লক্ষ্মীনাথ বেজবৰুৱাৰ সৈতে সাক্ষাৎকাৰ — প্ৰশ্ন উত্তৰ
HSLC Guru-লৈ আপোনাক স্বাগতম। এই পাঠত ASSEB Class 6 Assamese (MIL) পাঠ্যপুথি উন্মেষ প্ৰথম ভাগৰ দশম পাঠ লক্ষ্মীনাথ বেজবৰুৱাৰ সৈতে সাক্ষাৎকাৰৰ সাৰাংশ, পাঠ্যপুথিৰ প্ৰশ্ন-উত্তৰ, অতিৰিক্ত প্ৰশ্ন আৰু শব্দাৰ্থ সহজ ভাষাত দিয়া হৈছে। এই পাঠটো নিজেই এখন সাক্ষাৎকাৰ (interview)।
সাৰাংশ: ‘লক্ষ্মীনাথ বেজবৰুৱাৰ সৈতে সাক্ষাৎকাৰ’ পাঠটো এখন সাক্ষাৎকাৰ। ‘জয়মতী’ হৈছে প্ৰথম অসমীয়া কথাছবি। জ্যোতিপ্ৰসাদ আগৰৱালাই সাহিত্যৰথী লক্ষ্মীনাথ বেজবৰুৱাৰ ‘জয়মতী কুঁৱৰী’ নামৰ নাটকৰ আধাৰত এই কথাছবিখন নিৰ্মাণ কৰিছিল। ১৯৩৫ চনৰ ১০ মাৰ্চত কলিকতাৰ এটা ষ্টুডিঅ’ত ‘জয়মতী’ৰ প্ৰথম দৰ্শনী অনুষ্ঠিত হয় আৰু ছবিখন উদ্বোধন কৰিবলৈ আগবঢ়াই দিয়া হৈছিল লক্ষ্মীনাথ বেজবৰুৱাক। সেই দিনাই নৱেন বৰদলৈয়ে বেজবৰুৱাৰ এই সাক্ষাৎকাৰটো লয়।
সাক্ষাৎকাৰত বেজবৰুৱাই কয় যে তেওঁ সুদূৰ সন্মলপুৰৰ পৰা কেৱল ‘জয়মতী’ ছবিখন উদ্বোধন কৰিবলৈহে আহিছিল; আন কোনো কাম নাছিল। ছবিখন চাই তেওঁ অতি সন্তুষ্ট হয় আৰু কয় যে তেওঁৰ অহাটো সাৰ্থক হ’ল। ছবিখনৰ ভিতৰত ডালিমী চৰিত্ৰটোৰ অভিনয়েই তেওঁক আটাইতকৈ বেছি ভাল লাগিছিল, কাৰণ ডালিমী আছিল তেওঁৰ মনৰ কল্পনাত গঢ়া মানস প্ৰতিমা; ফিল্মৰ অভিনেত্ৰীয়ে সেই সপোনৰ চৰিত্ৰটোক চকুৰ আগত সশৰীৰে থিয় কৰি দিলে। সেই কালৰ আহোম ৰাজ্যৰ কলা-কৌশল, সাজ-পাৰ, ঘৰ-দুৱাৰ সজোৱা আৰু সমাজ-ব্যৱস্থা আদি জ্যোতিপ্ৰসাদে ভালেমানখিনি হুবহুকৈ দেখুৱাব পাৰিছে বুলিও তেওঁ প্ৰশংসা কৰে।
ছবিখন আশাতীতভাৱে ভাল হোৱাৰ বাবে বেজবৰুৱাই ঘাইকৈ জ্যোতিপ্ৰসাদ আগৰৱালাক শলাগ লয়। তেওঁৰ মতে জ্যোতিপ্ৰসাদৰ তিনিটা গুণ আছে— হাতত ধন, মূৰত শিক্ষা আৰু সুকুমাৰ শিল্পকলাৰ জ্ঞান। ‘দহো আঙুলিয়ে খায়, কিন্তু বুঢ়াই হেঁচুকিলেহে যায়’ — এই প্ৰবাদটোৰে তেওঁ জ্যোতিপ্ৰসাদক ‘বুঢ়া আঙুলি’ৰ লগত তুলনা কৰে। অসমত ফিল্ম ইণ্ডাষ্ট্ৰীৰ ভৱিষ্যতৰ বিষয়ে তেওঁ কয় যে ৰেল, বিজুলী-ডাক, আকাশী বিমান আদিৰ দৰে ফিল্মও থাকি যাব; সজ কামত ব্যৱহাৰ কৰিলে সজ ফল, অসজ কামত অসজ ফল। শেষত তেওঁ কামনা কৰে যে ‘জয়মতী’ ছবিয়ে টোপনিয়া অসমক জগাই তুলিব আৰু জয়মতীৰ পবিত্ৰ গৌৰৱে অকল অসম নহয়, গোটেই পৃথিৱীৰ সতীসকলক অনুপ্ৰাণিত কৰক।
Summary: This ASSEB Class 6 Assamese chapter (উন্মেষ প্ৰথম ভাগ) is an interview taken by Naven Bardoloi with Sahityarathi Lakshminath Bezbaroa on the day of the first screening of ‘Jaymati’ (10 March 1935, Kolkata) — the first Assamese talkie, made by Jyotiprasad Agarwala from Bezbaroa’s play ‘Jaymati Kunwari’. Bezbaroa says he travelled all the way from Sambalpur only to inaugurate the film. He praises it warmly, calls the Dalimi character his own mental image brought to life, credits Jyotiprasad for its success, shares his views on the future of cinema in Assam, and ends with a wish that Joymoti’s glory may inspire chaste women everywhere.
