক আৰু কিয় কৈছিল লিখা।
(ক) “বিহু আহিলে প্ৰথমে ময়েই গীত গাম আৰু নাচিম।”
উত্তৰঃ এই কথা ভেকুলী-ৰজাই সভাত উপস্থিত প্ৰজাসকলক কৈছিল। তেওঁৰ মৃত্যুৰ পাছতো ৰাজ্যত শৃঙ্খলা থাকিবৰ বাবে বিহু বা উৎসৱত প্ৰথমে ৰজাইহে গীত-নৃত্য কৰাৰ নিয়ম প্ৰতিষ্ঠা কৰিবলৈ তেওঁ এই কথা কৈছিল।
(খ) “এয়া ঋতু বা উৎসৱৰহে গীত। তেওঁলোকে গাইছে গাণক। আমিও জানো উৎসৱৰ আনন্দ অনুভৱ কৰা নাই?”
উত্তৰঃ এই কথা ৰাজ্যৰ ডাঙৰীয়াসকলে ভেকুলী-ৰজাক কৈছিল। উৎসৱৰ আনন্দত গীত গোৱাটো স্বাভাৱিক, ইয়াত ৰজাই খং কৰাটো উচিত নহয় বুলি ৰজাক বুজাবলৈ তেওঁলোকে এই কথা কৈছিল।
(গ) “মোৰ সমান শক্তিশালী কাকো তুমি বিচাৰি নোপোৱা।”
উত্তৰঃ এই কথা ফেটীসাপে ভেকুলী-ৰজাক কৈছিল। নিজকে আটাইতকৈ শক্তিশালী মিতিৰ বুলি প্ৰতিপন্ন কৰি ৰজাৰ সমস্যা সমাধান কৰি দিয়াৰ প্ৰস্তাৱ দিবলৈ সাপে এই কথা কৈছিল।
(ঘ) “মই নাজানো, তুমিহে মোক মাতি আনিছিলা।”
উত্তৰঃ এই কথা ফেটীসাপে ভেকুলী-ৰজাক কৈছিল। পুখুৰীৰ সকলো ভেকুলী শেষ হোৱাৰ পাছত খাবলৈ একো নথকাৰ দায় ৰজাৰ ওপৰত জাপি দি ৰজাকে খোৱাৰ ভাবুকি দিবলৈ সাপে এই কথা কৈছিল।
৭। “আগ-পাছ নুগুণি কাম কৰিলে নিজৰে বিপদ হয়।” —শিক্ষকৰ সহায় লৈ সাধুটোৰ আধাৰত কথাষাৰৰ তাৎপৰ্য ব্যাখ্যা কৰা।
উত্তৰঃ ভেকুলী-ৰজাই প্ৰজাৰ ওপৰত প্ৰতিশোধ ল’ব বিচাৰি আগ-পাছ নাভাবি নিজৰ চিৰশত্ৰু সাপক মিতিৰ পাতি পুখুৰীলৈ আনিলে। ফলত সাপে সকলো ভেকুলী খাই শেষ কৰিলে আৰু শেষত ৰজাকে খাবলৈ ওলাল। ইয়াৰপৰা জানিব পাৰি যে যিকোনো কাম কৰাৰ আগতে তাৰ ভাল-বেয়া ফলাফল ভালকৈ চিন্তা কৰা উচিত; আগ-পাছ নাভাবি খং বা হেঁপাহতে কাম কৰিলে মানুহ নিজেই বিপদত পৰে। এইটোৱেই এই কথাষাৰৰ তাৎপৰ্য।
ভাষা-অধ্যয়ন
জানো আহা: কোনো এটা ক্ৰিয়া চলি থকাৰ সময়ত আন এটা ক্ৰিয়া সংঘটিত হ’লে, চলি থকা ক্ৰিয়াৰ মূলৰ লগত ‘ওঁতে’ কৃদন্ত প্ৰত্যয় যোগ কৰা হয়। যেনে— থাক্ + ওঁতে = থাকোঁতে; যা + ওঁতে = যাওঁতে।
৮। ‘ওঁতে’ প্ৰত্যয়যুক্ত পদ ব্যৱহাৰ কৰি তলত দিয়া বাক্যবোৰ পূৰ কৰা—
