মিলন – নলিনীবালা দেৱী | Class 12 Assamese Chapter 12 | ASSEB
“মিলন” দ্বাদশ শ্ৰেণীৰ অসমীয়া (MIL) পাঠ্যপুথি সাহিত্য সৌৰভত অন্তৰ্ভুক্ত নলিনীবালা দেৱীৰ এক প্ৰসিদ্ধ ৰহস্যবাদী কবিতা। এই কবিতাটি কবিয়ে ৰচিত কাব্যগ্ৰন্থ সন্ধিয়াৰ সুৰৰ পৰা সংকলিত। অসমীয়া সাহিত্যত নলিনীবালা দেৱীক “অতীন্দ্ৰিয়বাদী বা ৰহস্যবাদী কবি” ৰূপে জনা যায়। এই কবিতাত কবিয়ে আত্মা আৰু পৰমাত্মাৰ চিৰন্তন আধ্যাত্মিক মিলনৰ গভীৰ অনুভূতি ফঁহিয়াই দেখুৱাইছে। এই প্ৰবন্ধত আমি ASSEB (Assam State School Education Board) দ্বাৰা অনুমোদিত পাঠ্যপুথিৰ ভিত্তিত মিলন কবিতাৰ সাৰাংশ, ভাৱাৰ্থ, শব্দাৰ্থ, প্ৰসংগ-সহিত ব্যাখ্যা আৰু সম্পূৰ্ণ প্ৰশ্নোত্তৰ সমষ্টি দিছোঁ — যিয়ে HS পৰীক্ষাৰ প্ৰস্তুতিত শিক্ষাৰ্থীক সহায় কৰিব।
সাৰাংশ
“মিলন” কবিতাটিত নলিনীবালা দেৱীয়ে আত্মাৰ পৰমাত্মাৰ লগত হোৱা অনন্ত মিলনৰ অনুভূতি ব্যক্ত কৰিছে। কবিয়ে কয় যে তেওঁৰ পৰম আৰাধ্য ভগৱানে নিতৌ সপোনে-দিঠকে, মানসৰ তীৰে তীৰে আহি তেওঁক দৰ্শন দিয়ে। কেতিয়াবা ভগৱান নিয়ৰৰ মালা গাঁথি ৰাতিপুৱা ফুলৰ পাহিত উদয় হয়; কেতিয়াবা গধূলিৰ স্নান এন্ধাৰত, পখিলাৰ পাখিত, জোনাকীৰ পোহৰত, তৰাৰ চাৱনিত আৰু প্ৰভাতৰ সোণালী ৰূপত প্ৰকাশিত হয়। কবিয়ে ভাগৰুৱা হৈ টোপনিৰ কোলাত পৰিলেও, সপোনৰ ভিতৰে ভগৱানৰ সান্নিধ্য পায়। কবিৰ মতে এই মিলন ক্ষণিকীয়া নহয়, এই মিলন চিৰন্তন আৰু পৰম পৱিত্ৰ। প্ৰকৃতিৰ প্ৰতিটো পৰিৱেশত, জীৱনৰ প্ৰতিটো মুহূৰ্তত পৰম পুৰুষৰ উপস্থিতি কবিয়ে অনুভৱ কৰে। ‘তুমি’ শব্দৰে কবিয়ে ভগৱানক, আৰু ‘মই’ বা ‘মোৰ’ শব্দৰে নিজৰ আত্মাক বুজাইছে। এই কবিতাত প্ৰকাশিত মিলন বাহ্যিক বা সাংসাৰিক নহয়; ই এক আধ্যাত্মিক, অলৌকিক আৰু চিৰকালীন মিলন। কবিৰ মতে মানৱ জীৱনৰ পৰম লক্ষ্য হ’ল ঈশ্বৰৰ সৈতে এই মিলন। কবিতাৰ সুৰ মৃদু, ধ্যানময় আৰু ভক্তি-ৰসেৰে ভৰা।
Summary
“Milan” (Union) is a profoundly mystical poem by Nalinibala Devi included in the Class 12 Assamese textbook Sahitya Saurabh under the ASSEB curriculum. The poem expresses the eternal spiritual union between the individual soul (atma) and the Supreme Being (Paramatma). The poet, regarded as a mystical and transcendental poet of Assamese literature, describes how her beloved Lord reveals Himself to her every day through dreams and waking moments, along the shores of her mind. He appears in countless forms — as dewdrops strung into a garland on a flower petal at dawn, in the darkness of evening twilight, on the wings of butterflies, in the glow of fireflies, in the gaze of stars, and in the golden light of morning. Even when the poet falls asleep exhausted, the Lord meets her within her dreams. To the poet, this union is not transient but eternal and sacred. The “You” in the poem refers to God and the “I” to her own soul. This is not a worldly union but a mystical, spiritual communion. Through this poem, Nalinibala Devi teaches that the supreme goal of human life is union with the Divine, and that God’s presence permeates every beautiful moment of nature and consciousness.
পাঠ্যপুথিৰ প্ৰশ্নোত্তৰ
অতি চমু উত্তৰৰ প্ৰশ্ন (Very Short Answer Type Questions)
১। ‘মিলন’ কবিতাটিৰ ৰচক কোন?
উত্তৰঃ ‘মিলন’ কবিতাটিৰ ৰচক হ’ল নলিনীবালা দেৱী।
২। ‘মিলন’ কবিতাটি কোনখন কাব্যগ্ৰন্থৰ পৰা সংকলন কৰা হৈছে?
উত্তৰঃ ‘মিলন’ কবিতাটি নলিনীবালা দেৱীৰ সন্ধিয়াৰ সুৰ কাব্যগ্ৰন্থৰ পৰা সংকলন কৰা হৈছে।
৩। নলিনীবালা দেৱীক কেনে ধৰণৰ কবি বুলি জনা যায়?
উত্তৰঃ নলিনীবালা দেৱীক অসমীয়া সাহিত্যত আধ্যাত্মিক, ৰহস্যবাদী বা অতীন্দ্ৰিয়বাদী কবি বুলি জনা যায়।
৪। নলিনীবালা দেৱীয়ে কোনখন কাব্যগ্ৰন্থৰ বাবে সাহিত্য অকাদেমি বঁটা লাভ কৰে আৰু কোন বছৰত?
উত্তৰঃ নলিনীবালা দেৱীয়ে অলকানন্দা কাব্যগ্ৰন্থৰ বাবে ১৯৬৮ চনত সাহিত্য অকাদেমি বঁটা লাভ কৰিছিল।
৫। নলিনীবালা দেৱীৰ আত্মজীৱনীৰ নাম কি?
উত্তৰঃ নলিনীবালা দেৱীৰ আত্মজীৱনীৰ নাম এৰি অহা দিনবোৰ।
৬। ‘মিলন’ কবিতাটিত ‘তুমি’ শব্দৰ দ্বাৰা কাক বুজোৱা হৈছে?