পাঠ্যপুথিৰ প্ৰশ্ন আৰু উত্তৰ
পাঠভিত্তিক
১। তলত দিয়া প্ৰশ্নসমূহৰ শুদ্ধ উত্তৰবোৰ বাছি উলিয়াই সঠিক বৃত্তটো পূৰ কৰা—
(ক) ‘জয়মতী’ কথাছবিখনৰ প্ৰথম দৰ্শনীৰ উদ্বোধন কোন ঠাইত কৰা হৈছিল?
(ক) শদিয়াত (খ) কলিকতাত (গ) সন্মলপুৰত (ঘ) জয়সাগৰত
উত্তৰঃ শুদ্ধ উত্তৰটো হ’ল — (খ) কলিকতাত।
(খ) ‘জয়মতী’ কথাছবিখনৰ ডালিমী চৰিত্ৰটিৰ ভাও বেজবৰুৱাৰ কিয় ভাল লাগিছিল?
(ক) ডালিমী এটি কালোপযোগী চৰিত্ৰ হোৱাৰ বাবে
(খ) ডালিমী এটি ঐতিহাসিক চৰিত্ৰ হোৱাৰ বাবে
(গ) ডালিমী চৰিত্ৰটি বেজবৰুৱাৰ মানস প্ৰতিমা হোৱাৰ বাবে
(ঘ) ডালিমী চৰিত্ৰটি সবল, চঞ্চল প্ৰকৃতিৰ হোৱাৰ বাবে
উত্তৰঃ শুদ্ধ উত্তৰটো হ’ল — (গ) ডালিমী চৰিত্ৰটি বেজবৰুৱাৰ মানস প্ৰতিমা হোৱাৰ বাবে।
২। তুমি ওপৰৰ দ্বিতীয় প্ৰশ্নৰ উত্তৰটো কিয় শুদ্ধ বুলি বাছি ল’লা? তোমাৰ লগৰীয়াৰ লগত আলোচনা কৰি কোৱা।
উত্তৰঃ দ্বিতীয় প্ৰশ্নৰ শুদ্ধ উত্তৰটো হ’ল (গ)। বেজবৰুৱাই নিজেই কৈছে যে ‘জয়মতী’ ছবিৰ ডালিমী আছিল সম্পূৰ্ণৰূপে তেওঁৰ মানস প্ৰতিমা, অৰ্থাৎ তেওঁৰ মনৰ কল্পনাত গঢ়া চৰিত্ৰ। তেওঁ কেতিয়াও ভবা নাছিল যে সেই চঞ্চল, সবল আৰু আনন্দময়ী ডালিমীক মানসপটৰ বাহিৰত সশৰীৰে দেখিবলৈ পাব; কিন্তু ছবিখনে তেওঁৰ সেই সপোন সাকাৰ কৰি তুলিলে। সেই বাবেই ডালিমীৰ ভাও তেওঁক সবাতোকৈ ভাল লাগিছিল।
৩। তলৰ প্ৰথম মেঘ টুকুৰাত থকা শব্দবোৰৰ অৰ্থ দ্বিতীয় মেঘ টুকুৰাত দিয়া আছে। শব্দবোৰৰ অৰ্থ বাছি উলিয়াই লিখা। প্ৰয়োজন হ’লে অভিধানৰ সহায় ল’বা।
প্ৰথম টুকুৰা: হেঁপাহ, সাৰ্থক, সাইলাখ, প্ৰতিমা, ত্ৰুটি, অনুপ্ৰাণিত, গৰগঞ্জ।
দ্বিতীয় টুকুৰা: গৰুড়পক্ষী, সফল, দোষ, মূৰ্তি, উৎসাহিত, হাবিয়াহ, সদৃশ।
উত্তৰঃ
| শব্দ | অৰ্থ |
|---|---|
| হেঁপাহ | হাবিয়াহ |
| সাৰ্থক | সফল |
| সাইলাখ | সদৃশ |
| প্ৰতিমা | মূৰ্তি |
| ত্ৰুটি | দোষ |
| অনুপ্ৰাণিত | উৎসাহিত |
| গৰগঞ্জ | গৰুড়পক্ষী |
৪। তলত দিয়া প্ৰশ্নকেইটাৰ উত্তৰ কোৱা আৰু লিখা।
(ক) প্ৰথম অসমীয়া কথাছবিখনৰ নাম কি?
উত্তৰঃ প্ৰথম অসমীয়া কথাছবিখনৰ নাম ‘জয়মতী’।
(খ) ‘জয়মতী’ কথাছবিখন কিমান খ্ৰীষ্টাব্দত মুক্তি লাভ কৰিছিল?
