Class 12 অসমীয়া অধ্যায় ৪ — বৰগীত (উঠ ৰে উঠ বাপু গোপাল হে)

HSLC Guru-লৈ স্বাগতম! ASSEB (অসম ৰাজ্যিক মাধ্যমিক শিক্ষা পৰিষদ)ৰ অধীনত উচ্চতৰ মাধ্যমিক দ্বিতীয় বাৰ্ষিক (Class 12) অসমীয়া (MIL) পাঠ্যপুথি সাহিত্য সৌৰভৰ চতুৰ্থ অধ্যায় তথা পদ্য বিভাগৰ প্ৰথম পাঠ “বৰগীত” (উঠ ৰে উঠ বাপু গোপাল হে) ৰ সম্পূৰ্ণ প্ৰশ্নোত্তৰ এই লেখাত পোৱা যাব। এই বৰগীতটো মহাপুৰুষ শ্ৰীশ্ৰী মাধৱদেৱে বিৰচিত — মহাপুৰুষ শ্ৰীশ্ৰীশংকৰদেৱৰ পৰম শিষ্য তথা নৱ-বৈষ্ণৱ ধৰ্মৰ অপৰিহাৰ্য সাধক। গীতটি কৌ ৰাগত বন্ধা আৰু ইয়াত যশোদাই কৃষ্ণক টোপনিৰ পৰা জগোৱাৰ মৰ্মস্পৰ্শী বাৎসল্য ৰসৰ চিত্ৰ দেখা যায়। এই অধ্যায়টো দ্বাদশ শ্ৰেণীৰ ছাত্ৰ-ছাত্ৰীসকলৰ বাবে কাব্য বিভাগৰ প্ৰথম পাঠ্যাংশ।

বৰগীত হৈছে নৱ-বৈষ্ণৱ ধৰ্মৰ আদিগুৰু শ্ৰীশ্ৰীশংকৰদেৱ আৰু তেওঁৰ পৰম শিষ্য শ্ৰীশ্ৰীমাধৱদেৱে ৰচনা কৰা ভক্তি ৰসপূৰ্ণ উচ্চাঙ্গৰ ব্ৰজাৱলী ভাষাৰ গীতৰ সমষ্টি। এই গীতসমূহ ৰাগ-ৰাগিণীৰ মাজত বন্ধা হোৱাৰ বাবে ইয়াক “বৰগীত” বা শ্ৰেষ্ঠ গীত বুলি কোৱা হয়। এই পাঠত আমি গীতটোৰ সম্পূৰ্ণ গীত-পদ, শব্দাৰ্থ, ভাৱাৰ্থ আৰু পাঠ্যপুথিৰ সকলো প্ৰশ্নোত্তৰ ক্ৰমে আলোচনা কৰিম।

---

সাৰাংশ

“উঠ ৰে উঠ বাপু গোপাল হে” বৰগীতটো মহাপুৰুষ শ্ৰীশ্ৰীমাধৱদেৱে কৌ ৰাগত ৰচনা কৰিছিল। গীতটোত যশোদা মাতৃয়ে ৰাতিপুৱা শিশু কৃষ্ণক টোপনিৰ পৰা জগাই তোলাৰ এক বাৎসল্য ৰস বিজড়িত দৃশ্য চিত্ৰিত হৈছে। যশোদাই কৃষ্ণক “বাপু”, “গোপাল”, “কমল-নয়ন”, “প্ৰাণধন”, “গোবিন্দ” আদি স্নেহভৰা সম্বোধনেৰে বাৰে বাৰে ডাকি আছে। তেওঁ কয় — “হে মোৰ পুত্ৰ গোপাল, ৰাতি প্ৰভাত হৈছে, এতিয়া উঠা; কমল-চকুৱা প্ৰাণধন, সুকোমল শয্যাত পৰি থকা টোপনি ত্যাগ কৰা।” যশোদাই কৃষ্ণক বুকুত সাবটি লৈ কোলাত লৈছে আৰু ঘনে ঘনে চুম্বন কৰি আনন্দত মগন হৈছে। শেষ পদত মাধৱদেৱে কৈছে — সিদ্ধ মুনি-ঋষিসকলে চিন্তা-যোগ-সাধনাৰে পাব নোৱৰা সেই ত্ৰিজগতৰ পতি হৰি (কৃষ্ণ) যশোদাৰ ভক্তিবলত আজি তেওঁৰ কোলাত আহি ধৰা দিছে। এই গীতটোৰ মাজেদি বাৎসল্য ৰসৰ পৰিচয়, ভক্তিৰ মহিমা আৰু কৃষ্ণৰ ঐশ্বৰিক-মানৱীয় দ্বৈত ৰূপৰ অনুপম সমন্বয় প্ৰকাশ পাইছে।

Summary

The borgeet “Uth Re Uth Bapu Gopal He” was composed by Mahapurush Sri Sri Madhavdev in Kau raga. It depicts the tender vatsalya rasa scene of mother Yashoda waking up young Krishna from sleep at dawn. Yashoda calls Krishna with affectionate names like “Bapu”, “Gopal”, “Kamal-Nayan” (lotus-eyed), “Pranadhan” (life-treasure) and “Govinda”. She tells him the night is over, asks him to leave his soft bed and rise. She embraces him to her bosom, kisses him repeatedly and is immersed in maternal joy. In the closing lines Madhavdev reflects that the Lord of three worlds—whom even sages and ascetics cannot attain through meditation—has now surrendered to Yashoda’s pure devotion and rests in her lap. The song highlights the supremacy of bhakti, the sweetness of vatsalya bhav and the divine-human dual nature of Krishna. It is the first poetry chapter of Class 12 Assamese under ASSEB curriculum.

---

পাঠৰ সম্পূৰ্ণ গীত-পদ

বৰগীত — উঠ ৰে উঠ বাপু গোপাল হে
ৰাগ — কৌ
ৰচনা — মহাপুৰুষ শ্ৰীশ্ৰীমাধৱদেৱ

ধ্ৰুৱ —
উঠ ৰে উঠ বাপু গোপাল হে নিশি পৰভাত ভৈল।
কমল-নয়ন বুলি ঘন ঘন যশোৱা ডাকিতে লৈল।।

পদ —
মোৰ প্ৰাণধন সুচন্দে বয়ন গাৱ চালি তেজ নিন্দ।
সব পুৰুষৰ শিৰৰ ভূষণ তুমি সে বাপু গোবিন্দ।।

মোৰ পুত্ৰ বুলি যশোৱা গোৱালী বুকে বান্ধি কোলে লৈল।
বয়ন চুম্বন কৰি ঘনে ঘন আনন্দে মগন ভৈল।।

সিদ্ধ মুনি গণে চিন্তিয়া নপাৱে সো হৰি যশোৱা কোলে।
ত্ৰিজগত পতি ভকত মিলল মূৰুখ মাধৱে বোলে।।