উত্তৰঃ ‘মিলন’ কবিতাটিত ‘তুমি’ শব্দৰ দ্বাৰা কবিয়ে পৰম আৰাধ্য ভগৱানক বুজাইছে।
৭। ‘মিলন’ কবিতাটিত ‘মোৰ’ বা ‘মই’ শব্দৰে কাক বুজোৱা হৈছে?
উত্তৰঃ ‘মিলন’ কবিতাটিত ‘মোৰ’ বা ‘মই’ শব্দৰে কবিয়ে নিজৰ আত্মা বা জীৱাত্মাক বুজাইছে।
৮। কোনে নিয়ৰৰ মালা গাঁথি ৰাতিপুৱা দেখা দিয়ে?
উত্তৰঃ পৰম আৰাধ্য ভগৱানে নিয়ৰৰ মালা গাঁথি ৰাতিপুৱা ফুলৰ পাহিত দেখা দিয়ে।
৯। কবিয়ে ভগৱানক কোন কোন সময়ত অনুভৱ কৰে?
উত্তৰঃ কবিয়ে ভগৱানক সপোনে-দিঠকে, ৰাতিপুৱা, গধূলি, এন্ধাৰ, টোপনি — সকলো সময়তে অনুভৱ কৰে।
১০। গধূলিৰ স্নান এন্ধাৰত কবিয়ে কাক দেখা পায়?
উত্তৰঃ গধূলিৰ স্নান এন্ধাৰত কবিয়ে নিজৰ পৰম আৰাধ্যজনক দেখা পায়।
১১। কবিৰ মতে আত্মা আৰু পৰমাত্মাৰ মিলন কেনেকুৱা?
উত্তৰঃ কবিৰ মতে আত্মা আৰু পৰমাত্মাৰ মিলন চিৰন্তন, পৱিত্ৰ আৰু অনন্ত।
১২। ‘মিলন’ কবিতাটিৰ মূল ৰস কি?
উত্তৰঃ ‘মিলন’ কবিতাটিৰ মূল ৰস হ’ল ভক্তি-ৰস তথা আধ্যাত্মিক ৰস।
১৩। নলিনীবালা দেৱীৰ আন এখন বিখ্যাত কাব্যগ্ৰন্থৰ নাম লিখা।
উত্তৰঃ নলিনীবালা দেৱীৰ আন এখন বিখ্যাত কাব্যগ্ৰন্থৰ নাম জাগৃতি।
১৪। ভাগৰুৱা হৈ টোপনিৰ কোলাত পৰিলে কবিয়ে কাক দেখা পায়?
উত্তৰঃ ভাগৰুৱা হৈ টোপনিৰ কোলাত পৰিলেও কবিয়ে সপোনৰ ভিতৰত পৰম আৰাধ্যজনৰ সান্নিধ্য পায়।
চমু উত্তৰৰ প্ৰশ্ন (Short Answer Type Questions)
১। ‘মিলন’ কবিতাত প্ৰকাশিত মিলন কেনেকুৱা মিলন? ব্যাখ্যা কৰা।
উত্তৰঃ ‘মিলন’ কবিতাত প্ৰকাশিত মিলন কোনো সাংসাৰিক, দৈহিক বা বাহ্যিক মিলন নহয়; ই এক আধ্যাত্মিক, অলৌকিক আৰু চিৰন্তন মিলন। কবিয়ে নিজৰ আত্মাৰ লগত পৰমাত্মাৰ যি গভীৰ আত্মিক সংযোগ অনুভৱ কৰে, সেইটোৱেই কবিতাত প্ৰকাশ হৈছে। এই মিলন সময়-স্থানৰ ঊৰ্ধ্বত — দিনৰ প্ৰতিটো মুহূৰ্তত, প্ৰকৃতিৰ প্ৰতিটো ৰূপত আৰু সপোন-জাগ্ৰত উভয় অৱস্থাত প্ৰকাশ পায়।
২। কবিয়ে কেনেকৈ প্ৰকৃতিৰ মাজত ভগৱানক উপলব্ধি কৰে?
উত্তৰঃ কবিয়ে প্ৰকৃতিৰ প্ৰতিটো ৰূপত ভগৱানৰ উপস্থিতি অনুভৱ কৰে। ৰাতিপুৱাৰ নিয়ৰৰ মালাত, ফুলৰ পাহিৰ মৃদু সুগন্ধত, গধূলিৰ এন্ধাৰত, পখিলাৰ ৰঙীন পাখিত, ৰাতিৰ আকাশত জিলিকা তৰাৰ চাৱনিত, জোনাকীৰ পোহৰত আৰু প্ৰভাতৰ সোণালী ৰূপত — সকলোতে কবিয়ে পৰম আৰাধ্যজনক দেখে। এইদৰে প্ৰকৃতি যেন কবিৰ বাবে ভগৱানৰ অসংখ্য ৰূপৰ এক জীৱন্ত প্ৰদৰ্শনী।
৩। কবিৰ পৰম আৰাধ্যজনে আহি নিতৌ তেওঁক কেনেকৈ দৰ্শন দিয়ে?
উত্তৰঃ কবিৰ পৰম আৰাধ্যজনে নিতৌ সপোনে-দিঠকে কবিৰ মানসৰ তীৰে তীৰে আহি বিভিন্ন ৰূপত দৰ্শন দিয়ে। কেতিয়াবা তেওঁ নিয়ৰৰ মালা গাঁথি ৰাতিপুৱা দেখা দিয়ে, কেতিয়াবা গধূলিৰ এন্ধাৰত স্নান কৰি আহে, কেতিয়াবা সপোনৰ মাজেৰে আহি কবিক চুই যায়। কবিৰ মতে ভগৱানৰ অস্তিত্ব সৰ্বব্যাপী হোৱাবাবেই তেওঁ পৃথিৱীৰ প্ৰতিটো বস্তুৰ মাজত নিজকে প্ৰকাশ কৰে।
৪। ‘মিলন’ কবিতাত নলিনীবালা দেৱীৰ ৰহস্যবাদী দৃষ্টিভংগী কেনেকৈ প্ৰকাশিত হৈছে?
উত্তৰঃ নলিনীবালা দেৱীৰ কবিতাত ৰহস্যবাদী দৃষ্টিভংগীৰ স্পষ্ট পৰিচয় পোৱা যায়। ‘মিলন’ কবিতাত কবিয়ে ভগৱানক বাহ্য জগতৰ দৃষ্টিৰে নহয়, অন্তঃদৃষ্টিৰে অনুভৱ কৰিছে। প্ৰকৃতিৰ অপৰূপ ৰূপৰাজি, সপোন, এন্ধাৰ আৰু পোহৰ — সকলোতে কবিয়ে এক অলৌকিক চেতনাৰ স্পন্দন অনুভৱ কৰে। এই অনুভূতিয়েই ৰহস্যবাদৰ মূল চৰিত্ৰ। কবিৰ আত্মাৰ লগত পৰমাত্মাৰ যি অদৃশ্য সংযোগ — সেয়াই ৰহস্যবাদৰ মূল ভিত্তি।
৫। ‘সপোনে-দিঠকে, মানসৰ তীৰে তীৰে’ — এই বাক্যৰ তাৎপৰ্য কি?
