Class 11 Assamese Chapter 8 – এভাৰেষ্টৰ সপোন আৰু বিভীষিকা (প্ৰণয় বৰদলৈ)
HSLC Guru-লৈ স্বাগতম। ইয়াত আপুনি ASSEB (Assam State Board of Secondary Education)-ৰ Class 11 Assamese পাঠ্যপুথি ‘সাহিত্য সৌৰভ’ৰ অষ্টম অধ্যায় ‘এভাৰেষ্টৰ সপোন আৰু বিভীষিকা’ৰ সম্পূৰ্ণ প্ৰশ্ন-উত্তৰ পাব। এই ৰচনাটি সাংবাদিক-পৰ্বতাৰোহী প্ৰণয় বৰদলৈৰ লেখা এক ভ্ৰমণমূলক স্মৃতিকথা, য’ত ২০১৫ চনৰ ‘অসম এভাৰেষ্ট অভিযান’-ৰ লগত জড়িত হৈ লেখকে নিজে এভাৰেষ্ট আৰোহণৰ সপোন, প্ৰস্তুতিৰ কঠোৰতা আৰু খুম্বু হিমবাহত নামি অহা ভয়াবহ ভূমিকম্প-জনিত হিমধ্বসৰ বিভীষিকা প্ৰত্যক্ষভাৱে দাঙি ধৰিছে। HS First Year (একাদশ শ্ৰেণী)ৰ পৰীক্ষাৰ বাবে পাঠটো অতি গুৰুত্বপূৰ্ণ। তলত পাঠ্যপুথিৰ সকলো প্ৰশ্ন, অতিৰিক্ত প্ৰশ্ন আৰু লেখকৰ চমু পৰিচয় বিস্তৃতভাৱে দিয়া হৈছে।
সাৰাংশ
সাৰাংশ: ‘এভাৰেষ্টৰ সপোন আৰু বিভীষিকা’ ৰচনাটি ২০১৫ চনৰ ‘অসম এভাৰেষ্ট অভিযান’-ৰ এজন সদস্য, সাংবাদিক প্ৰণয় বৰদলৈৰ আত্মস্মৃতিমূলক ৰচনা। লেখকৰ পৃথিৱীৰ সৰ্বোচ্চ শৃঙ্গ মাউন্ট এভাৰেষ্ট জয়ৰ সপোনৰ বীজ ১৯৮২ চনত নছিম আক্তাৰৰ নেতৃত্বত নেপাল হিমালয়ৰ হেলম্বু অঞ্চললৈ যোৱা এক ট্ৰেকিং অভিযানৰ পৰাই অংকুৰিত হৈছিল। সেই সপোন বহু বছৰৰ মূৰত মনাস বৰুৱাৰ নেতৃত্বত গঠিত নশকৈয়া অসম এভাৰেষ্ট অভিযানৰ দলত যোগদানৰ যোগেদি সম্ভৱ হোৱাৰ সম্ভাৱনা ওপজিল।
লেখকে অভিযানৰ পূৰ্বপ্ৰস্তুতি, কাঠমাণ্ডুৰ পৰা লুক্লা হৈ এভাৰেষ্ট বেচ্ ক্যাম্পলৈ যাত্ৰা, অক্সিজেন বিৰল ৫,৩৬৪ মিটাৰ উচ্চতাৰ বেচ্ ক্যাম্পত তম্বুজীৱনৰ অসুবিধা, খুম্বু আইচফলৰ ভয়ংকৰ ৰূপ আৰু কেম্প-১লৈ যাবৰ বাবে চলোৱা প্ৰশিক্ষণৰ কথা সাৱলীল ভাষাত বৰ্ণনা কৰিছে। অভিযানকাৰীসকলে বতাহ আৰু বৰষুণ-প্ৰতিৰোধী জেকেট-পেণ্ট, ক্ৰেম্পন, আইচ-এক্স, ৰছী, হাৰ্নেছ আৰু গগ্লছ পিন্ধি ভোৰ-নিশাই বৰফৰ ওপৰেদি খোজ কাঢ়িবলগীয়া হৈছিল। ২২ দিনৰ অভিযানত যেতিয়া দলটোৱে কেম্প-১লৈ প্ৰথমবাৰৰ বাবে প্ৰশিক্ষণাৰ্থে উঠিবলৈ ওলালে, ঠিক সেইসময়তে এক ভয়াবহ বিপদ নামি আহিল।
২০১৫ চনৰ ২৫ এপ্ৰিল তাৰিখে নেপালত সংঘটিত ৭.৮ মাত্ৰাৰ মহাভূমিকম্পৰ ফলত পুমোৰি, লোলা আৰু আশে-পাশে শৃঙ্গৰ পৰা বিশাল হিমধ্বস (এভেলাঞ্চ) নামি বেচ্ ক্যাম্পত আছাৰ খালে। লেখক আৰু সংগীসকলে কেম্প-১ৰ পৰা নামি আহোতে প্ৰায় ১০০ মিটাৰ উচ্চতাত হিমধ্বসৰ গৰাকত পৰিল। কান্ধত কান্ধ লগাই বৃত্তাকাৰে থিয় হৈ, আঁঠু কোঁচাই, পৰস্পৰক চিপি ধৰি তেওঁলোকে নিজকে উৰি যোৱাৰ পৰা ৰক্ষা কৰিলে। বৰফৰ তলত মুহূৰ্তৰ বাবে দম বন্ধ হৈ যোৱাৰ পিছত তেওঁলোকে গোটেই দলটো জীয়াই থকা দেখি ক্ষন্তেক স্বস্তিৰ নিশ্বাস ল’লে।
হিমধ্বসে বেচ্ ক্যাম্প তচনচ কৰি পেলালে; তম্বু-তিৰিজ, ৰন্ধনশালা, খাদ্য, যন্ত্ৰপাতি — সকলো ছিন্ন-ভিন্ন হ’ল। লেখকৰ ক্যাম্পৰ ওচৰতে আন এটা অভিযান-দলৰ চীন আৰু আমেৰিকাৰ দুজনী মহিলা ডক্টৰৰ মৃতদেহ পৰি আছিল। সমগ্ৰ এভাৰেষ্ট অঞ্চলত মুঠ ১৯/২০ গৰাকী পৰ্বতাৰোহী মৃত্যুমুখত পৰিল, ৫০ৰো অধিক আঘাতপ্ৰাপ্ত হ’ল। অভিযানৰ ব্যৱস্থাপক অমৰ আৰু বেচ্ ক্যাম্প মেনেজাৰ শৈলেন সেইসময়ত কামৰ বাবে ক্যাম্পৰ পৰা ওলাই যোৱাৰ ফলত ভাগ্যৰ পৰশত বাচি গ’ল। ২২ দিনৰ মূৰত কাঠমাণ্ডুৰ পৰা হেলিকপ্টাৰে অনা টাটকৈ মাছেৰে দলটোৰ বাবে প্ৰস্তুত হৈ থকা মাছৰ ব্যঞ্জনটোও বৰফত পুঁতা গ’ল।
আশ্ৰয়হীন, ভোকাতুৰ আৰু আতংকিত দলটোৱে অহোৰাত্ৰিৰ বৰফপাতৰ মাজেৰে গোৰকশেপ লজ্লৈ নামি আহি জীৱনৰক্ষাৰ আশ্ৰয় ল’লে। দ্বিতীয় ভূমিকম্পৰ আশঙ্কাৰ মাজত তেওঁলোকে এভাৰেষ্ট বিজয়ৰ সপোন মাজতে এৰি দিবলৈ বাধ্য হৈ স্বদেশলৈ ঘূৰি আহিল। লেখকৰ মতে এভাৰেষ্ট কেৱল এক পৰ্বত নহয়, ই হৈছে এক প্ৰাকৃতিক শক্তি — ই মানুহক সপোন দিয়ে, কিন্তু সেই সপোনৰ মূল্যও দাবী কৰে। প্ৰকৃতিৰ ৰুদ্ৰৰূপৰ সন্মুখত মানৱৰ ক্ষুদ্ৰতা আৰু একে সময়তে দলগত ঐক্য, সাহস আৰু মনোবলৰ যি অপৰাজেয় শক্তি সেইটো এই ৰচনাৰ মূল প্ৰতিপাদ্য।
Summary: ‘Everestor Sopon Aru Bibhishika’ (The Dream and Nightmare of Everest) is a powerful first-person memoir by journalist-mountaineer Pranay Bordoloi, included in the Class 11 Assamese textbook ‘Sahitya Saurabh’. The piece records his participation in the nine-member 2015 Assam Everest Expedition led by Manas Baruah. The dream of climbing the world’s highest peak (8,848 m / approx. 29,035 ft) was first sown in the author’s mind in 1982 when he joined a Helambu trek in the Nepal Himalaya under the leadership of the legendary mountaineer Nassim Akhtar.
