Class 11 Assamese Chapter 7 – অসমৰ পুৰণি খেল-ধেমালি (সুবোধ মল্ল বৰুৱা)
HSLC Guru-লৈ স্বাগতম। ইয়াত আপুনি ASSEB (Assam State Board of Secondary Education)-ৰ Class 11 Assamese পাঠ্যপুথি ‘সাহিত্য সৌৰভ’ৰ সপ্তম অধ্যায় ‘অসমৰ পুৰণি খেল-ধেমালি’ৰ সম্পূৰ্ণ প্ৰশ্ন-উত্তৰ পাব। লেখক সুবোধ মল্ল বৰুৱাই এই প্ৰবন্ধটোৰ মাজেৰে অসমীয়া জাতীয় জীৱনৰ লগত সাঙোৰ খাই থকা পাৰম্পৰিক খেল-ধেমালিৰ এক ঐতিহাসিক, সামাজিক আৰু সাংস্কৃতিক বিৱৰণ আগবঢ়াইছে। এই পাঠটো HS First Year (একাদশ শ্ৰেণী)ৰ পৰীক্ষাৰ বাবে অতি গুৰুত্বপূৰ্ণ। তলত পাঠ্যপুথিৰ সকলো প্ৰশ্ন, অতিৰিক্ত প্ৰশ্ন আৰু লেখকৰ চমু পৰিচয় বিস্তৃতভাৱে দিয়া হৈছে।
সাৰাংশ
সাৰাংশ: ‘অসমৰ পুৰণি খেল-ধেমালি’ প্ৰবন্ধটি ক্ৰীড়া সাংবাদিক সুবোধ মল্ল বৰুৱাৰ এক বিশদ আলোচনাত্মক ৰচনা। লেখকৰ মতে ক্ৰীড়া হ’ল আনন্দ আৰু শাৰীৰিক-মানসিক সক্ষমতাৰ চূড়ান্ত প্ৰকাশ। মানৱ সভ্যতাৰ আদিৰ পৰাই খেল-ধেমালিয়ে মানুহৰ জীৱনৰ এক অবিচ্ছেদ্য অংগ হৈ আছে। বিশ্বৰ আন আন সভ্যতাত যেতিয়া বিভিন্ন প্ৰকাৰৰ ক্ৰীড়া আৰম্ভ হৈছিল ঠিক সেই সময়ছোৱাতে অসমতো বহুতো পাৰম্পৰিক খেল-ধেমালিৰ প্ৰচলন আছিল।
চীন দেশত আজিৰ পৰা প্ৰায় দুই হেজাৰ বছৰ আগতে যেতিয়া ‘ছু-চু’ নামৰ ফুটবল সদৃশ খেলৰ প্ৰচলন আছিল, তেতিয়া অসমতো কণী যুঁজ, কড়ি যুঁজ আদি খেলৰ প্ৰচলন আছিল। আহোম যুগত খেল-ধেমালিয়ে ৰাজকীয় পৃষ্ঠপোষকতা লাভ কৰিছিল। স্বৰ্গদেউ ৰুদ্ৰসিংহৰ দিনত ক্ৰীড়াই সৰ্বাধিক উৎসাহ পাইছিল। তেওঁ ১৫/১৬ হাত দীঘল শালকাঠৰ খুঁটাৰে পেভিলিয়নসদৃশ মঞ্চ নিৰ্মাণ কৰিছিল, ৰাজ্যৰ ঠাইতে ঠাইতে পুখুৰী খান্দি সাঁতোৰৰ প্ৰতি জনসাধাৰণক আকৃষ্ট কৰিছিল। আহোম যুগৰ সৰ্বাধিক জনপ্ৰিয় খেলবিধ আছিল ম’হ যুঁজ আৰু শেন-কনুৱাৰ খেল।
লেখকে অসমৰ পুৰণি খেল-ধেমালিৰ বিপুল ভাণ্ডাৰৰ পৰা হাউ খেল, ঢোপ খেল, টাংগুটি, ঘিলা খেল, লুকা-ভাকু, কড়ি খেল, ম’হ যুঁজ, কণী যুঁজ, বুলবুলি চৰাইৰ যুঁজ, শেন মেলা, কুকুৰা যুঁজ, ফুলতী-মালতী, ঢেমনা অনা, হাফলা, ৰছী টনা, মংগল পাঠা, ভটাগুটি, হাতবল, বৈঠাবল, মালযুঁজ, নাওখেল আদিৰ বিৱৰণ দাঙি ধৰিছে। বিহু আৰু ক্ৰীড়াৰ মাজৰ যুগমীয়া সম্পৰ্ক, কৃষিজীৱনৰ সৈতে খেলৰ অন্তৰংগ যোগসূত্ৰ আৰু শিৱসাগৰৰ ঐতিহাসিক ৰংঘৰৰ গুৰুত্ব এই প্ৰবন্ধত স্থান পাইছে। শেষত লেখকে আধুনিক সময়ত পাশ্চাত্যৰ খেল-ধেমালিৰ প্ৰভাৱত অসমৰ পুৰণি খেলবোৰ লোপ পোৱাৰ আশঙ্কা প্ৰকাশ কৰি ইয়াক জীয়াই ৰাখিবৰ বাবে আহ্বান জনাইছে।
Summary: ‘Asomor Purani Khel-Dhemali’ (Old Games and Sports of Assam) is an analytical essay by sports journalist Subodh Mall Baruwa included in the Class 11 Assamese textbook ‘Sahitya Saurabh’. Sport, the author argues, is the supreme expression of joy and of physical and mental capability, and games have walked alongside human civilisation since its earliest days. While ancient China was playing the football-like game ‘Tsu-Chu’ nearly two thousand years ago, Assam already had a thriving tradition of indigenous games such as cockfights, cowrie battles and many more. The Ahom era gave royal patronage to sport: Swargadeo Rudra Singha excavated tanks across the kingdom to popularise swimming and built tall pavilion-style stages on shal-wood pillars to host major events. Buffalo fights and the falcon-and-sparrowhawk contest were the era’s most celebrated spectacles. The essay catalogues a vast inventory of traditional games including Hau Khel, Dhop Khel, Tanguti, Ghila Khel, Luka-Bhaku, Kori Khel, Moh Juj, Kani Juj, Bulbuli Charai Juj, Shen Mela, Kukura Juj, Phulati-Malati, Dhemna Ana, Hafla, Rosi Tona, Mongol Patha, Bhata-Guti, Hatbal, Baithabal, Maljuj and Naokhel. The author traces the deep, season-bound bond between Bihu and sport, the agrarian roots of Assamese pastimes, and the historic significance of the Rangghar of Sivasagar – Asia’s first amphitheatre. He closes with a heartfelt appeal to preserve these dying indigenous games, which are slowly being eclipsed by Western sports such as cricket and football, because they are inseparable from the cultural identity of the Assamese people.
পাঠ্যপুথিৰ প্ৰশ্ন আৰু উত্তৰ
১। অতি চমু উত্তৰ লিখা (মূল্যাংক – ১)
(ক) ‘বিহু আকৌ আহিল’ গ্ৰন্থখন কোনে ৰচনা কৰিছিল?
উত্তৰঃ ‘বিহু আকৌ আহিল’ গ্ৰন্থখন হেম বৰগোহাঞিয়ে ৰচনা কৰিছিল।
(খ) প্ৰথম আহোম ৰজাজনৰ নাম কি আছিল?
উত্তৰঃ প্ৰথম আহোম ৰজাজনৰ নাম আছিল চ্যুকাফা।
(গ) ক্ৰীড়া কাক বোলে?
উত্তৰঃ ক্ৰীড়া হ’ল এক আনন্দ, শাৰীৰিক আৰু মানসিক সক্ষমতাৰ চূড়ান্ত প্ৰকাশ।
(ঘ) চীন দেশত তাহানিৰ ফুটবল খেলক কি বুলি কোৱা হৈছিল?
উত্তৰঃ বিশ্বৰ সবাতোকৈ জনপ্ৰিয় ফুটবল খেলক চীনত তাহানি ‘ছু-চু’ আখ্যা দিয়া হৈছিল।
(ঙ) চীনত যেতিয়া ‘ছু-চু’ খেলৰ প্ৰচলন আছিল, তেতিয়া অসমত কি কি খেলৰ প্ৰচলন আছিল?