উত্তৰঃ এই বাক্যৰে কবিয়ে এইটো বুজাব বিচাৰিছে যে ভগৱান কেৱল জাগ্ৰত অৱস্থাতে নহয়, সপোনৰ মাজতো কবিৰ মানসত উপস্থিত হয়। মানসৰ তীৰে তীৰে অৰ্থ — মনৰ গভীৰতম স্তৰৰ পাৰে পাৰে। ইয়াৰ দ্বাৰা কবিয়ে দেখুৱাইছে যে আধ্যাত্মিক অনুভূতি কেৱল বাহ্যিক ইন্দ্ৰিয়েৰে নহয়, অন্তৰৰ গভীৰতম স্তৰত প্ৰকাশ হয়।
৬। কবিয়ে গধূলিৰ এন্ধাৰতো কেনেকৈ পৰম আৰাধ্যজনক দেখা পায়?
উত্তৰঃ কবিৰ আধ্যাত্মিক চেতনাৰ বাবেই গধূলিৰ এন্ধাৰতো তেওঁ পৰম আৰাধ্যজনক দেখা পায়। সাধাৰণ মানুহৰ বাবে এন্ধাৰে দৃষ্টিৰ পথ ঢাকি ৰাখে, কিন্তু কবিৰ অন্তৰ-চক্ষু খোলা থকা বাবে এন্ধাৰৰ মাজতো ভগৱানৰ এক স্নাত-পবিত্ৰ ৰূপ তেওঁৰ চকুত ধৰা পৰে। ই কবিৰ আত্মিক উপলব্ধিৰ পৰিচায়ক।
৭। ‘মিলন’ কবিতাত নলিনীবালা দেৱীৰ ভাষাশৈলীৰ বৈশিষ্ট্য কি?
উত্তৰঃ নলিনীবালা দেৱীৰ ভাষাশৈলী মৃদু, কোমল, ছন্দময় আৰু গীতিধৰ্মী। ‘মিলন’ কবিতাত শব্দৰ ব্যৱহাৰ অতি সংযত, অথচ ভাৱে ভৰা। প্ৰকৃতিৰ ৰূপ-প্ৰতীকেৰে কবিয়ে নিগূঢ় আধ্যাত্মিক ভাৱ ব্যক্ত কৰিছে। শব্দ-চয়ন আৰু ছন্দ গীতিকবিতাৰ সুৰৰ লগত মিল খাই গৈছে।
৮। ‘মিলন’ কবিতাটিৰ মূল বাৰ্তা কি?
উত্তৰঃ ‘মিলন’ কবিতাটিৰ মূল বাৰ্তা হ’ল — মানৱ-জীৱনৰ পৰম লক্ষ্য ভগৱানৰ লগত আধ্যাত্মিক মিলন। ভগৱান বাহ্য জগতৰ দূৰৱৰ্তী কোনো শক্তি নহয়, তেওঁ সকলো ঠাইতে — প্ৰকৃতিৰ প্ৰতিটো ৰূপত, সপোনৰ মাজত, অন্তৰৰ গভীৰতম স্তৰত বিৰাজ কৰে। এই উপলব্ধিৰ দ্বাৰাই মানুহে শান্তি, আনন্দ আৰু পৰম মুক্তি লাভ কৰিব পাৰে।
দীঘল উত্তৰৰ প্ৰশ্ন (Long Answer Type Questions)
১। ‘মিলন’ কবিতাটিত কবিৰ আধ্যাত্মিক অনুভূতি কেনেদৰে প্ৰকাশ পাইছে — ব্যাখ্যা কৰা।
উত্তৰঃ ‘মিলন’ কবিতাটিত নলিনীবালা দেৱীৰ আধ্যাত্মিক অনুভূতি অতি গভীৰভাৱে প্ৰকাশ পাইছে। কবিয়ে ভগৱানক কোনো বাহ্য জগতৰ অস্তিত্ব হিচাপে নহয়, নিজৰ অন্তৰৰ গভীৰতম স্তৰত উপলব্ধি কৰিছে। তেওঁৰ পৰম আৰাধ্যজনে নিতৌ সপোনে-দিঠকে, মানসৰ তীৰে তীৰে আহি দৰ্শন দিয়ে। এই দৰ্শন কোনো ক্ষণিকীয়া নহয়; ই দিন-ৰাতিৰ প্ৰতিটো প্ৰহৰত, প্ৰকৃতিৰ প্ৰতিটো ৰূপত প্ৰকাশিত হয়। ৰাতিপুৱাৰ নিয়ৰ-মালা, গধূলিৰ এন্ধাৰ, পখিলাৰ পাখি, জোনাকীৰ পোহৰ, তৰাৰ চাৱনি — এই সকলোতে কবিয়ে এক অলৌকিক উপস্থিতি অনুভৱ কৰে।
কবিৰ এই আধ্যাত্মিক অনুভূতি ৰহস্যবাদৰ পৰিচায়ক। কবি ভাগৰুৱা হৈ টোপনিৰ কোলাত পৰিলেও সপোনৰ মাজত পৰম আৰাধ্যজনৰ সান্নিধ্য পায়। সংসাৰৰ ক্ষোভ-দুঃখ, ক্লান্তিৰ মাজতো কবিৰ আত্মা পৰমাত্মাৰ লগত একাকাৰ হৈ থাকে। কবিৰ মতে এই মিলন চিৰন্তন, অনন্ত আৰু পৱিত্ৰ। ই মানৱ-জীৱনৰ পৰম প্ৰাপ্তি। এইদৰে কবিতাত নলিনীবালা দেৱীৰ আধ্যাত্মিক চেতনা, ভক্তিৰ গভীৰতা আৰু ৰহস্যবাদী দৃষ্টিৰ অপূৰ্ব সংমিশ্ৰণ ঘটিছে।
২। ‘মিলন’ কবিতাৰ ভিত্তিত নলিনীবালা দেৱীৰ ৰহস্যবাদী চিন্তাধাৰাৰ পৰিচয় দিয়া।
উত্তৰঃ নলিনীবালা দেৱীক অসমীয়া সাহিত্যত আধ্যাত্মিক, ৰহস্যবাদী বা অতীন্দ্ৰিয়বাদী কবি বুলি জনা যায়। ‘মিলন’ কবিতাটিত তেওঁৰ ৰহস্যবাদী চিন্তাধাৰাৰ স্পষ্ট পৰিচয় পোৱা যায়। ৰহস্যবাদৰ মূল কথা হ’ল — পৰমাত্মা আৰু জীৱাত্মাৰ মাজত এক অদৃশ্য, অলৌকিক সম্পৰ্ক বিদ্যমান, যিটো বাহ্যিক ইন্দ্ৰিয়েৰে উপলব্ধি কৰিব নোৱাৰি, কেৱল আত্মিক চেতনাৰে অনুভৱ কৰিব পাৰি। ‘মিলন’ কবিতাত কবিয়ে ভগৱানক প্ৰকৃতিৰ প্ৰতিটো ৰূপত — নিয়ৰ, ফুল, পখিলা, জোনাকী, তৰা, এন্ধাৰ, পোহৰ — সকলোতে দেখা পায়।