The author describes the long preparation, the journey from Kathmandu to Lukla and on to Everest Base Camp (5,364 m), the harsh tent-life in thin oxygen, the wind-and-rain-resistant gear, ice-axes, crampons, ropes and harnesses, the terrifying Khumbu Icefall, and the climb to Camp 1 for acclimatisation. On 25 April 2015, while the team was returning from Camp 1, the catastrophic 7.8-magnitude Nepal earthquake triggered a massive avalanche from Pumori and the surrounding peaks that smashed into Base Camp. Locked shoulder-to-shoulder in a tight defensive ring, the Assamese climbers survived being airborne, even as 19–20 mountaineers across the camp — including two women doctors from China and the United States lying dead beside their tent — perished and over 50 were injured.
With Base Camp obliterated, food, kitchen, equipment and even a special fish curry flown in from Kathmandu after twenty-two fishless days lost forever, the team retreated through the snowstorm to Gorakshep Lodge and finally back home, the dream of the summit deferred. The essay is at once an adventure narrative and a meditation on the fragility of human ambition before the fury of nature, the unbreakable bond of teamwork in crisis, and the indomitable Assamese spirit that refuses to surrender even after staring death in the face. It also pays tribute to pioneering Assamese mountaineers like Tarun Saikia and Manash Deka — the first two Assamese to set foot on the Everest summit.
পাঠ্যপুথিৰ প্ৰশ্ন আৰু উত্তৰ
১। অতি চমু উত্তৰ লিখা (মূল্যাংক – ১)
(ক) ‘এভাৰেষ্টৰ সপোন আৰু বিভীষিকা’ ৰচনাটিৰ লেখক কোন?
উত্তৰঃ ‘এভাৰেষ্টৰ সপোন আৰু বিভীষিকা’ ৰচনাটিৰ লেখক প্ৰণয় বৰদলৈ।
(খ) মাউন্ট এভাৰেষ্টৰ উচ্চতা কিমান?
উত্তৰঃ মাউন্ট এভাৰেষ্টৰ উচ্চতা সমুদ্ৰপৃষ্ঠৰ পৰা প্ৰায় ৮,৮৪৮ মিটাৰ অৰ্থাৎ প্ৰায় ২৯,০৩৫ ফুট।
(গ) এভাৰেষ্ট আৰোহণৰ সময়ত লেখক আৰু সংগীসকলে কি পিন্ধিছিল?
উত্তৰঃ এভাৰেষ্ট আৰোহণৰ সময়ত লেখক আৰু সংগীসকলে বতাহ আৰু বৰষুণ প্ৰতিৰোধক জেকেট আৰু পেণ্ট পিন্ধিছিল।
(ঘ) ২০১৫ চনৰ ‘অসম এভাৰেষ্ট অভিযান’ৰ নেতা কোন আছিল?
উত্তৰঃ ২০১৫ চনৰ ‘অসম এভাৰেষ্ট অভিযান’ৰ নেতা আছিল মনাস বৰুৱা।
(ঙ) এভাৰেষ্ট আৰোহণৰ অভিযানত প্ৰথম আৰোহণৰ কৌশল শিকা হিমবাহখনৰ নাম কি?
উত্তৰঃ এভাৰেষ্ট আৰোহণৰ অভিযানত প্ৰথম আৰোহণৰ কৌশল শিকা হিমবাহখনৰ নাম খুম্বু হিমবাহ (Khumbu Glacier)।
(চ) নেপালী বিশ্বাস অনুসৰি সাগৰমাথা/মাউন্ট এভাৰেষ্টৰ ‘ভনীয়েক’ বুলি কোনটো শৃঙ্গক জনা যায়?
উত্তৰঃ নেপালী বিশ্বাস অনুসৰি সাগৰমাথা/মাউন্ট এভাৰেষ্টৰ ‘ভনীয়েক’ বুলি পুমোৰি (Pumori) শৃঙ্গক জনা যায়।
(ছ) প্ৰথম দুজন অসমীয়া এভাৰেষ্ট বিজেতাৰ নাম কি?
উত্তৰঃ প্ৰথম দুজন অসমীয়া এভাৰেষ্ট বিজেতাৰ নাম তৰুণ শইকীয়া আৰু মণাষ ডেকা।
(জ) লেখকৰ মনত প্ৰথম এভাৰেষ্টৰ সপোন কেতিয়া আৰু ক’ত উদয় হৈছিল?
উত্তৰঃ ১৯৮২ চনত নছিম আক্তাৰৰ নেতৃত্বত নেপাল-হিমালয়ৰ হেলম্বু অঞ্চলৰ এক ট্ৰেকিং অভিযানত অংশ লৈ থকা সময়ত লেখকৰ মনত প্ৰথম এভাৰেষ্ট আৰোহণৰ সপোন উদয় হৈছিল।
(ঝ) ‘খুম্বু আইচ্ফল’ মানে কি?
উত্তৰঃ ‘খুম্বু আইচ্ফল’ মানে হ’ল বেচ্ ক্যাম্প আৰু কেম্প-১ৰ মাজৰ অংশটো য’ত হিমবাহৰ নদীটো ভাগি ভাগি বিশাল বিশাল বৰফৰ চাঙৰূপে স্তূপীকৃত হৈ এক ভয়ংকৰ বৰফৰ দেৱাল ৰচনা কৰে।
(ঞ) লেখকৰ ক্যাম্পৰ ওচৰত কি দেশৰ ক’ৰবাৰ ডক্টৰৰ মৃতদেহ পৰি আছিল?
উত্তৰঃ লেখকৰ ক্যাম্পৰ ওচৰত চীন দেশৰ এজনী আৰু আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰৰ এজনী মহিলা ডক্টৰৰ মৃতদেহ পৰি আছিল।
(ট) ২০১৫ চনৰ ভূমিকম্পৰ মাত্ৰা কিমান আছিল?
উত্তৰঃ ২০১৫ চনৰ ২৫ এপ্ৰিল তাৰিখে নেপালত সংঘটিত ভূমিকম্পৰ মাত্ৰা ৰিখটাৰ স্কেলত ৭.৮ আছিল।
(ঠ) লেখকহঁতৰ অভিযান-দলৰ ব্যৱস্থাপক কোন আছিল?
উত্তৰঃ লেখকহঁতৰ অভিযান-দলৰ বেচ্ ক্যাম্প ব্যৱস্থাপক আছিল অমৰ আৰু শৈলেন।
(ড) এভাৰেষ্ট বেচ্ ক্যাম্পৰ উচ্চতা কিমান?
উত্তৰঃ এভাৰেষ্ট বেচ্ ক্যাম্পৰ উচ্চতা সমুদ্ৰপৃষ্ঠৰ পৰা প্ৰায় ৫,৩৬৪ মিটাৰ।
(ঢ) ভূমিকম্পত সমগ্ৰ এভাৰেষ্ট অঞ্চলত প্ৰায় কেইজন পৰ্বতাৰোহী মৃত্যুমুখত পৰিছিল?