- (ক) তলাটো খুলিবলৈ লওঁতে (ল + ওঁতে) চাবিপাট পৰি গ’ল।
- (খ) কিতাপখন দিওঁতে (দি + ওঁতে) চাই ল’বা।
- (গ) কামটো কৰোঁতে (কৰ + ওঁতে) কিছু সময় লাগিব।
- (ঘ) ভাত খাওঁতে (খা + ওঁতে) কথা নাপাতিবা।
৯। তলত দিয়া শব্দবোৰ ভাঙি লিখা আৰু সেই শব্দবোৰ প্ৰয়োগ কৰি একোটাকৈ বাক্য লিখা।
| শব্দ | ভাঙনি | বাক্য |
|---|---|---|
| পঢ়োঁতে | পঢ় + ওঁতে | কিতাপ পঢ়োঁতে মোৰ টোপনি আহিল। |
| বহোঁতে | বহ + ওঁতে | চকীখনত বহোঁতে অলপ সাৱধান হ’বা। |
| শোৱোঁতে | শো + ওঁতে | শোৱোঁতে বাতিটো নুমুৱাই থ’বা। |
| গাওঁতে | গা + ওঁতে | গীত গাওঁতে তাই আৱেগত ভাঙি পৰিল। |
| হাঁহোঁতে | হাঁহ + ওঁতে | হাঁহোঁতে হাঁহোঁতে তেওঁৰ চকুলো ওলাল। |
১০। পাঠটোত থকা সৰ্বনাম পদবোৰ বিচাৰি উলিয়াই লিখা।
উত্তৰঃ মই, মোৰ, তই, তোক, তুমি, তোমাক, তোমাৰ, সি, তেওঁ, সকলো, কোনেও, একো, যি আদি।
১১। উপযুক্ত যোজক অব্যয়েৰে খালী ঠাই পূৰ কৰা—
- (ক) মই গ্ৰন্থমেলালৈ যাম আৰু সাধুকথাৰ কিতাপ কিনিম।
- (খ) যদি বৰষুণ দিয়ে, এইবাৰ খেতি ভাল হ’ব।
- (গ) পাহি পুথিভঁৰাললৈ গ’ল কিন্তু অৰ্ণৱ নগ’ল।
- (ঘ) মই খেলিবলৈ যাম নাইবা ঘৰতে বহি কিতাপ পঢ়িম।
১২। সাঁথৰ ভাঙা আহা—
(ক) “ভেকুলীয়ে কৰে কাঁলে ভয়, চোবাই নাখায় গিলি থয়।”
উত্তৰঃ সাপ। (সাপে চোবাই নাখায়, চিকাৰ গোটেই গিলি খায় আৰু ভেকুলীয়ে সাপকহে ভয় কৰে।)
(খ) “বাঘৰ দৰে জঁপিয়ায়, কুকুৰৰ দৰে বহে, শিলৰ দৰে তল যায়, তুলাৰ দৰে ভাহে।”
উত্তৰঃ ভেকুলী। (ভেকুলীয়ে বাঘৰ দৰে জঁপিয়ায়, কুকুৰৰ দৰে বহে, শিলৰ দৰে পানীৰ তললৈ যায় আৰু তুলাৰ দৰে পানীত ভাহি থাকে।)
(গ) পাঠটোত এটা তিনি আখৰীয়া শব্দ আছে, যাৰ ১ম আৰু ৩য় আখৰ মিলি এবিধ পোহনীয়া চ’ৱাই, ২য় আৰু ৩য় আখৰ মিলি এবিধ ডিঙিত পিন্ধা গহনা, ৩য় আৰু ২য় আখৰ মিলি এখন ঠাইৰ নাম আৰু ২য় আৰু ১ম আখৰ মিলি এবিধ মেকুৰীৰ নিচিনা বনৰীয়া জন্তু হয়। সেই শব্দটো বিচাৰি উলিয়াই লিখা।
