সাৰাংশ: ‘ভাৰত আৰু উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চলৰ সাংস্কৃতিক ঐতিহ্য’ শীৰ্ষক অধ্যায়টোত ভাৰতবৰ্ষৰ সুপ্ৰাচীন সাংস্কৃতিক ঐতিহ্য আৰু উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চলৰ বৈচিত্ৰ্যপূৰ্ণ সাংস্কৃতিক পৰম্পৰাৰ বিষয়ে আলোচনা কৰা হৈছে। সিন্ধু সভ্যতাৰ সময়ৰে পৰা ভাৰতত নগৰীয়া সংস্কৃতিৰ বিকাশ ঘটিছিল। বৈদিক যুগত ঋকবেদ, উপনিষদ আদি গ্ৰন্থ ৰচিত হৈছিল আৰু ‘সত্যমেৱ জয়তে’ বাক্যশাৰী মুণ্ডক উপনিষদৰ পৰা লোৱা হৈছে। কৌটিল্যৰ অৰ্থশাস্ত্ৰ, ভৰত মুনিৰ নাট্যশাস্ত্ৰ, আৰ্যভট্ট-ব্ৰহ্মগুপ্তৰ বৈজ্ঞানিক অৱদান, চৰক-সুশ্ৰুতৰ চিকিৎসাশাস্ত্ৰ আদিয়ে ভাৰতৰ জ্ঞান-পৰম্পৰা সমৃদ্ধ কৰিছে। গান্ধাৰ, মথুৰা আৰু অমৰাৱতী শৈলীয়ে ভাৰতীয় ভাস্কৰ্য শিল্পক সুশোভিত কৰিছে। অজন্তা, বাঘ আদি গুহাচিত্ৰই চিত্ৰকলাৰ পৰম্পৰা দাঙি ধৰিছে। উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চলৰ প্ৰায় ২০০ জনজাতিৰ বৈচিত্ৰ্যময় সংস্কৃতি, নাগালেণ্ডৰ হৰ্ণবিল উৎসৱ, মিজোৰামৰ চপচৰ কূট, মেঘালয়ৰ মাতৃতান্ত্ৰিক সমাজ ব্যৱস্থা, মণিপুৰী নৃত্য আদিয়ে এই অঞ্চলৰ সাংস্কৃতিক সমৃদ্ধি প্ৰতিফলিত কৰে। অসমৰ প্ৰাচীন নাম প্ৰাগজ্যোতিষপুৰ আৰু কামৰূপ আছিল আৰু চৰ্যাপদ অসমীয়া লিখিত সাহিত্যৰ প্ৰথম নিদৰ্শন। শংকৰদেৱে নৱবৈষ্ণৱ আন্দোলনৰ জৰিয়তে অসমৰ সাহিত্য-সংস্কৃতিত এক নৱজাগৰণ আনিছিল। বিহু, ওজাপালি, সত্ৰীয়া নৃত্য আদিয়ে অসমৰ লোক-সংস্কৃতিক বিশ্ব দৰবাৰত পৰিচয় কৰাইছে।

Summary: The chapter ‘Cultural Heritage of India and Northeast Region’ discusses India’s ancient cultural heritage and the diverse cultural traditions of the Northeast region. Urban culture developed in India since the Indus Valley Civilization. During the Vedic period, texts like the Rigveda and Upanishads were composed, and ‘Satyameva Jayate’ was taken from the Mundaka Upanishad. Kautilya’s Arthashastra, Bharata Muni’s Natyashastra, scientific contributions by Aryabhatta and Brahmagupta, and medical texts by Charaka and Sushruta enriched India’s knowledge tradition. Gandhara, Mathura, and Amaravati styles adorned Indian sculpture. Cave paintings at Ajanta and Bagh upheld the painting tradition. The Northeast region, home to approximately 200 tribes, reflects cultural richness through Nagaland’s Hornbill Festival, Mizoram’s Chapchar Kut, Meghalaya’s matriarchal society, and Manipuri dance. Assam was anciently known as Pragjyotishpura and Kamarupa, and Charyapada is the earliest specimen of written Assamese literature. Sankardeva brought a renaissance in Assamese literature and culture through the Neo-Vaishnavite movement. Bihu, Ojapali, Sattriya dance, and other folk traditions have introduced Assam’s culture to the global stage.

---

অতি চমু উত্তৰৰ প্ৰশ্ন (Very Short Answer Questions)

১। সিন্ধু সভ্যতাৰ পূব সীমা গাংগেয় উপত্যকাৰ কোন ঠাইলৈ বিস্তৃত আছিল?

উত্তৰঃ সিন্ধু সভ্যতাৰ পূব সীমা গাংগেয় উপত্যকাৰ মিৰাটলৈ বিস্তৃত আছিল।

২। সিন্ধু সভ্যতাত নাগৰিক সংস্কৃতিৰ বিকাশ কেতিয়া হৈছিল?