উত্তৰঃ ২০১৫ চনৰ এপ্ৰিল মাহৰ ভূমিকম্পৰ ফলত নামি অহা হিমধ্বসত সমগ্ৰ এভাৰেষ্ট অঞ্চলত প্ৰায় ১৯/২০ গৰাকী পৰ্বতাৰোহী মৃত্যুমুখত পৰিছিল আৰু ৫০ৰো অধিক আঘাতপ্ৰাপ্ত হৈছিল।
২। চমু উত্তৰ লিখা (মূল্যাংক – ২/৩)
(ক) লেখকৰ মনত এভাৰেষ্ট আৰোহণৰ সপোনৰ বীজ কেনেকৈ অংকুৰিত হৈছিল?
উত্তৰঃ ১৯৮২ চনত খ্যাতনামা পৰ্বতাৰোহী নছিম আক্তাৰৰ নেতৃত্বত নেপাল-হিমালয়ৰ হেলম্বু অঞ্চলৰ ট্ৰেকিং অভিযানত যোগ দিয়াৰ সময়ৰে পৰা লেখকৰ মনত এভাৰেষ্ট আৰোহণৰ সপোনৰ বীজ অংকুৰিত হৈছিল। সেই অভিযানত হিমালয়ৰ ৰূপ-সৌন্দৰ্য আৰু তাৰ ৰহস্যময়তাই লেখকক চিৰদিনৰ বাবে পৰ্বতপ্ৰেমী কৰি তুলিছিল। নছিম আক্তাৰে লেখকক প্ৰায়ে কৈছিল — “আন আন ৰাজ্যৰ পৰা মানুহে এভাৰেষ্ট আৰোহণ কৰিব পাৰিলে অসমৰ ল’ৰাবিলাকেই বা পাৰিব নোৱাৰিব কিয়?” — সেই কথাষাৰে সপোনটোক জিয়াই ৰাখিছিল।
(খ) ‘খুম্বু আইচ্ফল’ৰ চমু বিৱৰণ দিয়া।
উত্তৰঃ ‘খুম্বু আইচ্ফল’ এভাৰেষ্ট আৰোহণৰ পথৰ আটাইতকৈ বিপদসংকুল অংশ। ই বেচ্ ক্যাম্প আৰু কেম্প-১ৰ মাজত অৱস্থিত। খুম্বু হিমবাহৰ এই অংশত হিমবাহৰ নদীটো ভাগি ভাগি বিশাল বিশাল বৰফৰ চাং (চাঙৰ আকৃতিৰ বৰফৰ গাঠনি) ৰূপে স্তূপীকৃত হৈ পৰে আৰু মাজে মাজে গভীৰ ক্ৰেভাছ (ফাট) সৃষ্টি কৰে। এই বৰফৰ দেৱালবোৰ কেতিয়াবা ভাগি যায় বাবে ইয়াৰ মাজেদি যাব লগা পৰ্বতাৰোহীয়ে অহোৰাত্ৰি প্ৰাণৰ ভয়েৰে অলংঘ্য ৰচী, এলুমিনিয়ামৰ চিৰিৰ সহায়ত খোজ কাঢ়িব লগা হয়।
(গ) ২০১৫ চনৰ ২৫ এপ্ৰিল তাৰিখে এভাৰেষ্ট বেচ্ ক্যাম্পত কি ঘটিছিল?
উত্তৰঃ ২০১৫ চনৰ ২৫ এপ্ৰিল তাৰিখে স্থানীয় সময়ৰ প্ৰায় পুৱা ১১.৫৫ বজাত নেপালত সংঘটিত ৭.৮ মাত্ৰাৰ মহাভূমিকম্পৰ ফলত পুমোৰি, লোলা আৰু আশে-পাশে শৃঙ্গৰ পৰা বিশাল হিমধ্বস (এভেলাঞ্চ) নামি আহি এভাৰেষ্ট বেচ্ ক্যাম্প তচনচ কৰি পেলালে। তম্বু-তিৰিজ, ৰন্ধনশালা, খাদ্য-সামগ্ৰী, যন্ত্ৰপাতি — সকলো ছিন্ন-ভিন্ন হ’ল। সমগ্ৰ অঞ্চলত ১৯/২০ গৰাকী পৰ্বতাৰোহী নিহত আৰু ৫০ৰো অধিক আঘাতপ্ৰাপ্ত হ’ল।
(ঘ) হিমধ্বসৰ পৰা লেখকহঁতৰ দলটোৱে কেনেকৈ আত্মৰক্ষা কৰিছিল?
উত্তৰঃ হিমধ্বসৰ গৰ্জন শুনি লেখক আৰু তেওঁৰ সংগীসকলে তৎক্ষণাৎ কান্ধত কান্ধ লগাই বৃত্তাকাৰে থিয় হৈ আঁঠুকেইটা অলপ কোঁচাই পৰস্পৰক চিপি ধৰিলে। সেই দৃঢ় বৃত্তাকাৰ গাঠনিয়ে হিমধ্বসৰ গৰাকতো তেওঁলোকক উৰি যোৱাৰ পৰা ৰক্ষা কৰিলে। ক্ষন্তেক বৰফৰ তলত পুঁতা গৈ দম বন্ধ হ’ল যদিও পিছত গোটেই দলটোৱে নিজে নিজে বৰফ ভেদি ওপৰলৈ উঠি জীয়াই থকা সংগীসকলক দেখি প্ৰাণ পালে। বেচ্ ক্যাম্পতকৈ প্ৰায় ১০০ মিটাৰ ওপৰত থকাৰ ফলত হিমধ্বসৰ মূল গৰাকটো অলপ কম পাইছিল।
(ঙ) ২২ দিনৰ মূৰত মাছৰ ব্যঞ্জনৰ যি প্ৰসংগ লেখকে তুলি ধৰিছে — সেইটো কি?
উত্তৰঃ বেচ্ ক্যাম্পত প্ৰায় ২২ দিন একেৰাহে মাছ নোখোৱা হৈ থকা অসমীয়া অভিযাত্ৰীসকলৰ মাছ খাবৰ বাবে অস্থিৰতা লক্ষ্য কৰি ব্যৱস্থাপক অমৰে কাঠমাণ্ডুৰ পৰা হেলিকপ্টাৰে টাটকৈ মাছ অনাইছিল আৰু সেই মাছেৰে এক বিশেষ ব্যঞ্জন প্ৰস্তুত কৰাইছিল। কিন্তু কেম্প-১ৰ পৰা প্ৰশিক্ষণ সাৰি আহি দলটোৱে সেই ব্যঞ্জন উপভোগ কৰাৰ আগতেই হিমধ্বসে ৰন্ধনশালা ধ্বংস কৰি দিয়াৰ ফলত মাছৰ ব্যঞ্জনটোও বৰফৰ তলত পুঁতা গ’ল — যিটো অভিযানৰ এক দুখজনক হাঁহিজনক স্মৃতি হৈ ৰ’ল।
(চ) নছিম আক্তাৰৰ লগত লেখকৰ সম্পৰ্কৰ বিষয়ে চমুকৈ লিখা।
উত্তৰঃ নছিম আক্তাৰ আছিল অসমৰ এজন প্ৰখ্যাত পৰ্বতাৰোহী আৰু লেখকৰ পৰ্বতাৰোহণ-জীৱনৰ গুৰু। ১৯৮২ চনত তেওঁৰ নেতৃত্বতে লেখকে প্ৰথমবাৰৰ বাবে নেপাল-হিমালয়ৰ হেলম্বু অঞ্চললৈ ট্ৰেকিং অভিযানত গৈছিল। নছিম আক্তাৰে লেখকক সদায় উৎসাহ দি কৈছিল যে অসমীয়া ল’ৰা-ছোৱালীয়েও এভাৰেষ্ট জয় কৰিব পাৰে। দুৰ্ভাগ্যবশতঃ তেওঁ অকাল মৃত্যুৰ মুখত পৰাত সেই সপোন তেওঁৰ জীৱিতকালত পূৰণ হৈ উঠা নাছিল।
(ছ) ভূমিকম্পৰ পিছত লেখকহঁতে কেনেকৈ গোৰকশেপ লজ্লৈ আশ্ৰয় ল’বলৈ গ’ল?