---

শব্দাৰ্থ

শব্দ	অৰ্থ
উঠ	উঠা, জাগি উঠা
বাপু	প্ৰিয় পুত্ৰ; স্নেহসম্বোধন
গোপাল	কৃষ্ণৰ এক নাম; গোৰক্ষক
নিশি	ৰাতি
পৰভাত	প্ৰভাত, ৰাতিপুৱা
ভৈল	হ’ল
কমল-নয়ন	পদ্মৰ দৰে চকু থকা; কৃষ্ণৰ এক বিশেষণ
ঘন ঘন	বাৰে বাৰে
যশোৱা	যশোদা; কৃষ্ণৰ পালক মাতৃ
ডাকিতে লৈল	মাতিবলৈ ধৰিলে
প্ৰাণধন	প্ৰাণতকৈ প্ৰিয়; জীৱনৰ সম্পদ
সুচন্দে	সুন্দৰভাৱে
বয়ন	শয্যা, শোৱাৰ বিচনা
গাৱ চালি	গা সৰাই, শৰীৰ লৰচৰ কৰি
তেজ	ত্যাগ কৰা
নিন্দ	নিদ্ৰা, টোপনি
সব পুৰুষৰ	সকলো পুৰুষৰ
শিৰৰ ভূষণ	মূৰৰ অলংকাৰ; শ্ৰেষ্ঠ
গোবিন্দ	কৃষ্ণৰ এক নাম
গোৱালী	গোপ-নাৰী; যশোদা
বুকে বান্ধি	বুকুত সাবটি
কোলে লৈল	কোলাত তুলি ল’লে
চুম্বন	মুখ চুমা
আনন্দে মগন	আনন্দত বিভোৰ
সিদ্ধ মুনি	সিদ্ধি প্ৰাপ্ত মুনি
চিন্তিয়া নপাৱে	ধ্যান-চিন্তা কৰিও পাব নোৱাৰে
সো হৰি	সেই হৰি (কৃষ্ণ)
ত্ৰিজগত পতি	তিনিও জগতৰ অধীশ্বৰ
ভকত	ভক্তৰ
মিলল	লগ পালে, ধৰা দিলে
মূৰুখ মাধৱে বোলে	অজ্ঞান মাধৱদেৱে কয় (ভনিতা)

---

ভাৱাৰ্থ (পদ-অনুসৰি ব্যাখ্যা)

প্ৰথম পদ (ধ্ৰুৱ)

“উঠ ৰে উঠ বাপু গোপাল হে নিশি পৰভাত ভৈল। কমল-নয়ন বুলি ঘন ঘন যশোৱা ডাকিতে লৈল।।”

এই ধ্ৰুৱপদৰ অৰ্থ — হে বাপু গোপাল, উঠা ৰে উঠা; ৰাতি অন্ত হৈ প্ৰভাত হৈছে। যশোদাই “কমল-নয়ন” (পদ্মৰ দৰে চকু থকা মোৰ পুত্ৰ) বুলি বাৰে বাৰে কৃষ্ণক মাতিবলৈ আৰম্ভ কৰিলে। এই পদৰ মাজেদি বাৎসল্য ৰসৰ আৰম্ভণি হৈছে — মাতৃ যশোদাৰ স্নেহভৰা মাত আৰু কৃষ্ণক জগোৱাৰ আৰম্ভণিৰ মূহুৰ্তটোক কবিয়ে অতি কোমল ভাষাৰে চিত্ৰিত কৰিছে। “ঘন ঘন” শব্দটোৱে যশোদাৰ অস্থিৰ বাৎসল্য ভাৱ আৰু পুত্ৰৰ ওপৰৰ অসীম মমতা প্ৰকাশ কৰিছে।

দ্বিতীয় পদ

“মোৰ প্ৰাণধন সুচন্দে বয়ন গাৱ চালি তেজ নিন্দ। সব পুৰুষৰ শিৰৰ ভূষণ তুমি সে বাপু গোবিন্দ।।”

হে মোৰ প্ৰাণধন, সুকোমল শয্যাত শুই থকা টোপনি ত্যাগ কৰি গা সৰাই উঠা। হে বাপু গোবিন্দ, তুমিয়েই সকলো পুৰুষৰ শিৰৰ ভূষণ অৰ্থাৎ পুৰুষোত্তম। ইয়াত যশোদা মাতৃৰ মুখেৰে কৃষ্ণৰ ঐশ্বৰিক স্বৰূপৰো আভাস দিয়া হৈছে। যদিও বাহিৰৰ পৰা ই এক সাধাৰণ মাতৃৰ কথা যেন বোধ হয়, তথাপি “সব পুৰুষৰ শিৰৰ ভূষণ” বাক্যাংশই কৃষ্ণৰ পৰম পুৰুষ ৰূপৰ ইংগিত দিয়ে। বাৎসল্যৰ মাজেৰে কবিয়ে পৰোক্ষভাৱে ভক্তিৰসৰ অমূল্য চানেকি দাঙি ধৰিছে।

তৃতীয় পদ

“মোৰ পুত্ৰ বুলি যশোৱা গোৱালী বুকে বান্ধি কোলে লৈল। বয়ন চুম্বন কৰি ঘনে ঘন আনন্দে মগন ভৈল।।”

“মোৰ পুত্ৰ” বুলি যশোদা গোৱালীয়ে কৃষ্ণক বুকুত সাবটি লৈ কোলাত তুলি ল’লে। তেওঁ কৃষ্ণৰ মুখত বাৰে বাৰে চুম্বন কৰি আনন্দত মগন হৈ গ’ল। এই পদটোৱে মাতৃ-পুত্ৰৰ স্নেহ-সংবেদনৰ চূড়ান্ত ৰূপ প্ৰকাশ কৰিছে। যশোদাই কৃষ্ণক ঈশ্বৰ বুলি ভবা নাই — তেওঁৰ সৰল মাতৃহৃদয়ত কৃষ্ণ কেৱল প্ৰাণপ্ৰিয় পুত্ৰ। সেই বিশুদ্ধ আৰু নিৰ্ভেজাল মাতৃস্নেহেই বাৎসল্য ভক্তিৰ সৰ্বোচ্চ ৰূপ। কবিয়ে দেখুৱাইছে যে স্নেহ-প্ৰীতিৰে যিভাৱে যশোদাই কৃষ্ণক পাইছে, সেয়াই প্ৰকৃত ভক্তি।

চতুৰ্থ পদ (ভনিতা)

“সিদ্ধ মুনি গণে চিন্তিয়া নপাৱে সো হৰি যশোৱা কোলে। ত্ৰিজগত পতি ভকত মিলল মূৰুখ মাধৱে বোলে।।”

