সাৰাংশ: এই অধ্যায়ত আন্তৰ্জাতিক সংস্থাসমূহ, বিশেষকৈ ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ বিষয়ে বিস্তৃত আলোচনা কৰা হৈছে। প্ৰথম বিশ্বযুদ্ধৰ পিছত বিশ্বশান্তি স্থাপনৰ বাবে লীগ অৱ নেচনছ গঠন কৰা হৈছিল, কিন্তু ই বিফল হোৱাত দ্বিতীয় বিশ্বযুদ্ধৰ ভয়াৱহতাৰ পিছত ১৯৪৫ চনৰ ২৪ অক্টোবৰত ৰাষ্ট্ৰসংঘ গঠন কৰা হয়। ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ চনদত ১১১ টা অনুচ্ছেদ আছে আৰু ইয়াৰ ছটা প্ৰধান অংগ হ’ল — সাধাৰণ সভা, নিৰাপত্তা পৰিষদ, অৰ্থনৈতিক আৰু সামাজিক পৰিষদ, ন্যাসৰক্ষী পৰিষদ, আন্তৰ্জাতিক ন্যায়ালয় আৰু সচিবালয়। ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ মুখ্য উদ্দেশ্য হৈছে আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় শান্তি আৰু নিৰাপত্তা বজাই ৰখা, দেশসমূহৰ মাজত বন্ধুত্বপূৰ্ণ সম্পৰ্ক স্থাপন কৰা আৰু মানৱ অধিকাৰ সুৰক্ষিত কৰা। নিৰস্ত্ৰীকৰণ, মানৱ অধিকাৰ সংৰক্ষণ আৰু বিভিন্ন আন্তৰ্জাতিক সমস্যা সমাধানৰ বাবে ৰাষ্ট্ৰসংঘই গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰি আহিছে। ভাৰতে ১৯৯৩ চনত ৰাষ্ট্ৰীয় মানৱ অধিকাৰ আয়োগ গঠন কৰিছে।
Summary: This chapter discusses international organizations, with a focus on the United Nations (UN). After the First World War, the League of Nations was established to maintain world peace, but it failed. Following the devastation of the Second World War, the United Nations was established on 24th October 1945. The UN Charter contains 111 articles, and the UN has six principal organs — the General Assembly, the Security Council, the Economic and Social Council, the Trusteeship Council, the International Court of Justice, and the Secretariat. The main objectives of the UN include maintaining international peace and security, fostering friendly relations among nations, and protecting human rights. The UN plays a significant role in disarmament, preservation of human rights, and resolving various international problems. India established the National Human Rights Commission in 1993. The chapter also covers important UN agencies such as WHO, ILO, UNICEF, and UNESCO, as well as the Universal Declaration of Human Rights adopted on 10th December 1948.
শুদ্ধ উত্তৰ বাছি উলিওৱা (MCQ)
১। প্ৰথম বিশ্বযুদ্ধ কেতিয়া সংঘটিত হৈছিল?
(ক) ১৯১৪ চনত
(খ) ১৯৪১ চনত
(গ) ১৯১৮ চনত
(ঘ) ১৯৮১ চনত
উত্তৰঃ (ক) ১৯১৪ চনত।
২। ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ মুখ্য কাৰ্যালয় ক’ত অৱস্থিত?
(ক) জেনেভা চহৰত
(খ) নিউয়ৰ্ক চহৰত
(গ) পেৰিছ চহৰত
(ঘ) লণ্ডন চহৰত
উত্তৰঃ (খ) নিউয়ৰ্ক চহৰত।
৩। ৰাষ্ট্ৰসংঘ দিৱস কেতিয়া পালন কৰা হয়?
(ক) ২০ অক্টোবৰত
(খ) ২২ অক্টোবৰত
(গ) ২৩ অক্টোবৰত
(ঘ) ২৪ অক্টোবৰত
উত্তৰঃ (ঘ) ২৪ অক্টোবৰত।
৪। ৰাষ্ট্ৰসংঘ কেতিয়া গঠন কৰা হৈছিল?
(ক) ১৯৪৫ চনৰ ২৪ অক্টোবৰত
(খ) ১৯৪৬ চনৰ ২৫ অক্টোবৰত
(গ) ১৯৫৫ চনৰ ২৪ অক্টোবৰত
(ঘ) ১৯৫৫ চনৰ ২৫ অক্টোবৰত
উত্তৰঃ (ক) ১৯৪৫ চনৰ ২৪ অক্টোবৰত।
৫। ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ প্ৰধান অংগ কিমানটা?
(ক) ৫ টা
(খ) ৬ টা
(গ) ৭ টা
(ঘ) ১০ টা
উত্তৰঃ (খ) ৬ টা।
৬। আন্তৰ্জাতিক ন্যায়ালয়ত ন্যায়াধীশৰ মুঠ সংখ্যা কিমান?
(ক) ৫ জন
(খ) ৯ জন
(গ) ১১ জন
(ঘ) ১৫ জন
উত্তৰঃ (ঘ) ১৫ জন।
৭। বিশ্ব মানৱ অধিকাৰ দিৱস কেতিয়া পালন কৰা হয়?
(ক) ১০ ডিচেম্বৰ
(খ) ২৪ অক্টোবৰ
(গ) ৫ জুন
(ঘ) ২৭ ছেপ্টেম্বৰ
উত্তৰঃ (ক) ১০ ডিচেম্বৰ।
৮। আণৱিক অস্ত্ৰৰ বিস্তাৰণ নিষিদ্ধ কৰা চুক্তি (NPT) কেতিয়া স্বাক্ষৰিত হৈছিল?
(ক) ১৯৬০ চনত
(খ) ১৯৬১ চনত
(গ) ১৯৬২ চনত
(ঘ) ১৯৬৮ চনত
উত্তৰঃ (ঘ) ১৯৬৮ চনত।
৯। ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ চনদত কিমানখন দেশে স্বাক্ষৰ কৰিছিল?
(ক) ২০ খন ৰাষ্ট্ৰই
(খ) ৫১ খন ৰাষ্ট্ৰই
(গ) ৫২ খন ৰাষ্ট্ৰই
(ঘ) ৫৩ খন ৰাষ্ট্ৰই
উত্তৰঃ (খ) ৫১ খন ৰাষ্ট্ৰই।
১০। ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ মানৱ অধিকাৰ আয়োগ কেতিয়া গঠন কৰা হৈছিল?