উত্তৰঃ শব্দটো হ’ল পাহাৰ (পা + হা + ৰ)। ১ম আৰু ৩য় আখৰ মিলি পাৰ (এবিধ পোহনীয়া চ’ৱাই/পাৰচৰাই); ২য় আৰু ৩য় আখৰ মিলি হাৰ (ডিঙিত পিন্ধা গহনা); ৩য় আৰু ২য় আখৰ মিলি ৰহা (এখন ঠাইৰ নাম) হয়। পাঠটোত “শিলৰ পাহাৰ” বুলি এই শব্দটো পোৱা যায়।
জ্ঞান-সম্প্ৰসাৰণ আৰু প্ৰকল্প
১৩। “সাপে নিতৌ এটাকৈ ভেকুলী খোৱাৰ ফলত পৃথিৱীত এটাও ভেকুলী নাইকিয়া হ’ল আৰু অৱশেষত ভেকুলী-ৰজাকো খাবলৈ ভাবিলে।” —তোমালোকৰ মতে ভেকুলী-ৰজাই সাপৰপৰা পৰিত্ৰাণ পাব পাৰিলেনে? যদি পাৰিলে, ভেকুলী-ৰজাই কি বুদ্ধি কৰিব পাৰিলেহেঁতেন ভাবি কোৱা আৰু লিখা।
উত্তৰঃ (কল্পনাশীল উত্তৰ— নিজে ভাবি লিখিবলগীয়া।) হয়, বুদ্ধি খটুৱালে ভেকুলী-ৰজাই সাপৰপৰা পৰিত্ৰাণ পাব পাৰিলেহেঁতেন। যেনে— ৰজাই সাপক ক’ব পাৰিলেহেঁতেন যে ওচৰৰ আন এখন ডাঙৰ পুখুৰীত বহুত ভেকুলী আছে, তালৈ লৈ যাওঁ; বাটত সুবিধা বুজি ৰজাই ঘাঁহনি বা কাদোঁৰ মাজত সোমাই লুকাব পাৰিলেহেঁতেন। নাইবা সাপৰ চিৰশত্ৰু বগলী বা নেউলৰ ওচৰলৈ সাপক লৈ গৈ নিজে ৰক্ষা পাব পাৰিলেহেঁতেন। (তোমাৰ নিজৰ কল্পনাৰে বুদ্ধিটো লিখা।)
জানো আহা (টাঙছা জনজাতি): টাঙছাসকল অসম আৰু অৰুণাচল প্ৰদেশত বাস কৰা এক বৃহৎ জনজাতি। তেওঁলোকে কাঠ, বাঁহ আৰু বেতেৰে সজা চাংঘৰত বসবাস কৰে আৰু নিজৰ সাজ-পোছাক ঘৰতে তৈয়াৰ কৰি লয়। মহিলাসকলে ডাঠ ৰঙৰ সুতাৰে দীঘে দীঘে আঁক-বাঁক থকা মেখেলা (খোছা) পিন্ধে আৰু পুৰুষসকলে গামোচাৰ নিচিনা বহল বস্ত্ৰ, চোলা আৰু মুৰত পাগুৰি মাৰে। টাঙছাসকলৰ প্ৰধান জীৱিকা কৃষি; তেওঁলোকে ঝুমখেতিৰ জৰিয়তে শালিধান, কণিধান, গোমধান, কচু আদিৰ খেতি কৰে আৰু কৃষিভিত্তিক উৎসৱসমূহক কেন্দ্ৰ কৰি বিভিন্ন লোকগীত আৰু লোকনৃত্যৰ প্ৰচলন আছে।
জানো আহা (ভেকুলী বিয়া): লোক-সাহিত্য হৈছে লোক-বিশ্বাসৰ প্ৰতিচ্ছবি। বাস্তৱত ভেকুলী আৰু বৰষুণৰ কোনো প্ৰত্যক্ষ সম্পৰ্ক নাই, কিন্তু ভেকুলী বিয়া পাতিলে বৰষুণ দিয়ে বুলি লোকসমাজে বিশ্বাস কৰে। সেয়ে খেতিৰ বতৰত বৰকৈ খৰাং হ’লে মানুহে ভেকুলীৰ বিয়া পাতে। তলত এফাকি বিয়ানাম দিয়া হ’ল—