সিদ্ধ মুনি-ঋষিসকলে দীৰ্ঘ ধ্যান, যোগ আৰু সাধনা কৰিও যাক প্ৰাপ্ত হ’ব নোৱাৰে — সেই হৰি (কৃষ্ণ) আজি যশোদাৰ কোলাত শুই আছে। ত্ৰিজগতৰ পতি, পৰম পুৰুষ ভগৱান কৃষ্ণ ভক্তৰ ভক্তিৰ পৰাকাষ্ঠাত বশীভূত হৈ ভক্তৰ লগত মিলিত হৈছে — ইয়াকেই অজ্ঞান মাধৱদেৱে কয়। এই পদটোৱে গীতটোৰ মূল ভাৱ — ভক্তিৰ শ্ৰেষ্ঠত্ব আৰু ভগৱান ভক্তৰ অধীন বুলি কোৱা চিন্তাটো বহন কৰিছে। জ্ঞান-যোগ-কৰ্ম তিনিও পথতকৈ ভক্তিপথ যে শ্ৰেষ্ঠ — সেইটোৱেই কবিৰ মূল প্ৰতিপাদ্য। “মূৰুখ মাধৱে বোলে” বাক্যাংশই হৈছে কবিৰ ভনিতা — য’ত কবিয়ে নিজকে নম্ৰভাৱে অজ্ঞান বুলি অভিহিত কৰিছে।

---

পাঠ্যপুথিৰ প্ৰশ্নোত্তৰ

অতি চমু প্ৰশ্নোত্তৰ

প্ৰশ্ন ১। বৰগীত কাক বোলে?

উত্তৰঃ মহাপুৰুষ শ্ৰীশ্ৰীশংকৰদেৱ আৰু শ্ৰীশ্ৰীমাধৱদেৱে ব্ৰজাৱলী ভাষাত ৰচনা কৰা ভক্তিৰসপূৰ্ণ ৰাগ-ৰাগিণীত বন্ধা শ্ৰেষ্ঠ গীতৰ সমষ্টিকেই বৰগীত বোলে।

প্ৰশ্ন ২। “উঠ ৰে উঠ বাপু গোপাল হে” বৰগীতটি কোনে ৰচনা কৰিছিল?

উত্তৰঃ এই বৰগীতটি মহাপুৰুষ শ্ৰীশ্ৰীমাধৱদেৱে ৰচনা কৰিছিল।

প্ৰশ্ন ৩। “উঠ ৰে উঠ বাপু গোপাল হে” বৰগীতটি কোন ৰাগত ৰচিত?

উত্তৰঃ এই বৰগীতটি কৌ ৰাগত ৰচিত।

প্ৰশ্ন ৪। মাধৱদেৱে মুঠ কিমান বৰগীত ৰচনা কৰিছিল?

উত্তৰঃ মাধৱদেৱে মুঠ ১৫৭টা বৰগীত ৰচনা কৰিছিল।

প্ৰশ্ন ৫। শংকৰদেৱে মুঠ কিমান বৰগীত ৰচনা কৰিছিল?

উত্তৰঃ শংকৰদেৱে মুঠ ২৪০টা বৰগীত ৰচনা কৰিছিল বুলি কোৱা হয়, যদিও বৰ্তমান ৩৪টামান উপলব্ধ।

প্ৰশ্ন ৬। বৰগীত কোনটো ভাষাত ৰচিত?

উত্তৰঃ বৰগীত ব্ৰজাৱলী ভাষাত ৰচিত।

প্ৰশ্ন ৭। যশোদাই কৃষ্ণক কি কি নামেৰে সম্বোধন কৰিছে?

উত্তৰঃ যশোদাই কৃষ্ণক “বাপু”, “গোপাল”, “কমল-নয়ন”, “প্ৰাণধন”, “গোবিন্দ” আৰু “মোৰ পুত্ৰ” বুলি সম্বোধন কৰিছে।

প্ৰশ্ন ৮। “কমল-নয়ন” শব্দৰ অৰ্থ কি?

উত্তৰঃ “কমল-নয়ন” অৰ্থাৎ পদ্মফুলৰ দৰে সুন্দৰ চকু থকা — কৃষ্ণৰ এক বিশেষণ।

প্ৰশ্ন ৯। গীতটোত যশোদাই কৃষ্ণক কি কাৰ্য কৰিবলৈ মাতিছে?

উত্তৰঃ যশোদাই কৃষ্ণক টোপনিৰ পৰা উঠি, সুকোমল শয্যা ত্যাগ কৰি গা সৰাই জাগি উঠিবলৈ মাতিছে।

প্ৰশ্ন ১০। ভনিতাত মাধৱদেৱে নিজকে কি বুলি অভিহিত কৰিছে?

উত্তৰঃ ভনিতাত মাধৱদেৱে নিজকে “মূৰুখ মাধৱ” বুলি অভিহিত কৰিছে — ই কবিৰ বিনয় ভাৱৰ পৰিচয়।

প্ৰশ্ন ১১। “ত্ৰিজগত পতি” বুলি কাক বুজোৱা হৈছে?

উত্তৰঃ “ত্ৰিজগত পতি” বুলি ভগৱান শ্ৰীকৃষ্ণ — তিনিও জগতৰ (স্বৰ্গ, মৰ্ত্ত্য, পাতাল) অধীশ্বৰক বুজোৱা হৈছে।

প্ৰশ্ন ১২। গীতটোত কোন ৰসৰ প্ৰাধান্য?

উত্তৰঃ এই গীতটোত বাৎসল্য ৰসৰ প্ৰাধান্য।

প্ৰশ্ন ১৩। মাধৱদেৱৰ জন্ম-স্থান ক’ত?

উত্তৰঃ মাধৱদেৱৰ জন্ম হৈছিল উত্তৰ লখিমপুৰৰ লেতেকুপুখুৰীত (১৪৮৯ খ্ৰীষ্টাব্দত)।

প্ৰশ্ন ১৪। গীতটোৰ ধ্ৰুৱপদ কি?

উত্তৰঃ “উঠ ৰে উঠ বাপু গোপাল হে নিশি পৰভাত ভৈল। কমল-নয়ন বুলি ঘন ঘন যশোৱা ডাকিতে লৈল।।” এইটোৱেই গীতটোৰ ধ্ৰুৱপদ।

চমু প্ৰশ্নোত্তৰ

প্ৰশ্ন ১। বৰগীতৰ মূল বৈশিষ্ট্যসমূহ কি কি?