উত্তৰঃ সিন্ধু সভ্যতাত নাগৰিক সংস্কৃতিৰ বিকাশ খ্ৰীষ্টপূৰ্ব চতুৰ্থ সহস্ৰাব্দত হৈছিল।

৩। ঋকবেদৰ আনুমানিক ৰচনা কাল কি?

উত্তৰঃ ঋকবেদৰ আনুমানিক ৰচনা কাল খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ১৫০০ ৰ পৰা খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ১০০০ চনৰ ভিতৰত।

৪। ভাৰতৰ ৰাষ্ট্ৰীয় প্ৰতীকত “সত্যমেৱ জয়তে” এই বাক্যশাৰী মূলতঃ কোনখন গ্ৰন্থৰ পৰা লোৱা হৈছে?

উত্তৰঃ “সত্যমেৱ জয়তে” বাক্যশাৰী মুণ্ডক উপনিষদৰ পৰা লোৱা হৈছে।

৫। প্ৰাচীন ভাৰতত ৰচিত ৰাজনীতি বিজ্ঞান বিষয়ক বিখ্যাত গ্ৰন্থখনৰ নাম কি?

উত্তৰঃ প্ৰাচীন ভাৰতত ৰচিত ৰাজনীতি বিজ্ঞান বিষয়ক বিখ্যাত গ্ৰন্থখনৰ নাম হ’ল কৌটিল্যৰ অৰ্থশাস্ত্ৰ।

৬। “বিবিধতাৰ মাজত একতা” (Unity in Diversity) এই বাক্যাংশ কোনখন গ্ৰন্থৰ জৰিয়তে স্থায়িত্ব লাভ কৰিলে?

উত্তৰঃ “বিবিধতাৰ মাজত একতা” বাক্যাংশ জৱাহৰলাল নেহৰুৰ “ভাৰত সম্ভেদ” (Discovery of India) গ্ৰন্থৰ জৰিয়তে স্থায়িত্ব লাভ কৰিলে।

৭। ভাৰতৰ ভাস্কৰ্য শিল্পকলাৰ কোনটো শৈলীত গ্ৰীক-ৰোমান কলা-কৌশলৰ প্ৰয়োগ কৰা হৈছিল?

উত্তৰঃ গান্ধাৰ শিল্পকলাত গ্ৰীক-ৰোমান কলা-কৌশলৰ প্ৰয়োগ কৰা হৈছিল।

৮। ভৰত মুনিৰ নাট্যশাস্ত্ৰ কেতিয়া ৰচিত হৈছিল?

উত্তৰঃ ভৰত মুনিৰ নাট্যশাস্ত্ৰ খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ২০০ ৰ পৰা দ্বিতীয় শতিকাৰ ভিতৰত ৰচিত হৈছিল।

৯। ভৰত মুনিৰ নাট্যশাস্ত্ৰত কিমানটা শ্লোক আছে?

উত্তৰঃ ভৰত মুনিৰ নাট্যশাস্ত্ৰত প্ৰায় ৬০০০ টা শ্লোক আছে।

১০। হেৰাকা আন্দোলন কি?

উত্তৰঃ হেৰাকা আন্দোলন হ’ল স্বাধীনতা সংগ্ৰামী ৰাণী গাইডালুৱে নাগালেণ্ডত পৰম্পৰাগত ধৰ্মবিশ্বাস সংৰক্ষণৰ উদ্দেশ্যে আৰম্ভ কৰা আন্দোলন।

১১। নাগালেণ্ডৰ “হৰ্ণবিল” উৎসৱ কি জীৱৰ নামত উৎসৰ্গিত?

উত্তৰঃ নাগালেণ্ডৰ “হৰ্ণবিল” উৎসৱ ধনেশ পক্ষীৰ নামত উৎসৰ্গিত।

১২। “চপচৰ কূট” কোন ৰাজ্যৰ পৰম্পৰাগত উৎসৱ?

উত্তৰঃ “চপচৰ কূট” মিজোৰাম ৰাজ্যৰ পৰম্পৰাগত উৎসৱ।

১৩। “মিজো” শব্দৰ অৰ্থ কি?

উত্তৰঃ “মিজো” শব্দৰ অৰ্থ হ’ল পাহাৰৰ বাসিন্দা।

১৪। উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চলৰ কোন ৰাজ্যত মাতৃতান্ত্ৰিক সমাজ ব্যৱস্থা প্ৰচলিত?

উত্তৰঃ উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চলৰ মেঘালয় ৰাজ্যত মাতৃতান্ত্ৰিক সমাজ ব্যৱস্থা প্ৰচলিত।

১৫। মণিপুৰী নৃত্য কি মূল বিষয়-বস্তুক আলম কৰি গঠিত?

উত্তৰঃ মণিপুৰী নৃত্য চৈতন্য মহাপ্ৰভুৰ শৈশৱ আৰু কৃষ্ণলীলাক আলম কৰি গঠিত।

১৬। অসমৰ প্ৰাচীন নাম কি আছিল?