“ভেকুলীৰ বিয়ালৈ
আহে ইন্দ্ৰদেৱে
বতাহ বৰষুণত তিতি;
স্বৰ্গৰ অপচৰী
নামি আহিছে
ভেকুলীৰ বিয়া শুনি।”
১৪। তোমাৰ পৰিয়াল তথা সমাজৰ লোকসকলে পৰিধান কৰা সাজ-পোছাকৰ নাম তলত দিয়া তালিকাখনত লিখা।
উত্তৰঃ (নিজৰ অঞ্চলৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি লিখিবলগীয়া। এখন নমুনা তালিকা তলত দিয়া হ’ল—)
| পুৰুষৰ সাজ-পাৰ | মহিলাৰ সাজ-পাৰ |
|---|---|
| ধুতি, চোলা, গামোচা, পাঞ্জাবী, চোলা-পেণ্ট, মূৰৰ পাগুৰি/টুপী | মেখেলা-চাদৰ, ৰিহা, শাৰী, ব্লাউজ, ছুৰিডাৰ, ওৰণি |
১৫। ভেকুলীৰ বিয়া পাতিলে যিদৰে বৰষুণ দিয়ে বুলি লোক-বিশ্বাস আছে; ঠিক তেনে ধৰণৰ কি কি লোক-বিশ্বাস তোমাৰ অঞ্চলত প্ৰচলিত হৈ আছে অভিভাৱক আৰু শিক্ষকৰ লগত আলোচনা কৰি লিখা।
উত্তৰঃ (অভিভাৱক আৰু শিক্ষকৰ সহায়ত নিজে আলোচনা কৰি লিখিবলগীয়া।) যেনে— খৰাংৰ সময়ত বৰষুণৰ বাবে ভেকুলী বিয়া দিয়া, কাউৰীয়ে মাতিলে অতিথি আহে বুলি ভবা, সন্ধিয়া ঘৰৰপৰা লোণ-জুই উলিয়াই নিদিয়া আদি বিভিন্ন লোক-বিশ্বাস অসমীয়া সমাজত প্ৰচলিত হৈ আছে।
১৬। (প্ৰকল্প) অভিজ্ঞজনৰ লগত কথা পাতি যিকোনো এবিধ লোকগীত (যেনে— বিয়ানাম, আইনাম, টোকাৰী গীত, দেহ-বিচাৰৰ গীত, মহখেদা গীত, বিছানাম আদি) সংগ্ৰহ কৰা।
উত্তৰঃ (প্ৰকল্প।) গাঁৱৰ বয়সীয়া লোক বা অভিজ্ঞজনৰ লগত কথা পাতি এবিধ লোকগীত মন দি শুনা, শব্দবোৰ লিখি লোৱা আৰু শ্ৰেণীত পঢ়ি শুনোৱা।
১৭। (প্ৰকল্প) চাৰি-পাঁচজনকৈ সৰু-সৰু গোটত ভাগ হোৱা আৰু সাঁথৰ সংগ্ৰহ কৰা। সেই সাঁথৰসমূহ লিপিবদ্ধ কৰি বিদ্যালয়ত আজৰি পৰত এটা গোটে আন এটা গোটক সোধা।
উত্তৰঃ (প্ৰকল্প।) গোটে গোটে ভাগ হৈ ঘৰ, চুবুৰি আৰু কিতাপৰপৰা কেইটামান সাঁথৰ সংগ্ৰহ কৰি লিখি লোৱা আৰু শ্ৰেণীত এটা গোটে আন এটা গোটক সোধা-সোধিৰে খেলটো খেলা।
অতিৰিক্ত প্ৰশ্ন আৰু উত্তৰ
বিকল্প বাছনি প্ৰশ্ন (MCQ)
১। “সাপ আৰু ভেকুলী-ৰজা” সাধুটো কোন জনগোষ্ঠীৰ মাজত প্ৰচলিত? (ক) মিচিং (খ) টাঙছা (গ) বড়ো (ঘ) ৰাভা