উত্তৰঃ বৰগীতৰ মূল বৈশিষ্ট্যসমূহ —

• প্ৰতিটো বৰগীত নিৰ্দিষ্ট ৰাগ-ৰাগিণীত বন্ধা।
• ভাষা — ব্ৰজাৱলী (ব্ৰজবুলি) — অসমীয়া, মৈথিলী আৰু সংস্কৃতৰ মিশ্ৰিত ৰূপ।
• প্ৰতিটো গীতত ধ্ৰুৱপদ আৰু পদ থাকে।
• শেষ পদত কবিৰ ভনিতা থাকে।
• মূল উদ্দেশ্য — কৃষ্ণভক্তিৰ প্ৰচাৰ আৰু ভাগৱত ধৰ্মৰ প্ৰচাৰ।
• গীতবোৰ ভক্তি ৰসপূৰ্ণ আৰু আধ্যাত্মিক।

প্ৰশ্ন ২। “মণিকাঞ্চন সংযোগ” বুলি কি বুজা?

উত্তৰঃ মহাপুৰুষ শ্ৰীশ্ৰীশংকৰদেৱ আৰু শ্ৰীশ্ৰীমাধৱদেৱৰ প্ৰথম সাক্ষাৎক “মণিকাঞ্চন সংযোগ” বোলা হয়। ই অসমৰ ধৰ্ম-সংস্কৃতিৰ ক্ষেত্ৰত এক ঐতিহাসিক ঘটনা — য’ত মণি (মাণিক) আৰু কাঞ্চন (সোণ)ৰ সংযোগেৰে নৱ-বৈষ্ণৱ ধৰ্মৰ ভেটি দৃঢ় হৈছিল।

প্ৰশ্ন ৩। বৰগীতৰ বিষয়বস্তুক কেইটা ভাগত ভাগ কৰা হয়?

উত্তৰঃ বৰগীতৰ বিষয়বস্তুক প্ৰধানতঃ ছয়টা ভাগত ভাগ কৰা হয় — (১) লীলা, (২) বিৰহ, (৩) বিৰক্তি, (৪) পৰমাৰ্থ, (৫) চোৰ আৰু (৬) চাতুৰী।

প্ৰশ্ন ৪। গীতটোত যশোদাৰ মাতৃস্নেহ কেনেদৰে প্ৰকাশ পাইছে?

উত্তৰঃ যশোদা মাতৃয়ে কৃষ্ণক “বাপু”, “গোপাল”, “কমল-নয়ন”, “প্ৰাণধন”, “গোবিন্দ” আদি স্নেহভৰা সম্বোধনেৰে বাৰে বাৰে মাতিছে। তেওঁ কৃষ্ণক বুকুত সাবটি লৈ কোলাত তুলিছে আৰু ঘনে ঘনে চুম্বন কৰি আনন্দত মগন হৈছে। এইদৰে যশোদাৰ মাতৃস্নেহ অতি কোমল আৰু গভীৰ ৰূপত প্ৰকাশ পাইছে।

প্ৰশ্ন ৫। ব্ৰজাৱলী ভাষা বুলিলে কি বুজা?

উত্তৰঃ ব্ৰজাৱলী হৈছে শংকৰদেৱে নিজে সৃষ্টি কৰা এক কৃত্ৰিম সাহিত্যিক ভাষা। ই অসমীয়া, মৈথিলী, ব্ৰজবুলি আৰু সংস্কৃতৰ মিশ্ৰণেৰে গঠিত। বৰগীত আৰু অংকীয়া নাটৰ ভাষা হিচাপে এই ভাষা ব্যৱহাৰ হয়। ইয়াৰ লক্ষ্য হ’ল গীত-নাটৰ মাধ্যমেৰে কৃষ্ণভক্তি প্ৰচাৰ কৰা।

প্ৰশ্ন ৬। “সিদ্ধ মুনি গণে চিন্তিয়া নপাৱে” বুলি কোৱাৰ অৰ্থ কি?

উত্তৰঃ ইয়াৰ অৰ্থ — সিদ্ধি প্ৰাপ্ত মুনি-ঋষিসকলে দীৰ্ঘ ধ্যান, যোগ আৰু কঠোৰ সাধনা কৰিও যি ভগৱানক প্ৰাপ্ত হ’ব নোৱাৰে, সেই ভগৱান কৃষ্ণ যশোদাৰ মাতৃস্নেহৰ ভক্তিৰ বশত অনায়াসে তেওঁৰ কোলাত আহি ধৰা দিছে। কবিয়ে এইদৰে ভক্তিৰ মহিমা আৰু শ্ৰেষ্ঠত্ব দেখুৱাইছে।

প্ৰশ্ন ৭। গীতটোত কৃষ্ণৰ ঐশ্বৰিক ৰূপৰ পৰিচয় কেনেকৈ পোৱা গৈছে?

উত্তৰঃ গীতটোত যদিও কৃষ্ণক যশোদাৰ পুত্ৰ ৰূপত চিত্ৰিত কৰা হৈছে, তথাপি কবিয়ে “সব পুৰুষৰ শিৰৰ ভূষণ”, “ত্ৰিজগত পতি”, “সিদ্ধ মুনি গণে চিন্তিয়া নপাৱে সো হৰি” আদি উক্তিৰ মাজেৰে কৃষ্ণৰ ঐশ্বৰিক ৰূপৰ পৰিচয় দিছে। এইদৰে মানৱীয় শিশু ৰূপ আৰু পৰম পুৰুষ ভগৱান ৰূপ দুয়োটাকে কবিয়ে অনুপম সমন্বয়ত দাঙি ধৰিছে।

প্ৰশ্ন ৮। বৰগীতৰ ভনিতা বুলিলে কি বুজা?

উত্তৰঃ বৰগীতৰ ভনিতা হৈছে গীতৰ অন্তিম পদ য’ত কবিয়ে নিজৰ নাম উল্লেখ কৰে। এই গীতটোৰ ভনিতা — “মূৰুখ মাধৱে বোলে” — য’ত মাধৱদেৱে নিজকে “মূৰুখ” বুলি বিনীতভাৱে অভিহিত কৰিছে। এই ভনিতা বৰগীতৰ এক স্বকীয় বৈশিষ্ট্য।