উত্তৰঃ চীনত ‘ছু-চু’ খেলৰ প্ৰচলন থকা সময়ছোৱাত অসমত কণী যুঁজ, কড়ি যুঁজ আদি খেলৰ প্ৰচলন আছিল।
(চ) আহোম যুগৰ আটাইতকৈ জনপ্ৰিয় খেলবিধৰ নাম কি আছিল?
উত্তৰঃ আহোম যুগৰ আটাইতকৈ জনপ্ৰিয় খেলবিধৰ নাম আছিল ম’হ যুঁজ।
(ছ) শেন মেলাত কনুৱা চৰাইৰ মালিকক বাঘ ঢকাৰে শাস্তি কেতিয়া দিয়া হৈছিল?
উত্তৰঃ শেন মেলাত কনুৱা চৰাইয়ে যুঁজত আগ্ৰহ প্ৰকাশ নকৰিলে কনুৱা চৰাইৰ মালিকক বাঘ ঢকাৰে শাস্তি দিয়া হৈছিল।
(জ) কনুৱা চৰাইৰ প্ৰিয় খাদ্য কি?
উত্তৰঃ কনুৱা চৰাইৰ প্ৰিয় খাদ্য হ’ল মাছ।
(ঝ) ঢেমনা অনা খেল কোন কালত অনুষ্ঠিত হয়?
উত্তৰঃ ঢেমনা অনা খেল শীতকালত অনুষ্ঠিত হয়।
(ঞ) আহোম ৰজাসকলৰ ভিতৰত ক্ৰীড়াক সৰ্বাধিক পৃষ্ঠপোষকতা কোনে কৰিছিল?
উত্তৰঃ আহোম ৰজাসকলৰ ভিতৰত ক্ৰীড়াক সৰ্বাধিক পৃষ্ঠপোষকতা স্বৰ্গদেউ ৰুদ্ৰসিংহই কৰিছিল।
(ট) ৰংঘৰ ক’ত অৱস্থিত?
উত্তৰঃ ৰংঘৰ অসমৰ শিৱসাগৰ জিলাৰ ৰংপুৰত অৱস্থিত।
(ঠ) ৰংঘৰ কোনে নিৰ্মাণ কৰাইছিল?
উত্তৰঃ ৰংঘৰ স্বৰ্গদেউ প্ৰমত্ত সিংহই নিৰ্মাণ কৰাইছিল।
(ড) সাঁতোৰৰ প্ৰতি জনসাধাৰণক আকৃষ্ট কৰিবলৈ ৰুদ্ৰসিংহই কি ব্যৱস্থা গ্ৰহণ কৰিছিল?
উত্তৰঃ সাঁতোৰৰ প্ৰতি জনসাধাৰণক আকৃষ্ট কৰিবলৈ স্বৰ্গদেউ ৰুদ্ৰসিংহই আহোম ৰাজ্যৰ বিভিন্ন অঞ্চলত পুখুৰী খান্দি দিছিল।
(ঢ) ফুলতী-মালতী খেল কোনে খেলে?
উত্তৰঃ ফুলতী-মালতী খেল কেৱল ছোৱালীয়েহে খেলে।
২। অসমৰ পুৰণি খেল-ধেমালিৰ এখন তালিকা প্ৰস্তুত কৰা।
উত্তৰঃ মহাবাহু ব্ৰহ্মপুত্ৰৰ দুয়োপাৰে অসমৰ জনসাধাৰণৰ মাজত প্ৰাচীন কালৰে পৰা প্ৰচলিত হৈ অহা পুৰণি খেল-ধেমালিৰ এখন প্ৰতিনিধিত্বমূলক তালিকা তলত দিয়া হ’ল –
- হাউ খেল (হাউগুদু) – দুটা দলে দম-জিৰোৱা ‘হাউ’ ধ্বনি কৰি প্ৰতিপক্ষৰ সীমা অতিক্ৰম কৰা খেল।
- ঢোপ খেল – বৰপেটা অঞ্চলৰ এক প্ৰসিদ্ধ দলগত খেল।
- টাংগুটি – কাঠৰ গুটি লৈ খেলা গ্ৰাম্য খেল।
- ঘিলা খেল – ঘিলাগুটি বা সিঙাহৰ গুটিৰে খেলা খেল।
- লুকা-ভাকু – ল’ৰা-ছোৱালীৰ লুকা-চুৰি খেল।
- কড়ি খেল – কড়িৰে খেলা ভৱিষ্যৎসূচক খেল।
- ম’হ যুঁজ – আহোম যুগৰ আটাইতকৈ জনপ্ৰিয় খেল।
- কণী যুঁজ – দুটা কণী লগাই কোনটো ভাঙে চাই উপভোগ কৰা খেল।
- কুকুৰা যুঁজ – দুজনী কুকুৰাৰ মাজত হোৱা খেল।
- বুলবুলি চৰাইৰ যুঁজ – বিহুৰ দিনত পতা চৰাইৰ যুঁজ।
- শেন মেলা বা শেন আৰু কনুৱাৰ খেল – আহোম ৰজাৰ আমোলৰ অপৰ এক জনপ্ৰিয় ক্ৰীড়া।
- ফুলতী-মালতী – ছোৱালীয়ে কেৱল খেলিব পৰা গুটি সজোৱা খেল।
- ঢেমনা অনা খেল – বৰপেটা অঞ্চলত শীতকালত অনুষ্ঠিত খেল।
- হাফলা – বৰপেটা অঞ্চলৰে এটি দলগত খেল।
- ৰছী টনা – দুটা দলে ৰছী টানি বিপৰীত দিশলৈ আকৰ্ষণ কৰা শক্তিৰ পৰীক্ষা।
- মংগল পাঠা – পাঠা যুঁজৰ এক বিশেষ ৰূপ।
- ভটাগুটি – ভটা গুটিৰে খেলা শিশুৰ খেল।
- হাতবল – হাতেৰে বল মৰাৰ পুৰণি খেল।
- বৈঠাবল – বৈঠাৰে বল মৰাৰ খেল।
- মালযুঁজ – পাহোৱাল ডেকা ল’ৰাৰ মাজত হোৱা শৰীৰিক যুঁজ।
- নাওখেল – বিহুৰ সময়ত নৈ-পুখুৰীত অনুষ্ঠিত নাও বাইচ।
৩। চমু উত্তৰ লিখা (মূল্যাংক – ২/৩)
(ক) ক্ৰীড়াৰ সংজ্ঞা দিয়া। লেখকে ক্ৰীড়াৰ স্বৰূপ কেনেদৰে ব্যাখ্যা কৰিছে?