উত্তৰঃ (খ) টাঙছা।
২। ভেকুলী-ৰজাই ভেকুলীবোৰক কি কি পদ দি দায়িত্ব পালনৰ বাবে আগ্ৰহী কৰিছিল? (ক) মন্ত্ৰী, সেনাপতি (খ) গাৱবুৰা, টেকেলা (গ) ডাক্তৰ, শিক্ষক (ঘ) কোনো নহয়
উত্তৰঃ (খ) গাৱবুৰা, টেকেলা।
৩। সাপে নিতৌ কিমানকৈ ভেকুলী খাবলৈ চৰ্ত দিছিল? (ক) এটা (খ) দুটা (গ) তিনিটা (ঘ) পাঁচটা
উত্তৰঃ (ক) এটা।
৪। কোন ঋতু অহাত ভেকুলীবোৰে নিয়ম পাহৰি গীত গাই নাচিবলৈ ধৰিছিল? (ক) বৰষা (খ) শৰৎ (গ) বসন্ত (ঘ) হেমন্ত
উত্তৰঃ (গ) বসন্ত।
৫। ফেটীসাপৰ শান্তি ভংগ কিয় হৈছিল? (ক) মানুহে খেদাত (খ) ভেকুলীয়ে শিলত জঁপিয়াই যোৱাত (গ) বৰষুণ দিয়াত (ঘ) খাদ্য নথকাত
উত্তৰঃ (খ) ভেকুলীয়ে শিলত জঁপিয়াই যোৱাত।
খালী ঠাই পূৰ কৰা
১। পুৰণি কালত এটা __________ত হেজাৰ-বিজাৰ ভেকুলীয়ে বাস কৰিছিল।
উত্তৰঃ পুখুৰী।
২। ফেটীসাপডাল শিলৰ __________ত শুই আছিল।
উত্তৰঃ খোৰোং।
৩। ভেকুলী-ৰজাই সাপক __________ কৰিবলৈ পুখুৰীলৈ লৈ আহিছিল।
উত্তৰঃ সমস্যা সমাধান।
৪। সাধুটোৰ মূল শিক্ষা হ’ল— আগ-পাছ নুগুণি কাম কৰিলে __________ বিপদ হয়।
উত্তৰঃ নিজৰে।
শুদ্ধ নে অশুদ্ধ লিখা
১। ভেকুলী-ৰজাই সাপক নিজৰ চিৰশত্ৰু বুলি জানিও মিতিৰ পাতিছিল।
উত্তৰঃ শুদ্ধ।
২। সাপে পুখুৰীৰ ভেকুলীবোৰ এটাও নাখালে।
উত্তৰঃ অশুদ্ধ। সাপে নিতৌ এটাকৈ ভেকুলী খাই পুখুৰীৰ প্ৰায় সকলো ভেকুলী শেষ কৰিছিল।
৩। বসন্ত ঋতুত ভেকুলীবোৰে ৰজাৰ নিয়ম মানি গীত গোৱা নাছিল।
উত্তৰঃ শুদ্ধ। বসন্তৰ আনন্দত ভেকুলীবোৰে নিয়ম পাহৰি নিজে গীত গাই নাচিছিল।
৪। শেষত সাপে ভেকুলী-ৰজাকো খাম বুলি ভাবুকি দিছিল।
উত্তৰঃ শুদ্ধ।
চমু প্ৰশ্ন
১। “সাপ আৰু ভেকুলী-ৰজা” সাধুটোৱে আমাক কি শিক্ষা দিয়ে?
উত্তৰঃ যিকোনো কাম কৰাৰ আগতে তাৰ ভাল-বেয়া ফলাফল ভালকৈ চিন্তা কৰা উচিত; আগ-পাছ নাভাবি খং বা হেঁপাহতে কাম কৰিলে মানুহ নিজেই বিপদত পৰে— এইটোৱেই সাধুটোৰ মূল শিক্ষা। লগতে বন্ধু বা সহায়ক বাছি লওঁতে সাৱধান হ’ব লাগে।
২। ভেকুলী-ৰজাই কিয় শক্তিশালী মিতিৰ বিচাৰিছিল?