উত্তৰঃ অসমৰ প্ৰাচীন নাম আছিল প্ৰাগজ্যোতিষপুৰ আৰু কামৰূপ।

১৭। কি বড়োমূলীয় শব্দৰ পৰা অসম নামটোৰ উৎপত্তি হৈছে?

উত্তৰঃ ‘হা-চোম’ বড়োমূলীয় শব্দৰ পৰা অসম নামটোৰ উৎপত্তি হৈছে।

১৮। চৰ্যাপদ মানে কি?

উত্তৰঃ চৰ্যাপদ হ’ল অসমীয়া লিখিত সাহিত্যৰ প্ৰথম নিদৰ্শন।

১৯। চৰ্যাপদ কেতিয়া ৰচিত হৈছিল?

উত্তৰঃ চৰ্যাপদ খ্ৰীষ্টিয় দশম শতিকাৰ পৰা চতুৰ্দশ শতিকাৰ ভিতৰত ৰচিত হৈছিল।

২০। মাধৱ কন্দলিয়ে কাৰ পৃষ্ঠপোষকতা লাভ কৰি সপ্তকাণ্ড ৰামায়ণ অনুবাদ কৰিছিল?

উত্তৰঃ মাধৱ কন্দলিয়ে বৰাহী ৰজা মহামাণিক্যৰ পৃষ্ঠপোষকতা লাভ কৰি সপ্তকাণ্ড ৰামায়ণ অনুবাদ কৰিছিল।

২১। অসমৰ গদ্য সাহিত্যৰ সূচনা কোনে কৰিছিল?

উত্তৰঃ অসমৰ গদ্য সাহিত্যৰ সূচনা শংকৰদেৱে কৰিছিল।

২২। জিকিৰ আৰু জাৰি কোনে ৰচনা কৰিছিল?

উত্তৰঃ জিকিৰ আৰু জাৰি আজান পীৰে (চাহ মিলন) ৰচনা কৰিছিল।

২৩। আজান পীৰ কোন?

উত্তৰঃ আজান পীৰ এজন চুফী সাধক আছিল।

২৪। আজান পীৰ কেতিয়া অসমলৈ আহিছিল?

উত্তৰঃ আজান পীৰ স্বৰ্গদেউ গদাধৰ সিংহৰ ৰাজত্বকালত অসমলৈ আহিছিল।

২৫। দ-পৰ্বতীয়াৰ শিলৰ তোৰণখন কেতিয়া নিৰ্মিত হৈছিল?

উত্তৰঃ দ-পৰ্বতীয়াৰ শিলৰ তোৰণখন খ্ৰীষ্টিয় ষষ্ঠ শতিকাত নিৰ্মিত হৈছিল।

২৬। চাংৰুং ফুকন কি দায়িত্বত ন্যস্ত আছিল?

উত্তৰঃ চাংৰুং ফুকন মঠ-মন্দিৰ, ৰাজপ্ৰসাদ, ৰাস্তা-ঘাট আদি নিৰ্মাণ আৰু জোখ-মাখৰ তত্ত্বাৱধানৰ দায়িত্বত ন্যস্ত আছিল।

২৭। লোকসংগীতত অৱদানৰ বাবে অসমৰ কোন শিল্পীক পদ্মশ্ৰী সন্মান প্ৰদান কৰা হৈছিল?

উত্তৰঃ লোকসংগীতত অৱদানৰ বাবে অসমৰ শিল্পী প্ৰতিমা পাণ্ডে বৰুৱাক পদ্মশ্ৰী সন্মান প্ৰদান কৰা হৈছিল।

২৮। অসমৰ প্ৰথম বাৰ্তালোচনীখনৰ নাম কি?

উত্তৰঃ অসমৰ প্ৰথম বাৰ্তালোচনীখনৰ নাম হ’ল ‘অৰুণোদয়’ (১৮৪৬ চনত আমেৰিকান বেপ্টিষ্ট মিছনেৰীসকলে প্ৰকাশ কৰিছিল)।

২৯। উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চলৰ অষ্ট্ৰিক নৃ-গোষ্ঠীৰ অন্তৰ্ভুক্ত জনজাতিটো কি?

উত্তৰঃ উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চলৰ অষ্ট্ৰিক নৃ-গোষ্ঠীৰ অন্তৰ্ভুক্ত জনজাতিটো হ’ল মেঘালয়ৰ খাছীয়া।

৩০। তলত দিয়া গ্ৰন্থসমূহৰ ৰচয়িতাসকলৰ নাম লিখা: (ক) অৰ্থশাস্ত্ৰ (খ) হস্তিবিদ্যাৰ্ণৱ (গ) কীৰ্তন (ঘ) চোৰধৰা আৰু পিম্পৰা গুচোৱা (ঙ) কালিয়দমন (চ) ৰামবিজয় (ছ) কথাগীতা (জ) ৰাজতৰংগিণী