উত্তৰঃ লেখক সুবোধ মল্ল বৰুৱাৰ মতে ক্ৰীড়া হ’ল এক আনন্দ, শাৰীৰিক আৰু মানসিক সক্ষমতাৰ চূড়ান্ত প্ৰকাশ। ক্ৰীড়া কেৱল মনোৰঞ্জনৰ এক মাধ্যম নহয়, ই মানৱ চৰিত্ৰ গঠন কৰে, শৰীৰ সবল আৰু সুস্থ ৰাখে আৰু মনৰ ভাৱনাৰ সৰ্ব্বশ্ৰেষ্ঠ অভিব্যক্তি ঘটায়। মানৱ সভ্যতাৰ আদিৰে পৰা সকলো জাতিয়েই নিজৰ পৰিৱেশ, প্ৰকৃতি আৰু কৰ্মজীৱনৰ লগত খাপ খুৱাই বিভিন্ন প্ৰকাৰৰ ক্ৰীড়াৰ সৃষ্টি কৰিছে। সেইদৰে, প্ৰাচীন অসমীয়া সমাজে নদ-নদী, পথাৰ, কৃষি, ঋতু আৰু বিহুৰ সৈতে সাঙোৰ খাই বিশেষ ধৰণৰ খেল-ধেমালিৰ সৃষ্টি কৰিছিল। গতিকে, ক্ৰীড়া হ’ল মানুহৰ সাংস্কৃতিক চিনাকিৰ এক অংগ।
(খ) চীনৰ ‘ছু-চু’ খেল আৰু সেই সময়ৰ অসমৰ খেলৰ মাজত তুলনা কৰা।
উত্তৰঃ বিশ্বৰ সবাতোকৈ জনপ্ৰিয় ফুটবল খেলক চীনত তাহানি ‘ছু-চু’ আখ্যা দিয়া হৈছিল। আজিৰ পৰা প্ৰায় দুই হেজাৰ বছৰ আগতে চীনত ‘ছু-চু’ৰ প্ৰচলন আছিল। এই খেলত ভৰিৰে চামৰাৰে বনোৱা বল মাৰি বিপৰীত দলৰ গ’লত সুমুৱাব লগা হৈছিল। আনহাতে, ঠিক সেই সময়ছোৱাতে অসমৰ মাজতো বিভিন্ন ধৰণৰ পৰম্পৰাগত খেলৰ প্ৰচলন আছিল – বিশেষকৈ কণী যুঁজ, কড়ি যুঁজ, ম’হ যুঁজ, কুকুৰা যুঁজ আদি। তাৰোপৰি ব্ৰহ্মপুত্ৰৰ দুয়োপাৰে হাউ খেল, ঢোপ খেল, টাংগুটি, ঘিলা খেল, লুকা-ভাকু আদি বহুতো খেল প্ৰচলিত আছিল। ইয়াৰ পৰা বুজা যায় যে অসমৰ ক্ৰীড়া পৰম্পৰা বিশ্বৰ আন আন প্ৰাচীন সভ্যতাৰ লগত প্ৰায় সমসাময়িক।
(গ) ‘বিহু আকৌ আহিল’ গ্ৰন্থত হেম বৰগোহাঞিয়ে কি কৈছে?
উত্তৰঃ বিশিষ্ট সাহিত্যিক হেম বৰগোহাঞিয়ে ৰচনা কৰা ‘বিহু আকৌ আহিল’ গ্ৰন্থত অসমীয়া বিহুৰ সৈতে সম্পৰ্কিত বহুতো ক্ৰীড়াৰ বিৱৰণ আছে। তেওঁ লিখিছে যে পুৰণি অসমত বিহুৰ সময়ত নৈ-পুখুৰীত নাওখেল অনুষ্ঠিত হৈছিল, পাহোৱাল ডেকা ল’ৰাই মালযুঁজত ভাগ লৈছিল। লগতে কণী যুঁজ, বুলবুলি চৰাইৰ যুঁজ, কড়ি যুঁজ, কুকুৰা যুঁজ আদিও বিহুৰ অংগ আছিল। হেম বৰগোহাঞিৰ লেখাৰ পৰাই বুজা যায় যে অসমীয়া কৃষিজীৱনৰ সৈতে এই খেলবোৰৰ এক গভীৰ সম্পৰ্ক আছে।
(ঘ) ম’হ যুঁজ খেলৰ চমু পৰিচয় দিয়া।
উত্তৰঃ ম’হ যুঁজ আহোম যুগৰ আটাইতকৈ জনপ্ৰিয় খেলবিধ। সাধাৰণতে মাঘ বিহুৰ সময়ত এই খেল অনুষ্ঠিত হয়। দুটা সবল ম’হক মাজ-পথাৰত মুকলি কৰি দিয়া হয় আৰু সিহঁতৰ মাজত যুঁজ লগায় দিয়া হয়। কোনো নিৰ্দিষ্ট নিয়ম নাথাকিলেও বিজয়ী ম’হৰ গৰাকীৰ বাবে এই কৃতিত্ব গৌৰৱ আৰু আত্মসন্মানৰ কথা। আজিও অসমৰ ব্যাপাৰীছোৱা, ভোগালী বিহু, মৰিগাঁওৰ আহাটগুৰি আদি ঠাইত ম’হ যুঁজ অনুষ্ঠিত হয়।
(ঙ) কড়ি খেলৰ লগত সম্পৰ্কিত প্ৰবাদটি লিখা আৰু ইয়াৰ তাৎপৰ্য বুজাই দিয়া।
উত্তৰঃ কড়ি খেলৰ লগত সম্পৰ্কিত এটি জনপ্ৰিয় প্ৰবাদ হ’ল – ‘কড়িৰ ঢালতে কড়ি নুফুটিলে কপালত দি যাওঁ দুখ’। তাৎপৰ্যঃ কড়ি ফুটিলে ভাল, নুফুটিলে কাল – এই বিশ্বাস আছিল। বছৰৰ আৰম্ভণিতে খেলা কড়ি ফুটা মানে ধৰণী সোণালী শইচৰে নদন-বদন হোৱাৰ সংকেত আৰু নুফুটা মানে অনাবৃষ্টি, অতিবৃষ্টি, বন্যা আদিয়ে আগুৰি ধৰাৰ লক্ষণ। সেয়েহে কড়ি খেল কেৱল মনোৰঞ্জনৰ বাহন নহয়, ই কৃষিভিত্তিক অসমীয়া সমাজৰ ভৱিষ্যৎ-অনুমানৰ এক উপায়ো আছিল।
(চ) শেন মেলা বুলিলে কি বুজা?
উত্তৰঃ শেন মেলা হৈছে আহোম যুগৰ আন এক জনপ্ৰিয় ক্ৰীড়া অনুষ্ঠান। ইয়াত শেন (এক প্ৰকাৰৰ ছিকাৰী চৰাই) আৰু কনুৱা চৰাইৰ মাজত যুঁজ লগায় দিয়া হৈছিল। শেন আক্ৰমণাত্মক প্ৰকৃতিৰ চৰাই, কিন্তু কনুৱা সাধাৰণতে শেনৰ পৰা ৰক্ষা পাবলৈ চেষ্টা কৰে। যদি কোনো কনুৱাই যুঁজত আগ্ৰহ প্ৰকাশ নকৰিছিল, তেতিয়া কনুৱাৰ মালিকক বাঘ ঢকাৰে শাস্তি দিয়া হৈছিল। কনুৱা চৰাইৰ প্ৰিয় খাদ্য মাছ। ৰাজকীয় পৃষ্ঠপোষকতাত অনুষ্ঠিত হোৱা এই খেলে ৰজাৰ আমোলৰ ক্ৰীড়াৰ গাম্ভীৰ্য প্ৰতিফলিত কৰে।
(ছ) ফুলতী-মালতী খেল কেনেদৰে খেলা হয়?
উত্তৰঃ ফুলতী-মালতী খেল কেৱল ছোৱালীয়েহে খেলে। খেলোৱালীসকলে গুটি ব্যৱহাৰ কৰি তিনিটা শাৰীত সমান ব্যৱধানত গুটিবোৰ থয়। গুটিবোৰৰ চাৰিওফালে এক বৃত্ত আঁকা হয়। কোনোবা খেলোৱালীয়ে বৃত্তৰ ভিতৰত সোমাই গুটিত স্পৰ্শ কৰিলে তেওঁ খেলৰ পৰা বিদায় ল’ব লগা হয়। শেষলৈকে যিজনী খেলোৱালী থাকে তেৱেঁই বিজয়ী হয়। এই খেলে অসমীয়া গাঁৱৰ ছোৱালীৰ কৌশল আৰু একাগ্ৰতাৰ পৰীক্ষা লয়।
(জ) ঢেমনা অনা খেল কাক বোলে? ই ক’ত আৰু কেতিয়া অনুষ্ঠিত হয়?