দীঘল প্ৰশ্নোত্তৰ

প্ৰশ্ন ১। “উঠ ৰে উঠ বাপু গোপাল হে” বৰগীতটোৰ মূল ভাৱ আলোচনা কৰা।

উত্তৰঃ মহাপুৰুষ শ্ৰীশ্ৰীমাধৱদেৱে কৌ ৰাগত ৰচনা কৰা “উঠ ৰে উঠ বাপু গোপাল হে” বৰগীতটি বাৎসল্য ৰসৰ অপূৰ্ব নিদৰ্শন। গীতটোৰ মূল বিষয় হ’ল — যশোদা মাতৃয়ে ৰাতিপুৱা শিশু কৃষ্ণক সুকোমলভাৱে টোপনিৰ পৰা জগোৱাৰ দৃশ্য। গীতটোৰ আৰম্ভণিতে যশোদাই কৈছে — “হে বাপু গোপাল, উঠা ৰে উঠা; ৰাতি প্ৰভাত হৈছে।” “কমল-নয়ন” বুলি তেওঁ ঘন ঘন কৃষ্ণক মাতিছে। দ্বিতীয় পদত যশোদাই কৃষ্ণক “মোৰ প্ৰাণধন” আৰু “সব পুৰুষৰ শিৰৰ ভূষণ গোবিন্দ” বুলি অভিহিত কৰি সুকোমল বিচনাত শুই থকা টোপনি ত্যাগ কৰিবলৈ কৈছে। তৃতীয় পদত যশোদাই কৃষ্ণক বুকুত সাবটি লৈ কোলাত তুলি ঘনে ঘনে চুম্বন কৰি আনন্দত মগন হৈছে। শেষ পদত মাধৱদেৱে কয় — সিদ্ধ মুনি-ঋষিসকলে কঠোৰ ধ্যানে-যোগে যি হৰিক প্ৰাপ্ত হ’ব নোৱাৰে, সেই ত্ৰিজগতৰ পতি যশোদাৰ ভক্তিৰ বশত আজি তেওঁৰ কোলাত শুই আছে। গীতটোৰ মাজেদি ভক্তিৰ শ্ৰেষ্ঠত্ব, মাতৃস্নেহৰ মহিমা আৰু কৃষ্ণৰ মানৱীয়-ঐশ্বৰিক দ্বৈত ৰূপৰ অনুপম সমন্বয় প্ৰকাশ পাইছে। বাৎসল্য ভক্তিয়ে কেনেকৈ ভগৱানৰ লগত ভক্তৰ একাত্মতা সাধন কৰিব পাৰে — ইয়াকেই কবিয়ে এই গীতটোৰ মাজেদি দাঙি ধৰিছে।

প্ৰশ্ন ২। বৰগীতৰ স্ৰষ্টা শ্ৰীশ্ৰীশংকৰদেৱ আৰু শ্ৰীশ্ৰীমাধৱদেৱৰ অৱদান আলোচনা কৰা।

উত্তৰঃ বৰগীতৰ স্ৰষ্টা মহাপুৰুষ শ্ৰীশ্ৰীশংকৰদেৱ (১৪৪৯-১৫৬৮) আৰু তেওঁৰ পৰম শিষ্য মহাপুৰুষ শ্ৰীশ্ৰীমাধৱদেৱ (১৪৮৯-১৫৯৬)। শংকৰদেৱে নৱ-বৈষ্ণৱ ধৰ্ম প্ৰচাৰৰ মূল মাধ্যম ৰূপে বৰগীত ৰচনা কৰে। তেওঁ মুঠ ২৪০টা বৰগীত ৰচনা কৰিছিল বুলি কোৱা হয়, যদিও দুৰ্ভাগ্যজনক অগ্নিকাণ্ডৰ কাৰণে বৰ্তমান প্ৰায় ৩৪টা গীত উপলব্ধ। শংকৰদেৱৰ আদৰ্শ পথত চলি মাধৱদেৱে ১৫৭টা বৰগীত ৰচনা কৰে — যিবোৰ অসমীয়া সাহিত্যৰ অমূল্য সম্পদ। দুয়োগৰাকীয়ে ব্ৰজাৱলী ভাষাত গীত ৰচনা কৰি ৰাগ-ৰাগিণীৰ মাজত বন্ধি দি কৃষ্ণভক্তিৰ অমিয়া বাণী জনসাধাৰণৰ মাজত বিতৰণ কৰিছিল। বৰগীতৰ মাজেদি তেওঁলোকে ভাগৱত ধৰ্মৰ মৌলিক বাৰ্তা — “এক ঈশ্বৰ, এক নাম, এক ভক্তি”ক প্ৰচাৰ কৰিছিল। বৰগীতৰ পৃষ্ঠপোষকতাত নামঘৰ-সত্ৰ সংস্কৃতিৰ বিকাশ ঘটিছিল। বৰগীতে অসমৰ সংগীত-সাহিত্য, ভাষা আৰু সংস্কৃতিৰ ভেটি স্থাপন কৰিছিল। আজিও সত্ৰ-নামঘৰৰ পৰিৱেশত বৰগীত গাই থকা হয় আৰু ই অসমীয়া জাতীয় চেতনাৰ এক উজ্জ্বল প্ৰতীক হৈ আছে।

প্ৰশ্ন ৩। গীতটোত ভক্তিৰ মহিমা কেনেদৰে প্ৰকাশ পাইছে আলোচনা কৰা।

উত্তৰঃ “উঠ ৰে উঠ বাপু গোপাল হে” বৰগীতটিৰ অন্তিম পদটোৱে ভক্তিৰ শ্ৰেষ্ঠত্ব আৰু মহিমা স্পষ্টকৈ প্ৰকাশ কৰিছে। মাধৱদেৱে কৈছে — “সিদ্ধ মুনি গণে চিন্তিয়া নপাৱে সো হৰি যশোৱা কোলে।” অৰ্থাৎ যিসকল মুনি-ঋষিয়ে যুগ যুগ ধৰি কঠোৰ যোগ-সাধনা, তপস্যা আৰু জ্ঞান-চৰ্চা কৰিও ভগৱান হৰিক প্ৰাপ্ত হ’ব পৰা নাই, সেই ত্ৰিজগতৰ পতি ভগৱান কৃষ্ণ যশোদা মাতৃৰ নিষ্কপট মাতৃস্নেহৰ বশত অনায়াসে তেওঁৰ কোলাত আহি ধৰা দিছে। ইয়াত কবিয়ে দেখুৱাইছে যে জ্ঞান-যোগ-কৰ্মতকৈ ভক্তিপথ বহু শ্ৰেষ্ঠ। ভক্তিৰে ভগৱানক সহজে পোৱা যায়। যশোদাৰ ভক্তি বাৎসল্য ভক্তিৰ পৰাকাষ্ঠা — তেওঁ কৃষ্ণক ভগৱান বুলি ভবা নাই, কেৱল প্ৰাণপ্ৰিয় পুত্ৰ বুলিহে ভাবিছে। সেই বিশুদ্ধ আৰু নিৰ্ভেজাল ভক্তিৰ বলতেই কৃষ্ণ যশোদাৰ অধীন হৈ পৰিছে। নৱ-বৈষ্ণৱ ধৰ্মৰ মূল কথাই হ’ল — “ভগৱান ভক্তৰ অধীন।” সেই দৰ্শনটো কবিয়ে এই গীতটোৰ মাজেদি স্পষ্টকৈ দাঙি ধৰিছে। এইদৰে গীতটোৱে ভক্তি ৰসৰ পৰম মাহাত্ম্য প্ৰচাৰ কৰিছে।