উত্তৰঃ বেচ্ ক্যাম্প হিমধ্বসত সম্পূৰ্ণৰূপে ধ্বংস হোৱাৰ ফলত আশ্ৰয়হীন আৰু ভোকাতুৰ অৱস্থাত লেখকৰ দলটোৱে অৱিৰাম বৰফপাতৰ মাজেদি পদব্ৰজে নামি গোৰকশেপ লজ্লৈ আশ্ৰয় ল’বলৈ গ’ল। দ্বিতীয় ভূমিকম্পৰ আশঙ্কা আৰু চাৰিওফালে সংগীসকলৰ মৃত্যুৰ আতংকৰ মাজত তেওঁলোকে গোৰকশেপ লজ্ত মূল আশ্ৰয় লৈ ৰাতি কটোৱাৰ পিছত পিছদিনা কাঠমাণ্ডুমুখী ঘৰৰ পথ ধৰিলে।
(জ) এভাৰেষ্ট আৰোহণৰ বাবে প্ৰয়োজনীয় সাজ-সঁজুলিৰ এক চমু বিৱৰণ দিয়া।
উত্তৰঃ এভাৰেষ্ট আৰোহণৰ বাবে আৱশ্যকীয় সাজ-সঁজুলিবোৰৰ ভিতৰত আছে— বতাহ আৰু বৰষুণ-প্ৰতিৰোধী জেকেট আৰু পেণ্ট, ডাউন্ জেকেট, থাৰ্মেল ভিতৰুৱা, মুখোশ, গগ্লছ্, পৰ্বতাৰোহণ বুট আৰু ক্ৰেম্পন (বুটত লগোৱা ধাৰাল ধাতুৰ গজাল), আইচ্-এক্স, হাৰ্নেছ, ৰছী, কাৰাবাইনাৰ, এলুমিনিয়ামৰ চিৰি, হেডলাইট, অক্সিজেন চিলিণ্ডাৰ, তম্বু, স্লিপিং বেগ আদি। এই সঁজুলিবোৰে চৰম শীত আৰু অক্সিজেনৰ অভাৱত পৰ্বতাৰোহীৰ জীৱন ৰক্ষা কৰে।
৩। দীঘল উত্তৰ লিখা (মূল্যাংক – ৪/৫)
(ক) ‘এভাৰেষ্টৰ সপোন আৰু বিভীষিকা’ ৰচনাটিত লেখকে এভাৰেষ্ট আৰোহণৰ সপোনৰ পৰা বিভীষিকালৈ যি যাত্ৰাৰ বৰ্ণনা দাঙি ধৰিছে — তাৰ এক বিৱৰণ দিয়া।
উত্তৰঃ প্ৰণয় বৰদলৈৰ ‘এভাৰেষ্টৰ সপোন আৰু বিভীষিকা’ ৰচনাটি এক ভ্ৰমণমূলক স্মৃতিকথা য’ত লেখকে নিজে অংশগ্ৰহণ কৰা ২০১৫ চনৰ ‘অসম এভাৰেষ্ট অভিযান’-ৰ পূৰ্বপ্ৰস্তুতি, বেচ্ ক্যাম্পৰ জীৱন আৰু ভূমিকম্প-জনিত হিমধ্বসৰ ভয়াবহ অভিজ্ঞতাৰ এক প্ৰাণস্পৰ্শী বৰ্ণনা দাঙি ধৰিছে। লেখকৰ মনত এভাৰেষ্ট আৰোহণৰ সপোনৰ বীজ ১৯৮২ চনত নছিম আক্তাৰৰ নেতৃত্বত যোৱা হেলম্বু ট্ৰেকিং অভিযানৰ সময়তে অংকুৰিত হৈছিল। বহু বছৰৰ অপেক্ষাৰ অন্তত মনাস বৰুৱাৰ নেতৃত্বত গঠিত নশজনীয়া অসম এভাৰেষ্ট অভিযানৰ দলত যোগদান কৰি লেখকে সেই সপোন বাস্তৱায়িত হোৱাৰ আশা দেখিছিল। কাঠমাণ্ডুৰ পৰা লুক্লা হৈ বহুদিনীয়া কষ্টকৰ যাত্ৰা সাৰি বেচ্ ক্যাম্পত উপস্থিত হৈ দলটোৱে বৰফৰ মাজত তম্বু পাতি প্ৰশিক্ষণ আৰম্ভ কৰিছিল। কিন্তু ২০১৫ চনৰ ২৫ এপ্ৰিল তাৰিখে স্থানীয় সময়ৰ প্ৰায় পুৱা ১১.৫৫ বজাত নেপালত সংঘটিত ৭.৮ মাত্ৰাৰ মহাভূমিকম্পৰ ফলত পুমোৰি আৰু আশে-পাশে শৃঙ্গৰ পৰা বিশাল হিমধ্বস নামি আহি বেচ্ ক্যাম্প তচনচ কৰি পেলালে। লেখকৰ দলটো কেম্প-১ৰ পৰা ঠিক সেই সময়ত নামি আহি আছিল আৰু প্ৰায় ১০০ মিটাৰ উচ্চতাত হিমধ্বসৰ গৰাকত পৰিছিল। অলৌকিকভাৱে দলটো ৰক্ষা পৰিল যদিও সমগ্ৰ এভাৰেষ্ট অঞ্চলত ১৯/২০ গৰাকী মৃত্যুমুখত পৰিল। আশ্ৰয়হীন দলটোৱে ভয়াৱহ বৰফপাতৰ মাজেদি গোৰকশেপ লজ্লৈ নামি আহিল আৰু এভাৰেষ্টৰ সপোন এৰি দি ঘৰলৈ ঘূৰি আহিল। এনেদৰে এভাৰেষ্টৰ সপোন কেনেকৈ এক বিভীষিকাত পৰিণত হ’ল — সেইটোৱেই ৰচনাটিৰ মূল প্ৰতিপাদ্য।
(খ) ২০১৫ চনৰ ২৫ এপ্ৰিলৰ ভূমিকম্প-জনিত হিমধ্বসৰ ভয়াৱহ ৰূপৰ এক বিশদ বিৱৰণ দিয়া।
উত্তৰঃ ২০১৫ চনৰ ২৫ এপ্ৰিল তাৰিখে স্থানীয় সময়ৰ প্ৰায় পুৱা ১১.৫৫ বজাত নেপালত ৭.৮ মাত্ৰাৰ মহাভূমিকম্প হৈছিল। সেই ভূমিকম্পৰ আৱেগত পুমোৰি, লোলা আৰু আশে-পাশে অসংখ্য হিমাচ্ছাদিত শৃঙ্গৰ পৰা প্ৰচণ্ড বেগত বৰফৰ পাহাৰ ভাগি ভাগি অবিশ্বাস্য বেগত নামি আহিল। অভিযাত্ৰীসকলে আগতে কেতিয়াও নুশুনা ভয়ংকৰ গৰ্জনেৰে এভাৰেষ্ট বেচ্ ক্যাম্পৰ ফালে এই হিমধ্বস ধাৱিত হ’ল। বেচ্ ক্যাম্প আছিল প্ৰায় ৫,৩৬৪ মিটাৰ উচ্চতাত — তাৰ ওপৰত এনে এক হিমধ্বস হ’ল মৃত্যুৰ আগ্নেয়গিৰিৰ দৰে। তম্বু, খাদ্য-সামগ্ৰী, যন্ত্ৰপাতি, ৰাইটিং কিট্, কেমেৰা — সকলো ছিন্ন-ভিন্ন হ’ল। লেখকৰ দলটো কেম্প-১ৰ পৰা নামি আহি আছিল আৰু বেচ্ ক্যাম্পতকৈ প্ৰায় ১০০ মিটাৰ ওপৰত হিমধ্বসৰ গৰাকত পৰিল। কান্ধত কান্ধ লগাই বৃত্তাকাৰ গাঠনিৰে দলটো নিজকে ৰক্ষা কৰিলে। বেচ্ ক্যাম্পত পৰি থকা মৃতদেহ — য’ৰ ভিতৰত চীন আৰু আমেৰিকাৰ দুজনী মহিলা ডক্টৰৰো মৃতদেহ আছিল — সকলোৰে মাজত আশ্ৰয়হীন দলটোক এক ভয়ংকৰ চিত্ৰৰ সম্মুখীন হ’বলগীয়া হৈছিল। সমগ্ৰ এভাৰেষ্ট অঞ্চলত ১৯/২০ গৰাকী পৰ্বতাৰোহী নিহত আৰু ৫০ৰো অধিক আঘাতপ্ৰাপ্ত হ’ল। এই হিমধ্বস হ’ল এভাৰেষ্ট আৰোহণৰ ইতিহাসৰ এক ক’লা অধ্যায় — এক প্ৰাকৃতিক বিভীষিকা।