উত্তৰঃ ‘জয়মতী’ কথাছবিখন ১৯৩৫ খ্ৰীষ্টাব্দত মুক্তি লাভ কৰিছিল। ১৯৩৫ চনৰ ১০ মাৰ্চত কলিকতাত ছবিখনৰ প্ৰথম দৰ্শনী অনুষ্ঠিত হৈছিল।
(গ) ‘জয়মতী’ কথাছবিখন কোনে নিৰ্মাণ কৰিছিল?
উত্তৰঃ ‘জয়মতী’ কথাছবিখন জ্যোতিপ্ৰসাদ আগৰৱালাই নিৰ্মাণ কৰিছিল।
(ঘ) বেজবৰুৱাই ‘জয়মতী’ কথাছবিখন উদ্বোধন কৰিবলৈ কোন ঠাইতপৰা আহিছিল?
উত্তৰঃ বেজবৰুৱাই ‘জয়মতী’ কথাছবিখন উদ্বোধন কৰিবলৈ সুদূৰ সন্মলপুৰৰপৰা আহিছিল।
(ঙ) বেজবৰুৱাৰ কোনখন নাটকৰ আধাৰত ‘জয়মতী’ কথাছবিখন নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল?
উত্তৰঃ বেজবৰুৱাৰ ‘জয়মতী কুঁৱৰী’ নামৰ নাটকখনৰ আধাৰত ‘জয়মতী’ কথাছবিখন নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল।
৫। তলত দিয়া প্ৰশ্নকেইটাৰ উত্তৰ আলোচনা কৰি কোৱা আৰু লিখা।
(ক) ‘জয়মতী’ চিত্ৰৰ ডালিমী চৰিত্ৰটিয়ে বেজবৰুৱাৰ সপোন কেনেদৰে দিঠক কৰিলে?
উত্তৰঃ ডালিমী আছিল বেজবৰুৱাৰ মনৰ কল্পনাত গঢ়া এটি চৰিত্ৰ—তেওঁৰ মানস প্ৰতিমা। তেওঁ কেতিয়াও ভবা নাছিল যে চঞ্চল, সবল, আনন্দময়ী আৰু প্ৰকৃতিৰ জীয়ৰীৰ দৰে সেই ডালিমীক মানসপটৰ বাহিৰত সশৰীৰে দেখিবলৈ পাব। কিন্তু ‘জয়মতী’ ছবিৰ অভিনেত্ৰীয়ে সেই ডালিমীক চকুৰ আগত জীৱন্তকৈ থিয় কৰি দিলে। এইদৰেই ছবিখনে তেওঁৰ বহুদিনীয়া সপোনটো দিঠক তথা সাকাৰ কৰি তুলিলে।
(খ) অসম ফিল্ম ইণ্ডাষ্ট্ৰী সম্পৰ্কে বেজবৰুৱাৰ মত কেনেধৰণৰ আছিল?
উত্তৰঃ বেজবৰুৱাৰ মতে পৃথিৱীৰ আন দেশত ফিল্মৰ যি কৰ্তব্য আৰু ফলাফল, অসমতো কম-বেছি তেনেই হ’ব। ৰেল, বিজুলী-ডাক আৰু আকাশী বিমানৰ দৰে ফিল্মও অসমত থাকি যাব আৰু সময়ত সেয়া অবিহনে নচলা হ’ব। তেওঁৰ মতে ফিল্মক সজ কামত ব্যৱহাৰ কৰিলে সজ ফল আৰু অসজ কামত ব্যৱহাৰ কৰিলে অসজ ফল পোৱা যায়—ঠিক আকাশী বিমানৰ পৰা বোমা পেলালে যেনে বিপৰ্যয় হয়, তেনেকুৱাই।
(গ) বেজবৰুৱাই কি কি কাৰণত ‘জয়মতী’ কথাছবিখন সফল হৈছে বুলি উল্লেখ কৰিছে?