কবিৰ মতে ভগৱান কোনো নিৰাকাৰ-অসীম শক্তি যিজনে অসংখ্য ৰূপত নিজকে প্ৰকাশ কৰে। জাগ্ৰত আৰু সপোন উভয় অৱস্থাতে এই দিব্য অনুভূতি বিদ্যমান। এই বহুমুখী আৰু চিৰন্তন অনুভূতিৰ চিত্ৰণে কবিৰ ৰহস্যবাদী দৃষ্টিভংগীৰ পৰিচয় দিয়ে। নলিনীবালা দেৱীৰ ৰহস্যবাদ ভাৰতীয় বেদান্ত-দৰ্শনত প্ৰতিষ্ঠিত, য’ত আত্মা আৰু পৰমাত্মাক একে বুলি গণ্য কৰা হয়। এই কবিতাত সেই দৰ্শনৰ ছাঁ অতি স্পষ্ট। প্ৰকৃতিৰ মাজেৰে কবিয়ে অলৌকিকৰ স্পৰ্শ পায় — ই-ই তেওঁৰ ৰহস্যবাদৰ বিশেষ বৈশিষ্ট্য।
৩। ‘মিলন’ কবিতাত প্ৰকৃতি আৰু ভক্তিৰ সমন্বয় কেনেকৈ ঘটিছে — আলোচনা কৰা।
উত্তৰঃ ‘মিলন’ কবিতাত প্ৰকৃতি আৰু ভক্তিৰ এক অপূৰ্ব সমন্বয় ঘটিছে। কবিৰ ভক্তি কোনো বিশেষ মন্দিৰ-মূৰ্তি বা ধৰ্মীয় অনুষ্ঠানত আবদ্ধ নহয়; প্ৰকৃতি-ই কবিৰ বাবে ভগৱানৰ প্ৰকাশৰ সৰ্বশ্ৰেষ্ঠ মাধ্যম। ৰাতিপুৱাৰ ফুলৰ পাহিত ৰচিত নিয়ৰৰ মালা, পখিলাৰ ৰঙীন পাখি, জোনাকীৰ মৃদু পোহৰ, তৰাৰ মৌন চাৱনি, গধূলিৰ গাঢ় এন্ধাৰ — এই সকলো প্ৰকৃতিক উপাদানৰ মাজেৰেই কবিয়ে ভগৱানৰ সৌন্দৰ্য, প্ৰেম আৰু সান্নিধ্য অনুভৱ কৰে।
প্ৰকৃতি কবিৰ বাবে কেৱল চিত্ৰকল্পৰ বিষয় নহয়, ই আত্মিক বাৰ্তা বহন কৰা মাধ্যম। ভক্তিৰ সুৰ ইয়াত মৃদু, কোমল আৰু গভীৰ। কবিৰ ভক্তি কোনো প্ৰাৰ্থনা বা স্তুতিৰ ৰূপত প্ৰকাশিত নহৈ, এক অনুভূতিৰ ৰূপত প্ৰকাশ পাইছে। এই অনুভূতিয়েই কবিতাটোক ৰোমান্টিক প্ৰকৃতি-চিত্ৰণৰ পৰা পৃথক কৰি ৰখেছে। প্ৰকৃতি-ভক্তি-আত্মা-পৰমাত্মাৰ এই চাৰিৰে কবিয়ে এক চাৰিকোণীয়া আধ্যাত্মিক ছবি গঢ় দিছে। সেই কাৰণে ‘মিলন’ কবিতাটি অসমীয়া সাহিত্যত এক অনন্য স্থান অধিকাৰ কৰিছে।
৪। ‘মিলন’ কবিতাটিৰ গীতিধৰ্মী বৈশিষ্ট্য আৰু ছন্দ-সৌন্দৰ্য বিষয়ে আলোচনা কৰা।
উত্তৰঃ নলিনীবালা দেৱীৰ ‘মিলন’ কবিতাটি গীতিকবিতাৰ এক উৎকৃষ্ট নিদৰ্শন। গীতিকবিতাৰ মূল লক্ষণ হ’ল — ব্যক্তিগত অনুভূতিৰ মধুৰ আৰু ছন্দময় প্ৰকাশ। ‘মিলন’ কবিতাত কবিয়ে নিজৰ আধ্যাত্মিক অনুভূতিক অতি কোমল, সংযত আৰু সুৰময় ভাষাত প্ৰকাশ কৰিছে। কবিতাত শব্দৰ চয়ন অতি সাৱধানে কৰা হৈছে। অনুপ্ৰাস, অনুনাদ আৰু চিত্ৰকল্পৰ ব্যৱহাৰে কবিতাটোৰ সৌন্দৰ্য বৃদ্ধি কৰিছে। ‘নিয়ৰৰ মালা’, ‘গধূলিৰ স্নান এন্ধাৰ’, ‘পখিলাৰ পাখি’, ‘জোনাকীৰ পোহৰ’ — এই চিত্ৰকল্পসমূহে পাঠকৰ মনত মৃদু এক স্বপ্নময় ছবি আঁকি দিয়ে।
কবিতাৰ ছন্দ মৃদু, পয়াৰ-ধৰণৰ আৰু প্ৰৱাহিত। ই গাবলৈ পৰাকৈ ৰচিত — সেইবাবে কবিতাটি গীতিকবিতাৰ ৰূপত পঢ়িলে অধিক হৃদয়স্পৰ্শী হয়। কবিতাত উপস্থাপিত প্ৰতিটো চিত্ৰৰ পিছত এক ভাৱনাৰ স্তৰ আছে; পাঠকে যিমান বাৰ পঢ়ে, সিমান বাৰ নতুন অৰ্থৰ সন্ধান পায়। ই-ই গীতিকবিতাৰ চিৰন্তন বৈশিষ্ট্য। সেইবাবে ‘মিলন’ কবিতাটিক অসমীয়া আধ্যাত্মিক গীতিকবিতাৰ এক উজ্জ্বল উদাহৰণ হিচাপে গণ্য কৰা হয়।
৫। ‘মিলন’ কবিতাত প্ৰকাশিত মিলনৰ স্বৰূপ ব্যাখ্যা কৰি, ই মানৱ-জীৱনৰ বাবে কেনেকুৱা সন্দেশ বহন কৰে দেখুউৱা।