(ক) ১৯৪৫ চনৰ ১৬ ফেব্ৰুৱাৰীত
(খ) ১৯৪৬ চনৰ ১৬ ফেব্ৰুৱাৰীত
(গ) ১৯৬৪ চনৰ ১৬ ফেব্ৰুৱাৰীত
(ঘ) ১৯৬৫ চনৰ ১৬ ফেব্ৰুৱাৰীত
উত্তৰঃ (খ) ১৯৪৬ চনৰ ১৬ ফেব্ৰুৱাৰীত।
১১। বিশ্ব বাণিজ্য সংস্থা (WTO) কেতিয়া গঠন কৰা হৈছিল?
(ক) ১৯৯০ চনত
(খ) ১৯৯২ চনত
(গ) ১৯৯৫ চনত
(ঘ) ১৯৯৭ চনত
উত্তৰঃ (গ) ১৯৯৫ চনত।
১২। নিৰাপত্তা পৰিষদৰ স্থায়ী সদস্য সংখ্যা কিমান?
(ক) ৩ খন
(খ) ৫ খন
(গ) ১০ খন
(ঘ) ১৫ খন
উত্তৰঃ (খ) ৫ খন।
১৩। আংশিক পাৰমাণৱিক পৰীক্ষা নিষিদ্ধ চুক্তি কেতিয়া স্বাক্ষৰিত হৈছিল?
(ক) ১৯৬০ চনত
(খ) ১৯৬১ চনত
(গ) ১৯৬৩ চনত
(ঘ) ১৯৬৫ চনত
উত্তৰঃ (গ) ১৯৬৩ চনত।
১৪। সাধাৰণ সভালৈ প্ৰত্যেক সদস্য ৰাষ্ট্ৰই কিমানজনকৈ প্ৰতিনিধি পঠাব পাৰে?
(ক) ৩ জন
(খ) ৫ জন
(গ) ৭ জন
(ঘ) ১০ জন
উত্তৰঃ (খ) ৫ জন।
অতি চমু উত্তৰৰ প্ৰশ্ন
১। প্ৰথম বিশ্বযুদ্ধৰ পিছত বিশ্বশান্তিৰ অৰ্থে স্থাপন হোৱা আন্তৰ্জাতিক সংগঠনটোৰ নাম কি?
উত্তৰঃ প্ৰথম বিশ্বযুদ্ধৰ পিছত বিশ্বশান্তিৰ অৰ্থে স্থাপন হোৱা আন্তৰ্জাতিক সংগঠনটোৰ নাম হ’ল লীগ অৱ নেচনছ (League of Nations)।
২। দ্বিতীয় বিশ্বযুদ্ধৰ পিছত বিশ্বশান্তিৰ বাবে গঠন হোৱা বিশ্ব সংস্থাটোৰ নাম কি?
উত্তৰঃ দ্বিতীয় বিশ্বযুদ্ধৰ পিছত বিশ্বশান্তিৰ বাবে গঠন হোৱা বিশ্ব সংস্থাটোৰ নাম হ’ল ৰাষ্ট্ৰসংঘ (United Nations Organization)।
৩। ৰাষ্ট্ৰসংঘ কিয় গঠন হৈছিল?
উত্তৰঃ দ্বিতীয় বিশ্বযুদ্ধৰ ভয়াৱহতা আৰু ধ্বংসলীলাৰ পিছত ভৱিষ্যতে বিশ্বশান্তি স্থাপন আৰু দেশসমূহৰ মাজত সৌহাৰ্দ্যপূৰ্ণ সম্পৰ্ক বজাই ৰখাৰ উদ্দেশ্যে ১৯৪৫ চনৰ ২৪ অক্টোবৰত ৰাষ্ট্ৰসংঘ গঠন হৈছিল।
৪। ৰাষ্ট্ৰসংঘ কেতিয়া প্ৰতিষ্ঠা হৈছিল?
উত্তৰঃ ৰাষ্ট্ৰসংঘ ১৯৪৫ চনৰ ২৪ অক্টোবৰত প্ৰতিষ্ঠা হৈছিল।
৫। ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ চনদত কিমানটা অনুচ্ছেদ আছে?
উত্তৰঃ ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ চনদত ১১১ টা অনুচ্ছেদ আছে।
৬। বৰ্তমান ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ সদস্য ৰাষ্ট্ৰ সংখ্যা কিমান?
উত্তৰঃ বৰ্তমান ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ সদস্য ৰাষ্ট্ৰ সংখ্যা ১৯৩ খন।
৭। ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ দুটা উদ্দেশ্য উল্লেখ কৰা।
উত্তৰঃ ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ দুটা উদ্দেশ্য হ’ল —
(ক) আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় শান্তি আৰু নিৰাপত্তা বজাই ৰখা।
(খ) সমান অধিকাৰ আৰু আত্মনিয়ন্ত্ৰণৰ ভিত্তিত দেশসমূহৰ মাজত বন্ধুত্বপূৰ্ণ সম্পৰ্ক প্ৰতিষ্ঠা কৰা।
৮। ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ ছটা প্ৰধান অংগৰ নাম উল্লেখ কৰা।
উত্তৰঃ ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ ছটা প্ৰধান অংগ হ’ল —
(ক) সাধাৰণ সভা (General Assembly)
(খ) নিৰাপত্তা পৰিষদ (Security Council)
(গ) অৰ্থনৈতিক আৰু সামাজিক পৰিষদ (Economic and Social Council)
(ঘ) ন্যাসৰক্ষী পৰিষদ (Trusteeship Council)
(ঙ) আন্তৰ্জাতিক ন্যায়ালয় (International Court of Justice)
(চ) সচিবালয় (Secretariat)
৯। ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ লগত জড়িত দুটা অভিকৰণৰ নাম লিখা।
উত্তৰঃ ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ লগত জড়িত দুটা অভিকৰণ হ’ল —
(ক) আন্তৰ্জাতিক শ্ৰমিক সংস্থা (ILO – International Labour Organization)
(খ) বিশ্ব স্বাস্থ্য সংস্থা (WHO – World Health Organization)
১০। নিৰস্ত্ৰীকৰণৰ সম্পৰ্কত সম্পাদিত হোৱা দুখন চুক্তিৰ নাম লিখা।
উত্তৰঃ নিৰস্ত্ৰীকৰণৰ সম্পৰ্কত সম্পাদিত হোৱা দুখন চুক্তি হ’ল —
(ক) ১৯৬৩ চনৰ আংশিক পাৰমাণৱিক পৰীক্ষা নিষিদ্ধ চুক্তি (Partial Test Ban Treaty – PTBT)।
(খ) ১৯৬৮ চনৰ পাৰমাণৱিক অস্ত্ৰ সংকোচন চুক্তি (Nuclear Non-Proliferation Treaty – NPT)।
১১। মানৱ অধিকাৰ মানে কি বুজা?