উত্তৰঃ বেজবৰুৱাই ঘাইকৈ জ্যোতিপ্ৰসাদ আগৰৱালাৰ কাৰণেই ছবিখন সফল হৈছে বুলি কৈছে। তেওঁৰ মতে জ্যোতিপ্ৰসাদৰ তিনিটা গুণ আছে— হাতত ধন, মূৰত শিক্ষা আৰু সুকুমাৰ শিল্পকলাৰ জ্ঞান। ইয়াৰ উপৰি তেওঁৰ লগৰীয়াসকলৰ সহযোগিতা, সেই কালৰ উপযোগীকৈ সৃষ্টি কৰা পাৰিপাৰ্শ্বিক অৱস্থা আৰু অভিনয়শিল্পীসকলৰ (বিশেষকৈ ডালিমীৰ) ভাল ভাওৰ বাবেও ছবিখন সফল হৈছে বুলি তেওঁ উল্লেখ কৰিছে।
৬। কোনে, কাক কৈছিল লিখা।
(ক) “অসমত অসমীয়াৰদ্বাৰাই আগেয়ে নোহোৱা-নোপজা এনে এটা কাৰ্য চাবলৈ মোৰ বৰ হেঁপাহ হৈছিল।”
উত্তৰঃ এই কথাষাৰ লক্ষ্মীনাথ বেজবৰুৱাই সাক্ষাৎকাৰ গ্ৰহণকাৰী নৱেন বৰদলৈক কৈছিল।
(খ) “ফিল্ম সম্বন্ধে নানা মুনিৰ নানা মত।”
উত্তৰঃ এই কথাষাৰ সাক্ষাৎকাৰ গ্ৰহণকাৰী নৱেন বৰদলৈয়ে লক্ষ্মীনাথ বেজবৰুৱাক কৈছিল।
(গ) “এই বুঢ়াৰ এই আশা। পূৰ্ণ হ’ব নে নহয়, ঈশ্বৰে জানে।”
উত্তৰঃ এই কথাষাৰ লক্ষ্মীনাথ বেজবৰুৱাই নৱেন বৰদলৈক কৈছিল।
৭। “গৰগঞ্জ উৰাও দেখি টিপচীয়ে যদি ভাবে যে, মই তেনেকৈ উৰিব নোৱাৰোঁ যেতিয়া, টিপচী উৰাও মাৰি লোৱাৰ হাঁহিয়াতৰ পাত্ৰ নহওঁ, তেন্তে টিপচীয়ে ভুল কৰিব।”— শিক্ষকৰ সহায় লৈ কথাষাৰৰ তাৎপৰ্য ব্যাখ্যা কৰা।
উত্তৰঃ ইয়াত ‘গৰগঞ্জ’ মানে বিশাল গৰুড় চৰাই আৰু ‘টিপচী’ মানে এবিধ সৰু চৰাই। বেজবৰুৱাই ক’ব বিচাৰিছে যে যিসকলে অসমীয়াৰ প্ৰথম প্ৰচেষ্টা ‘জয়মতী’ক হলিউডৰ উন্নত ছবিৰ সৈতে তুলনা কৰি নিন্দা কৰে, তেওঁলোক সেই সৰু টিপচী চৰাইৰ দৰে—যিয়ে বিশাল গৰুড়ৰ উৰা দেখি, নিজে তেনেকৈ উৰিব নোৱাৰাৰ বাবে গৰুড়ৰ সেই উৰাটোকে হেয়জ্ঞান কৰে। প্ৰকৃততে নিজে ডাঙৰ কাম কৰিব নোৱৰা মানুহে আনৰ মহৎ সৃষ্টিক তুচ্ছ কৰাটো ভুল। প্ৰকাণ্ড বৰগছৰ ওচৰত সৰিয়হ এটাৰ দৰে, সৰু সমালোচকৰ নিন্দাই কেতিয়াও এখন মহৎ কামৰ প্ৰকৃত মূল্য কমাব নোৱাৰে।
৮। সাক্ষাৎকাৰটোৰ কোনখিনি কথা তোমাৰ ভাল লাগিছে আৰু কিয় ভাল লাগিছে দলত আলোচনা কৰা।
উত্তৰঃ (নমুনা উত্তৰ) সাক্ষাৎকাৰটোৰ ভিতৰত মোৰ আটাইতকৈ ভাল লাগিছে সেই অংশটো য’ত বেজবৰুৱাই কৈছে—’দহো আঙুলিয়ে খায়, কিন্তু বুঢ়াই হেঁচুকিলেহে যায়’ আৰু জ্যোতিপ্ৰসাদক ‘বুঢ়া আঙুলি’ৰ লগত তুলনা কৰিছে। এই কথাষাৰে সহজ প্ৰবাদৰ জৰিয়তে দলবদ্ধ কামত নেতৃত্বৰ গুৰুত্ব বুজাই দিছে। ইয়াৰ উপৰি বেজবৰুৱাই নিজৰ কল্পনাৰ ডালিমীক পৰ্দাত জীৱন্তকৈ দেখি পোৱা আনন্দ প্ৰকাশ কৰা কথাখিনিও মোৰ বৰ ভাল লাগিছে। (নিজৰ মত মুকলিকৈ কোৱা।)
ভাষা-অধ্যয়ন
জানো আহা: পাঠটিত থকা নিমন্ত্ৰণ, কাৰণ, পৌৰাণিক, আচৰণ আদি শব্দবোৰত ‘ণ’ বৰ্ণটো আছে। এই শব্দবোৰত ণত্ব-বিধিৰ নিয়ম প্ৰয়োগ হৈছে। এই নিয়ম অনুসৰি, কোনো শব্দত ‘ঋ’ (ৃ-কাৰ), ‘ৰ’ বা ‘ষ’ বৰ্ণৰ পিছত অহা দন্ত্য ‘ন’ মূৰ্ধন্য ‘ণ’ হয়।