উত্তৰঃ (ক) অৰ্থশাস্ত্ৰ — কৌটিল্য, (খ) হস্তিবিদ্যাৰ্ণৱ — সুকুমাৰ বৰকাইথ, (গ) কীৰ্তন — শংকৰদেৱ, (ঘ) চোৰধৰা আৰু পিম্পৰা গুচোৱা — শংকৰদেৱ, (ঙ) কালিয়দমন — শংকৰদেৱ, (চ) ৰামবিজয় — শংকৰদেৱ, (ছ) কথাগীতা — ভট্টদেৱ, (জ) ৰাজতৰংগিণী — কল্হণ।

চমু উত্তৰৰ প্ৰশ্ন (Short Answer Questions)

১। ষষ্ঠ শতিকাৰ পিছত ভাৰতলৈ অহা দুটা বিদেশী জাতিৰ নাম লিখা।

উত্তৰঃ ষষ্ঠ শতিকাৰ পিছত ভাৰতলৈ অহা দুটা বিদেশী জাতি হ’ল — গ্ৰীকসকল আৰু হুণসকল।

২। সিন্ধু সভ্যতাত আৱিষ্কৃত দুটা ধৰ্মীয় মূৰ্তিৰ নাম লিখা।

উত্তৰঃ সিন্ধু সভ্যতাত আৱিষ্কৃত দুটা ধৰ্মীয় মূৰ্তি হ’ল — পশুপতি সদৃশ মূৰ্তি আৰু মাতৃদেৱীৰ মূৰ্তি।

৩। ভাৰতীয় সংস্কৃতিলৈ অষ্ট্ৰিক গোষ্ঠীৰ দুটা অৱদান উল্লেখ কৰা।

উত্তৰঃ ভাৰতীয় সংস্কৃতিলৈ অষ্ট্ৰিক গোষ্ঠীৰ দুটা অৱদান হ’ল — (ক) ধান খেতিৰ প্ৰচলন, আৰু (খ) কুঁহিয়াৰৰ পৰা গুৰ উৎপাদন।

৪। চাৰিখন বৈদিক সংহিতাৰ নাম লিখা।

উত্তৰঃ চাৰিখন বৈদিক সংহিতা হ’ল — ঋকবেদ, যজুৰ্বেদ, সামবেদ আৰু অথৰ্ববেদ।

৫। অশোকৰ দ্বাদশ শিলালেখে ধৰ্মীয় সহিষ্ণুতাৰ বিষয়ে কি শিক্ষা দিয়ে?

উত্তৰঃ অশোকৰ দ্বাদশ শিলালেখে ধৰ্মীয় সহিষ্ণুতাৰ বিষয়ে এই শিক্ষা দিয়ে যে কোনো ব্যক্তিয়ে নিজৰ ধৰ্মক আনতকৈ শ্ৰেষ্ঠ বুলি নাভাবি আন ধৰ্মৰ সাৰমৰ্ম বুজি লৈ একতাৰ মনোভাব পোষণ কৰা উচিত।

৬। বহু-সংস্কৃতিবাদ (Multiculturalism) বুলিলে কি বুজা?

উত্তৰঃ বহু-সংস্কৃতিবাদে এনে এখন সাংস্কৃতিকভাৱে বৈচিত্ৰ্যপূৰ্ণ সমাজক বুজায় য’ত বিভিন্ন সম্প্ৰদায়ে নিজ নিজ পৃথক পৰিচয় বজাই ৰাখি সহাৱস্থান কৰে আৰু সাংস্কৃতিক বৈচিত্ৰ্য সুৰক্ষিত কৰাৰ নীতি অনুসৰণ কৰা হয়।

৭। প্ৰাচীন ভাৰতীয় সংস্কৃতিৰ প্ৰধান ভাগসমূহ কি কি?

উত্তৰঃ প্ৰাচীন ভাৰতীয় সংস্কৃতিৰ প্ৰধান ভাগসমূহ হ’ল — (ক) ধৰ্মীয় সংস্কৃতি, (খ) সামাজিক সংস্কৃতি, আৰু (গ) শিল্পকলাৰ অভিব্যক্তি।