(গ) লেখকৰ দলে হিমধ্বসৰ পৰা কেনেকৈ আত্মৰক্ষা কৰি গোৰকশেপ লজ্লৈ নামি আহিল — বিৱৰি লিখা।
উত্তৰঃ হিমধ্বসৰ ভয়ংকৰ গৰ্জন শুনি লেখক আৰু তেওঁৰ দলটোৱে অভিযানৰ পূৰ্বপ্ৰশিক্ষণত শিকা কৌশল প্ৰয়োগ কৰিলে। তেওঁলোকে তৎক্ষণাৎ কান্ধত কান্ধ লগাই বৃত্তাকাৰে থিয় হ’ল, আঁঠুকেইটা অলপ কোঁচালে আৰু পৰস্পৰক হাত-ভৰিৰে চিপি ধৰিলে। এই দৃঢ় বৃত্তাকাৰ গাঠনিয়ে হিমধ্বসৰ গৰাকত গোটেই দলটো একেলগে পৰিল আৰু কোনোবা এজনে যাতে উৰি যাব নোৱাৰে তাৰ ব্যৱস্থা কৰিলে। ক্ষন্তেক বৰফৰ তলত দম বন্ধ হৈ পৰিল যদিও পিছত গোটেই দলটোৱে নিজে নিজে বৰফ ভেদি ওপৰলৈ উঠি জীয়াই থকা সংগীসকলক দেখি প্ৰাণ পালে। বেচ্ ক্যাম্পতকৈ প্ৰায় ১০০ মিটাৰ ওপৰত থকাৰ ফলত হিমধ্বসৰ মূল গৰাক অলপ কম পৰিছিল আৰু সেইয়াই দলটোৰ জীৱনৰক্ষাৰ এক ডাঙৰ কাৰণ হ’ল। বেচ্ ক্যাম্পত পৰি থকা মৃতদেহবোৰৰ মাজেদি সাৱধানে নামি অহাৰ পিছত আশ্ৰয়হীন দলটোৱে দ্বিতীয় ভূমিকম্পৰ আশঙ্কাৰ মাজত অহোৰাত্ৰিৰ বৰফপাতৰ মাজেদি পদব্ৰজে গোৰকশেপ লজ্লৈ আশ্ৰয় ল’বলৈ গ’ল। ব্যৱস্থাপক অমৰ আৰু শৈলেনে কাৰ্যৰ বাবে ক্যাম্পৰ পৰা ওলাই যোৱাত বাচি যোৱা ফলত দলটো লজ্লৈ যোৱাৰ পথ চিনাকি কৰাত যথেষ্ট সহায় কৰিলে। গোৰকশেপ লজ্ত ৰাতি কটোৱাৰ পিছত পিছদিনা তেওঁলোকে কাঠমাণ্ডুমুখী ঘৰৰ পথ ধৰিলে।
(ঘ) ‘এভাৰেষ্ট কেৱল এক পৰ্বত নহয়, ই হৈছে এক প্ৰাকৃতিক শক্তি’ — ৰচনাৰ ভিত্তিত আলোচনা কৰা।
উত্তৰঃ এভাৰেষ্ট পৃথিৱীৰ সৰ্বোচ্চ শৃঙ্গ। ই কেৱল ৮,৮৪৮ মিটাৰ উচ্চতাৰ এক ভৌগোলিক ৰূপ নহয় — ই হৈছে এক জীৱন্ত প্ৰাকৃতিক শক্তি। নেপালীসকলে ইয়াক ‘সাগৰমাথা’ বুলি কয় আৰু এক জীৱন্ত দেৱতাৰ ৰূপত শ্ৰদ্ধা কৰে। লেখকৰ ৰচনাত এভাৰেষ্টৰ এই দৃ্বৈত ৰূপ স্পষ্ট হৈ ধৰা পৰিছে। এফালে এভাৰেষ্টে মানুহক সপোন দিয়ে — পৃথিৱীৰ আটাইতকৈ ওখ ঠাইত উঠাৰ সপোন, প্ৰকৃতিৰ সৌন্দৰ্যৰ উপাসকৰ সপোন। সেই সপোনে লক্ষ লক্ষ পৰ্বতাৰোহীক হিমালয়মুখী কৰিছে। আনফালে ই হৈছে এক ভয়ংকৰ প্ৰাকৃতিক শক্তি, য’ত হঠাৎ ভূমিকম্প, হিমধ্বস, পৃথিৱীৰ আটাইতকৈ চৰম শীত, অক্সিজেনৰ অভাৱ আদিয়ে মানুহৰ জীৱন কাঢ়ি লব পাৰে। ২০১৫ চনৰ হিমধ্বস ইয়াৰ এক প্ৰমাণ — য’ত মাত্ৰ কেইছেকেণ্ডতে ১৯/২০ গৰাকী জীৱন আৰু ৫০ৰো অধিক আঘাতপ্ৰাপ্ত হ’ল। লেখকে এই ভয়াবহতাক ‘বিভীষিকা’ বুলি অভিহিত কৰিছে। ৰচনাটিৰ অন্তৰ্নিহিত বাৰ্তা — প্ৰকৃতিৰ সন্মুখত মানৱ ক্ষুদ্ৰ। এভাৰেষ্ট জয় কৰাৰ বাবে আৱশ্যক হ’ল কেৱল শাৰীৰিক শক্তি নহয়, প্ৰকৃতিৰ প্ৰতি বিনয়ী মনোভাৱ, দলগত সংহতি আৰু অপৰাজেয় মনোবল।
(ঙ) ‘এভাৰেষ্টৰ সপোন আৰু বিভীষিকা’ ৰচনাটিত লেখকে দলগত ঐক্য আৰু সাহসৰ যি ছবি দাঙি ধৰিছে সেইটো ব্যাখ্যা কৰা।
উত্তৰঃ ‘এভাৰেষ্টৰ সপোন আৰু বিভীষিকা’ৰ আটাইতকৈ স্পন্দনশীল প্ৰতিপাদ্য হ’ল দলগত ঐক্য আৰু সাহসৰ অপৰাজেয় শক্তি। অসম এভাৰেষ্ট অভিযানৰ নশজনীয়া দলটোৱে কঠোৰ প্ৰশিক্ষণৰ জৰিয়তে এক পৰিৱাৰৰ দৰে সম্পৰ্ক গঢ় লৈছিল। হিমধ্বসৰ সময়ত যেতিয়া মৃত্যু চাৰিওফালে নাচি আছিল, তেতিয়া দলটোৰ সদস্যসকলে নিজৰ জীৱনৰ চিন্তা নকৰি পৰস্পৰৰ সহায়ত আগবাঢ়িল। কান্ধত কান্ধ লগাই বৃত্তাকাৰে থিয় হোৱা সেই দৃশ্যটো হ’ল মানৱ-ঐক্যৰ প্ৰতীক। বৰফৰ তলৰ পৰা ওলাই অহাৰ পিছত প্ৰথম কামটো হ’ল সংগীক বিচৰা — কোনো হেৰাই গৈছেনে, কোনে আঘাত পাইছে। ব্যৱস্থাপক অমৰ আৰু শৈলেনে দলটোক উদ্ধাৰ কৰাত যি ভূমিকা পালন কৰিলে, সেইটোও দলগত ঐক্যৰে এক উজ্জ্বল উদাহৰণ। লেখকে ৰচনাত স্পষ্টকৈ দেখুৱাইছে — হিমালয়ৰ দৰে ভয়ংকৰ পৰিৱেশত একলহমা একলগে থিয় দিব নোৱাৰে; দলগত সংহতি, ভাইচাৰাৰ মৰম, পাৰস্পৰিক বিশ্বাস আৰু অদম্য মনোবল — এইবোৰে মানুহৰ অসম্ভৱ যাত্ৰাকো সম্ভৱ কৰি তোলে। সপোন এৰিবলগীয়া হ’লেও দলটোৱে জীয়াই উভতি আহিল — সেইটোৱেই দলৰ সাহসৰ মূল ছবি।