উত্তৰঃ মানৱ অধিকাৰ মানে হ’ল প্ৰত্যেক ব্যক্তিয়ে জন্মৰ পৰা মৃত্যুলৈকে মৰ্যাদাপূৰ্ণ জীৱন যাপনৰ বাবে প্ৰয়োজনীয় ন্যূনতম অধিকাৰ আৰু স্বাধীনতাসমূহৰ সমষ্টি। জাতি, ধৰ্ম, বৰ্ণ, লিংগ নিৰ্বিশেষে প্ৰতিজন মানুহে এই অধিকাৰ ভোগ কৰিব পাৰে।
১২। নিৰাপত্তা পৰিষদৰ অস্থায়ী সদস্যসকলক কোনে নিৰ্বাচিত কৰে?
উত্তৰঃ নিৰাপত্তা পৰিষদৰ অস্থায়ী সদস্যসকলক সাধাৰণ সভাই নিৰ্বাচিত কৰে।
১৩। সাধাৰণ সভালৈ প্ৰত্যেক সদস্য ৰাষ্ট্ৰই কিমানজনকৈ প্ৰতিনিধি পঠাব পাৰে?
উত্তৰঃ সাধাৰণ সভালৈ প্ৰত্যেক সদস্য ৰাষ্ট্ৰই ৫ জনকৈ প্ৰতিনিধি পঠাব পাৰে।
১৪। ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ মুখ্য কাৰ্যালয় ক’ত অৱস্থিত?
উত্তৰঃ ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ মুখ্য কাৰ্যালয় আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰৰ নিউয়ৰ্ক চহৰত অৱস্থিত।
১৫। ভেটো ক্ষমতা কি?
উত্তৰঃ ভেটো ক্ষমতা হ’ল নিৰাপত্তা পৰিষদৰ ৫ খন স্থায়ী সদস্য ৰাষ্ট্ৰই (আমেৰিকা, গ্ৰেট ব্ৰিটেইন, ফ্ৰান্স, ৰাছিয়া আৰু চীন) যিকোনো প্ৰস্তাৱ নাকচ কৰিব পৰা বিশেষ ক্ষমতা। যিকোনো এখন স্থায়ী সদস্য ৰাষ্ট্ৰই ভেটো প্ৰয়োগ কৰিলে সেই প্ৰস্তাৱ গৃহীত নহয়।
১৬। সৰ্বজনীন মানৱ অধিকাৰ ঘোষণাপত্ৰ কেতিয়া গ্ৰহণ কৰা হৈছিল?
উত্তৰঃ সৰ্বজনীন মানৱ অধিকাৰ ঘোষণাপত্ৰ ১৯৪৮ চনৰ ১০ ডিচেম্বৰত গ্ৰহণ কৰা হৈছিল।
১৭। আন্তৰ্জাতিক ন্যায়ালয়ৰ প্ৰধান কাৰ্য কি?
উত্তৰঃ আন্তৰ্জাতিক ন্যায়ালয়ৰ প্ৰধান কাৰ্য হৈছে আন্তৰ্জাতিক আইন আৰু ন্যায়ৰ মাধ্যমেৰে দেশসমূহৰ মাজত হোৱা আন্তৰ্জাতিক বিবাদ নিষ্পত্তি কৰা।
১৮। ভাৰতৰ ৰাষ্ট্ৰীয় মানৱ অধিকাৰ আয়োগ কেতিয়া গঠন কৰা হৈছিল?
উত্তৰঃ ভাৰতৰ ৰাষ্ট্ৰীয় মানৱ অধিকাৰ আয়োগ ১৯৯৩ চনৰ ১২ অক্টোবৰত গঠন কৰা হৈছিল।
১৯। নিৰাপত্তা পৰিষদৰ স্থায়ী সদস্য ৰাষ্ট্ৰকেইখনৰ নাম লিখা।
উত্তৰঃ নিৰাপত্তা পৰিষদৰ ৫ খন স্থায়ী সদস্য ৰাষ্ট্ৰ হ’ল — আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰ, গ্ৰেট ব্ৰিটেইন, ফ্ৰান্স, ৰাছিয়া আৰু চীন।
২০। আন্তৰ্জাতিক ন্যায়ালয় ক’ত অৱস্থিত?
উত্তৰঃ আন্তৰ্জাতিক ন্যায়ালয় নেডাৰলেণ্ডৰ হেগ চহৰত অৱস্থিত।
চমু উত্তৰৰ প্ৰশ্ন
১। ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ প্ৰধান চাৰিটা উদ্দেশ্য উল্লেখ কৰা।
উত্তৰঃ ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ চনদৰ ১ নং অনুচ্ছেদত উল্লেখ কৰা চাৰিটা প্ৰধান উদ্দেশ্য হ’ল —
(ক) আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় শান্তি আৰু নিৰাপত্তা বজাই ৰখা।
(খ) সমান অধিকাৰ আৰু আত্মনিয়ন্ত্ৰণৰ ভিত্তিত দেশসমূহৰ মাজত বন্ধুত্বপূৰ্ণ সম্পৰ্ক প্ৰতিষ্ঠা কৰা।
(গ) অৰ্থনৈতিক, সামাজিক, সাংস্কৃতিক আৰু মানৱীয় সমস্যাসমূহৰ সমাধানৰ বাবে আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় সহযোগিতা স্থাপন কৰা।
(ঘ) মানৱ অধিকাৰ আৰু মৌলিক স্বাধীনতাৰ প্ৰতি সন্মান বৃদ্ধি কৰা।
২। ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ নীতিসমূহ কি কি?