উত্তৰঃ ঢেমনা অনা খেল বৰপেটা অঞ্চলৰ এক বিশেষ পাৰম্পৰিক খেল। সাধাৰণতে শীতকালত এই খেল অনুষ্ঠিত হয়। ‘ঢেমনা অনা’ৰ অৰ্থ হ’ল কোনো বিপত্নীকে কোনো বাৰী তিৰোতাক পত্নীৰূপে অনাৰ এক সাংকেতিক প্ৰদৰ্শন। দুটা দলে ক্ৰীড়াৰ মাজেৰে এই অনুষ্ঠানক জীয়াই ৰাখে। ই বৰপেটাৰ লোকসংস্কৃতিৰ এক বৰ্ণাঢ্য অংগ।
(ঝ) আহোম ৰজাসকলৰ ক্ৰীড়াৰ প্ৰতি আগ্ৰহৰ বিষয়ে চমুকৈ লিখা।
উত্তৰঃ আহোম ৰজাসকলে অসমৰ ক্ৰীড়া জগতলৈ অমূল্য অৱদান আগবঢ়াইছিল। বিশেষকৈ স্বৰ্গদেউ ৰুদ্ৰসিংহৰ দিনত ক্ৰীড়াই সৰ্বাধিক পৃষ্ঠপোষকতা লাভ কৰিছিল। তেওঁ আহোম ৰাজ্যৰ বিভিন্ন অঞ্চলত পুখুৰী খান্দি সাঁতোৰৰ প্ৰতি জনসাধাৰণক আকৃষ্ট কৰিছিল। ১৫/১৬ হাতৰ শালকাঠৰ খুঁটাৰে পেভিলিয়নসদৃশ মঞ্চ নিৰ্মাণ কৰি ৰজাৰ আমোলৰ খেল-প্ৰীতিৰ পৰিচয় দিছিল। স্বৰ্গদেউ প্ৰমত্ত সিংহই নিৰ্মাণ কৰোৱা ৰংঘৰ আজিও শিৱসাগৰৰ ৰংপুৰত বিদ্যমান – ই এছিয়াৰ আটাইতকৈ পুৰণি ক্ৰীড়াংগন বুলি জনা যায়।
৪। দীঘল উত্তৰ লিখা (মূল্যাংক – ৪/৫)
(ক) আহোম যুগত ক্ৰীড়াৰ পৃষ্ঠপোষকতাৰ বিষয়ে লিখা।
উত্তৰঃ আহোম যুগ অসমৰ ইতিহাসৰ স্বৰ্ণযুগ। ছ-শ বছৰীয়া এই দীঘলীয়া শাসনকালত অসমীয়া সংস্কৃতি, সাহিত্য, স্থাপত্য আৰু ক্ৰীড়াই বিকাশৰ শিখৰত আৰোহণ কৰিছিল। আহোম ৰজাসকলৰ ক্ৰীড়াৰ প্ৰতি গভীৰ আকৰ্ষণ আছিল। তেওঁলোকে কেৱল মনোৰঞ্জনৰ বাবেই নহয়, প্ৰজাসকলৰ শৰীৰ-গঠন আৰু সাহস বৃদ্ধিৰ বাবেও বিভিন্ন ক্ৰীড়াৰ ব্যৱস্থা কৰিছিল।
আহোম ৰজাসকলৰ ভিতৰত স্বৰ্গদেউ ৰুদ্ৰসিংহৰ দিনত ক্ৰীড়াই সৰ্বাধিক পৃষ্ঠপোষকতা লাভ কৰিছিল। তেওঁ আহোম ৰাজ্যৰ বিভিন্ন অঞ্চলত পুখুৰী খান্দি সাঁতোৰৰ প্ৰতি জনসাধাৰণক আকৃষ্ট কৰিছিল। অৱশ্যে তেওঁ পেভিলিয়নসদৃশ মঞ্চ নিৰ্মাণ কৰিও খেলৰ প্ৰতি থকা মোহ প্ৰকাশ কৰিছিল। তেওঁ ১৫/১৬ হাতৰ শালকাঠৰ খুঁটাৰে নিৰ্মাণ কৰিছিল এই মঞ্চ। আহোম যুগত ম’হ যুঁজ, কুকুৰা যুঁজ, কণী যুঁজ আৰু শেন আৰু কনুৱাৰ খেল আছিল আটাইতকৈ জনপ্ৰিয়। ৰাজ-দৰবাৰৰ পৃষ্ঠপোষকতাত এই খেলবোৰ এক নিৰ্দিষ্ট নিয়ম-নীতিৰে অনুষ্ঠিত হৈছিল।
স্বৰ্গদেউ প্ৰমত্ত সিংহই নিৰ্মাণ কৰোৱা ৰংঘৰ আজিৰ দিনতো এছিয়াৰ আটাইতকৈ পুৰণি ক্ৰীড়াংগন বুলি স্বীকৃত। শিৱসাগৰৰ ৰংপুৰত অৱস্থিত এই দ্বিতলীয়া অট্টালিকাৰে আহোম ৰজাসকলে তলত চলি থকা ম’হ যুঁজ, হাতীৰ ক্ৰীড়া, পাটৰংগী খেল আদি বহুতো ক্ৰীড়া উপভোগ কৰিছিল। ৰংঘৰৰ শিল্পনৈপুণ্যৰ পিছত আহোম ৰজাসকলৰ ক্ৰীড়াৰ প্ৰতি থকা গভীৰ অনুৰাগৰ এক প্ৰকৃষ্ট প্ৰমাণ। গতিকে আহোম যুগে অসমৰ পুৰণি ক্ৰীড়াসমূহক এক নিৰ্দিষ্ট ৰূপ আৰু পৰিচয় দিছিল।
(খ) বিহু আৰু ক্ৰীড়াৰ মাজৰ সম্পৰ্ক ব্যাখ্যা কৰা। অসমীয়া জাতীয় জীৱনৰ সৈতে ক্ৰীড়াৰ ঐতিহাসিক সম্পৰ্ক কেনেকুৱা?
উত্তৰঃ অসমৰ ক্ৰীড়া ক্ষেত্ৰলৈ লক্ষ্য কৰিলে দেখা যায় যে বিহু আৰু ক্ৰীড়াৰ মাজত সম্পৰ্ক যুগমীয়া। অসমীয়া সমাজ মূলতঃ কৃষিজীৱী সমাজ আৰু বিহু কৃষিজীৱনৰ লগত ওতপ্ৰোতভাৱে জড়িত। কৃষিজীৱী লোকসকলে ফচল চপোৱাৰ আনন্দত ম’হ যুঁজ, কণী যুঁজ, কুকুৰা যুঁজ, বুলবুলি চৰাইৰ যুঁজ, কড়ি যুঁজ আদি বিভিন্ন খেলৰ আয়োজন কৰিছিল। ক্ৰীড়া হ’ল আনন্দৰ প্ৰতীক, শাৰীৰিক আৰু মানসিক ক্ষমতাৰ চূড়ান্ত প্ৰকাশ। গতিকে বিহুৰ আনন্দ-উৎসৱৰ সৈতে এই খেলবোৰে এক অভিন্ন অংগৰূপে স্থান পাইছে।
পুৰণি অসমত বিহুৰ সময়ত নৈ-পুখুৰী আদিত নাওখেল অনুষ্ঠিত হৈছিল। পাহোৱাল ডেকা ল’ৰাই মালযুঁজত ভাগ লৈছিল। ইয়াৰ উপৰিও মহাবাহু ব্ৰহ্মপুত্ৰৰ দুয়োপাৰে জনসাধাৰণৰ মাজত প্ৰচলিত খেলসমূহ হ’ল – হাউ খেল, ঢোপ খেল, টাংগুটি, ঘিলা খেল, লুকা-ভাকু, কড়ি খেল ইত্যাদি। ৰঙালী বিহুত যুৱক-যুৱতীয়ে নাচ-গানৰ লগতে এই ক্ৰীড়াসমূহতো অংশগ্ৰহণ কৰিছিল। কাতি বিহু আৰু মাঘ বিহুতো বিভিন্ন ধৰণৰ ক্ৰীড়াৰ আয়োজন হৈছিল।
অসমীয়া জাতীয় জীৱনৰ সৈতে ক্ৰীড়াৰ ঐতিহাসিক সম্পৰ্ক অতি গভীৰ। প্ৰাচীন কালৰ পৰাই অসমীয়া মানুহে নিজৰ পৰিৱেশ, প্ৰকৃতি, কৃষি আৰু ঋতুৰ লগত খাপ খুৱাই বিভিন্ন খেলৰ সৃষ্টি কৰি আহিছে। আহোম ৰজাসকলৰ পৃষ্ঠপোষকতাত এই খেলবোৰে ৰাজকীয় মৰ্যাদা পাইছিল। অসমীয়া বিহু-উৎসৱৰ সৈতে এই খেলৰ অভিন্ন সম্পৰ্কে অসমীয়া জাতিৰ এক স্বকীয় ক্ৰীড়া-পৰম্পৰাৰ সৃষ্টি কৰিছে – যি জাতিৰ পৰিচয়, সংস্কৃতি আৰু আত্মাৰ অংশ।
(গ) ম’হ যুঁজ আৰু শেন-কনুৱাৰ খেলৰ বিৱৰণ দিয়া। এই দুটা খেলৰ সাংস্কৃতিক গুৰুত্ব কি?