(চ) এভাৰেষ্ট অভিযানৰ পথত প্ৰাকৃতিক প্ৰতিকূলতা আৰু পৰ্বতাৰোহীৰ মানসিক প্ৰস্তুতি — ৰচনাৰ ভিত্তিত আলোচনা কৰা।
উত্তৰঃ এভাৰেষ্ট আৰোহণৰ পথত পৰ্বতাৰোহীয়ে কেৱল শাৰীৰিক প্ৰতিকূলতাৰ সম্মুখীন নহয় — প্ৰকৃতি আৰু মানসিকতাৰ ভয়ংকৰ যুঁজ এটাও জুঝিব লগা হয়। বেচ্ ক্যাম্পৰ ৫,৩৬৪ মিটাৰ উচ্চতাত অক্সিজেন স্বাভাৱিকতকৈ মাত্ৰ আধাহে থাকে; এনে অৱস্থাত নিশ্বাস ল’ব নোৱাৰি, খাদ্য হজম কৰিব নোৱাৰি, ক্ষুধা-নিদ্ৰা সকলো অনিয়মীয়া হৈ পৰে। তাৰ ওপৰত আছে চৰম শীত (-২০° তকৈ কম), হঠাৎ বৰফপাত, হিমধ্বস আৰু ক্ৰেভাছৰ ভয়। খুম্বু আইচ্ফলৰ দৰে অংশ পাৰ হ’বলৈ পৰ্বতাৰোহীয়ে অহোৰাত্ৰি প্ৰাণৰ ভয়েৰে খোজ কাঢ়িব লগা হয়। এই সকলোবোৰ প্ৰতিকূলতা পাৰ হ’বলৈ আৱশ্যক হ’ল মাহৰ মাহ ধৰি কৰা শাৰীৰিক প্ৰশিক্ষণ আৰু তাৰ চাইতেও অধিক — এক অপৰাজেয় মানসিক প্ৰস্তুতি। লেখকে ৰচনাত স্পষ্টকৈ দেখুৱাইছে যে নছিম আক্তাৰৰ উৎসাহী কথা — “আনে পাৰিলে অসমীয়াই বা পাৰিব নোৱাৰিব কিয়?” — এই কথাষাৰে দলটোৰ মনোবলত যি ৰূপৰ শক্তি যোগাইছিল সেইটোৱেই হিমধ্বসৰ সম্মুখতো তেওঁলোকক দৃঢ় ৰাখিব পাৰিছিল। সপোন এৰিব লগা হ’লেও জীয়াই উভতি অহাৰ মানসিক বল আছিল বাবেই দলটো জীয়াই থাকিব পাৰিলে। সেয়ে এভাৰেষ্ট অভিযানৰ মূল প্ৰস্তুতি হ’ল মনৰ প্ৰস্তুতি।
৪। শব্দাৰ্থ
| শব্দ | অৰ্থ |
|---|---|
| বিভীষিকা | ভীষণ ভয়, আতংকজনক অৱস্থা |
| সপোন | স্বপ্ন, কামনা |
| হিমধ্বস (এভেলাঞ্চ) | পাহাৰৰ পৰা বিশাল বৰফ ভাগি অহা |
| হিমবাহ (গ্লেচিয়াৰ) | বৰফৰ নদী |
| ক্ৰেভাছ | হিমবাহৰ গভীৰ ফাট |
| আইচ্ফল | বৰফৰ স্তূপীকৃত খণ্ড-চাং |
| সাগৰমাথা | মাউন্ট এভাৰেষ্টৰ নেপালী নাম |
| ক্ৰেম্পন | বৰফত খোজ কাঢ়িবৰ বাবে বুটত লগোৱা ধাতুৰ গজাল |
| আইচ্-এক্স | বৰফত আঁকোঁৰ-গাঁকোৰ কৰি খোজ থিৰ কৰিব পৰা সঁজুলি |
| হাৰ্নেছ | ৰছী বান্ধিবৰ বাবে কঁকালত লগোৱা সাজ |
| কাৰাবাইনাৰ | ৰছী লগোৱা ধাতুৰ আঙঠি |
| বেচ্ ক্যাম্প | আৰোহণৰ মূল ঘাঁটি |
| ট্ৰেকিং | পৰ্বতমালাৰ মাজেদি দীঘলীয়া পদযাত্ৰা |
| অভিযাত্ৰী | অভিযানত যোৱা ব্যক্তি |
| আশ্ৰয়হীন | আশ্ৰয় নথকা |
| অলৌকিক | স্বাভাৱিকতকৈ অস্বাভাৱিক |
| মৃত্যুমুখ | মৃত্যুৰ সমুখ |
| অহোৰাত্ৰি | দিন-ৰাতি একেৰাহে |
| মনোবল | মনৰ সাহস |
| সংহতি | মিলন, একতা |
অতিৰিক্ত প্ৰশ্ন আৰু উত্তৰ
১। বহুনিৰ্বাচনী প্ৰশ্ন (MCQ)
(ক) ‘এভাৰেষ্টৰ সপোন আৰু বিভীষিকা’ ৰচনাটিৰ লেখক কোন?
(i) মলয় কুমাৰ চক্ৰৱৰ্তী (ii) প্ৰণয় বৰদলৈ (iii) মনাস বৰুৱা (iv) তৰুণ শইকীয়া
উত্তৰঃ (ii) প্ৰণয় বৰদলৈ।
(খ) মাউন্ট এভাৰেষ্টৰ আনুমানিক উচ্চতা কিমান ফুট?
(i) ১১,০০০ ফুট (ii) ১৮,০০০ ফুট (iii) ২৯,০৩৫ ফুট (iv) ৩৫,০০০ ফুট
উত্তৰঃ (iii) ২৯,০৩৫ ফুট।
(গ) ২০১৫ চনৰ ‘অসম এভাৰেষ্ট অভিযান’-ৰ নেতা কোন আছিল?
(i) পৰাগ দাস (ii) মনাস বৰুৱা (iii) অমৰ ডেকা (iv) প্ৰণয় বৰদলৈ
উত্তৰঃ (ii) মনাস বৰুৱা।
(ঘ) এভাৰেষ্ট আৰোহণৰ অভিযানত প্ৰথম আৰোহণৰ কৌশল শিকা হিমবাহৰ নাম কি?
(i) লোলা (ii) পুমোৰি (iii) খুম্বু হিমবাহ (iv) আমা ডাব্লাম
উত্তৰঃ (iii) খুম্বু হিমবাহ।
(ঙ) নেপালী বিশ্বাস অনুসৰি সাগৰমাথা/মাউন্ট এভাৰেষ্টৰ ‘ভনীয়েক’ বুলি কোনটো শৃঙ্গক জনা যায়?
(i) পুমোৰি (ii) কাঞ্চনজঙ্ঘা (iii) মনছল্যু (iv) লোলা
উত্তৰঃ (i) পুমোৰি।
(চ) প্ৰথম দুজন অসমীয়া এভাৰেষ্ট বিজেতাৰ নাম কি?
(i) তৰুণ শইকীয়া আৰু মণাষ ডেকা (ii) মনাস বৰুৱা আৰু অমৰ ডেকা (iii) নছিম আক্তাৰ আৰু প্ৰণয় বৰদলৈ (iv) শৈলেন আৰু পৰাগ দাস
উত্তৰঃ (i) তৰুণ শইকীয়া আৰু মণাষ ডেকা।
(ছ) ২০১৫ চনৰ নেপাল ভূমিকম্পৰ মাত্ৰা কিমান আছিল?