উত্তৰঃ ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ প্ৰধান নীতিসমূহ হ’ল —
(ক) সকলো সদস্য ৰাষ্ট্ৰৰ সমান সাৰ্বভৌমত্ব।
(খ) সকলো সদস্য ৰাষ্ট্ৰই চনদত উল্লেখিত নিয়মাৱলী মানি চলিব লাগিব।
(গ) আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় বিবাদসমূহ শান্তিপূৰ্ণভাৱে মীমাংসা কৰিব লাগিব।
(ঘ) কোনো সদস্য ৰাষ্ট্ৰই আন ৰাষ্ট্ৰৰ বিৰুদ্ধে শক্তি প্ৰয়োগ কৰিব নোৱাৰিব।
(ঙ) কোনো ৰাষ্ট্ৰৰ আভ্যন্তৰীণ বিষয়ত হস্তক্ষেপ নকৰা।
৩। সাধাৰণ সভাৰ গঠন আৰু কাৰ্যৰ বিষয়ে চমুকৈ লিখা।
উত্তৰঃ সাধাৰণ সভা হৈছে ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ বৃহত্তম অংগ। ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ সকলো সদস্য ৰাষ্ট্ৰই সাধাৰণ সভাৰ সদস্য। প্ৰত্যেক সদস্য ৰাষ্ট্ৰই সাধাৰণ সভালৈ ৫ জনকৈ প্ৰতিনিধি পঠাব পাৰে, কিন্তু ভোটদানৰ ক্ষেত্ৰত প্ৰতিখন ৰাষ্ট্ৰৰ মাত্ৰ এটা ভোট থাকে। সাধাৰণ সভাৰ অধিৱেশন বছৰত এবাৰ অনুষ্ঠিত হয়।
সাধাৰণ সভাৰ প্ৰধান কাৰ্যসমূহ হ’ল — ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ বাজেট অনুমোদন কৰা, নতুন সদস্য ৰাষ্ট্ৰৰ সদস্যতা অনুমোদন কৰা, নিৰাপত্তা পৰিষদৰ অস্থায়ী সদস্য নিৰ্বাচন কৰা, সচিব প্ৰধান নিযুক্তি দিয়া আৰু আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় বিভিন্ন বিষয়ত আলোচনা কৰা।
৪। অৰ্থনৈতিক আৰু সামাজিক পৰিষদৰ বিষয়ে চমুকৈ লিখা।
উত্তৰঃ অৰ্থনৈতিক আৰু সামাজিক পৰিষদ ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ এটা গুৰুত্বপূৰ্ণ অংগ। ইয়াৰ সদস্য সংখ্যা ৫৪ জন আৰু সাধাৰণ সভাই এই সদস্যসকলক তিনি বছৰৰ বাবে নিৰ্বাচিত কৰে। এই পৰিষদে অৰ্থনৈতিক, সামাজিক, সাংস্কৃতিক, শিক্ষা আৰু স্বাস্থ্য সম্পৰ্কীয় আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় সমস্যাসমূহ সমাধানৰ বাবে কাম কৰে। ই ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ বিভিন্ন বিশেষ সংস্থাসমূহৰ কাৰ্যকলাপৰ সমন্বয় সাধন কৰে।
৫। ন্যাসৰক্ষী পৰিষদৰ বিষয়ে চমুকৈ লিখা।
উত্তৰঃ ন্যাসৰক্ষী পৰিষদ ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ এটা গুৰুত্বপূৰ্ণ অংগ যি অ-স্বশাসিত অঞ্চলসমূহৰ প্ৰশাসনিক তত্বাৱধান কৰে। ইয়াৰ মূল উদ্দেশ্য হৈছে ন্যাসৰক্ষী অঞ্চলসমূহক স্বশাসনৰ দিশত আগবঢ়োৱা আৰু সেই অঞ্চলৰ জনসাধাৰণৰ কল্যাণ সাধন কৰা। বৰ্তমান সকলো ন্যাসৰক্ষী অঞ্চলে স্বাধীনতা বা স্বশাসন লাভ কৰিছে।
৬। সচিবালয়ৰ বিষয়ে চমুকৈ লিখা।
উত্তৰঃ সচিবালয় হৈছে ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ প্ৰশাসনিক অংগ। ইয়াৰ মুখ্য বিষয়া হ’ল সচিব প্ৰধান (Secretary General), যাক নিৰাপত্তা পৰিষদৰ পৰামৰ্শমতে সাধাৰণ সভাই ৫ বছৰৰ বাবে নিযুক্ত কৰে। সচিবালয়ে ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ সকলো অংগ আৰু সংস্থাৰ সিদ্ধান্তসমূহ কাৰ্যকৰী কৰে আৰু ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ দৈনন্দিন প্ৰশাসনিক কামকাজ পৰিচালনা কৰে।
৭। ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ লগত জড়িত চাৰিটা বিশেষ সংস্থাৰ নাম আৰু কাৰ্য উল্লেখ কৰা।
উত্তৰঃ ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ লগত জড়িত চাৰিটা বিশেষ সংস্থা হ’ল —
(ক) বিশ্ব স্বাস্থ্য সংস্থা (WHO): বিশ্বৰ জনসাধাৰণৰ স্বাস্থ্য সুৰক্ষাৰ বাবে কাম কৰে।
(খ) আন্তৰ্জাতিক শ্ৰমিক সংস্থা (ILO): শ্ৰমিকসকলৰ অধিকাৰ সুৰক্ষিত কৰা আৰু শ্ৰমিকৰ কৰ্মৰ পৰিৱেশ উন্নত কৰাৰ বাবে কাম কৰে।