উত্তৰঃ আহোম যুগৰ আটাইতকৈ জনপ্ৰিয় খেলবিধ হ’ল – ম’হ যুঁজ। এই ম’হ যুঁজত কোনো নিৰ্দিষ্ট নীতি-নিয়ম দেখা পোৱা নাযায় যদিও প্ৰতিযোগিতাত বিজয়ী হোৱা ম’হৰ গৰাকীৰ বাবে এই কৃতিত্ব গৌৰৱ আৰু আত্মসন্মানৰ কথা। সাধাৰণতে মাঘ বিহুৰ সময়ত এই খেল অনুষ্ঠিত হৈছিল আৰু আজিৰ অসমৰ আহাটগুৰি, ব্যাপাৰীছোৱা আদি ঠাইত এতিয়াও এই পৰম্পৰা জীয়াই আছে। দুটা সবল ম’হক মাজ পথাৰত মুকলি কৰি দিয়া হয় আৰু সিহঁতৰ মাজত শৃংগৰ যুঁজ লাগে। যিজন ম’হ ৰণ ত্যাগ কৰি পলায় তেওঁ পৰাজিত হয়।
আহোম ৰজাৰ আমোলৰ আন এক জনপ্ৰিয় খেল আছিল শেন আৰু কনুৱাৰ খেল বা শেন মেলা। কনুৱা সাধাৰণতে নিৰীহ চৰাই; ইয়াৰ প্ৰিয় খাদ্য হ’ল মাছ। শেন এক আক্ৰমণাত্মক ছিকাৰী চৰাই। শেন মেলাত শেনে কনুৱাক আক্ৰমণ কৰে আৰু কনুৱাই নিজকে ৰক্ষা কৰিবলৈ চেষ্টা কৰে। যদি কনুৱাই যুঁজৰ আগ্ৰহ প্ৰকাশ নকৰিছিল, তেতিয়া কনুৱাৰ মালিকক বাঘ ঢকাৰে শাস্তি বিহা হৈছিল।
সাংস্কৃতিক গুৰুত্বৰ ফালৰ পৰা চাইলে এই দুটা খেলে অসমৰ পশু-পক্ষী-প্ৰীতি, কৃষি-সমাজৰ মনোৰঞ্জন আৰু আহোম ৰাজকীয় পৃষ্ঠপোষকতাৰ সমন্বিত প্ৰকাশ। এই খেলবোৰে ক্ৰীড়াকেন্দ্ৰিক সমাজজীৱন গঢ়ি তুলিছিল আৰু ৰাজা-প্ৰজা সকলোকে এক উমৈহতীয়া আনন্দৰ ক্ষেত্ৰত একত্ৰ কৰিছিল। আজিৰ দিনত পশু-অধিকাৰ আইনৰ বাবে এই খেলবোৰৰ স্বৰূপ সাল-সলনি হৈছে যদিও অসমীয়া ক্ৰীড়া পৰম্পৰাৰ ইতিহাসত ইহঁতৰ স্থান অনন্য।
(ঘ) ৰংঘৰৰ ঐতিহাসিক আৰু ক্ৰীড়াগত গুৰুত্ব আলোচনা কৰা।
উত্তৰঃ ৰংঘৰ অসমৰ শিৱসাগৰ জিলাৰ ৰংপুৰত অৱস্থিত আহোম যুগৰ এক স্থাপত্যিক আশ্চৰ্য। স্বৰ্গদেউ প্ৰমত্ত সিংহই (১৭৪৪-১৭৫১) এইটো নিৰ্মাণ কৰাইছিল। সাজোৱাৰ সময়ত মেচ-মাটি, ইটা, পাহাৰৰ শিল আৰু চাউলৰ বিশেষ প্ৰকাৰৰ সমন্বিত মিশ্ৰণ ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল, যাৰ বাবে ই আজিও স্থিৰ হৈ আছে।
ৰংঘৰ এক দ্বিতলীয়া অট্টালিকা। আহোম ৰজা আৰু ৰাজপৰিয়ালৰ লোকে ইয়াৰ ওপৰৰ মহলাৰ পৰা তলত চলি থকা ক্ৰীড়া-অনুষ্ঠান উপভোগ কৰিছিল। ম’হ যুঁজ, হাতী যুঁজ, পাটৰংগী খেল, কুকুৰা যুঁজ আদি বহুতো খেল ইয়াত অনুষ্ঠিত হৈছিল। ক্ৰীড়াৰ ইতিহাসত ৰংঘৰ এছিয়াৰ আটাইতকৈ পুৰণি ‘amphitheatre’ বুলি স্বীকৃত। ৰোমান কলিচিয়ামৰ লগত ইয়াৰ তুলনা চলি আহিছে। ১৯৮৯ চনত ইয়াত অসমৰ পৰম্পৰাগত খেলৰ বিশেষ প্ৰদৰ্শনী অনুষ্ঠিত হৈছিল। গতিকে ৰংঘৰ কেৱল এক স্থাপত্যিক নিদৰ্শন নহয়, ই অসমীয়া ক্ৰীড়াৰ সমৃদ্ধ পৰম্পৰাৰ এক জীৱন্ত সাক্ষী।
(ঙ) আধুনিক যুগত অসমৰ পুৰণি খেল-ধেমালিৰ অৱস্থা কেনেকুৱা? এইবোৰ জীয়াই ৰখাৰ প্ৰয়োজনীয়তা আলোচনা কৰা।
উত্তৰঃ আধুনিক যুগত পাশ্চাত্যৰ ক্ৰিকেট, ফুটবল, হকী, টেনিছ আদি আন্তৰ্জাতিক খেলৰ প্ৰভাৱত অসমৰ পুৰণি খেল-ধেমালিবোৰ ক্ৰমে লোপ পাবৰ মুখত আহিছে। নৱপ্ৰজন্মৰ ল’ৰা-ছোৱালীয়ে কণী যুঁজ, কড়ি যুঁজ, হাউগুদু, ঢোপ খেল, ফুলতী-মালতী, ঘিলা খেল, লুকা-ভাকু আদি খেলৰ নামহে নাজানে – বহুতে এইবোৰ কেতিয়াও খেলা নাই। গাঁৱৰ পথাৰে-পথাৰে আনন্দৰ যিবোৰ চিন আছিল, সেইবোৰ ক্ৰমাৎ মোবাইল-ভিডিঅ’গেমে গ্ৰাস কৰিছে।
এই খেল-ধেমালিবোৰ জীয়াই ৰখাৰ প্ৰয়োজনীয়তা বহুতো। প্ৰথমতে, এইবোৰ অসমীয়া জাতীয় জীৱনৰ সাংস্কৃতিক চিনাকিৰ অংগ। দ্বিতীয়তে, এইবোৰে স্থানীয় পৰিৱেশ, প্ৰকৃতি আৰু কৃষি-জীৱনৰ লগত মিলি গৈছে। তৃতীয়তে, এই খেলবোৰে শৰীৰ-গঠন, একতা, কৌশল আৰু সাহসৰ বিকাশ ঘটায়। চতুৰ্থতে, এইবোৰৰ মাজেৰে অসমৰ ইতিহাস, সমাজ, পৰম্পৰাৰ এক জীৱন্ত প্ৰকাশ ঘটে।