উত্তৰঃ ‘মিলন’ কবিতাত প্ৰকাশিত মিলন বাহ্যিক, দৈহিক বা সাংসাৰিক মিলন নহয়; ই এক আধ্যাত্মিক, অলৌকিক আৰু চিৰন্তন মিলন। জীৱাত্মাৰ লগত পৰমাত্মাৰ যি অদৃশ্য সম্পৰ্ক — সেইটোৱেই এই মিলনৰ স্বৰূপ। কবিয়ে নিজৰ আত্মাত পৰমাত্মাৰ উপস্থিতি অনুভৱ কৰে। প্ৰকৃতিৰ প্ৰতিটো ৰূপ — নিয়ৰ, ফুল, পখিলা, এন্ধাৰ, পোহৰ — সকলোতে কবিয়ে ভগৱানৰ এক স্পন্দন পায়। এই মিলন দিন-ৰাতি, সপোন-জাগ্ৰত, আনন্দ-দুঃখ — সকলো অৱস্থাতে অটুট থাকে।
মানৱ-জীৱনৰ বাবে এই কবিতাই বহন কৰে এক মহান সন্দেশ — মানুহৰ পৰম লক্ষ্য হ’ল ভগৱানৰ লগত এই অনন্ত মিলন উপলব্ধি কৰা। বাহ্যিক ভোগ-বিলাস, সাংসাৰিক বস্তুৰ পিছে দৌৰি জীৱনৰ চিৰন্তন আনন্দ পাব নোৱাৰি। যেতিয়া মানুহে অন্তৰ্দৃষ্টিৰে প্ৰকৃতি আৰু জীৱনৰ প্ৰতিটো মুহূৰ্তত ভগৱানৰ উপস্থিতি অনুভৱ কৰিবলৈ শিকে, তেতিয়াই তেওঁ পায় পৰম শান্তি, আনন্দ আৰু মুক্তি। এই কবিতাই গতিকে আত্মিক জাগৰণৰ এক আহ্বান। ই আমাক শিকায় — ভগৱান কেৱল মন্দিৰ-মছজিদ-গীৰ্জাত নাই, প্ৰতিটো ফুলৰ পাহিত, প্ৰতিটো নিয়ৰ-বিন্দুত, আমাৰ অন্তৰৰ গভীৰতম স্থানতেও তেওঁ বিৰাজমান।
৬। ‘মিলন’ কবিতাত কবিয়ে ব্যৱহাৰ কৰা চিত্ৰকল্প আৰু প্ৰতীকসমূহৰ পৰিচয় দিয়া।
উত্তৰঃ ‘মিলন’ কবিতাত নলিনীবালা দেৱীয়ে প্ৰাকৃতিক জগতৰ পৰা সংগ্ৰহ কৰা বহু চিত্ৰকল্প আৰু প্ৰতীক ব্যৱহাৰ কৰিছে। ‘নিয়ৰৰ মালা’ — পৱিত্ৰতা আৰু কোমলতাৰ প্ৰতীক; ভগৱানে এই মালা গাঁথি কবিৰ আত্মাত পিন্ধাই দিয়ে। ‘ফুলৰ পাহি’ — সৌন্দৰ্য আৰু ভক্তিৰ প্ৰতীক। ‘গধূলিৰ এন্ধাৰ’ — ৰহস্য, গভীৰতা আৰু আত্মাৰ লুকাই থকা স্তৰৰ প্ৰতীক। ‘পখিলাৰ পাখি’ — মুক্তি আৰু চঞ্চলতাৰ প্ৰতীক। ‘জোনাকী’ — অন্ধকাৰৰ মাজত আশাৰ পোহৰ। ‘তৰাৰ চাৱনি’ — অসীমতাৰ প্ৰতীক। ‘প্ৰভাত’ বা ‘সোণালী ৰূপ’ — নবজাগৰণ আৰু আত্মিক উন্মেষৰ প্ৰতীক। এই সকলো চিত্ৰকল্প-প্ৰতীকৰ মাজেৰে কবিয়ে এক বহুস্তৰীয়া আধ্যাত্মিক চিত্ৰ নিৰ্মাণ কৰিছে, য’ত প্ৰতিটো প্ৰতীকে কবিৰ ভিতৰ-অভিজ্ঞতাৰ এটা নতুন দিশ ধৰি ৰাখিছে।
শব্দাৰ্থ
| শব্দ | অৰ্থ |
|---|---|
| মিলন | মিল হোৱা; সংযোগ; একাকাৰ হোৱা |
| আৰাধ্য | আৰাধনাৰ যোগ্য; পূজনীয় |
| পৰম | সৰ্বশ্ৰেষ্ঠ; অতি উচ্চ |
| মানস | মন; চিত্ত |
| সপোন | স্বপ্ন |
| দিঠক | জাগ্ৰত অৱস্থা; প্ৰত্যক্ষ |
| নিয়ৰ | শিশিৰ; ৰাতিপুৱাৰ পানীৰ ফোঁটা |
| মালা | হাৰ; ফুলৰ মালা |
| পাহি | ফুলৰ পখুৰা |
| গধূলি | সন্ধ্যা; দিন-ৰাতিৰ সন্ধিক্ষণ |
| স্নান | গা-ধুৱা; অৱগাহন |
| এন্ধাৰ | অন্ধকাৰ |
| পখিলা | প্ৰজাপতি |
| পাখি | চৰাই বা পখিলাৰ পাঁখ |
| জোনাকী | খদ্যোত; পোহৰ-পোক |
| তৰা | নক্ষত্ৰ; তাৰকা |
| চাৱনি | চোৱা ভংগী; দৃষ্টি |
| প্ৰভাত | ৰাতিপুৱা |
| সোণালী | সোণৰ ৰঙৰ; উজ্জ্বল |
| ভাগৰুৱা | ক্লান্ত; পৰিশ্ৰান্ত |
| টোপনি | নিদ্ৰা |
| কোলা | আলিঙ্গন; অংক |
| সান্নিধ্য | ওচৰ; সঙ্গ |
| চিৰন্তন | সদায়ৰ; অনন্ত |
| অলৌকিক | লোকাতীত; অপ্ৰাকৃত |
| অতীন্দ্ৰিয় | ইন্দ্ৰিয়ৰ অতীত |
| ৰহস্য | গূঢ় বিষয়; নিগূঢ়তা |
| আত্মা | জীৱনশক্তি; প্ৰাণৰ সাৰ |
| পৰমাত্মা | পৰম পুৰুষ; ভগৱান |
| ভক্তি | ভগৱানৰ প্ৰতি একনিষ্ঠ অনুৰাগ |
ভাৱাৰ্থ (স্তৱক অনুসৰি)