(গ) ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ শিশু পুঁজি (UNICEF): বিশ্বৰ শিশুসকলৰ স্বাস্থ্য, শিক্ষা আৰু কল্যাণৰ বাবে কাম কৰে।
(ঘ) ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ শিক্ষা, বিজ্ঞান আৰু সাংস্কৃতিক সংস্থা (UNESCO): শিক্ষা, বিজ্ঞান আৰু সংস্কৃতিৰ জৰিয়তে দেশসমূহৰ মাজত সহযোগিতা বৃদ্ধি কৰে।
দীঘল উত্তৰৰ প্ৰশ্ন
১। ৰাষ্ট্ৰসংঘ গঠনৰ উদ্দেশ্য আৰু ইয়াৰ নীতিকেইটা আলোচনা কৰা।
উত্তৰঃ দ্বিতীয় বিশ্বযুদ্ধৰ ভয়াৱহ ধ্বংসলীলাৰ পিছত বিশ্বশান্তি স্থাপনৰ উদ্দেশ্যে ১৯৪৫ চনৰ ২৪ অক্টোবৰত ৰাষ্ট্ৰসংঘ গঠন কৰা হয়। ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ চনদৰ ১ নং অনুচ্ছেদত ইয়াৰ উদ্দেশ্যসমূহ উল্লেখ কৰা হৈছে।
উদ্দেশ্যসমূহ:
(ক) আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় শান্তি আৰু নিৰাপত্তা বজাই ৰখা আৰু এই উদ্দেশ্যে ফলপ্ৰসূ সামূহিক ব্যৱস্থা গ্ৰহণ কৰা।
(খ) সমান অধিকাৰ আৰু আত্মনিয়ন্ত্ৰণৰ ভিত্তিত বিভিন্ন দেশৰ মাজত বন্ধুত্বপূৰ্ণ সম্পৰ্ক স্থাপন কৰা।
(গ) অৰ্থনৈতিক, সামাজিক, সাংস্কৃতিক আৰু মানৱীয় সমস্যাসমূহৰ সমাধানৰ বাবে আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় সহযোগিতা গঢ়ি তোলা।
(ঘ) জাতি, ধৰ্ম, বৰ্ণ বা লিংগ নিৰ্বিশেষে সকলোৰে বাবে মানৱ অধিকাৰ আৰু মৌলিক স্বাধীনতাৰ প্ৰতি সন্মান বৃদ্ধি কৰা।
নীতিসমূহ:
ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ চনদৰ ২ নং অনুচ্ছেদত ইয়াৰ নীতিসমূহ উল্লেখ কৰা হৈছে —
(ক) সাৰ্বভৌম সমতাৰ নীতি: সকলো সদস্য ৰাষ্ট্ৰৰ সমান সাৰ্বভৌমত্ব থাকিব।
(খ) দায়িত্ব পালনৰ নীতি: সকলো সদস্য ৰাষ্ট্ৰই চনদত উল্লেখিত নিয়মাৱলী আৰু দায়িত্ব সদ্ভাৱনাৰে পালন কৰিব।
(গ) শান্তিপূৰ্ণ সমাধানৰ নীতি: আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় বিবাদসমূহ শান্তিপূৰ্ণভাৱে মীমাংসা কৰিব লাগিব।
(ঘ) শক্তি প্ৰয়োগ নিষেধৰ নীতি: কোনো সদস্য ৰাষ্ট্ৰই আন ৰাষ্ট্ৰৰ ভূ-খণ্ডৰ অখণ্ডতা বা ৰাজনৈতিক স্বাধীনতাৰ বিৰুদ্ধে শক্তি প্ৰয়োগ কৰিব নোৱাৰিব।
(ঙ) সহযোগিতাৰ নীতি: সকলো সদস্যই ৰাষ্ট্ৰসংঘক সৰ্বতোপ্ৰকাৰে সহযোগিতা আগবঢ়াব।
(চ) অহস্তক্ষেপৰ নীতি: কোনো ৰাষ্ট্ৰৰ আভ্যন্তৰীণ বিষয়ত ৰাষ্ট্ৰসংঘই হস্তক্ষেপ নকৰিব।
২। ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ নিৰাপত্তা পৰিষদৰ ওপৰত এটা টোকা লিখা।
উত্তৰঃ নিৰাপত্তা পৰিষদ হৈছে ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ আটাইতকৈ গুৰুত্বপূৰ্ণ আৰু শক্তিশালী অংগ। আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় শান্তি আৰু নিৰাপত্তা বজাই ৰখাই ইয়াৰ মূল দায়িত্ব।
গঠন: নিৰাপত্তা পৰিষদ মুঠ ১৫ জন সদস্যৰে গঠিত — ৫ জন স্থায়ী সদস্য আৰু ১০ জন অস্থায়ী সদস্য। পাঁচখন স্থায়ী সদস্য ৰাষ্ট্ৰ হ’ল — আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰ, গ্ৰেট ব্ৰিটেইন, ফ্ৰান্স, ৰাছিয়া আৰু চীন। অস্থায়ী সদস্যসকলক সাধাৰণ সভাই দুই বছৰৰ বাবে নিৰ্বাচিত কৰে।
ভেটো ক্ষমতা: স্থায়ী সদস্য ৰাষ্ট্ৰকেইখনৰ ভেটো প্ৰয়োগৰ ক্ষমতা আছে। যিকোনো গুৰুত্বপূৰ্ণ বিষয়ত সিদ্ধান্ত গ্ৰহণৰ বাবে নিৰাপত্তা পৰিষদৰ ৯ জন সদস্যৰ সন্মতি প্ৰয়োজন, য’ত পাঁচখন স্থায়ী সদস্য ৰাষ্ট্ৰৰ সন্মতি বাধ্যতামূলক। যিকোনো এখন স্থায়ী সদস্য ৰাষ্ট্ৰই ভেটো প্ৰয়োগ কৰিলে সেই প্ৰস্তাৱ গৃহীত নহয়।
কাৰ্যসমূহ: নিৰাপত্তা পৰিষদে আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় বিবাদ নিষ্পত্তি কৰে, শান্তি ভংগকাৰীৰ বিৰুদ্ধে ব্যৱস্থা গ্ৰহণ কৰে, শান্তিৰক্ষী বাহিনী মোতায়েন কৰে আৰু প্ৰয়োজন সাপেক্ষে সামৰিক ব্যৱস্থা গ্ৰহণ কৰে। ই সচিব প্ৰধান নিযুক্তিৰ বাবে সাধাৰণ সভালৈ পৰামৰ্শ দিয়ে আৰু নতুন সদস্য ৰাষ্ট্ৰৰ সদস্যতাৰ বিষয়েও সাধাৰণ সভালৈ পৰামৰ্শ প্ৰেৰণ কৰে।