সেয়েহে চৰকাৰ, বিদ্যালয়, ক্লাব, সংগঠন আৰু পৰিয়ালে যৌথ প্ৰচেষ্টাৰে অসমৰ পুৰণি খেল-ধেমালিৰ পুনৰুজ্জীৱনৰ বাবে কাম কৰিব লাগে। বিদ্যালয়ত পাঠ্যক্ৰমৰ অংশ হিচাপে এইবোৰ খেলৰ ব্যৱস্থা কৰিব লাগে; বিহুৰ সময়ত গাঁৱে গাঁৱে পৰম্পৰাগত ক্ৰীড়া প্ৰতিযোগিতা পতাৰ ব্যৱস্থা কৰিব লাগে; নথিপত্ৰ আৰু চলচ্চিত্ৰৰ মাধ্যমেৰে এইবোৰ সংৰক্ষণ কৰিব লাগে। তেতিয়াহে অসমীয়া জাতিৰ পৰিচয় বহন কৰা এই অমূল্য সম্পদ ভৱিষ্যত প্ৰজন্মৰ বাবে জীৱন্ত হৈ থাকিব।
৫। শব্দাৰ্থ আৰু ভাষা-বিষয়ক প্ৰশ্ন
(ক) তলত দিয়া শব্দবোৰৰ অৰ্থ লিখা – ক্ৰীড়া, পৃষ্ঠপোষকতা, পেভিলিয়ন, পাহোৱাল, অনাবৃষ্টি, পেচাদাৰী, বাহক, ৰংঘৰ।
উত্তৰঃ
| শব্দ | অৰ্থ |
|---|---|
| ক্ৰীড়া | খেল-ধেমালি, শাৰীৰিক আৰু মানসিক সক্ষমতাৰ চূড়ান্ত প্ৰকাশ। |
| পৃষ্ঠপোষকতা | সমৰ্থন, পৃষ্ঠ পোষণ কৰা, উৎসাহ যোগোৱা। |
| পেভিলিয়ন | খেলপথাৰৰ ওচৰৰ বিশেষ মঞ্চ বা চাল। |
| পাহোৱাল | সবল, শক্তিশালী, বলিষ্ঠ ডেকা। |
| অনাবৃষ্টি | বৰষুণ নোহোৱা অৱস্থা, খৰাং। |
| পেচাদাৰী | পেচাগত, professional। |
| বাহক | কঢ়িয়াই নিয়া বা প্ৰকাশ কৰা ব্যক্তি। |
| ৰংঘৰ | আহোম ৰজাৰ আমোলৰ ক্ৰীড়াংগন, এছিয়াৰ আটাইতকৈ পুৰণি amphitheatre। |
(খ) তলৰ শব্দবোৰৰ বিপৰীত শব্দ লিখা – জনপ্ৰিয়, পুৰণি, আক্ৰমণ, বিজয়ী, আনন্দ, সবল।
উত্তৰঃ
| শব্দ | বিপৰীত শব্দ |
|---|---|
| জনপ্ৰিয় | অজনপ্ৰিয় |
| পুৰণি | নতুন |
| আক্ৰমণ | আত্মৰক্ষা / প্ৰতিৰক্ষা |
| বিজয়ী | পৰাজিত |
| আনন্দ | দুখ / বিষাদ |
| সবল | দুৰ্বল |
(গ) তলৰ শব্দবোৰেৰে বাক্য ৰচনা কৰা – ক্ৰীড়া, পৃষ্ঠপোষকতা, পেভিলিয়ন, ম’হ যুঁজ, ৰংঘৰ।
উত্তৰঃ
- ক্ৰীড়া – ক্ৰীড়া হ’ল আনন্দ আৰু শাৰীৰিক ক্ষমতাৰ চূড়ান্ত প্ৰকাশ।
- পৃষ্ঠপোষকতা – স্বৰ্গদেউ ৰুদ্ৰসিংহই ক্ৰীড়াক সৰ্বাধিক পৃষ্ঠপোষকতা প্ৰদান কৰিছিল।
- পেভিলিয়ন – ৰজাই খেলপথাৰৰ কাষত শালকাঠৰ পেভিলিয়ন নিৰ্মাণ কৰাইছিল।
- ম’হ যুঁজ – মাঘ বিহুৰ দিনা আহাটগুৰিৰ পথাৰত ম’হ যুঁজৰ আয়োজন হয়।
- ৰংঘৰ – শিৱসাগৰৰ ৰংঘৰ এছিয়াৰ আটাইতকৈ পুৰণি ক্ৰীড়াংগন।
(ঘ) ক্ৰিয়াৰূপ চিনাক্ত কৰা – ‘স্বৰ্গদেউ ৰুদ্ৰসিংহই পুখুৰী খান্দি দিছিল।’
উত্তৰঃ ‘খান্দি দিছিল’ – এইটো এক যৌগিক ক্ৰিয়া। ই অতীত কালত কাৰ্য সম্পন্ন হোৱা বুজাইছে। এই বাক্যত ‘স্বৰ্গদেউ ৰুদ্ৰসিংহ’ কৰ্তা, ‘পুখুৰী’ কৰ্ম আৰু ‘খান্দি দিছিল’ ক্ৰিয়াপদ।
অতিৰিক্ত প্ৰশ্ন আৰু উত্তৰ
A. বহু-বিকল্প প্ৰশ্ন (MCQ)
১। ‘অসমৰ পুৰণি খেল-ধেমালি’ পাঠটিৰ ৰচক কোন?
(ক) হেম বৰগোহাঞি (খ) সুবোধ মল্ল বৰুৱা (গ) লক্ষ্মীনাথ বেজবৰুৱা (ঘ) চন্দ্ৰকুমাৰ আগৰৱালা।
উত্তৰঃ (খ) সুবোধ মল্ল বৰুৱা।
২। চীনত তাহানি ফুটবল খেলক কি বুলি কোৱা হৈছিল?
(ক) ছু-চু (খ) তু-চু (গ) চু-পো (ঘ) লু-চু।
উত্তৰঃ (ক) ছু-চু।
৩। আহোম যুগৰ আটাইতকৈ জনপ্ৰিয় খেল কি আছিল?
(ক) কণী যুঁজ (খ) ম’হ যুঁজ (গ) হাউ খেল (ঘ) কড়ি খেল।
উত্তৰঃ (খ) ম’হ যুঁজ।
৪। ‘বিহু আকৌ আহিল’ গ্ৰন্থৰ লেখক কোন?
(ক) বীৰেন্দ্ৰ কুমাৰ ভট্টাচাৰ্য (খ) হেম বৰগোহাঞি (গ) সৌৰভ কুমাৰ চলিহা (ঘ) ভৱেন বৰুৱা।
উত্তৰঃ (খ) হেম বৰগোহাঞি।
৫। প্ৰথম আহোম ৰজাৰ নাম কি?
(ক) প্ৰমত্ত সিংহ (খ) ৰুদ্ৰসিংহ (গ) চ্যুকাফা (ঘ) শিৱসিংহ।
উত্তৰঃ (গ) চ্যুকাফা।
৬। ক্ৰীড়াক সৰ্বাধিক পৃষ্ঠপোষকতা কৰা আহোম ৰজা কোন?
(ক) চ্যুকাফা (খ) ৰুদ্ৰসিংহ (গ) প্ৰমত্ত সিংহ (ঘ) লক্ষ্মীসিংহ।
উত্তৰঃ (খ) ৰুদ্ৰসিংহ।
৭। ৰংঘৰ কোনে নিৰ্মাণ কৰাইছিল?
(ক) ৰুদ্ৰসিংহ (খ) প্ৰমত্ত সিংহ (গ) শিৱসিংহ (ঘ) চ্যুকাফা।
উত্তৰঃ (খ) প্ৰমত্ত সিংহ।
৮। ফুলতী-মালতী খেল কোনে খেলে?
(ক) ল’ৰাই (খ) ছোৱালীয়ে (গ) দুয়োৱে (ঘ) বুঢ়াই।
উত্তৰঃ (খ) ছোৱালীয়ে।
৯। ঢেমনা অনা খেল কোন অঞ্চলত প্ৰচলিত?
(ক) যোৰহাট (খ) বৰপেটা (গ) ডিব্ৰুগড় (ঘ) তেজপুৰ।
উত্তৰঃ (খ) বৰপেটা।
১০। কনুৱা চৰাইৰ প্ৰিয় খাদ্য কি?