প্ৰথম স্তৱকৰ ভাৱাৰ্থঃ কবিয়ে কয় যে তেওঁৰ পৰম আৰাধ্য ভগৱান প্ৰতিদিনে সপোনে আৰু জাগ্ৰত অৱস্থাত মানসৰ পাৰে পাৰে আহি তেওঁক দৰ্শন দিয়ে। এই দৰ্শন কেৱল চকুৰে দেখা পোৱা দৰ্শন নহয়; ই অন্তৰৰ গভীৰতম স্থানত অনুভৱ কৰা এক আধ্যাত্মিক উপস্থিতি। কবিয়ে এই স্তৱকত আত্মা আৰু পৰমাত্মাৰ চিৰন্তন সংযোগৰ ভিত্তি নিৰ্মাণ কৰিছে।
দ্বিতীয় স্তৱকৰ ভাৱাৰ্থঃ ভগৱানে নিয়ৰৰ মালা গাঁথি ৰাতিপুৱাই ফুলৰ পাহিত উদয় হয়। ৰাতিৰ পৰা ৰাতিপুৱালৈ যি অপূৰ্ব ৰূপান্তৰ — ই ভগৱানৰ এক ৰূপ। নিয়ৰ পৱিত্ৰতাৰ প্ৰতীক, আৰু ফুলৰ পাহি কোমলতা-সৌন্দৰ্যৰ প্ৰতীক। কবিয়ে দেখুৱাইছে যে প্ৰকৃতিৰ এই অতি সাধাৰণ ঘটনা-সমূহো ভগৱানৰ অসংখ্য ৰূপৰ অভিব্যক্তি।
তৃতীয় স্তৱকৰ ভাৱাৰ্থঃ গধূলিৰ গাঢ় এন্ধাৰতো কবিয়ে পৰম আৰাধ্যজনক স্নাত হৈ আহি দেখা পায়। ই ৰহস্যবাদৰ মূল কথা — পোহৰৰ মাজত যিদৰে ভগৱানৰ উপস্থিতি, এন্ধাৰৰ মাজতো সিদৰে। আত্মিক চক্ষু খোলা থকা মানুহে এন্ধাৰ-পোহৰ — দুয়োতে ভগৱানৰ এক ৰূপ দেখা পায়।
চতুৰ্থ স্তৱকৰ ভাৱাৰ্থঃ পখিলাৰ ৰঙীন পাখিত, জোনাকীৰ মৃদু পোহৰত আৰু ৰাতিৰ আকাশত জিলিকা তৰাৰ চাৱনিতো কবিয়ে ভগৱানৰ স্পৰ্শ পায়। প্ৰকৃতিৰ প্ৰতিটো জীৱ আৰু প্ৰতিটো জ্যোতিৰ মাজেৰে ভগৱানৰ এক অসীম সৌন্দৰ্য বিকশিত। কবিৰ মতে এই বিকাশৰ মাজেৰেই ভগৱানে আত্মাৰ সৈতে নিৰন্তৰ মিলনৰ পৰিৱেশ গঢ় দিয়ে।
পঞ্চম স্তৱকৰ ভাৱাৰ্থঃ দিনৰ পৰিশ্ৰমে ভাগৰুৱা হৈ যেতিয়া কবি টোপনিৰ কোলাত পৰে, তেতিয়াও তেওঁ একা থাকে না; সপোনৰ মাজেৰেই ভগৱানে আহি কবিৰ সান্নিধ্য পায়। গতিকে জাগ্ৰত অৱস্থাত যিদৰে দৰ্শন, নিদ্ৰাৰ মাজতো একে দৰ্শন। এই কথাই দেখুৱাইছে — ভগৱান সৰ্বব্যাপী, সৰ্বকালত উপস্থিত।
সামগ্ৰিক ভাৱাৰ্থঃ কবিৰ চক্ষুত প্ৰকৃতি আৰু পৰমাত্মাৰ মাজত কোনো ভেদ নাই। প্ৰকৃতি-ই পৰমাত্মাৰ প্ৰকাশ আৰু পৰমাত্মাই প্ৰকৃতিৰ অন্তৰ-সাৰ। আত্মা-পৰমাত্মাৰ এই অনন্ত মিলনৰ অনুভূতিয়েই কবিতাৰ মূল ভাৱ। কবিৰ মতে — মানৱ-জীৱনৰ পৰম প্ৰাপ্তি এই মিলনৰ উপলব্ধি; ইয়াৰ বাহিৰে আন কোনো প্ৰাপ্তি চিৰস্থায়ী নহয়।
প্ৰসংগ-সহিত ব্যাখ্যা
উদ্ধৃতি (১): “তুমি আহা মোৰ ওচৰলৈ, সপোনে-দিঠকে, মানসৰ তীৰে তীৰে …”
প্ৰসংগঃ উদ্ধৃত পংক্তিকেইটি ASSEB Class 12 অসমীয়া পাঠ্যপুথি ‘সাহিত্য সৌৰভ’ত অন্তৰ্ভুক্ত নলিনীবালা দেৱীৰ ‘মিলন’ কবিতাৰ আৰম্ভণিৰ অংশ। কবিতাটি কবিৰ সন্ধিয়াৰ সুৰ কাব্যগ্ৰন্থৰ পৰা সংকলিত।
ব্যাখ্যাঃ ইয়াত কবিয়ে নিজৰ পৰম আৰাধ্য ভগৱানক সম্বোধন কৰিছে। ‘তুমি’ শব্দৰে কবিয়ে ভগৱানক বুজাইছে। কবিৰ মতে ভগৱানে নিতৌ সপোন আৰু জাগ্ৰত উভয় অৱস্থাত কবিৰ মানসৰ পাৰে পাৰে আহি দৰ্শন দিয়ে। ‘মানসৰ তীৰে তীৰে’ শব্দ-পদৰ দ্বাৰা কবিয়ে এই কথাই দেখুৱাইছে যে ভগৱানৰ উপস্থিতি বাহ্যিক ইন্দ্ৰিয়েৰে নহয়, অন্তৰৰ গভীৰতম স্তৰত অনুভৱ হয়। এই পংক্তিয়ে কবিতাৰ মূল ভাৱ — আত্মা আৰু পৰমাত্মাৰ চিৰন্তন মিলনৰ সূচনা কৰে। ইয়াৰ ভাষাত মৃদুতা, সুৰত গভীৰতা আৰু ভাৱত আধ্যাত্মিক সৌন্দৰ্য বিদ্যমান।
উদ্ধৃতি (২): “নিয়ৰৰ মালা গাঁথি, ৰাতিপুৱা ফুলৰ পাহিত…”
প্ৰসংগঃ এই পংক্তি ‘মিলন’ কবিতাৰ মাজভাগৰ পৰা সংগৃহীত। কবিয়ে ইয়াত প্ৰাকৃতিক চিত্ৰৰ মাজেৰে ভগৱানৰ ৰূপ-প্ৰকাশ দেখুৱাইছে।