৯। ওপৰৰ উদাহৰণৰ আধাৰত বিচাৰ কৰি তলত দিয়া শব্দবোৰৰ শুদ্ধ ৰূপটো লিখা। (ধৱন, মৰুন, বিশেষণ, ভীষন, মসৃন, মৃণাল)
উত্তৰঃ ণত্ব-বিধি প্ৰয়োগ কৰি পোৱা শুদ্ধ ৰূপবোৰ হ’ল—
| দিয়া ৰূপ | শুদ্ধ ৰূপ | কাৰণ |
|---|---|---|
| ধৱন | ধৱন | ঋ/ৰ/ষ নথকাৰ বাবে ‘ন’ই থাকে |
| মৰুন | মৰুণ | ‘ৰ’ৰ পিছত ‘ণ’ |
| বিশেষন | বিশেষণ | ‘ষ’ৰ পিছত ‘ণ’ |
| ভীষন | ভীষণ | ‘ষ’ৰ পিছত ‘ণ’ |
| মসৃন | মসৃণ | ‘ঋ’ (ৃ-কাৰ)ৰ পিছত ‘ণ’ |
| মৃণাল | মৃণাল | ‘ঋ’ (ৃ-কাৰ)ৰ পিছত ‘ণ’ |
১০। তলত থকা শব্দবোৰ ণত্ব-বিধি অনুসৰি বিশ্লেষণ কৰি সিপিঠিৰ তালিকাখনৰ উপযুক্ত ঠাইত বহুৱা— (কাৰণ, তোষণ, প্ৰাণ, মসৃণ, তৃণ, ঋণ, ভূষণ, তৰ্পণ, কৰ্ণ, ঘৃণা, তোৰণ, ঘ্ৰাণ, ধৰণী)
উত্তৰঃ
| ‘ঋ’ থকা বাবে | ‘ৰ’ থকা বাবে | ‘ষ’ থকা বাবে |
|---|---|---|
| ঋণ | কাৰণ | তোষণ |
| মসৃণ | প্ৰাণ | ভূষণ |
| তৃণ | তৰ্পণ | |
| ঘৃণা | কৰ্ণ | |
| তোৰণ | ||
| ঘ্ৰাণ | ||
| ধৰণী |
১১। আৰ্হিত দেখুওৱাৰ দৰে তলৰ বাক্যকেইশাৰীৰ ভাব বহলাই লিখা।
আৰ্হি — দহো আঙুলিয়ে খায়, কিন্তু বুঢ়াই হেঁচুকিলেহে যায়: ভাত এবাটি খাবলৈ হ’লে হাতৰ গোটেইকেইটা আঙুলিৰ প্ৰয়োজন হয়, কিন্তু ভাত মুখৰ ভিতৰলৈ ঠেলি দিবৰ বাবে বুঢ়া আঙুলিটোৱেই মুখ্য ভূমিকা লয়। ঠিক তেনেকৈ, কোনো এটা কাম সুকলমে সম্পন্ন হ’বৰ বাবে পৰিয়াল বা সমাজৰ এজন জ্যেষ্ঠ বা অভিজ্ঞ ব্যক্তিৰ প্ৰয়োজন হয়; সেই ব্যক্তিজনে দিহা-পৰামৰ্শ দি বা আগভাগ লৈ কামটো সম্পূৰ্ণ কৰাত সহায় কৰে।
(ক) সজ কাৰ্যৰ সজ ফল, অসজ কাৰ্যৰ অসজ ফল।
উত্তৰঃ ভাল কাম কৰিলে তাৰ ফলো ভাল হয় আৰু বেয়া কাম কৰিলে তাৰ ফলো বেয়া হয়। যিকোনো বস্তু বা কৌশল—যেনে ফিল্ম—ভাল উদ্দেশ্যত ব্যৱহাৰ কৰিলে সমাজৰ মংগল হয়, আৰু বেয়া উদ্দেশ্যত ব্যৱহাৰ কৰিলে ক্ষতিহে হয়। গতিকে মানুহে সদায় সজ কামত মন দিয়া উচিত, কাৰণ কামৰ ধৰণৰ ওপৰতেই তাৰ ফল নিৰ্ভৰ কৰে।
(খ) বাইজে নখ জোকাৰিলে নৈ বয়।
উত্তৰঃ সৰু যেন লগা এটা কাম বা ইংগিতেও ডাঙৰ ফল বহন কৰি আনিব পাৰে। যেনেকৈ বাইজে (নৰ্তকীয়ে) সামান্যকৈ নখ জোকাৰিলে যেন গোটেই নৈখন বৈ উঠে, তেনেকৈ সঠিক সময়ত কৰা এটা সৰু ক্ৰিয়া বা প্ৰভাৱশালী ব্যক্তিৰ এটা ইংগিতেও ডাঙৰ পৰিৱৰ্তন আনিব পাৰে। সেয়ে কোনো কামকে সৰু বুলি হেয়জ্ঞান নকৰি তাৰ প্ৰভাৱৰ প্ৰতি সজাগ হোৱা উচিত।
১২। আইদেউ সন্দিকৈৰ বিষয়ে বিভিন্ন উৎসৰপৰা তথ্য সংগ্ৰহ কৰি লিখা।