প্ৰশ্ন ৪। গীতটোত ব্যৱহৃত ভাষা-শৈলী আৰু কাব্য-গুণৰ বিষয়ে আলোচনা কৰা।

উত্তৰঃ “উঠ ৰে উঠ বাপু গোপাল হে” বৰগীতটি ব্ৰজাৱলী ভাষাত ৰচিত। ব্ৰজাৱলী হৈছে অসমীয়া, ব্ৰজবুলি, মৈথিলী আৰু সংস্কৃতৰ মিশ্ৰিত এক কৃত্ৰিম সাহিত্যিক ভাষা। গীতটোৰ ভাষা সৰল, কোমল আৰু সুশ্ৰাব্য। “বাপু”, “গোপাল”, “কমল-নয়ন”, “প্ৰাণধন” আদি স্নেহভৰা সম্বোধনে গীতটোক বাৎসল্য ৰসেৰে পৰিপুষ্ট কৰিছে। গীতটোত নাটকীয়তা, ছন্দময়তা আৰু আঙ্গিক সৌন্দৰ্য বিদ্যমান। কৌ ৰাগৰ মৃদু আৰু মধুৰ সুৰে গীতটোৰ ভাৱক উজ্জ্বল কৰি তুলিছে। কাব্য-গুণৰ ফালৰ পৰা গীতটোত উপমা (“সব পুৰুষৰ শিৰৰ ভূষণ”), অলংকাৰ (“কমল-নয়ন”), অনুপ্ৰাস আৰু বাৎসল্য-ভক্তি ৰসৰ চমৎকাৰ সমন্বয় ঘটিছে। ভনিতা পদত মাধৱদেৱে নিজকে “মূৰুখ মাধৱ” বুলি অভিহিত কৰি কবিৰ বিনয়শীলতাৰো পৰিচয় দিছে। সাৰাংশতে ক’বলৈ গ’লে গীতটি ভাষা-শৈলী আৰু কাব্যিক সৌন্দৰ্যৰ ফালৰ পৰা অনুপম এক সৃষ্টি।

প্ৰশ্ন ৫। বৰগীতৰ সাংস্কৃতিক আৰু ধৰ্মীয় গুৰুত্ব আলোচনা কৰা।

উত্তৰঃ বৰগীত হৈছে অসমৰ সাংস্কৃতিক আৰু ধৰ্মীয় ক্ষেত্ৰৰ এক অমূল্য সম্পদ। ধৰ্মীয় দিশৰ পৰা বৰগীত নৱ-বৈষ্ণৱ ভাগৱত ধৰ্মৰ প্ৰচাৰৰ এক প্ৰধান মাধ্যম। সত্ৰ-নামঘৰৰ পৰিৱেশত বৰগীত গাই ভক্তসকলে কৃষ্ণভক্তিৰ ৰসত মগন হয়। বৰগীতে কৃষ্ণৰ লীলা, ভক্তিৰ মাহাত্ম্য, পৰমাৰ্থ আৰু বিৰক্তিৰ বাণী প্ৰচাৰ কৰি জনসাধাৰণৰ মাজত আধ্যাত্মিক চেতনা জগাইছিল। সাংস্কৃতিক দিশৰ পৰা বৰগীত অসমীয়া সংগীত পৰম্পৰাৰ আধাৰশিলা। ৰাগ-ৰাগিণীৰ মাজত বন্ধা এই গীতসমূহে অসমীয়া সংগীত-সাহিত্যৰ এক স্বকীয় ধাৰা সৃষ্টি কৰিছে। বৰগীতে ব্ৰজাৱলী ভাষাৰো বিকাশ ঘটাইছে। ভাওনা, অংকীয়া নাট আৰু সত্ৰীয়া নৃত্যৰ লগত বৰগীতৰ ঘনিষ্ঠ সম্পৰ্ক। বৰগীতৰ সুমধুৰ সুৰে সকলো শ্ৰেণীৰ লোককে আকৰ্ষিত কৰি ৰাজ্যজুৰি এক ভক্তি-আন্দোলন গঢ়ি তুলিছিল। আজিও বৰগীত অসমীয়া জাতিৰ সাংস্কৃতিক স্বকীয়তাৰ অন্যতম প্ৰতীক হৈ আছে। গতিকে বৰগীতৰ সাংস্কৃতিক আৰু ধৰ্মীয় গুৰুত্ব অপৰিসীম।

---

অতিৰিক্ত প্ৰশ্নোত্তৰ

বহুনিৰ্বাচনী প্ৰশ্ন (MCQ)

১। “উঠ ৰে উঠ বাপু গোপাল হে” বৰগীতটি কোনে ৰচনা কৰিছিল?
(ক) শংকৰদেৱ (খ) মাধৱদেৱ (গ) দামোদৰদেৱ (ঘ) হৰিদেৱ

উত্তৰঃ (খ) মাধৱদেৱ

২। গীতটোৰ ৰাগ কি?
(ক) আহিৰ (খ) লোলিত (গ) কৌ (ঘ) ভাটিয়ালী

উত্তৰঃ (গ) কৌ

৩। মাধৱদেৱে মুঠ কিমান বৰগীত ৰচনা কৰিছিল?
(ক) ১০০ (খ) ১২০ (গ) ১৫৭ (ঘ) ২৪০

উত্তৰঃ (গ) ১৫৭

৪। মাধৱদেৱৰ জন্ম-স্থান ক’ত?
(ক) লেতেকুপুখুৰী, লখিমপুৰ (খ) বৰদোৱা (গ) আলিপুখুৰী (ঘ) মাজুলী

উত্তৰঃ (ক) লেতেকুপুখুৰী, লখিমপুৰ

৫। যশোদাই কৃষ্ণক কি বুলি সম্বোধন কৰা নাই?
(ক) বাপু (খ) প্ৰাণধন (গ) ৰাজা (ঘ) কমল-নয়ন

উত্তৰঃ (গ) ৰাজা

৬। “ত্ৰিজগত পতি” বুলি কোন বুজোৱা হৈছে?
(ক) ব্ৰহ্মা (খ) শিৱ (গ) বিষ্ণু/কৃষ্ণ (ঘ) ইন্দ্ৰ

উত্তৰঃ (গ) বিষ্ণু/কৃষ্ণ

৭। বৰগীতৰ ভাষা কি?
(ক) সংস্কৃত (খ) অসমীয়া (গ) ব্ৰজাৱলী (ঘ) মৈথিলী

উত্তৰঃ (গ) ব্ৰজাৱলী

৮। বৰগীতৰ বিষয়বস্তুক কেইটা ভাগত ভাগ কৰা হয়?
(ক) চাৰি (খ) পাঁচ (গ) ছয় (ঘ) সাত

উত্তৰঃ (গ) ছয়

৯। গীতটোত প্ৰাধান্য পোৱা ৰস কোনটো?
(ক) শৃংগাৰ (খ) বীৰ (গ) বাৎসল্য (ঘ) কৰুণ

উত্তৰঃ (গ) বাৎসল্য

১০। শংকৰদেৱ আৰু মাধৱদেৱৰ প্ৰথম সাক্ষাৎক কি বোলা হয়?
(ক) ভক্তি সংযোগ (খ) মণিকাঞ্চন সংযোগ (গ) সত্ৰ সংযোগ (ঘ) গুৰু-শিষ্য মিলন