ব্যাখ্যাঃ ইয়াত কবিয়ে পৰম আৰাধ্যজনৰ এক অপৰূপ ৰূপৰ চিত্ৰ আঁকিছে। ভগৱান নিজে নিয়ৰৰ এক মালা গাঁথি ৰাতিপুৱা ফুলৰ পাহিত উদয় হয়। নিয়ৰ পৱিত্ৰতা আৰু কোমলতাৰ প্ৰতীক; ফুলৰ পাহি সৌন্দৰ্য আৰু ভক্তিৰ প্ৰতীক। ৰাতিৰ পৰা প্ৰভাতলৈ যি ৰূপান্তৰ সেইটোও কবিৰ চক্ষুত ভগৱানৰ এক প্ৰকাশ। ইয়াৰে কবিয়ে দেখুৱাইছে — প্ৰকৃতিৰ অতি সাধাৰণ ঘটনাও যি কোনো অন্তৰ্দৃষ্টিসম্পন্ন মানুহৰ চক্ষুত পৰম পৱিত্ৰ আৰু আধ্যাত্মিক হৈ পৰে। এই পংক্তিৰ চিত্ৰকল্পৰ সৌন্দৰ্য পাঠকৰ মনত এক ধ্যানময় অনুভূতিৰ সৃষ্টি কৰে।
উদ্ধৃতি (৩): “ভাগৰুৱা হৈ টোপনিৰ কোলাত পৰিলেও, সপোনে আহি তুমি দিয়া দৰ্শন।”
প্ৰসংগঃ এই উদ্ধৃতি ‘মিলন’ কবিতাৰ অন্তিম অংশৰ পৰা সংগৃহীত। ইয়াত কবিয়ে নিজৰ আৰু ভগৱানৰ মিলন চিৰন্তনৰূপে প্ৰকাশ কৰিছে।
ব্যাখ্যাঃ দিনৰ পৰিশ্ৰম-ক্লান্তিৰ পিছত যেতিয়া কবি ভাগৰুৱা হৈ টোপনিৰ কোলাত পৰে, তেতিয়াও তেওঁ একা থাকে না। সপোনৰ মাজেৰেই ভগৱান আহি তেওঁক দৰ্শন দিয়ে। ইয়াৰে কবিয়ে দেখুৱাইছে — জাগ্ৰত হওক বা সুপ্ত, ভগৱান সৰ্বদা কবিৰ লগত। এই অনুভূতি ৰহস্যবাদী চেতনাৰ চূড়ান্ত প্ৰকাশ। আত্মা যেন পৰমাত্মাৰ লগত একাকাৰ — এই অভিজ্ঞতাই কবিৰ জীৱনৰ পৰম প্ৰাপ্তি। উদ্ধৃতি-পংক্তিটি গভীৰ ভক্তি-ৰসেৰে পৰিপূৰ্ণ আৰু পাঠকৰ অন্তৰত আত্মিক জাগৰণৰ প্ৰেৰণা যোগায়।
অতিৰিক্ত প্ৰশ্নোত্তৰ
কবিতাৰ মূল বিষয়বস্তু (Theme)
‘মিলন’ কবিতাৰ মূল বিষয়বস্তু হ’ল আত্মা আৰু পৰমাত্মাৰ মাজত হোৱা চিৰন্তন আধ্যাত্মিক মিলন। কবি নলিনীবালা দেৱীয়ে ৰহস্যবাদী দৃষ্টিৰে প্ৰকৃতিৰ প্ৰতিটো ৰূপত — নিয়ৰ, ফুল, পখিলা, এন্ধাৰ, পোহৰ, তৰা — ভগৱানৰ উপস্থিতি অনুভৱ কৰে। কবিতাটিয়ে আমাক শিকাই দিয়ে যে ভগৱান বাহ্য জগতৰ দূৰৱৰ্তী কোনো শক্তি নহয়, তেওঁ আমাৰ অন্তৰৰ গভীৰতম স্থানত আৰু প্ৰকৃতিৰ প্ৰতিটো ৰূপত বিৰাজমান। জাগ্ৰত হওক বা সুপ্ত, সকলো অৱস্থাতে এই দিব্য মিলনৰ অনুভূতি অটুট থাকে। মানৱ-জীৱনৰ পৰম লক্ষ্য হ’ল এই মিলনৰ উপলব্ধি কৰা।
বহু বিকল্পৰ প্ৰশ্ন (MCQ)
১। ‘মিলন’ কবিতাৰ ৰচক হ’ল —
(ক) মাধৱ কন্দলি
(খ) নলিনীবালা দেৱী
(গ) লক্ষ্মীনাথ বেজবৰুৱা
(ঘ) কমলাকান্ত ভট্টাচাৰ্য
উত্তৰঃ (খ) নলিনীবালা দেৱী।
২। ‘মিলন’ কবিতা সংকলিত হৈছে কোনখন গ্ৰন্থৰ পৰা?
(ক) অলকানন্দা
(খ) জাগৃতি
(গ) সন্ধিয়াৰ সুৰ
(ঘ) এৰি অহা দিনবোৰ
উত্তৰঃ (গ) সন্ধিয়াৰ সুৰ।
৩। নলিনীবালা দেৱীক জনা যায় —
(ক) প্ৰকৃতিৰ কবি হিচাপে
(খ) ৰহস্যবাদী কবি হিচাপে
(গ) দেশপ্ৰেমিক কবি হিচাপে
(ঘ) প্ৰেমৰ কবি হিচাপে
উত্তৰঃ (খ) ৰহস্যবাদী কবি হিচাপে।
৪। নলিনীবালা দেৱীয়ে কোনখন কাব্যগ্ৰন্থৰ বাবে সাহিত্য অকাদেমি বঁটা পাইছিল?
(ক) সন্ধিয়াৰ সুৰ
(খ) জাগৃতি
(গ) অলকানন্দা
(ঘ) স্মৃতিতীৰ্থ
উত্তৰঃ (গ) অলকানন্দা।
৫। ‘মিলন’ কবিতাত ‘তুমি’ শব্দৰে বুজোৱা হৈছে —
(ক) প্ৰকৃতিক
(খ) ভগৱানক
(গ) মাকক
(ঘ) প্ৰেমিকক
উত্তৰঃ (খ) ভগৱানক।
৬। নলিনীবালা দেৱীৰ আত্মজীৱনীৰ নাম —
(ক) এৰি অহা দিনবোৰ
(খ) মোৰ জীৱন স্মৃতি
(গ) সন্ধিয়াৰ সুৰ
(ঘ) বিশ্বদীপা
উত্তৰঃ (ক) এৰি অহা দিনবোৰ।
৭। কবিয়ে কোন কোন অৱস্থাত ভগৱানক অনুভৱ কৰে?