উত্তৰঃ (সংগ্ৰহমূলক কাম) আইদেউ সন্দিকৈ (আইদেউ হাণ্ডিক) হৈছে অসমীয়া চলচ্চিত্ৰৰ প্ৰথমগৰাকী নায়িকা। জ্যোতিপ্ৰসাদ আগৰৱালাই নিৰ্মাণ কৰা প্ৰথম অসমীয়া কথাছবি ‘জয়মতী’ত তেওঁ জয়মতী কুঁৱৰীৰ প্ৰধান চৰিত্ৰত অভিনয় কৰিছিল। শিক্ষকৰ সহায় লৈ পাঠ্যপুথি, বিশ্বকোষ আৰু নিৰ্ভৰযোগ্য ৱেবছাইটৰ পৰা তেওঁৰ বিষয়ে অধিক তথ্য সংগ্ৰহ কৰি এটি টোকা প্ৰস্তুত কৰা।
১৩। শব্দজালৰ পৰা মনোযোগেৰে চাই অৰ্থপূৰ্ণ শব্দ বিচাৰি তলত দিয়া খালী ঠাইসমূহ পূৰ কৰা। প্ৰয়োজন হ’লে পাঠৰ সহায় ল’বা।
- (ক) পুৰাণ সম্বন্ধীয় — পৌৰাণিক
- (খ) ইতিহাস সম্পৰ্কীয় — ঐতিহাসিক
- (গ) গুৰুকে আশীৰ্বাদ কৰি দিয়া ফুল — নিৰ্মালি
- (ঘ) এশ বছৰ ব্যাপা কাল — শতিকা
- (ঙ) বহু দূৰ যি — সুদূৰ
প্ৰকল্প
১৪। দুজনীয়া গোটত বিভক্ত হৈ এজনে আনজনৰ পৰিচয়, অভিৰুচি, দৈনিক ৰুটিন, ভৱিষ্যতে কি হ’ব খোজে আদি বিভিন্ন দিশৰ প্ৰশ্ন সুধি এটি সাক্ষাৎকাৰ লোৱা।
উত্তৰঃ (নিজে কৰা কাম) দুজনীয়াকৈ গোট পাতি এজনে সাক্ষাৎকাৰ গ্ৰহণকাৰী আৰু আনজনে সাক্ষাৎকাৰ দিওঁতাৰ ভূমিকা লোৱা। প্ৰথমে সহপাঠীজনৰ নাম-ঠিকনা, ঘৰৰ কথা, চখ-অভিৰুচি, দৈনিক দিনচৰ্যা আৰু ভৱিষ্যতৰ সপোন আদিৰ ওপৰত প্ৰশ্ন সাজি লোৱা; তাৰ পাছত ভালকৈ শুনি উত্তৰবোৰ লিখি সাক্ষাৎকাৰটো শ্ৰেণীত পঢ়ি শুনোৱা।
১৫। তোমালোকৰ অঞ্চলৰ কোনো খেতিয়ক, শিল্পী, সাহিত্যিক বা অন্য যিকোনো ক্ষেত্ৰত পাৰদৰ্শিতা থকা এগৰাকী ব্যক্তিৰ সাক্ষাৎকাৰ কেনেকৈ ল’বা, তাৰ এটা আৰ্হি প্ৰস্তুত কৰি শিক্ষকক দেখুওৱা আৰু সাক্ষাৎ গ্ৰহণ কৰি শ্ৰেণীকোঠাত পঢ়ি শুনোৱা।
উত্তৰঃ (নিজে কৰা কাম) সাক্ষাৎকাৰ ল’বলগীয়া ব্যক্তিজনৰ কামৰ ক্ষেত্ৰ অনুসৰি প্ৰশ্নৰ এটা তালিকা আগতীয়াকৈ সাজি লোৱা—যেনে তেওঁ কেনেকৈ এই কামত জড়িত হ’ল, কি কি সমস্যা পাইছিল, তেওঁৰ সফলতাৰ ৰহস্য কি আদি। শিক্ষকক আৰ্হিখন দেখুৱাই শুধৰাই লোৱা, তাৰ পাছত ভদ্ৰভাৱে সাক্ষাৎকাৰ লৈ তাক শ্ৰেণীকোঠাত পঢ়ি শুনোৱা।
১৬। তোমালোকে শ্ৰেণীকোঠাত ‘জয়মতী’ ছবিখন উপভোগ কৰি ছবিখনৰ বিষয়ে আলোচনা কৰা।
উত্তৰঃ (নিজে কৰা কাম) শিক্ষকৰ সহায়ত শ্ৰেণীকোঠাত ‘জয়মতী’ ছবিখন চাই ইয়াৰ কাহিনী, চৰিত্ৰ, সংলাপ আৰু সেই কালৰ সমাজ-জীৱনৰ চিত্ৰণৰ ওপৰত দলগতভাৱে আলোচনা কৰা।
অতিৰিক্ত প্ৰশ্ন আৰু উত্তৰ
১। ‘লক্ষ্মীনাথ বেজবৰুৱাৰ সৈতে সাক্ষাৎকাৰ’ পাঠটো কি ধৰণৰ ৰচনা?
উত্তৰঃ এই পাঠটো এখন সাক্ষাৎকাৰ (interview)। ইয়াত সাহিত্যৰথী লক্ষ্মীনাথ বেজবৰুৱাক ‘জয়মতী’ ছবিৰ বিষয়ে প্ৰশ্ন সুধি লোৱা কথা-বতৰা লিপিবদ্ধ কৰা হৈছে।
২। এই সাক্ষাৎকাৰটো কোনে লৈছিল আৰু কাক সাক্ষাৎকাৰ দিয়া হৈছিল?