৮। প্ৰাচীন ভাৰতৰ দুজন বিজ্ঞানীৰ নাম লিখা।

উত্তৰঃ প্ৰাচীন ভাৰতৰ দুজন বিজ্ঞানী হ’ল — আৰ্যভট্ট আৰু ব্ৰহ্মগুপ্ত।

৯। প্ৰাচীন ভাৰতৰ দুখন চিকিৎসা শাস্ত্ৰৰ নাম লিখা।

উত্তৰঃ প্ৰাচীন ভাৰতৰ দুখন চিকিৎসা শাস্ত্ৰ হ’ল — চৰক সংহিতা আৰু সুশ্ৰুত সংহিতা।

১০। কলাক পৃষ্ঠপোষকতা কৰা দুজন মোগল সম্ৰাটৰ নাম লিখা।

উত্তৰঃ কলাক পৃষ্ঠপোষকতা কৰা দুজন মোগল সম্ৰাট হ’ল — আকবৰ আৰু জাহাঙ্গীৰ।

১১। অসমৰ সাঁচিপাতত লিখা দুখন চিত্ৰ-গ্ৰন্থৰ নাম লিখা।

উত্তৰঃ অসমৰ সাঁচিপাতত লিখা দুখন চিত্ৰ-গ্ৰন্থ হ’ল — কুমাৰ হৰণ আৰু আনন্দ লহৰী।

১২। হস্তিবিদ্যাৰ্ণৱৰ দুজন চিত্ৰকৰৰ নাম লিখা।

উত্তৰঃ হস্তিবিদ্যাৰ্ণৱৰ দুজন চিত্ৰকৰ হ’ল — দিলবৰ আৰু দোচাই।

১৩। ঝুম খেতি কি?

উত্তৰঃ ঝুম খেতি হ’ল এক পৰম্পৰাগত কৃষি পদ্ধতি য’ত হাবি-জংঘল কাটি পোৰা হয় আৰু সেই মাটিত কেইবছৰমান খেতি কৰাৰ পিছত নতুন ঠাইলৈ স্থানান্তৰিত হোৱা হয়। ইয়াক স্থানান্তৰিত কৃষি বুলিও কোৱা হয়।

১৪। জেং বিহু কি?

উত্তৰঃ জেং বিহু হ’ল পুৰুষৰ হুঁচৰিৰ সমকক্ষ এবিধ বিহু পৰম্পৰা যি মূলতঃ উজনি অসমত প্ৰচলিত আৰু ইয়াত কোনো বাদ্যযন্ত্ৰ ব্যৱহাৰ কৰা নহয়। কেৱল ব’হাগ বিহুতহে জেং বিহু পৰিবেশন কৰা হয়।

১৫। ওজাপালিৰ ভাগসমূহ কি কি?

উত্তৰঃ ওজাপালিৰ ভাগসমূহ হ’ল — (ক) ব্যাস ওজা, আৰু (খ) সুকনান্নী ওজা।

১৬। প্ৰাচীন ভাৰতৰ দুজন দাৰ্শনিকৰ নাম লিখা।

উত্তৰঃ প্ৰাচীন ভাৰতৰ দুজন দাৰ্শনিক হ’ল — কপিল আৰু পতঞ্জলি।

১৭। আহোম যুগৰ দুখন বুৰঞ্জীৰ নাম লিখা।

উত্তৰঃ আহোম যুগৰ দুখন বুৰঞ্জী হ’ল — দেওধাই বুৰঞ্জী আৰু তুংখুঙীয়া বুৰঞ্জী।

১৮। নামনি অসমত পালন কৰা দুটা বিহু উৎসৱৰ নাম লিখা।

উত্তৰঃ নামনি অসমত পালন কৰা দুটা বিহু উৎসৱ হ’ল — (ক) দেউল (দৰং), আৰু (খ) বাঁশ পূজা (গোৱালপাৰা)।

১৯। দৰঙৰ দুটা লোকনৃত্যৰ নাম লিখা।

উত্তৰঃ দৰঙৰ দুটা লোকনৃত্য হ’ল — ঢেপাধুলীয়া আৰু বৰধুলীয়া।

২০। ভাৰতৰ প্ৰধান নৃ-গোষ্ঠীসমূহ কি কি?

উত্তৰঃ ভাৰতৰ প্ৰধান নৃ-গোষ্ঠীসমূহ হ’ল — ভাৰত-আৰ্য (Indo-Aryan) আৰু দ্ৰাবিড় (Dravidian)।

২১। সাংস্কৃতিক বৈচিত্ৰ্যৰ মাজতো একতা সৃষ্টি কৰা তিনিটা কাৰক উল্লেখ কৰা।

উত্তৰঃ সাংস্কৃতিক বৈচিত্ৰ্যৰ মাজতো একতা সৃষ্টি কৰা তিনিটা কাৰক হ’ল — (ক) ৰামায়ণ আৰু মহাভাৰতে বিভিন্ন অঞ্চলক একত্ৰিত কৰিছে, (খ) সাংস্কৃতিক আদান-প্ৰদানে সম্প্ৰদায়সমূহক বান্ধি ৰাখিছে, আৰু (গ) হিন্দু ধৰ্মৰ বহুত্ববাদ আৰু সাম্ৰাজ্যিক ৰাজনৈতিক একতাই সমন্বয় সাধন কৰিছে।

২২। ভাৰতীয় স্থাপত্যৰ প্ৰধান ভাগসমূহ কি কি?