৩। বিশ্বশান্তিৰ বাবে ৰাষ্ট্ৰসংঘই লোৱা পদক্ষেপসমূহ আলোচনা কৰা।
উত্তৰঃ বিশ্বশান্তি প্ৰতিষ্ঠা আৰু বজাই ৰখাৰ বাবে ৰাষ্ট্ৰসংঘই বিভিন্ন গুৰুত্বপূৰ্ণ পদক্ষেপ গ্ৰহণ কৰিছে। সেইবোৰ হ’ল —
(ক) নিৰস্ত্ৰীকৰণ: যুদ্ধৰ পৰিৱেশ নোহোৱা কৰিবলৈ ৰাষ্ট্ৰসংঘই নিৰস্ত্ৰীকৰণ আয়োগ গঠন কৰি অস্ত্ৰ-শস্ত্ৰ হ্ৰাস কৰাৰ বাবে কাম কৰিছে। এই সম্পৰ্কত বিভিন্ন চুক্তি স্বাক্ষৰিত হৈছে, যেনে — ১৯৬৩ চনৰ আংশিক পাৰমাণৱিক পৰীক্ষা নিষিদ্ধ চুক্তি (PTBT), ১৯৬৭ চনৰ বহিঃমহাকাশ চুক্তি (Outer Space Treaty), ১৯৬৮ চনৰ পাৰমাণৱিক অস্ত্ৰ সংকোচন চুক্তি (NPT) আৰু START-II চুক্তি ইত্যাদি।
(খ) প্ৰতিৰোধমূলক কূটনীতি: ৰাষ্ট্ৰসংঘই বিভিন্ন দেশৰ মাজত উত্তেজনা হ্ৰাস কৰিবলৈ কূটনৈতিক আলোচনাৰ ব্যৱস্থা কৰে আৰু সংঘাত প্ৰতিৰোধ কৰে।
(গ) শান্তিৰক্ষী বাহিনী মোতায়েন: ৰাষ্ট্ৰসংঘই সংঘাতপূৰ্ণ অঞ্চলসমূহত শান্তিৰক্ষী বাহিনী মোতায়েন কৰি শান্তি প্ৰতিষ্ঠাত সহায় কৰে।
(ঘ) বিবাদ মীমাংসা: আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় ন্যায়ালয়ৰ জৰিয়তে দেশসমূহৰ মাজত হোৱা বিবাদ আইনগতভাৱে সমাধান কৰা হয়।
(ঙ) অৰ্থনৈতিক নিষেধাজ্ঞা: শান্তি ভংগকাৰী ৰাষ্ট্ৰৰ বিৰুদ্ধে অৰ্থনৈতিক নিষেধাজ্ঞা আৰোপ কৰি চাপ প্ৰয়োগ কৰা হয়।
এইদৰে ৰাষ্ট্ৰসংঘই বিশ্বশান্তি বজাই ৰখাৰ বাবে বিভিন্ন ধৰণৰ পদক্ষেপ গ্ৰহণ কৰি আহিছে।
৪। ভাৰতবৰ্ষৰ ৰাষ্ট্ৰীয় মানৱ অধিকাৰ আয়োগ সম্পৰ্কত এটা টোকা লিখা।
উত্তৰঃ ভাৰতবৰ্ষত ১৯৯৩ চনৰ ১২ অক্টোবৰত ৰাষ্ট্ৰীয় মানৱ অধিকাৰ আয়োগ গঠন কৰা হয়। মানৱ অধিকাৰ সুৰক্ষা আইন, ১৯৯৩ অনুসৰি এই আয়োগ গঠন কৰা হৈছিল।
গঠন: এই আয়োগৰ সভাপতি হ’ল ভাৰতৰ উচ্চতম ন্যায়ালয়ৰ প্ৰাক্তন মুখ্য ন্যায়াধীশ। ইয়াৰ সদস্যসকলৰ ভিতৰত উচ্চতম ন্যায়ালয়ৰ ন্যায়াধীশ, উচ্চ ন্যায়ালয়ৰ মুখ্য ন্যায়াধীশ, মানৱ অধিকাৰ সম্পৰ্কে জ্ঞান আৰু অভিজ্ঞতা থকা বিশেষজ্ঞ তথা ৰাষ্ট্ৰীয় মহিলা আয়োগ, ৰাষ্ট্ৰীয় অনুসূচিত জাতি আয়োগ আৰু ৰাষ্ট্ৰীয় অনুসূচিত জনজাতি আয়োগৰ সভাপতিসকল থাকে। সকলো সদস্যক ৫ বছৰৰ বাবে নিযুক্তি দিয়া হয়।
কাৰ্যসমূহ:
(ক) মানৱ অধিকাৰ উলংঘনৰ অভিযোগ গ্ৰহণ আৰু তদন্ত কৰা।
(খ) মানৱ অধিকাৰ সম্পৰ্কে সজাগতা বৃদ্ধি কৰা।
(গ) চৰকাৰক মানৱ অধিকাৰ সুৰক্ষাৰ বিষয়ে পৰামৰ্শ দিয়া।
(ঘ) মানৱ অধিকাৰ সম্পৰ্কীয় আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় চুক্তিসমূহ পৰ্যালোচনা কৰা।
(ঙ) মানৱ অধিকাৰ বিষয়ক গৱেষণা আৰু প্ৰচাৰ কৰা।
৫। মানৱ অধিকাৰ সম্পৰ্কত ৰাষ্ট্ৰসংঘই লোৱা পদক্ষেপসমূহ আলোচনা কৰা।
উত্তৰঃ মানৱ অধিকাৰ সুৰক্ষা ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ অন্যতম প্ৰধান উদ্দেশ্য। মানৱ অধিকাৰ সম্পৰ্কত ৰাষ্ট্ৰসংঘই বিভিন্ন গুৰুত্বপূৰ্ণ পদক্ষেপ গ্ৰহণ কৰিছে। সেইবোৰ হ’ল —
(ক) সৰ্বজনীন মানৱ অধিকাৰ ঘোষণাপত্ৰ: ৰাষ্ট্ৰসংঘই ১৯৪৮ চনৰ ১০ ডিচেম্বৰত সৰ্বজনীন মানৱ অধিকাৰ ঘোষণাপত্ৰ গ্ৰহণ কৰে। ৪৮ খন দেশে এই ঘোষণাপত্ৰ সমৰ্থন কৰিছিল। এই ঘোষণাপত্ৰত এখন প্ৰস্তাৱনা আৰু ৩০ টা অনুচ্ছেদ আছে।
(খ) মানৱ অধিকাৰ আয়োগ গঠন: ১৯৪৬ চনৰ ১৬ ফেব্ৰুৱাৰীত ৰাষ্ট্ৰসংঘই মানৱ অধিকাৰ আয়োগ গঠন কৰে। এই আয়োগে মানৱ অধিকাৰ উলংঘনৰ অভিযোগ গ্ৰহণ কৰে আৰু তদন্ত চলায়।