উত্তৰঃ এই সাক্ষাৎকাৰটো নৱেন বৰদলৈয়ে লৈছিল। সাক্ষাৎকাৰ দিছিল সাহিত্যৰথী লক্ষ্মীনাথ বেজবৰুৱাই।
৩। ‘জয়মতী’ কেনে ধৰণৰ ছবি আৰু কোন নাটকৰ আধাৰত ইয়াক নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল?
উত্তৰঃ ‘জয়মতী’ হৈছে প্ৰথম অসমীয়া কথাছবি (talkie)। লক্ষ্মীনাথ বেজবৰুৱাৰ ‘জয়মতী কুঁৱৰী’ নাটকৰ আধাৰত জ্যোতিপ্ৰসাদ আগৰৱালাই ইয়াক নিৰ্মাণ কৰিছিল।
৪। জ্যোতিপ্ৰসাদক বেজবৰুৱাই কোন প্ৰবাদেৰে কি উপমা দিছিল?
উত্তৰঃ ‘দহো আঙুলিয়ে খায়, কিন্তু বুঢ়াই হেঁচুকিলেহে যায়’ — এই প্ৰবাদটোৰে বেজবৰুৱাই জ্যোতিপ্ৰসাদক ‘বুঢ়া আঙুলি’ৰ লগত তুলনা কৰিছিল। অৰ্থাৎ, বহুতৰ সহযোগ থাকিলেও ছবিখনৰ মূল চালিকাশক্তি আছিল জ্যোতিপ্ৰসাদ।
৫। বেজবৰুৱাৰ মতে জ্যোতিপ্ৰসাদৰ কোনটো তিনিটা গুণ আছিল?
উত্তৰঃ বেজবৰুৱাৰ মতে জ্যোতিপ্ৰসাদৰ তিনিটা গুণ আছিল— হাতত ধন, মূৰত শিক্ষা আৰু সুকুমাৰ শিল্পকলাৰ জ্ঞান।
৬। খালী ঠাই পূৰ কৰা।
- প্ৰথম অসমীয়া কথাছবিখনৰ নাম ________।
- ‘জয়মতী’ৰ প্ৰথম দৰ্শনী ________ চহৰত অনুষ্ঠিত হৈছিল।
- বেজবৰুৱা ________ ৰ পৰা ছবিখন উদ্বোধন কৰিবলৈ আহিছিল।
- ছবিখনৰ ________ চৰিত্ৰটো বেজবৰুৱাৰ মানস প্ৰতিমা আছিল।
উত্তৰঃ জয়মতী, কলিকতা, সন্মলপুৰ, ডালিমী।
৭। শুদ্ধ নে অশুদ্ধ লিখা।
- ‘জয়মতী’ প্ৰথম অসমীয়া কথাছবি।
- এই সাক্ষাৎকাৰটো জ্যোতিপ্ৰসাদ আগৰৱালাই লৈছিল।
- বেজবৰুৱাই ছবিখন উদ্বোধন কৰিবলৈ শদিয়াৰপৰা আহিছিল।
- বেজবৰুৱাৰ মতে ফিল্মৰ সজ ব্যৱহাৰত সজ ফল পোৱা যায়।
উত্তৰঃ শুদ্ধ, অশুদ্ধ, অশুদ্ধ, শুদ্ধ।
৮। বহুবিকল্পী প্ৰশ্ন: ‘জয়মতী’ ছবিৰ নাৰী শিল্পী বিচাৰি নাপাই জ্যোতিপ্ৰসাদে কি কৰিছিল?
- (ক) ছবিখন নিৰ্মাণ বন্ধ কৰিছিল
- (খ) কাকতত বিজ্ঞাপন দিছিল
- (গ) জাৰ্মানীলৈ উভতি গৈছিল
- (ঘ) পুৰুষক নাৰীৰ ভাও দিয়াইছিল
উত্তৰঃ (খ) কাকতত বিজ্ঞাপন দিছিল। সেই বিজ্ঞাপন দেখিয়েই ডিছ গোহাঁয়ে তেওঁৰ সম্বন্ধীয়া ভনীয়েক আইদেউ সন্দিকৈক জয়মতীৰ চৰিত্ৰত অভিনয়ৰ বাবে আগবঢ়াই দিছিল।
৯। সাক্ষাৎকাৰৰ শেষত বেজবৰুৱাই কি আশা প্ৰকাশ কৰিছিল?