উত্তৰঃ ভাৰতীয় স্থাপত্যৰ প্ৰধান ভাগসমূহ হ’ল — মছজিদ, স্তম্ভ, ৰাজপ্ৰসাদ আৰু মাকোৱাৰা। প্ৰাচীন মন্দিৰৰ শৈলী অনুসৰি — নাগৰ (উত্তৰ ভাৰত), দ্ৰাবিড় (দক্ষিণ ভাৰত) আৰু বেচাৰা (বিন্ধ্য আৰু কৃষ্ণা নদীৰ মাজৰ অঞ্চল)।

২৩। ভাৰতৰ তিনিটা ইউনেস্ক’ বিশ্ব ঐতিহ্যক্ষেত্ৰৰ নাম লিখা।

উত্তৰঃ ভাৰতৰ তিনিটা ইউনেস্ক’ বিশ্ব ঐতিহ্যক্ষেত্ৰ হ’ল — তাজমহল, অজন্তা গুহা আৰু সাঁচী স্তূপ।

২৪। ভাৰতীয় ভাস্কৰ্যৰ তিনিটা প্ৰধান শৈলীৰ নাম লিখা।

উত্তৰঃ ভাৰতীয় ভাস্কৰ্যৰ তিনিটা প্ৰধান শৈলী হ’ল — গান্ধাৰ, মথুৰা আৰু অমৰাৱতী।

২৫। মোগল যুগৰ তিনিখন চিত্ৰ-গ্ৰন্থৰ নাম লিখা।

উত্তৰঃ মোগল যুগৰ তিনিখন চিত্ৰ-গ্ৰন্থ হ’ল — পাদছাহনামা, দাস্তান-ই-আমীৰ আৰু জাহাঙ্গীৰনামা।

২৬। চিত্ৰকলাৰ ছয় অংগ (ষড়ংগ) কি কি?

উত্তৰঃ চিত্ৰকলাৰ ছয় অংগ হ’ল — (ক) ৰূপভেদ (আকৃতি), (খ) প্ৰমাণ (জোখ-মাখ), (গ) ভাৱ (অনুভূতি/প্ৰকাশ), (ঘ) লাৱণ্যযোজনা (শিল্পসুলভ উপস্থাপন), (ঙ) সাদৃশ্য (সাদৃশ্য জ্ঞান), আৰু (চ) বৰ্ণিকাভংগ (তুলিকাৰ কৌশল)।

২৭। প্ৰাচীন দেৱাল চিত্ৰ পোৱা তিনিটা স্থানৰ নাম লিখা।

উত্তৰঃ প্ৰাচীন দেৱাল চিত্ৰ পোৱা তিনিটা স্থান হ’ল — চিত্তনাৱাচল (তামিলনাডু), অজন্তা (মহাৰাষ্ট্ৰ) আৰু বাঘ (মধ্যপ্ৰদেশ)।

২৮। ৰঙালী বিহুৰ সাতোটা দিনৰ নাম লিখা।

উত্তৰঃ ৰঙালী বিহুৰ সাতোটা দিন হ’ল — গৰু বিহু, মানুহ বিহু, গোঁসাই বিহু, কুটুম বিহু, চেনেহী বিহু, চেৰা বিহু আৰু ফাট বিহু।

২৯। কামৰূপী আৰু গোৱালপৰীয়া লোকগীতৰ মূল বিষয়বস্তু কি?

উত্তৰঃ কামৰূপী লোকগীতৰ মূল বিষয়বস্তু হ’ল মা মনসা পূজন আৰু কৃষ্ণকথা। গোৱালপৰীয়া লোকগীতৰ মূল বিষয়বস্তু হ’ল প্ৰকৃতি আৰু প্ৰেমৰ বৰ্ণনা।

৩০। কোনকেইখন প্ৰাচীন গ্ৰন্থত অসমৰ প্ৰাচীন নাম (কামৰূপ/প্ৰাগজ্যোতিষপুৰ) উল্লেখ আছে?

উত্তৰঃ ৰামায়ণ, মহাভাৰত আৰু বিষ্ণু পুৰাণত অসমৰ প্ৰাচীন নাম (কামৰূপ/প্ৰাগজ্যোতিষপুৰ) উল্লেখ আছে।

৩১। যোগবিদ্যাৰ সাংস্কৃতিক তাৎপৰ্য কি?

উত্তৰঃ যোগবিদ্যা ভাৰতীয় পৰম্পৰাগত জ্ঞানৰ প্ৰতীক। সিন্ধু উপত্যকা সভ্যতাৰ সময়ৰে পৰা ইয়াৰ চৰ্চা হৈ আহিছে। মহৰ্ষি পতঞ্জলিয়ে যোগসূত্ৰৰ জৰিয়তে ইয়াক সংহত ৰূপ দিছিল। যোগবিদ্যাৰ আঠটা অংগই শাৰীৰিক, মানসিক আৰু আধ্যাত্মিক কল্যাণ সাধন কৰে। ২১ জুনক আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় যোগ দিৱস হিচাপে স্বীকৃতি দিয়া হৈছে।

ৰচনাধৰ্মী প্ৰশ্ন (Essay Type / Long Answer Questions)