(ক) ফল (খ) চৰাইৰ মাংস (গ) মাছ (ঘ) ফুল।
উত্তৰঃ (গ) মাছ।
B. খালী ঠাই পূৰোৱা
(ক) ক্ৰীড়া হ’ল এক আনন্দ আৰু শাৰীৰিক-মানসিক ক্ষমতাৰ ____ প্ৰকাশ।
উত্তৰঃ চূড়ান্ত।
(খ) ‘বিহু আকৌ আহিল’ ____ গ্ৰন্থৰ ৰচক।
উত্তৰঃ হেম বৰগোহাঞি।
(গ) প্ৰথম আহোম ৰজা ____ আছিল।
উত্তৰঃ চ্যুকাফা।
(ঘ) ক্ৰীড়াক সৰ্বাধিক পৃষ্ঠপোষকতা কৰা আহোম ৰজা হ’ল ____।
উত্তৰঃ ৰুদ্ৰসিংহ।
(ঙ) আহোম যুগৰ আটাইতকৈ জনপ্ৰিয় খেল ____।
উত্তৰঃ ম’হ যুঁজ।
(চ) ৰংঘৰ ____ জিলাৰ ____ ত অৱস্থিত।
উত্তৰঃ শিৱসাগৰ, ৰংপুৰ।
(ছ) চীনত তাহানি ফুটবল খেলক ____ আখ্যা দিয়া হৈছিল।
উত্তৰঃ ছু-চু।
C. সঁচা-মিছা নিৰ্ণয় কৰা
(ক) ক্ৰীড়া কেৱল মনোৰঞ্জনৰ এক মাধ্যম।
উত্তৰঃ মিছা। ক্ৰীড়া হ’ল আনন্দ, শাৰীৰিক আৰু মানসিক সক্ষমতাৰ চূড়ান্ত প্ৰকাশ – কেৱল মনোৰঞ্জন নহয়।
(খ) ‘বিহু আকৌ আহিল’ গ্ৰন্থৰ ৰচক হেম বৰগোহাঞি।
উত্তৰঃ সঁচা।
(গ) আহোম যুগৰ আটাইতকৈ জনপ্ৰিয় খেল আছিল ক্ৰিকেট।
উত্তৰঃ মিছা। আহোম যুগৰ আটাইতকৈ জনপ্ৰিয় খেল আছিল ম’হ যুঁজ।
(ঘ) ৰংঘৰ স্বৰ্গদেউ প্ৰমত্ত সিংহই নিৰ্মাণ কৰাইছিল।
উত্তৰঃ সঁচা।
(ঙ) ফুলতী-মালতী খেল ল’ৰাই খেলে।
উত্তৰঃ মিছা। ফুলতী-মালতী খেল কেৱল ছোৱালীয়েহে খেলে।
(চ) ঢেমনা অনা খেল গ্ৰীষ্মকালত অনুষ্ঠিত হয়।
উত্তৰঃ মিছা। ঢেমনা অনা খেল শীতকালত অনুষ্ঠিত হয়।
D. চমু প্ৰশ্ন আৰু উত্তৰ
(ক) লেখকে প্ৰবন্ধৰ আৰম্ভণিতে ক্ৰীড়াৰ সৈতে কেনে যোগসূত্ৰ আঁকিছে?
উত্তৰঃ লেখকে প্ৰবন্ধৰ আৰম্ভণিতে ক্ৰীড়াক মানৱ সভ্যতাৰ এক অবিচ্ছেদ্য অংগ হিচাপে চিনাকি কৰাইছে। তেওঁৰ মতে ক্ৰীড়া হ’ল আনন্দ আৰু শাৰীৰিক-মানসিক সক্ষমতাৰ চূড়ান্ত প্ৰকাশ। বিশ্বৰ আদি সভ্যতাৰে পৰা মানুহে নিজৰ পৰিৱেশ-পৰিস্থিতিৰ লগত খাপ খুৱাই বিভিন্ন প্ৰকাৰৰ ক্ৰীড়াৰ সৃষ্টি কৰি আহিছে। সেইদৰে অসমেও নিজৰ স্বকীয় ক্ৰীড়া পৰম্পৰাৰ সৃষ্টি কৰিছে যি বিশ্বৰ আন আন প্ৰাচীন সভ্যতাৰ লগত প্ৰায় সমসাময়িক।
(খ) আহোম যুগত নিৰ্মিত পেভিলিয়নৰ পৰিচয় দিয়া।
উত্তৰঃ স্বৰ্গদেউ ৰুদ্ৰসিংহই খেল-ধেমালিৰ প্ৰতি থকা মোহ প্ৰকাশ কৰিবলৈ পেভিলিয়নসদৃশ মঞ্চ নিৰ্মাণ কৰাইছিল। এই মঞ্চসমূহ ১৫/১৬ হাত দীঘল শালকাঠৰ খুঁটাৰে সাজোৱা হৈছিল। ৰাজা আৰু ৰাজপৰিয়ালৰ লোকে এই উচ্চ মঞ্চৰ পৰা তলৰ পথাৰত চলি থকা ক্ৰীড়া উপভোগ কৰিছিল। ই আহোম যুগৰ ক্ৰীড়াগত সংস্কৃতিৰ এক উজ্জ্বল প্ৰমাণ।
(গ) হাউ খেলৰ চমু পৰিচয় দিয়া।
উত্তৰঃ হাউ খেল বা হাউগুদু অসমৰ এক অতি জনপ্ৰিয় পাৰম্পৰিক খেল। দুটা দলে এই খেলত অংশগ্ৰহণ কৰে। এটা দলৰ এজন খেলোৱালীয়ে দম এৰাকৈ ‘হাউ-হাউ’ ধ্বনি কৰি প্ৰতিপক্ষৰ সীমাত প্ৰৱেশ কৰে। তেওঁ তাত প্ৰতিপক্ষৰ খেলোৱালীক চুই দিব পাৰিলে এক পইণ্ট লাভ কৰে; কিন্তু দম শেষ হ’বৰ আগেয়ে নিজৰ সীমালৈ ঘূৰি আহিব লাগে। এই খেলে শৰীৰিক ক্ষমতা আৰু শ্বাস-প্ৰশ্বাস নিয়ন্ত্ৰণৰ পৰীক্ষা লয়। আজিও বহু গাঁৱত হাউগুদু জনপ্ৰিয়।
(ঘ) ঘিলা খেল কেনেদৰে খেলা হয়?
উত্তৰঃ ঘিলা খেলত ঘিলাগুটি (এক বিশেষ লতাৰ গুটি) ব্যৱহাৰ কৰা হয়। খেলোৱালীয়ে ঘিলাগুটিক ভৰিৰে আঘাত কৰি প্ৰতিপক্ষৰ ঘিলাগুটিত মাৰে। যিজনে অধিকসংখ্যক ঘিলা ভাঙিব পাৰে তেওঁ বিজয়ী। ই অসমৰ বিভিন্ন জনগোষ্ঠীৰ মাজত প্ৰচলিত। বিশেষকৈ বড়ো জনগোষ্ঠীৰ মাজত ঘিলা খেল আজিও জনপ্ৰিয় আৰু ই কেৰম, ফুলবাল আদিৰ লগত একে।
(ঙ) ‘কড়িৰ ঢালতে কড়ি নুফুটিলে কপালত দি যাওঁ দুখ’ – এই প্ৰবাদৰ লোকজীৱনৰ গুৰুত্ব ব্যাখ্যা কৰা।
উত্তৰঃ এই প্ৰবাদটিৰ মাজেৰে অসমীয়া কৃষক সমাজৰ এক বিশ্বাসৰ প্ৰকাশ ঘটিছে। বছৰৰ আৰম্ভণিতে খেলা কড়ি ফুটিলে ভাল, অৰ্থাৎ পথাৰত সোণালী শইচ ফলিব আৰু সমাজত সমৃদ্ধি আহিব; কিন্তু কড়ি নুফুটিলে কপালত দুখ লিখা আছে – অনাবৃষ্টি, অতিবৃষ্টি, বন্যা আদি প্ৰাকৃতিক বিপৰ্যয় ঘটিব। এই বিশ্বাস কেৱল অন্ধ-বিশ্বাস নহয়; ই অসমীয়া লোক-সমাজৰ প্ৰকৃতিনিৰ্ভৰতা আৰু অভাৱনীয়ভাৱে কড়ি খেলৰ সৈতে কৃষিজীৱনক যোগসূত্ৰ আঁকা ৰীতিৰ এক উজ্জ্বল উদাহৰণ।
(চ) আধুনিক যুগত পাশ্চাত্যৰ কোন কোন খেলৰ প্ৰভাৱত অসমৰ পুৰণি খেল-ধেমালি লোপ পাবৰ মুখত আহিছে?