(গ) আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় চুক্তি সম্পাদন: ৰাষ্ট্ৰসংঘই মানৱ অধিকাৰ সুৰক্ষাৰ বাবে বিভিন্ন আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় চুক্তি সম্পাদন কৰিছে, যেনে — নাগৰিক আৰু ৰাজনৈতিক অধিকাৰ সম্পৰ্কীয় আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় চুক্তি (১৯৬৬), অৰ্থনৈতিক, সামাজিক আৰু সাংস্কৃতিক অধিকাৰ সম্পৰ্কীয় আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় চুক্তি (১৯৬৬) ইত্যাদি।
(ঘ) বিশ্ব মানৱ অধিকাৰ দিৱস: প্ৰতি বছৰে ১০ ডিচেম্বৰত বিশ্ব মানৱ অধিকাৰ দিৱস পালন কৰি মানৱ অধিকাৰ সম্পৰ্কে সচেতনতা বৃদ্ধি কৰা হয়।
(ঙ) মানৱ অধিকাৰ পৰিষদ: ২০০৬ চনত ৰাষ্ট্ৰসংঘই মানৱ অধিকাৰ পৰিষদ স্থাপন কৰে, যিয়ে বিশ্বজুৰি মানৱ অধিকাৰ পৰিস্থিতিৰ পৰ্যবেক্ষণ কৰে।
এনেদৰে ৰাষ্ট্ৰসংঘই মানৱ অধিকাৰ সুৰক্ষাৰ বাবে বিভিন্ন পদক্ষেপ গ্ৰহণ কৰি আহিছে।
৬। আন্তৰ্জাতিক ন্যায়ালয়ৰ গঠন আৰু কাৰ্যৰ বিষয়ে আলোচনা কৰা।
উত্তৰঃ আন্তৰ্জাতিক ন্যায়ালয় (International Court of Justice – ICJ) হৈছে ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ প্ৰধান ন্যায়িক অংগ। ই নেডাৰলেণ্ডৰ হেগ চহৰত অৱস্থিত।
গঠন: আন্তৰ্জাতিক ন্যায়ালয় ১৫ জন ন্যায়াধীশৰে গঠিত। ন্যায়াধীশসকলক সাধাৰণ সভা আৰু নিৰাপত্তা পৰিষদে যুটীয়াভাৱে ৯ বছৰৰ বাবে নিৰ্বাচিত কৰে। কোনো দুজন ন্যায়াধীশ একেখন দেশৰ হ’ব নোৱাৰে। প্ৰতি তিনি বছৰৰ মূৰে মূৰে পাঁচজন ন্যায়াধীশ অৱসৰ লয় আৰু নতুন ন্যায়াধীশ নিৰ্বাচিত হয়।
কাৰ্যসমূহ:
(ক) আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় আইন আৰু ন্যায়ৰ মাধ্যমেৰে দেশসমূহৰ মাজৰ বিবাদ নিষ্পত্তি কৰা।
(খ) ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ বিভিন্ন অংগ আৰু বিশেষ সংস্থাসমূহক আইনগত পৰামৰ্শ প্ৰদান কৰা।
(গ) আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় চুক্তি আৰু আইনৰ ব্যাখ্যা প্ৰদান কৰা।
(ঘ) সদস্য ৰাষ্ট্ৰসমূহৰ মাজৰ সীমা বিবাদ, ভূ-খণ্ড সম্পৰ্কীয় বিবাদ আদি সমাধান কৰা।
৭। সাধাৰণ সভাৰ গঠন, ক্ষমতা আৰু কাৰ্য সম্পৰ্কে বিশদভাৱে আলোচনা কৰা।
উত্তৰঃ সাধাৰণ সভা (General Assembly) হৈছে ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ বৃহত্তম আৰু আটাইতকৈ গণতান্ত্ৰিক অংগ। ইয়াক ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ সংসদ বুলিও জনা যায়।
গঠন: ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ সকলো সদস্য ৰাষ্ট্ৰই সাধাৰণ সভাৰ সদস্য। বৰ্তমান ১৯৩ খন সদস্য ৰাষ্ট্ৰ আছে। প্ৰত্যেক সদস্য ৰাষ্ট্ৰই সাধাৰণ সভালৈ ৫ জনকৈ প্ৰতিনিধি পঠাব পাৰে, কিন্তু ভোটদানৰ ক্ষেত্ৰত প্ৰতিখন ৰাষ্ট্ৰৰ মাত্ৰ এটা ভোট থাকে। সাধাৰণ সভাৰ এজন সভাপতি আৰু উপ-সভাপতি থাকে। সাধাৰণ সভাৰ অধিৱেশন প্ৰতি বছৰে ছেপ্টেম্বৰ মাহৰ তৃতীয় মঙ্গলবাৰে আৰম্ভ হয়।
ক্ষমতা আৰু কাৰ্যসমূহ:
(ক) ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ চনদৰ অন্তৰ্গত যিকোনো বিষয়ত আলোচনা কৰিব পাৰে।
(খ) ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ বাজেট অনুমোদন কৰে আৰু সদস্য ৰাষ্ট্ৰসমূহৰ বৰঙণি নিৰ্ধাৰণ কৰে।
(গ) নিৰাপত্তা পৰিষদৰ পৰামৰ্শমতে নতুন সদস্য ৰাষ্ট্ৰৰ সদস্যতা অনুমোদন কৰে।
(ঘ) নিৰাপত্তা পৰিষদৰ অস্থায়ী সদস্য নিৰ্বাচন কৰে।
(ঙ) নিৰাপত্তা পৰিষদৰ পৰামৰ্শমতে সচিব প্ৰধান নিযুক্ত কৰে।
(চ) আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় ন্যায়ালয়ৰ ন্যায়াধীশ নিৰ্বাচন কৰে।
(ছ) আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় শান্তি আৰু নিৰাপত্তা বিষয়ক প্ৰস্তাৱ গ্ৰহণ কৰে।
(জ) অৰ্থনৈতিক আৰু সামাজিক পৰিষদৰ সদস্য নিৰ্বাচন কৰে।
অতিৰিক্ত প্ৰশ্নোত্তৰ
১। লীগ অৱ নেচনছ কিয় বিফল হৈছিল?