উত্তৰঃ শেষত বেজবৰুৱাই আশা কৰিছিল যে ‘জয়মতী’ ছবিয়ে টোপনিয়া অসমক জগাই তুলিব আৰু জয়মতীৰ পবিত্ৰ গৌৰৱে অকল অসম নহয়, গোটেই পৃথিৱীৰ সতীসকলক অনুপ্ৰাণিত কৰিব। তেওঁ কৈছিল—এইটো এই বুঢ়াৰ আশা; পূৰ্ণ হ’ব নে নহয়, সেয়া ঈশ্বৰে জানে।
শব্দাৰ্থ
| শব্দ | অৰ্থ |
|---|---|
| কথাছবি | মাত-শব্দ থকা চলচ্চিত্ৰ; talkie |
| দৰ্শনী | দেখুওৱা বা প্ৰদৰ্শনৰ অনুষ্ঠান |
| উদ্বোধন | মুকলি কৰা; শুভাৰম্ভ |
| হেঁপাহ | হাবিয়াহ, তীব্ৰ ইচ্ছা |
| সাৰ্থক | সফল, উদ্দেশ্য সিদ্ধ হোৱা |
| সাইলাখ | অবিকল, সদৃশ |
| মানস প্ৰতিমা | মনৰ কল্পনাত গঢ়া ছবি বা মূৰ্তি |
| দিঠক | চকুৰে দেখা, প্ৰত্যক্ষ; সাকাৰ |
| প্ৰতিমা | মূৰ্তি |
| ত্ৰুটি | দোষ, খুঁত |
| নিৰ্মালি | দেৱতা বা গুৰুৰ আশীৰ্বাদস্বৰূপ ফুল-প্ৰসাদ |
| কালোপযোগী | সেই কালৰ উপযোগী |
| পৌৰাণিক | পুৰাণ সম্বন্ধীয় |
| ঐতিহাসিক | ইতিহাস সম্পৰ্কীয় |
| গৰগঞ্জ | গৰুড়পক্ষী |
| অনুপ্ৰাণিত | উৎসাহিত |
| সুদূৰ | বহু দূৰত থকা |
পাঠৰ উৎস আৰু সাক্ষাৎকাৰ গ্ৰহণকাৰীৰ পৰিচয়
পাঠৰ উৎস: বেদান্ত পূজাৰী সম্পাদিত ‘সাক্ষাৎকাৰ’, প্ৰথম প্ৰকাশ—নৱেম্বৰ, ২০২৩, বনলতা, ডিব্ৰুগড়-১, পৃষ্ঠা ১১–১৪। এই সাক্ষাৎকাৰটো প্ৰথম প্ৰকাশ পাইছিল ১৯৩৫ খ্ৰীষ্টাব্দৰ ২১ মাৰ্চত ‘তিনিদিনীয়া অসমীয়া’ কাকতত। পাঠ্যপুথিত পাঠ্য-শিক্ষণৰ প্ৰয়োজন অনুসৰি মূল সাক্ষাৎকাৰটো সামান্য সম্পাদনা কৰা হৈছে।
সাক্ষাৎকাৰ গ্ৰহণকাৰীৰ পৰিচয় (নৱেন বৰদলৈ, ১৯১২–১৯৯৪): নৱেন বৰদলৈৰ সম্পূৰ্ণ নাম নৱেন্দ্ৰ নাথ বৰদলৈ। তেওঁ নগাঁও জিলাৰ হয়বৰগাঁৱত জন্মগ্ৰহণ কৰিছিল আৰু পাছলৈ ব্ৰহ্মপুত্ৰৰ ভেলেভেলী গাঁৱত স্থায়ীভাৱে বাস কৰিছিল। তেওঁ আছিল একাধাৰে সু-অভিনেতা, চিত্ৰ সাংবাদিক, কবি, প্ৰবন্ধকাৰ, লেখক আৰু ৰাজনীতিবিদ। মাত্ৰ ১৪ বছৰ বয়সত তেওঁ জ্যোতিপ্ৰসাদ আগৰৱালাৰ ‘জয়মতী’ ছবিত ল’ৰাৰ চৰিত্ৰ ৰূপায়ণ কৰিছিল। ১৯৩৩ খ্ৰীষ্টাব্দত আগৰৱালাই তেওঁক ‘চিত্ৰলেখা’ ষ্টুডিঅ’ৰ প্ৰচাৰ সচিব হিচাপেও নিযুক্ত কৰিছিল। পৰৱৰ্তী কালত আব্দুল মজিদে পৰিচালনা কৰা ‘উত্তৰকাল’ ছবিতো তেওঁ অভিনয় কৰিছিল।
জ্ঞান-সম্প্ৰসাৰণ: জ্যোতিপ্ৰসাদ আগৰৱালাই জাৰ্মানীত চলচ্চিত্ৰ বিষয়ক শিক্ষা লৈ অসমলৈ আহি ‘জয়মতী’ নিৰ্মাণ কৰোঁতে বহু সমস্যাৰ সন্মুখীন হৈছিল; বিশেষকৈ সেই কালৰ ৰক্ষণশীল সমাজত নাৰী শিল্পী বিচাৰি পোৱাটো কঠিন আছিল। মূল তিনিটা চৰিত্ৰ—জয়মতী, ডালিমী আৰু পাটমদৈৰ বাবে উপযুক্ত অভিনেত্ৰী নাপাই তেওঁ কাকতত বিজ্ঞাপন দিছিল। সেই বিজ্ঞাপন দেখি ডিছ গোহাঁয়ে তেওঁৰ সম্বন্ধীয়া ভনীয়েক আইদেউ সন্দিকৈক আগবঢ়াই দিয়াৰ ফলত আইদেউ সন্দিকৈয়ে জয়মতী কুঁৱৰীৰ চৰিত্ৰত অভিনয় কৰিছিল। ছবিখনৰ আন কেইজনমান শিল্পী আছিল—ফুনু বৰুৱা, মোহিনী ৰাজকুমাৰী, ফণী শৰ্মা, নৱেন বৰদলৈ আদি।