(i) ৬.০ (ii) ৭.৮ (iii) ৮.৫ (iv) ৫.৪
উত্তৰঃ (ii) ৭.৮।
(জ) লেখকে কাৰ নেতৃত্বত প্ৰথম হিমালয় ট্ৰেকিং অভিযানত যোগ দিছিল?
(i) তৰুণ শইকীয়া (ii) মনাস বৰুৱা (iii) নছিম আক্তাৰ (iv) মণাষ ডেকা
উত্তৰঃ (iii) নছিম আক্তাৰ।
(ঝ) লেখকহঁতৰ ক্যাম্পৰ ওচৰত কোনৰ মৃতদেহ পৰি আছিল?
(i) দুজন নেপালী শ্ৰেপাৰ (ii) চীন আৰু আমেৰিকাৰ দুজনী মহিলা ডক্টৰ (iii) দুজন ভাৰতীয় সেনা (iv) এজন জাপানী আৰোহী
উত্তৰঃ (ii) চীন আৰু আমেৰিকাৰ দুজনী মহিলা ডক্টৰ।
(ঞ) লেখকৰ মনত প্ৰথম এভাৰেষ্টৰ সপোন কোন চনত উদয় হৈছিল?
(i) ১৯৭৮ (ii) ১৯৮২ (iii) ১৯৯০ (iv) ২০০০
উত্তৰঃ (ii) ১৯৮২।
(ট) এভাৰেষ্ট আৰোহণৰ সময়ত লেখকহঁতে কি ধৰণৰ পোছাক পিন্ধিছিল?
(i) উলৰ চোলা আৰু কাপোৰ (ii) বতাহ আৰু বৰষুণ-প্ৰতিৰোধী জেকেট আৰু পেণ্ট (iii) ছিল্কৰ চোলা (iv) চামৰাৰ কোট
উত্তৰঃ (ii) বতাহ আৰু বৰষুণ-প্ৰতিৰোধী জেকেট আৰু পেণ্ট।
(ঠ) ২০১৫ চনৰ অসম এভাৰেষ্ট অভিযানৰ দলটোত মুঠ কেইজন সদস্য আছিল?
(i) ৫জন (ii) ৭জন (iii) ৯জন (iv) ১২জন
উত্তৰঃ (iii) ৯জন।
(ড) ভূমিকম্পৰ পিছত লেখকহঁতে ক’ত আশ্ৰয় ল’বলৈ গ’ল?
(i) লুক্লা (ii) কাঠমাণ্ডু (iii) গোৰকশেপ লজ্ (iv) পোখৰা
উত্তৰঃ (iii) গোৰকশেপ লজ্।
২। খালী ঠাই পূৰণ কৰা
- ‘এভাৰেষ্টৰ সপোন আৰু বিভীষিকা’ ৰচনাটিৰ লেখক প্ৰণয় বৰদলৈ।
- মাউন্ট এভাৰেষ্টৰ নেপালী নাম সাগৰমাথা।
- ২০১৫ চনৰ অসম এভাৰেষ্ট অভিযানৰ নেতা আছিল মনাস বৰুৱা।
- প্ৰথম আৰোহণৰ কৌশল দলে খুম্বু হিমবাহত শিকিছিল।
- ২০১৫ চনৰ ২৫ এপ্ৰিল তাৰিখে নেপালত ৭.৮ মাত্ৰাৰ ভূমিকম্প হৈছিল।
- প্ৰথম দুজন অসমীয়া এভাৰেষ্ট বিজেতা হ’ল তৰুণ শইকীয়া আৰু মণাষ ডেকা।
- লেখকে ১৯৮২ চনত নছিম আক্তাৰৰ নেতৃত্বত হেলম্বু ট্ৰেকিং কৰিছিল।
- এভাৰেষ্টৰ ‘ভনীয়েক’ বুলি জনা যায় পুমোৰি শৃঙ্গক।
৩। শুদ্ধ-অশুদ্ধ নিৰ্ণয় কৰা
- ‘এভাৰেষ্টৰ সপোন আৰু বিভীষিকা’ এক উপন্যাস। — অশুদ্ধ (এই ৰচনা এক ভ্ৰমণমূলক স্মৃতিকথা)।
- লেখকৰ মনত এভাৰেষ্টৰ সপোন ১৯৮২ চনৰ হেলম্বু ট্ৰেকিং অভিযানত উদয় হৈছিল। — শুদ্ধ।
- ২০১৫ চনৰ ভূমিকম্প ৬.০ মাত্ৰাৰ আছিল। — অশুদ্ধ (৭.৮ মাত্ৰাৰ আছিল)।
- হিমধ্বসৰ সময়ত দলটোৱে কান্ধত কান্ধ লগাই বৃত্তাকাৰে থিয় হৈ আত্মৰক্ষা কৰিছিল। — শুদ্ধ।
- লেখকহঁতৰ ক্যাম্পৰ ওচৰত নেপালী শ্ৰেপাৰ মৃতদেহ পৰি আছিল। — অশুদ্ধ (চীন আৰু আমেৰিকাৰ দুজনী মহিলা ডক্টৰৰ মৃতদেহ আছিল)।
- প্ৰথম দুজন অসমীয়া এভাৰেষ্ট বিজেতা তৰুণ শইকীয়া আৰু মণাষ ডেকা। — শুদ্ধ।
৪। অতিৰিক্ত চমু প্ৰশ্ন উত্তৰ
(ক) লেখকৰ মতে এভাৰেষ্ট কেৱল এক পৰ্বত নে আন কিবা?
উত্তৰঃ লেখকৰ মতে এভাৰেষ্ট কেৱল এক পৰ্বত নহয়, ই হৈছে এক জীৱন্ত প্ৰাকৃতিক শক্তি — যিয়ে একে সময়তে মানুহক সপোন দিয়ে আৰু সেই সপোনৰ মূল্যও দাবী কৰে।
(খ) ২২ দিনৰ মূৰত হেলিকপ্টাৰে কি অনাইছিল?
উত্তৰঃ ২২ দিনৰ মূৰত ব্যৱস্থাপক অমৰে অসমীয়া অভিযাত্ৰীসকলৰ মাছৰ অভাৱ পূৰাবৰ বাবে হেলিকপ্টাৰে কাঠমাণ্ডুৰ পৰা টাটকৈ মাছ অনাইছিল।
(গ) ভূমিকম্পৰ পিছত দলটোৱে কেনে অৱস্থাত ঘৰলৈ ঘূৰি আহিছিল?
উত্তৰঃ এভাৰেষ্ট জয়ৰ সপোন মাজতে এৰি দি আশ্ৰয়হীন, ভোকাতুৰ আৰু আতংকিত অৱস্থাত দলটোৱে গোৰকশেপ লজ্ৰ পৰা পদব্ৰজে কাঠমাণ্ডুমুখী হৈ অৱশেষত স্বদেশলৈ ঘূৰি আহিছিল।
(ঘ) লেখকহঁতৰ ব্যৱস্থাপক অমৰ আৰু শৈলেন কেনেকৈ বাচি গৈছিল?
উত্তৰঃ অমৰ আৰু শৈলেন হিমধ্বসৰ ঠিক আগৰ মুহূৰ্তত এক বিশেষ কামৰ বাবে বেচ্ ক্যাম্পৰ পৰা ওলাই গৈছিল। ফলত হিমধ্বসে যেতিয়া ক্যাম্প তচনচ কৰিলে তেতিয়া তেওঁলোক ভাগ্যৰ পৰশত বাচি গ’ল।
(ঙ) ৰচনাটিৰ মূল প্ৰতিপাদ্য কি?