উত্তৰঃ ক্ৰিকেট, ফুটবল, হকী, টেনিছ, ভলীবল, বেডমিণ্টন আদি পাশ্চাত্য খেলৰ ব্যাপক প্ৰভাৱত অসমৰ পুৰণি খেল-ধেমালিবোৰ লোপ পাবৰ মুখত আহিছে। নৱ-প্ৰজন্মৰ ল’ৰা-ছোৱালীৰ আগ্ৰহ আজি মূলতঃ এই বিশ্ব-সম্প্ৰদায়ৰ খেলৰ ফালে। লগতে মোবাইল আৰু ভিডিঅ’ গেমৰ আকৰ্ষণে গাঁৱৰ পথাৰত কণী-যুঁজ, কড়ি-যুঁজ, হাউগুদু আদি পুৰণি খেলক ক্ৰমে অপ্ৰাসংগিক কৰি তুলিছে।
(ছ) লেখকে প্ৰবন্ধৰ যোগেদি কি বাৰ্তা দিবলৈ বিচাৰিছে?
উত্তৰঃ লেখকে প্ৰবন্ধৰ যোগেদি অসমীয়া জাতিক নিজৰ পুৰণি খেল-ধেমালিৰ গৌৰৱ সম্পৰ্কে সচেতন কৰাবলৈ বিচাৰিছে। তেওঁ দেখুৱাইছে যে অসমৰ ক্ৰীড়া পৰম্পৰা বিশ্বৰ আন আন প্ৰাচীন সভ্যতাৰ লগত প্ৰায় সমসাময়িক। আহোম ৰজাৰ পৃষ্ঠপোষকতা, ৰংঘৰৰ স্থাপত্য, বিহু-উৎসৱৰ সৈতে খেলৰ সম্পৰ্ক – এই সকলোবোৰ অসমীয়া জাতীয় চিনাকিৰ অংগ। আজি যেতিয়া পাশ্চাত্যৰ খেল-ধেমালিৰ প্ৰভাৱত পুৰণি ৰীতি লোপ পাইছে, তেতিয়া এইবোৰ সংৰক্ষণ আৰু পুনৰুজ্জীৱিত কৰিবৰ বাবে নৱ-প্ৰজন্মৰ আগত লেখকৰ আবেদন। ই অসমীয়া জাতিৰ সাংস্কৃতিক উত্তৰাধিকাৰৰ সংৰক্ষণৰ এক আন্তৰিক আহ্বান।
E. খেলবোৰৰ অঞ্চলভিত্তিক তালিকা
লেখকে অসমৰ বিভিন্ন অঞ্চলৰ পৰম্পৰাগত খেল-ধেমালিৰ যি বিৱৰণ আগবঢ়াইছে, সেই অনুসৰি এক চমু তালিকা তলত দিয়া হ’ল –
| অঞ্চল / সম্প্ৰদায় | প্ৰধান খেল-ধেমালি |
|---|---|
| ব্ৰহ্মপুত্ৰৰ দুয়োপাৰ | হাউ খেল, ঢোপ খেল, টাংগুটি, ঘিলা খেল, লুকা-ভাকু, কড়ি খেল |
| আহোম ৰাজদৰবাৰ | ম’হ যুঁজ, শেন মেলা, কুকুৰা যুঁজ, কণী যুঁজ, পাটৰংগী খেল |
| বৰপেটা | ঢেমনা অনা, হাফলা, ৰছী টনা, কুকুৰা যুঁজ, ঢোপ খেল |
| গাঁৱৰ ছোৱালী | ফুলতী-মালতী, লুকা-ভাকু, ঘিলা খেল |
| বিহুৰ সময় | নাওখেল, মালযুঁজ, বুলবুলি চৰাইৰ যুঁজ, ম’হ যুঁজ |
| আধুনিক ৰূপান্তৰ | হাতবল, বৈঠাবল, মংগল পাঠা, ভটাগুটি |
লেখকৰ চমু পৰিচয়
সুবোধ মল্ল বৰুৱা অসমৰ এজন বিশিষ্ট ক্ৰীড়া সাংবাদিক, লেখক আৰু সম্পাদক। তেওঁৰ জন্ম ১৯৬৩ চনত হৈছিল। গুৱাহাটীৰ প্ৰখ্যাত আৰ্য বিদ্যাপীঠ আৰু কটন কলেজিয়েটৰ পৰা শিক্ষা গ্ৰহণ কৰি তেওঁ পেচাদাৰী জীৱনত প্ৰৱেশ কৰে।
সাংবাদিকতাৰ ক্ষেত্ৰত তেওঁ ‘আজিৰ অসম’ আৰু ‘নতুন দৈনিক’ৰ উপ-সম্পাদক হিচাপে কাম কৰিছিল। ১৯৯১ চনৰ পৰা তেওঁ ‘দৈনিক অসম’ত যোগদান কৰে। সুদীৰ্ঘকাল ধৰি ক্ৰীড়া সংবাদ সংগ্ৰহ আৰু প্ৰকাশৰ লগত জড়িত হৈ থকাৰ ফলত তেওঁ অসমৰ ক্ৰীড়া জগতৰ এক আধিকাৰিক ভাষ্যকাৰৰূপে পৰিচিত হৈ পৰিছে। তেওঁৰ লিখনি স্পষ্ট, তথ্যনিষ্ঠ আৰু গৱেষণাধৰ্মী।
উল্লেখযোগ্য ৰচনাঃ
- ক্ৰীড়া বিষয়ক গ্ৰন্থ: অসমৰ পুৰণি খেল-ধেমালি, অসমৰ ক্ৰীড়া ইতিহাস, ভাৰতৰ ক্ৰীড়া আদি বিষয়ভিত্তিক ৰচনা।
- উপন্যাস আৰু চুটি গল্প: বিভিন্ন আলোচনী আৰু বাতৰি কাকতত নিয়মিতভাৱে প্ৰকাশিত।
- প্ৰবন্ধ: ‘সাহিত্য সৌৰভ’ৰ অন্তৰ্গত ‘অসমৰ পুৰণি খেল-ধেমালি’ তেওঁৰ অন্যতম গুৰুত্বপূৰ্ণ প্ৰবন্ধ।
সাহিত্যিক বৈশিষ্ট্য: সুবোধ মল্ল বৰুৱাৰ লেখাৰ বিশেষত্ব হৈছে – প্ৰতিটো বিষয়ক ঐতিহাসিক পৃষ্ঠভূমিৰ পৰা চাই মন্তব্য আগবঢ়োৱা, লোক-সংস্কৃতিৰ উপাদানৰ যথাযথ ব্যৱহাৰ আৰু সহজ-সৰল ভাষাত পাঠকৰ আগত দাঙি ধৰাৰ ক্ষমতা। ‘অসমৰ পুৰণি খেল-ধেমালি’ প্ৰবন্ধটিৰ মাজেৰে তেওঁ অসমীয়া পাঠকৰ আগত নিজৰ ক্ৰীড়া পৰম্পৰাৰ সমৃদ্ধ ভাণ্ডাৰ প্ৰদৰ্শন কৰিছে আৰু সেইসমূহ সংৰক্ষণৰ আবশ্যকতাৰ ওপৰত গুৰুত্ব আৰোপ কৰিছে। ক্ৰীড়া সাংবাদিকতাৰ লগতে অসমীয়া সাহিত্যলৈ তেওঁ আগবঢ়োৱা অৱদান নিঃসন্দেহে অমূল্য।
HSLC Guru-ত উপলব্ধ ASSEB Class 11 Assamese-ৰ আন আন অধ্যায়ৰ প্ৰশ্ন-উত্তৰৰ বাবে দয়া কৰি ৱেবছাইটৰ ‘Class 11 Assamese’ অংশলৈ ভ্ৰমণ কৰক। সফল অধ্যয়নৰ বাবে শুভেচ্ছা।