উত্তৰঃ প্ৰজাৰ লগত মতানৈক্য হোৱাত ৰজাই প্ৰজাৰ ওপৰত প্ৰতিশোধ ল’ব বিচাৰিছিল আৰু তেওঁক সমৰ্থন দিব পৰা এজন শক্তিশালী মিতিৰৰ প্ৰয়োজন অনুভৱ কৰিছিল; সেয়ে তেওঁ শক্তিশালী মিতিৰ বিচাৰিছিল।
৩। ভেকুলী বিয়া বুলিলে কি বুজা?
উত্তৰঃ খেতিৰ বতৰত বৰকৈ খৰাং হ’লে বৰষুণৰ বাবে মানুহে দুটা ভেকুলীক দৰা-কইনা সজাই লোক-বিশ্বাস অনুসৰি বিয়া পতা লোকাচাৰকে ভেকুলী বিয়া বোলে। লোক-বিশ্বাস মতে ভেকুলী বিয়া পাতিলে বৰষুণ দিয়ে।
শব্দাৰ্থ
| শব্দ | অৰ্থ |
|---|---|
| উল্লাস | আনন্দ, উলাহ |
| মতানৈক্য | মতৰ পাৰ্থক্য |
| গোমা | গোমোঠা, বিবৰ্ণ (মন বেয়া হৈ থকা) |
| যুঁজাৰু | যি যুঁজ কৰে; যুদ্ধ কৰা জন |
| ভংগ | ভগা; নষ্ট হোৱা |
| মিতিৰ | বন্ধু |
| মিলা-প্ৰীতি | মিল-ভালপোৱা, একতা |
| গাৱবুৰা | গাঁৱৰ মুৰব্বী; গাঁৱৰ মূল ব্যক্তি |
| খোৰোং | ফাট, গাঁত (শিলৰ ফুট) |
| ফেটীসাপ | এবিধ ডাঙৰ সাপ |
| নিতৌ | প্ৰতিদিনে, সদায় |
| চৰ্ত | শৰ্ত, নিয়ম |
| প্ৰতিশোধ | প্ৰতিহিংসা; বেজাৰ শুজোৱা |
| পৰিত্ৰাণ | মুক্তি, ৰক্ষা |
| বিপাঙ | বিপদ, সংকট |
| চ’ৱাই | চৰাই |
| চাংঘৰ | খুটাৰ ওপৰত সজা ঘৰ |
| ঝুমখেতি | পাহাৰত জংঘল কাটি-পুৰি কৰা খেতি |
পাঠৰ উৎস
“সাপ আৰু ভেকুলী-ৰজা” এটা জনজাতীয় সাধু (folktale)। এইটো কোনো এজন ব্যক্তিগত লেখকৰ ৰচনা নহয়; ই অসম আৰু অৰুণাচল প্ৰদেশত বাস কৰা টাঙছা জনগোষ্ঠীৰ মাজত মৌখিকভাৱে প্ৰচলিত, লোক-পৰম্পৰাৰে অহা এক সমষ্টিগত সৃষ্টি।
পাঠ্যপুথিত দিয়া উৎস— দিব্যলতা দত্ত সংগৃহীত ‘জনগোষ্ঠীয় সাধু সমগ্ৰ’ (প্ৰথম প্ৰকাশ— জুন, ২০২৩; প্ৰকাশক— পূৰ্বায়ণ প্ৰকাশন, গুৱাহাটী-১; পৃষ্ঠা ১৬৩–১৭৫)।
টোকা: মূল গ্ৰন্থখনত এই সাধুটোৰ নাম আছিল ‘সাপ, ভেকুলী আৰু এজন ৰজা’; পাঠ্যপুথিত শিৰোনাম আৰু সামৰণিত সামান্য সালসলনি কৰি ‘সাপ আৰু ভেকুলী-ৰজা’ নামেৰে সন্নিৱিষ্ট কৰা হৈছে।