উত্তৰঃ ৰচনাটিৰ মূল প্ৰতিপাদ্য হ’ল প্ৰাকৃতিক শক্তিৰ সন্মুখত মানৱৰ ক্ষুদ্ৰতা আৰু একে সময়তে দলগত ঐক্য, সাহস তথা মনোবলৰ জৰিয়তে মৃত্যুকো জয় কৰিব পৰা মানৱিক চেতনা।
(চ) কেম্প-১লৈ যাবৰ বাবে আৰোহীয়ে ক’ৰ মাজেদি যাব লগা হয়?
উত্তৰঃ বেচ্ ক্যাম্পৰ পৰা কেম্প-১লৈ যাবৰ বাবে আৰোহীয়ে অতি বিপদসংকুল খুম্বু আইচ্ফলৰ মাজেদি ৰছী আৰু এলুমিনিয়ামৰ চিৰিৰ সহায়ত পদযাত্ৰা কৰিব লগা হয়।
(ছ) ৰচনাটিত নছিম আক্তাৰৰ গুৰুত্ব কি?
উত্তৰঃ নছিম আক্তাৰ আছিল লেখকৰ পৰ্বতাৰোহণৰ গুৰু আৰু এভাৰেষ্ট জয়ৰ সপোনৰ মূল প্ৰেৰণা। তেওঁৰ উৎসাহী কথাষাৰ — “আনে পাৰিলে অসমীয়াই বা পাৰিব নোৱাৰিব কিয়?” — দলটোৰ মনোবলৰ ভিত্তি স্থাপন কৰিছিল। তেওঁৰ অকাল মৃত্যুত সপোনটো জীৱিতকালত পূৰণ নহ’ল যদিও সেইটো অসমীয়া পৰ্বতাৰোহীৰ মাজত জাগি ৰ’ল।
(জ) ‘বিভীষিকা’ শব্দৰ অৰ্থ কি? ৰচনাটিত ই কোন প্ৰসংগৰ লগত জড়িত?
উত্তৰঃ ‘বিভীষিকা’ শব্দৰ অৰ্থ হ’ল ভীষণ ভয় বা আতংকজনক অৱস্থা। ৰচনাটিত ই ২০১৫ চনৰ ২৫ এপ্ৰিল তাৰিখৰ ভূমিকম্প-জনিত হিমধ্বসৰ ভয়াৱহতাৰ লগত জড়িত — য’ত মুহূৰ্তৰ ভিতৰত এভাৰেষ্ট বেচ্ ক্যাম্প তচনচ হ’ল আৰু বহুজনৰ প্ৰাণহানি ঘটিল।
(ঝ) লেখকে ৰচনাটিত হাঁহিজনক কি ঘটনাৰ উল্লেখ কৰিছে?
উত্তৰঃ লেখকে এক বিশেষ মাছৰ ব্যঞ্জনৰ ঘটনাৰ উল্লেখ কৰিছে। ২২ দিন মাছ নোখোৱা অসমীয়া অভিযাত্ৰীসকলৰ বাবে হেলিকপ্টাৰে কাঠমাণ্ডুৰ পৰা টাটকৈ মাছ অনা হৈছিল আৰু বিশেষ ব্যঞ্জন প্ৰস্তুত হৈছিল। কিন্তু সেইটো খাব পৰাৰ আগতেই হিমধ্বসে ৰন্ধনশালা ধ্বংস কৰি মাছৰ ব্যঞ্জনটোও বৰফৰ তলত পুঁতি দিলে — এই দুখজনক হাঁহিজনক স্মৃতিটো ৰচনাত উজ্জ্বল হৈ আছে।
(ঞ) এভাৰেষ্ট আৰোহণৰ পথত আটাইতকৈ বিপদসংকুল অংশটো কোনটো?
উত্তৰঃ এভাৰেষ্ট আৰোহণৰ পথত আটাইতকৈ বিপদসংকুল অংশটো হ’ল ‘খুম্বু আইচ্ফল’ — য’ত হিমবাহৰ নদী ভাগি ভাগি বিশাল বৰফৰ চাং স্তূপীকৃত হৈ থাকে আৰু গভীৰ ক্ৰেভাছ সৃষ্টি কৰে।
(ট) দলগত ঐক্যই কেনেকৈ দলটোৰ জীৱন ৰক্ষা কৰিলে?
উত্তৰঃ হিমধ্বসৰ সময়ত দলটোৱে কান্ধত কান্ধ লগাই বৃত্তাকাৰে থিয় হৈ পৰস্পৰক চিপি ধৰাৰ ফলত কোনো এজনো হিমধ্বসৰ গৰাকত উৰি যাব নোৱাৰিলে। এই দৃঢ় বৃত্তাকাৰ গাঠনিয়েই দলগত ঐক্যৰ জৰিয়তে দলৰ সকলো সদস্যৰ জীৱন ৰক্ষা কৰিলে।
লেখকৰ চমু পৰিচয়
প্ৰণয় বৰদলৈ অসমৰ এজন বিশিষ্ট সাংবাদিক, পৰিৱেশপ্ৰেমী আৰু পৰ্বতাৰোহী লেখক। তেওঁৰ জন্ম ১৯৬৪ চনত। গুৱাহাটীৰ পৰা প্ৰকাশিত ‘আমাৰ অসম’, ‘আজিৰ বতৰি’ আদি প্ৰথম শাৰীৰ অসমীয়া দৈনিকত তেওঁ দীঘল দিন সম্পাদকীয় দায়িত্ব পালন কৰিছে। সাংবাদিকতাৰ লগতে পৰিৱেশ আৰু পৰ্বতাৰোহণ তেওঁৰ গভীৰ আগ্ৰহৰ বিষয়। তেওঁ ২০১৫ চনৰ ‘অসম এভাৰেষ্ট অভিযান’-ৰ নশজনীয়া দলটোৰ এজন গুৰুত্বপূৰ্ণ সদস্য আছিল আৰু সেই অভিযানৰ সময়ত নেপাল ভূমিকম্প-জনিত খুম্বু হিমবাহৰ ভয়াৱহ হিমধ্বসৰ প্ৰত্যক্ষ সাক্ষী।
সেই অলৌকিক জীৱনদানৰ অভিজ্ঞতাৰ পৰাই তেওঁৰ লিখা ‘এভাৰেষ্টৰ সপোন আৰু বিভীষিকা’ ৰচনাটি অসমীয়া ভ্ৰমণ-সাহিত্যত এক স্মৰণীয় অৱদান। তেওঁ লেখাৰ মাজেৰে অসমীয়া পাঠকসকলক হিমালয়ৰ ৰূপ-সৌন্দৰ্য, পৰ্বতাৰোহীৰ জীৱনৰ কঠোৰতা, প্ৰকৃতিৰ ৰুদ্ৰৰূপ আৰু দলগত সংহতিৰ মূল্যৰ লগত পৰিচয় কৰাইছে। সাংবাদিক হিচাপে পৰিৱেশ-সংৰক্ষণ, পাহাৰীয়া অঞ্চলৰ জনজাতীয় জীৱন আৰু অভিযান-সাহিত্যত তেওঁৰ লেখনি বিশেষ উল্লেখযোগ্য। সাবলীল আৰু আবেগমিশ্ৰিত ভাষাৰ যোগেদি জটিল অভিজ্ঞতাকো সাধাৰণ পাঠকৰ মাজলৈ পৌঁচাই দিয়াত তেওঁ পাৰদৰ্শী। অসমীয়া ভ্ৰমণ-গদ্য সাহিত্যৰ ক্ষেত্ৰত প্ৰণয় বৰদলৈৰ এই ৰচনাই এক অনন্য আসন লাভ কৰিছে।
আশা কৰোঁ ASSEB Class 11 Assamese (HS 1st Year) ‘সাহিত্য সৌৰভ’ৰ অষ্টম অধ্যায় ‘এভাৰেষ্টৰ সপোন আৰু বিভীষিকা’ৰ এই সম্পূৰ্ণ প্ৰশ্ন-উত্তৰ আপোনাৰ পৰীক্ষাৰ প্ৰস্তুতিত সহায়ক হ’ব। অধিক অধ্যায়ৰ প্ৰশ্ন-উত্তৰ পাবলৈ HSLC Guru-ত আকৌ আহিব।