১। ভাৰতত বহু-সংস্কৃতিবাদৰ উৎস আৰু বিকাশৰ বিষয়ে আলোচনা কৰা।

উত্তৰঃ ভাৰতত বহু-সংস্কৃতিবাদে “নৃ-গোষ্ঠীয় বহুত্ববাদ”ক প্ৰতিনিধিত্ব কৰে, য’ত বিভিন্ন গোষ্ঠীয়ে নিজ নিজ পৃথক পৰিচয় বজাই ৰাখি সহযোগিতা কৰে। ভাৰতৰ বহু-সাংস্কৃতিক চৰিত্ৰ ইয়াৰ দীৰ্ঘ ইতিহাস, ভূগোল আৰু বৈচিত্ৰ্যময় জনগাঁথনিৰ পৰা উদ্ভৱ হৈছে। প্ৰতিখন ৰাজ্যৰ নিজা ভাষা, খাদ্য, পোছাক, ধৰ্ম আৰু ৰীতি-নীতি আছে। উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চলত প্ৰায় ২০০ জনজাতি আছে আৰু এই বৈচিত্ৰ্যই ভাৰতৰ সাংস্কৃতিক সমৃদ্ধিৰ প্ৰমাণ। জৱাহৰলাল নেহৰুৱে তেওঁৰ “ভাৰত সম্ভেদ” (Discovery of India) গ্ৰন্থত “বিবিধতাৰ মাজত একতা” ধাৰণাটো জনপ্ৰিয় কৰিছিল। ভাষিক, ধৰ্মীয়, ভৌগোলিক আৰু অৰ্থনৈতিক পাৰ্থক্য থকা সত্ত্বেও ভাৰতীয়সকল একত্ৰিত হৈ আছে কাৰণ — (ক) হিন্দু ধৰ্মৰ বহুত্ববাদে বিভিন্ন বিশ্বাসক সামৰি লৈছে, (খ) বিভিন্ন সাম্ৰাজ্যিক যুগত ৰাজনৈতিক একতা স্থাপিত হৈছিল, (গ) শাসকসকলৰ ধৰ্মীয় আৰু সাংস্কৃতিক উদাৰতাই সমন্বয় গঢ়িছিল, (ঘ) ৰামায়ণ আৰু মহাভাৰতে বিভিন্ন অঞ্চলক একত্ৰিত কৰিছে, আৰু (ঙ) সাংস্কৃতিক আদান-প্ৰদানে সম্প্ৰদায়সমূহক বান্ধি ৰাখিছে।

২। “ভাৰতীয় সংস্কৃতি আৰু সভ্যতাৰ আত্মা সংস্কৃত সাহিত্যত নিহিত হৈ আছে” — আলোচনা কৰা।

উত্তৰঃ সংস্কৃত ভাষাক “দেৱভাষা” বুলি গণ্য কৰা হয় আৰু ই ভাৰতীয় সাংস্কৃতিক অভিব্যক্তিৰ ভেটি। লিখিত ভাষাৰ আৱিষ্কাৰৰ পূৰ্বে “গুৰু-শিষ্য পৰম্পৰা”ৰ মাধ্যমেৰে মৌখিকভাৱে জ্ঞান সংৰক্ষিত হৈছিল। সংস্কৃত সাহিত্যৰ প্ৰধান গ্ৰন্থসমূহ হ’ল — বেদ আৰু উপনিষদ, ৰামায়ণ আৰু মহাভাৰত, গীতা, কৌটিল্যৰ অৰ্থশাস্ত্ৰ, সুশ্ৰুত আৰু চৰকৰ চিকিৎসা গ্ৰন্থ, কালিদাস আৰু বাণভট্টৰ সাহিত্যিক মহাকাব্য, কপিল আৰু পতঞ্জলিৰ দৰ্শন গ্ৰন্থ, আৰ্যভট্ট আৰু ব্ৰহ্মগুপ্তৰ বৈজ্ঞানিক অৱদান, কল্হণৰ ৰাজতৰংগিণী আদি। এই গ্ৰন্থসমূহে প্ৰাচীন জীৱন, মূল্যবোধ, চিকিৎসা, অভিযান্ত্ৰিক, বিজ্ঞান আৰু শাসন ব্যৱস্থাৰ জ্ঞান প্ৰতিফলিত কৰে। “সত্যমেৱ জয়তে” (সত্যৰ জয়), “অহিংসা পৰম ধৰ্ম” (অহিংসা পৰম ধৰ্ম), “বসুধৈৱ কুটুম্বকম” (সমগ্ৰ বিশ্বই এক পৰিয়াল) আদি বাণীয়ে ভাৰতীয় নৈতিকতাক গঢ় দিছে। সংস্কৃত সাহিত্যই পৰৱৰ্তী ভাৰতীয় ভাষাসমূহক গভীৰভাৱে প্ৰভাৱিত কৰিছে আৰু নাম-কীৰ্তন আদি পৰম্পৰাৰ জৰিয়তে পাৰিবাৰিক মূল্যবোধ আজিও পৰিচালিত কৰি আছে।