উত্তৰঃ লীগ অৱ নেচনছ বিফল হোৱাৰ প্ৰধান কাৰণসমূহ হ’ল — (ক) আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰই ইয়াৰ সদস্য হোৱা নাছিল। (খ) ইয়াৰ কোনো সামৰিক শক্তি নাছিল। (গ) সদস্য ৰাষ্ট্ৰসমূহৰ মাজত একতা আৰু সহযোগিতাৰ অভাৱ আছিল। (ঘ) জাপান, জাৰ্মানী আৰু ইটালীৰ দৰে দেশে লীগৰ সিদ্ধান্ত অমান্য কৰিছিল। ফলত দ্বিতীয় বিশ্বযুদ্ধ প্ৰতিৰোধ কৰিব নোৱাৰিলে আৰু লীগ অৱ নেচনছ বিফল হ’ল।
২। ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ চনদ বলৱৎ কৰাৰ তাৰিখ কি?
উত্তৰঃ ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ চনদ ১৯৪৫ চনৰ ২৬ জুনত ছান ফ্ৰান্সিছকোত স্বাক্ষৰিত হয় আৰু ১৯৪৫ চনৰ ২৪ অক্টোবৰৰ পৰা বলৱৎ হয়।
৩। নিৰস্ত্ৰীকৰণ মানে কি?
উত্তৰঃ নিৰস্ত্ৰীকৰণ মানে হ’ল অস্ত্ৰ-শস্ত্ৰৰ উৎপাদন, মজুতকৰণ আৰু ব্যৱহাৰ হ্ৰাস বা সম্পূৰ্ণৰূপে বন্ধ কৰা। বিশেষকৈ পাৰমাণৱিক অস্ত্ৰকে ধৰি সকলো প্ৰকাৰৰ গণবিধ্বংসী অস্ত্ৰৰ নিৰ্মাণ আৰু বিস্তাৰ বন্ধ কৰাটোৱেই নিৰস্ত্ৰীকৰণৰ মূল লক্ষ্য।
৪। সৰ্বজনীন মানৱ অধিকাৰ ঘোষণাপত্ৰত কিমানটা অনুচ্ছেদ আছে?
উত্তৰঃ সৰ্বজনীন মানৱ অধিকাৰ ঘোষণাপত্ৰত এখন প্ৰস্তাৱনা আৰু ৩০ টা অনুচ্ছেদ আছে।
৫। সৰ্বজনীন মানৱ অধিকাৰ ঘোষণাপত্ৰত উল্লেখিত যিকোনো চাৰিটা অধিকাৰৰ নাম লিখা।
উত্তৰঃ সৰ্বজনীন মানৱ অধিকাৰ ঘোষণাপত্ৰত উল্লেখিত চাৰিটা অধিকাৰ হ’ল —
(ক) জীৱনৰ অধিকাৰ (Right to Life)।
(খ) স্বাধীনতা আৰু ব্যক্তিগত নিৰাপত্তাৰ অধিকাৰ।
(গ) দাসত্বৰ পৰা মুক্তিৰ অধিকাৰ।
(ঘ) শিক্ষাৰ অধিকাৰ (Right to Education)।
৬। ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ বিশেষ সংস্থাসমূহৰ (Specialized Agencies) নাম উল্লেখ কৰা।
উত্তৰঃ ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ কিছুমান গুৰুত্বপূৰ্ণ বিশেষ সংস্থা হ’ল —
(ক) আন্তৰ্জাতিক শ্ৰমিক সংস্থা (ILO)
(খ) বিশ্ব স্বাস্থ্য সংস্থা (WHO)
(গ) ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ শিশু পুঁজি (UNICEF)
(ঘ) ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ শিক্ষা, বিজ্ঞান আৰু সাংস্কৃতিক সংস্থা (UNESCO)
(ঙ) আন্তৰ্জাতিক মুদ্ৰা নিধি (IMF)
(চ) খাদ্য আৰু কৃষি সংস্থা (FAO)
(ছ) বিশ্ব বাণিজ্য সংস্থা (WTO)
৭। ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ সচিব প্ৰধানৰ ভূমিকা কি?
উত্তৰঃ ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ সচিব প্ৰধান (Secretary General) হৈছে ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ সৰ্বোচ্চ প্ৰশাসনিক বিষয়া। তেওঁক নিৰাপত্তা পৰিষদৰ পৰামৰ্শমতে সাধাৰণ সভাই ৫ বছৰৰ বাবে নিযুক্ত কৰে। সচিব প্ৰধানে ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ সকলো অংগৰ সিদ্ধান্ত কাৰ্যকৰী কৰে, ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ বাৰ্ষিক প্ৰতিবেদন তৈয়াৰ কৰে, আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় শান্তি আৰু নিৰাপত্তা সম্পৰ্কে নিৰাপত্তা পৰিষদৰ দৃষ্টি আকৰ্ষণ কৰে আৰু সচিবালয়ৰ দৈনন্দিন কামকাজ পৰিচালনা কৰে।
৮। ভাৰতে ৰাষ্ট্ৰসংঘত কিদৰে অৰিহণা যোগাইছে?
উত্তৰঃ ভাৰতে ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ প্ৰতিষ্ঠাপক সদস্য হিচাপে বিশ্বশান্তি আৰু আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় সহযোগিতাৰ বাবে গুৰুত্বপূৰ্ণ অৰিহণা যোগাইছে। ভাৰতে বিভিন্ন দেশত ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ শান্তিৰক্ষী বাহিনীত অংশগ্ৰহণ কৰিছে, নিৰস্ত্ৰীকৰণৰ পক্ষত মাত মাতিছে আৰু মানৱ অধিকাৰ সুৰক্ষাৰ বাবে কাম কৰিছে। ভাৰতে ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ নিৰাপত্তা পৰিষদৰ অস্থায়ী সদস্য হিচাপে একাধিকবাৰ দায়িত্ব পালন কৰিছে আৰু স্থায়ী সদস্যতাৰ দাবী কৰি আহিছে।