উত্তৰঃ (খ) মণিকাঞ্চন সংযোগ

১১। মাধৱদেৱৰ সাহিত্যিক জীৱনৰ শ্ৰেষ্ঠ কীৰ্তি কোনটো?
(ক) কীৰ্তন ঘোষা (খ) নামঘোষা (গ) ভক্তিৰত্নাকৰ (ঘ) দশম

উত্তৰঃ (খ) নামঘোষা

১২। গীতটোৰ ভনিতাত কবিয়ে নিজকে কি বুলি অভিহিত কৰিছে?
(ক) মূৰুখ (খ) দাস (গ) ভক্ত (ঘ) সাধক

উত্তৰঃ (ক) মূৰুখ

১৩। শংকৰদেৱে মুঠ কিমান বৰগীত ৰচনা কৰিছিল?
(ক) ১৫৭ (খ) ২৪০ (গ) ১২০ (ঘ) ১০০

উত্তৰঃ (খ) ২৪০

১৪। মাধৱদেৱৰ পিতাৰ নাম কি আছিল?
(ক) গোবিন্দ গিৰি ভূঞা (খ) কুসুমবৰ ভূঞা (গ) তপোধৰ ভূঞা (ঘ) নাৰায়ণদাস

উত্তৰঃ (ক) গোবিন্দ গিৰি ভূঞা

খালী ঠাই পূৰণ কৰা

• “উঠ ৰে উঠ বাপু গোপাল হে” বৰগীতটি ৰচনা কৰিছিল __________ ৱে। (মাধৱদেৱ)
• গীতটি __________ ৰাগত বন্ধা। (কৌ)
• মাধৱদেৱৰ জন্ম হৈছিল ১৪৮৯ চনত __________ ত। (লেতেকুপুখুৰী)
• মাধৱদেৱে মুঠ __________ টা বৰগীত ৰচনা কৰিছিল। (১৫৭)
• “কমল-নয়ন” শব্দৰ অৰ্থ __________। (পদ্মৰ দৰে চকু থকা)
• যশোদাই কৃষ্ণক “মোৰ __________” বুলি কৈ বুকুত সাবটিছে। (পুত্ৰ)
• “ত্ৰিজগত পতি” বুলি __________ ক বুজোৱা হৈছে। (কৃষ্ণ)
• বৰগীত __________ ভাষাত ৰচিত। (ব্ৰজাৱলী)
• শংকৰদেৱ আৰু মাধৱদেৱৰ প্ৰথম সাক্ষাৎক __________ বোলা হয়। (মণিকাঞ্চন সংযোগ)
• গীতটোত __________ ৰসৰ প্ৰাধান্য। (বাৎসল্য)
• মাধৱদেৱৰ সাহিত্যিক জীৱনৰ শ্ৰেষ্ঠ কীৰ্তি __________। (নামঘোষা)
• “মূৰুখ মাধৱে বোলে” — এই বাক্যাংশটো গীতৰ __________ পদত আছে। (ভনিতা)

শুদ্ধ-অশুদ্ধ নিৰ্ণয় কৰা

• “উঠ ৰে উঠ বাপু গোপাল হে” বৰগীতটি শংকৰদেৱে ৰচনা কৰিছিল। — অশুদ্ধ
• গীতটি কৌ ৰাগত বন্ধা। — শুদ্ধ
• মাধৱদেৱে ১৫৭টা বৰগীত ৰচনা কৰিছিল। — শুদ্ধ
• গীতটোত শৃংগাৰ ৰসৰ প্ৰাধান্য। — অশুদ্ধ
• বৰগীত ব্ৰজাৱলী ভাষাত ৰচিত। — শুদ্ধ
• “ত্ৰিজগত পতি” বুলি শিৱক বুজোৱা হৈছে। — অশুদ্ধ
• মাধৱদেৱৰ জন্ম লেতেকুপুখুৰীত হৈছিল। — শুদ্ধ

---

বৰগীতৰ পৰম্পৰা — এক সংক্ষিপ্ত পৰিচয়

বৰগীত হৈছে অসমীয়া ভক্তি-সংগীতৰ এক উচ্চাঙ্গৰ ধাৰা। “বৰগীত” শব্দৰ অৰ্থ — “শ্ৰেষ্ঠ গীত” বা “বৰ-গীত”। ১৫ শতিকাত মহাপুৰুষ শ্ৰীশ্ৰীশংকৰদেৱে এই গীতৰ ধাৰাৰ প্ৰৱৰ্তন কৰে আৰু পিছত তেওঁৰ পৰম শিষ্য মাধৱদেৱে এই পৰম্পৰাক চহকী কৰে।

বৰগীতৰ বৈশিষ্ট্যসমূহ —

• ৰাগ-ভিত্তিক: প্ৰতিটো বৰগীত নিৰ্দিষ্ট ৰাগ-ৰাগিণীত বন্ধা। জনপ্ৰিয় ৰাগসমূহ — আহিৰ, কৌ, লোলিত, ধনশ্ৰী, কেদাৰ, বসন্ত, শ্ৰী, গৌৰী, কল্যাণ, নটমল্লাৰ, সিন্ধুৰা, আছোৱাৰী আদি।
• ভাষা: ব্ৰজাৱলী — অসমীয়া, ব্ৰজবুলি, মৈথিলী আৰু সংস্কৃতৰ সংমিশ্ৰণ।
• গঠন: ধ্ৰুৱপদ + পদ + ভনিতা।
• বিষয়বস্তু: কৃষ্ণৰ লীলা, বিৰহ, বিৰক্তি, পৰমাৰ্থ, চোৰ আৰু চাতুৰী।
• উদ্দেশ্য: নৱ-বৈষ্ণৱ ধৰ্মৰ প্ৰচাৰ আৰু ভক্তিৰসৰ আস্বাদন।
• পৰিৱেশন: সত্ৰ-নামঘৰৰ পৰিৱেশত — খোল, তাল, মৃদংগৰ সংগত যোগে।

শংকৰদেৱে ২৪০টা বৰগীত ৰচনা কৰিছিল বুলি কোৱা হয়। দুৰ্ভাগ্যজনকভাৱে অগ্নিকাণ্ডত বহুতো বৰগীত নষ্ট হ’ল আৰু বৰ্তমান প্ৰায় ৩৪টা গীত উপলব্ধ। মাধৱদেৱে ১৫৭টা বৰগীত ৰচনা কৰি বৰগীতৰ ভাণ্ডাৰ চহকী কৰিছিল। বৰগীত আজি অসমৰ সাংস্কৃতিক স্বকীয়তাৰ এক উজ্জ্বল প্ৰতীক।