(ক) কেৱল জাগ্ৰত অৱস্থাত
(খ) কেৱল সপোনত
(গ) সপোন আৰু জাগ্ৰত উভয় অৱস্থাত
(ঘ) কেতিয়াও নাই
উত্তৰঃ (গ) সপোন আৰু জাগ্ৰত উভয় অৱস্থাত।
৮। ‘নিয়ৰৰ মালা’ শব্দ-পদৰ প্ৰতীকী অৰ্থ —
(ক) ধন
(খ) পৱিত্ৰতা আৰু কোমলতা
(গ) দুঃখ
(ঘ) যুদ্ধ
উত্তৰঃ (খ) পৱিত্ৰতা আৰু কোমলতা।
৯। ‘মিলন’ কবিতাত প্ৰকাশিত মিলন হ’ল —
(ক) সাংসাৰিক মিলন
(খ) আধ্যাত্মিক মিলন
(গ) ৰাজনৈতিক মিলন
(ঘ) সামাজিক মিলন
উত্তৰঃ (খ) আধ্যাত্মিক মিলন।
১০। কবিতাৰ মূল ৰস হ’ল —
(ক) শৃঙ্গাৰ
(খ) বীৰ
(গ) ভক্তি
(ঘ) হাস্য
উত্তৰঃ (গ) ভক্তি।
খালী ঠাই পূৰণ কৰা (Fill in the Blanks)
১। ‘মিলন’ কবিতাটি ____________ কাব্যগ্ৰন্থৰ পৰা সংকলিত।
উত্তৰঃ সন্ধিয়াৰ সুৰ।
২। নলিনীবালা দেৱীয়ে ____________ চনত সাহিত্য অকাদেমি বঁটা লাভ কৰিছিল।
উত্তৰঃ ১৯৬৮।
৩। নলিনীবালা দেৱীৰ আত্মজীৱনীৰ নাম ____________।
উত্তৰঃ এৰি অহা দিনবোৰ।
৪। ‘মিলন’ কবিতাত ‘তুমি’ শব্দৰে কবিয়ে ____________ক বুজাইছে।
উত্তৰঃ ভগৱান।
৫। ভগৱানে ____________ গাঁথি ৰাতিপুৱা ফুলৰ পাহিত দেখা দিয়ে।
উত্তৰঃ নিয়ৰৰ মালা।
৬। নলিনীবালা দেৱীৰ আন এখন বিখ্যাত কাব্যগ্ৰন্থৰ নাম ____________।
উত্তৰঃ জাগৃতি।
৭। ‘মিলন’ কবিতাত প্ৰকাশিত মিলন এক ____________ মিলন।
উত্তৰঃ আধ্যাত্মিক / চিৰন্তন।
৮। নলিনীবালা দেৱীক অসমীয়া সাহিত্যত ____________ কবি বুলি গণ্য কৰা হয়।
উত্তৰঃ ৰহস্যবাদী / অতীন্দ্ৰিয়বাদী।
কবিৰ চমু পৰিচয়
নলিনীবালা দেৱী অসমীয়া সাহিত্যৰ এগৰাকী বিশিষ্ট ৰহস্যবাদী আৰু অতীন্দ্ৰিয়বাদী কবি। তেখেতৰ জন্ম ১৮৯৮ চনৰ ২৩ মাৰ্চত গুৱাহাটীৰ এটি অভিজাত পৰিয়ালত হৈছিল। তেখেতৰ পিতৃ আছিল প্ৰখ্যাত সাহিত্যিক, সম্পাদক আৰু “জোনাকী” যুগৰ উজ্জ্বল ব্যক্তিত্ব নবীনচন্দ্ৰ বৰদলৈ। সাহিত্যিক পৰিৱেশতে ডাঙৰ-দীঘল হোৱা নলিনীবালা দেৱীয়ে অতি কম বয়সতে কাব্য-সাধনাত মন দিছিল।
তেখেতৰ লেখাৰ মূল বৈশিষ্ট্য হ’ল আধ্যাত্মিক চিন্তাধাৰা, প্ৰকৃতি-প্ৰেম, ভক্তি-ৰস আৰু নাৰীৰ অন্তৰ্জগতৰ গভীৰ অভিব্যক্তি। তেখেতৰ কবিতাত আত্মা আৰু পৰমাত্মাৰ মিলন, প্ৰকৃতিৰ ৰূপ-সৌন্দৰ্য আৰু জীৱনৰ ৰহস্য — এই বিষয়সমূহ বাৰে বাৰে ঘূৰি আহিছে।
প্ৰধান কাব্যগ্ৰন্থঃ সন্ধিয়াৰ সুৰ, জাগৃতি, অলকানন্দা, সপোনৰ সুৰ আদি। অলকানন্দা কাব্যগ্ৰন্থৰ বাবে তেখেতে ১৯৬৮ চনত সাহিত্য অকাদেমি বঁটা লাভ কৰিছিল। তেখেতৰ আত্মজীৱনী এৰি অহা দিনবোৰ অসমীয়া আত্মজীৱনী-সাহিত্যৰ এক উজ্জ্বল ৰচনা। ইয়াৰ উপৰি স্মৃতিতীৰ্থ, বিশ্বদীপা আদি জীৱনীমূলক ৰচনাও তেখেতৰ কলম-পৰিচায়ক।
নলিনীবালা দেৱীয়ে অসমৰ প্ৰথমা মহিলা পদ্মশ্ৰীপ্ৰাপক হিচাপেও সম্মান লাভ কৰিছিল (১৯৫৭)। অসম সাহিত্য সভাৰ পঞ্চম মহিলা সভাপতিও তেখেতেই আছিল। ১৯৭৭ চনত তেখেতৰ পৰলোকপ্ৰাপ্তি ঘটে। অসমীয়া সাহিত্যত মহিলা সাহিত্যিকৰ অগ্ৰদূত হিচাপে তেখেতৰ অৱদান চিৰস্মৰণীয়। ‘মিলন’ কবিতাটি তেখেতৰ ৰহস্যবাদী চিন্তাধাৰাৰ এক উজ্জ্বল উদাহৰণ।
আৰু পঢ়কঃ হিচলিগুৰু (HSLC Guru)ত ASSEB Class 12 অসমীয়া (সাহিত্য সৌৰভ)ৰ আন আন পাঠৰ সম্পূৰ্ণ প্ৰশ্নোত্তৰ পঢ়িবলৈ আমাৰ ৱেবছাইটখন চাওক।