---

কবিৰ চমু পৰিচয় — মহাপুৰুষ শ্ৰীশ্ৰীমাধৱদেৱ

নাম	মহাপুৰুষ শ্ৰীশ্ৰীমাধৱদেৱ
জন্ম	১৪৮৯ খ্ৰীষ্টাব্দ
জন্মস্থান	লেতেকুপুখুৰী, উত্তৰ লখিমপুৰ, অসম
পিতাৰ নাম	গোবিন্দ গিৰি ভূঞা
মাতৃৰ নাম	মনোৰমা
গুৰু	মহাপুৰুষ শ্ৰীশ্ৰীশংকৰদেৱ
মৃত্যু	১৫৯৬ খ্ৰীষ্টাব্দ, কোচবিহাৰৰ ভেলা সত্ৰত
প্ৰধান অৱদান	নৱ-বৈষ্ণৱ ধৰ্ম প্ৰচাৰ, বৰগীত ৰচনা, সত্ৰ প্ৰতিষ্ঠা

মহাপুৰুষ শ্ৰীশ্ৰীমাধৱদেৱ অসমৰ নৱ-বৈষ্ণৱ ধৰ্মৰ অন্যতম প্ৰধান প্ৰচাৰক, কবি আৰু সংগীতজ্ঞ। তেওঁ মহাপুৰুষ শ্ৰীশ্ৰীশংকৰদেৱৰ পৰম শিষ্য আৰু আধ্যাত্মিক উত্তৰাধিকাৰী। মাধৱদেৱে গুৰু শংকৰদেৱৰ মৃত্যুৰ পিছত নৱ-বৈষ্ণৱ ধৰ্ম প্ৰচাৰৰ দায়িত্ব পালন কৰিছিল আৰু ধৰ্মটোক সুদৃঢ় ৰূপ দিছিল।

প্ৰধান গ্ৰন্থ আৰু সাহিত্য —

• নামঘোষা: মাধৱদেৱৰ শ্ৰেষ্ঠ কীৰ্তি — ১০০০ ঘোষা সংবলিত গ্ৰন্থ। ইয়াক “হাজাৰী ঘোষা” বুলিও কোৱা হয়।
• বৰগীত: ১৫৭টা বৰগীত — কৃষ্ণৰ লীলা আৰু বাৎসল্য ভক্তিৰে পৰিপূৰ্ণ।
• ভক্তি ৰত্নাৱলী: ভক্তি-শাস্ত্ৰৰ অমূল্য গ্ৰন্থ।
• অংকীয়া নাট: অৰ্জুন ভঞ্জন, চোৰধৰা, পিম্পৰা গুচুৱা, ভূমি লুটীৱা, ভোজন বিহাৰ, ৰাজসূয় যজ্ঞ।
• ৰাজসূয় কাব্য: মহাকাব্য ধৰ্মী ৰচনা।
• আদিদশম স্কন্ধৰ অংশবিশেষ অনুবাদ।

মাধৱদেৱে অসমীয়া সাহিত্য, সংগীত আৰু সংস্কৃতিৰ ভেটি দৃঢ় কৰিছিল। তেওঁৰ ৰচনাত বাৎসল্য ভক্তিৰ অনুপম প্ৰকাশ ঘটিছে। তেওঁৰ গ্ৰন্থ “নামঘোষা” আজিও সত্ৰ-নামঘৰত নিয়মীয়াকৈ পঢ়া আৰু গোৱা হয়। মাধৱদেৱৰ অৱদানে অসমৰ সাংস্কৃতিক ইতিহাসত এক যুগ-যুগান্তকাৰী পৰিৱৰ্তন আনিছিল আৰু তেওঁক “মহাপুৰুষ” উপাধিৰে সমাজে সন্মান জনাইছে।

---

মহাপুৰুষ শ্ৰীশ্ৰীশংকৰদেৱ — বৰগীতৰ আদিগুৰু

মহাপুৰুষ শ্ৰীশ্ৰীশংকৰদেৱ (১৪৪৯-১৫৬৮) হৈছে অসমৰ নৱ-বৈষ্ণৱ ধৰ্মৰ আদিগুৰু আৰু বৰগীতৰ স্ৰষ্টা। তেওঁৰ জন্ম হৈছিল নগাঁৱৰ বৰদোৱাত। শংকৰদেৱে অসমৰ ভাষা, সাহিত্য, সংগীত, নৃত্য, নাট, চিত্ৰকলা আদি প্ৰতিটো ক্ষেত্ৰতে যুগান্তকাৰী অৱদান আগবঢ়াইছিল।

প্ৰধান অৱদানসমূহ —

• নৱ-বৈষ্ণৱ (একশৰণ) ধৰ্মৰ প্ৰচলন।
• ২৪০টা বৰগীত ৰচনা।
• “কীৰ্তন ঘোষা” — ভক্তি-সাহিত্যৰ অমূল্য গ্ৰন্থ।
• অংকীয়া নাট — চিহ্নযাত্ৰা, পত্নী প্ৰসাদ, কালীয়দমন, কেলিগোপাল, ৰুক্মিণী হৰণ, পাৰিজাত হৰণ, ৰাম বিজয়।
• সত্ৰীয়া নৃত্যৰ প্ৰৱৰ্তন।
• “চিহ্ন যাত্ৰা” — অংকীয়া নাটৰ আৰম্ভণি।
• ব্ৰজাৱলী ভাষাৰ সৃষ্টি।
• “ভাৱনা” পৰম্পৰাৰ প্ৰৱৰ্তন।
• “নামঘৰ” আৰু “সত্ৰ” সংস্থাৰ স্থাপন।

শংকৰদেৱৰ আদৰ্শ আৰু চিন্তাধাৰাই মাধৱদেৱক সাহিত্য-ৰচনাত উদ্বুদ্ধ কৰিছিল। গুৰু-শিষ্যৰ এই দুয়োগৰাকীৰ যুগ্ম প্ৰচেষ্টাত নৱ-বৈষ্ণৱ ধৰ্ম অসমৰ মাটিত প্ৰতিষ্ঠা লাভ কৰিছিল।

---

আশাকৰোঁ Class 12 Assamese অধ্যায় ৪ — “বৰগীত (উঠ ৰে উঠ বাপু গোপাল হে)“ৰ এই সম্পূৰ্ণ প্ৰশ্নোত্তৰ আৰু ব্যাখ্যাই ASSEB উচ্চতৰ মাধ্যমিক দ্বিতীয় বাৰ্ষিক পৰীক্ষাৰ প্ৰস্তুতিত ছাত্ৰ-ছাত্ৰীসকলক যথেষ্ট সহায় কৰিব। অধিক অধ্যায়ৰ প্ৰশ্নোত্তৰৰ বাবে HSLC Guru-ৰ অন্যান্য পৃষ্ঠাবোৰ চাওক।