৩। ভাৰতৰ ধৰ্মীয় পৰম্পৰাৰ বিষয়ে আলোচনা কৰা।

উত্তৰঃ ধৰ্মই ভাৰতৰ ৰাজনৈতিক, সাংস্কৃতিক আৰু অৰ্থনৈতিক বিকাশত মৌলিক ভূমিকা পালন কৰিছে। ভাৰতত হিন্দু, বৌদ্ধ, শিখ আৰু জৈন ধৰ্মৰ জন্ম হৈছে। বৰ্তমান প্ৰায় ৮০% লোকে হিন্দু ধৰ্ম পালন কৰে, তথাপি বিভিন্ন ধৰ্মই শান্তিপূৰ্ণভাৱে সহাৱস্থান কৰে। আৰ্য সম্প্ৰসাৰণৰ সময়ত স্থানীয় আৰু আৰ্য ধৰ্মীয় পৰম্পৰা একত্ৰিত হৈছিল, যাৰ প্ৰমাণ সংহিতা, ব্ৰাহ্মণ, আৰণ্যক, ৰামায়ণ, মহাভাৰত আৰু পুৰাণসমূহত পোৱা যায়। সিন্ধু উপত্যকা সভ্যতাতো বৈচিত্ৰ্যময় পূজা পদ্ধতি আৰু একেশ্বৰবাদী বিশ্বাসৰ প্ৰমাণ পোৱা গৈছে। ভাৰতীয় ধৰ্মীয় দৰ্শনে সহিষ্ণুতা, সহাৱস্থান আৰু নতুন পৰম্পৰাৰ আত্মীকৰণৰ নীতি গ্ৰহণ কৰিছে। সম্ৰাট অশোকৰ খ্ৰীষ্টপূৰ্ব তৃতীয় শতিকাৰ শিলালেখত কোনো ধৰ্মকে শ্ৰেষ্ঠ বুলি নাভাবিবলৈ কোৱা হৈছে। পিছলৈ খ্ৰীষ্টান, ইছলাম আৰু ইহুদী ধৰ্মই ভাৰতত প্ৰৱেশ কৰি সংস্কৃতি সমৃদ্ধ কৰিছে। পাৰ্চী, গ্ৰীক, হুণ, আফগান, পৰ্তুগীজ, মোগল আৰু ইউৰোপীয়সকলৰ আক্ৰমণে ভাৰতীয় সংস্কৃতিক আৰু সমৃদ্ধ কৰিছে।

৪। উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চলে কেনেকৈ নিজৰ সাধাৰণ আৰু পৃথক পৰিচয় গঢ়ি তুলিছে — আলোচনা কৰা।

উত্তৰঃ উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চল পৃথিৱীৰ আটাইতকৈ সাংস্কৃতিকভাৱে বৈচিত্ৰ্যময় অঞ্চলসমূহৰ ভিতৰত অন্যতম আৰু ইয়াত প্ৰায় ২০০ টা পৃথক জনজাতি আছে। ইয়াৰ পৰিচয় গঠনত আৰ্য আৰু অনাৰ্য সাংস্কৃতিক উপাদানসমূহৰ মাজত জটিল পাৰস্পৰিক ক্ৰিয়া জড়িত আছিল। প্ৰতিখন ৰাজ্যই পৃথক বৈশিষ্ট্য গঢ়ি তুলিছে — নাগালেণ্ডে হেৰাকা আন্দোলনৰ জৰিয়তে জনজাতীয় ঐতিহ্য সংৰক্ষণ কৰিছে, মণিপুৰে চৈতন্যৰ প্ৰভাৱত বৈষ্ণৱ ধৰ্ম গ্ৰহণ কৰিছে, মেঘালয়ে মাতৃতান্ত্ৰিক সমাজ ব্যৱস্থা গঢ়িছে, আৰু মিজোৰামে ঝুম খেতিৰ দৰে কৃষি পৰম্পৰা বজাই ৰাখিছে। কিন্তু অন্তৰ্নিহিত সামঞ্জস্যই এই সম্প্ৰদায়সমূহক সংযুক্ত কৰিছে — সাধাৰণ পৰিৱেশগত প্ৰত্যাহ্বান, একে ধৰণৰ জনজাতীয় শাসন গাঁথনি, তুলনামূলক শিল্প পৰম্পৰা আৰু পৰস্পৰ সংযুক্ত বাণিজ্যিক সম্পৰ্ক। এইদৰে উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চলৰ পৰিচয় তীব্ৰ জনজাতীয় স্বকীয়তা বজাই ৰাখি বৃহত্তৰ আঞ্চলিক সম্পৰ্ক আৰু হিন্দু সাংস্কৃতিক কাঠামোত অংশগ্ৰহণৰ মাজত গঢ়ি উঠিছে।

৫। উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চলৰ ধৰ্মীয় পৰিৱেশৰ বিষয়ে আলোচনা কৰা।

উত্তৰঃ উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চলৰ ধৰ্মীয় জীৱনে উল্লেখযোগ্য বহুত্ববাদ প্ৰতিফলিত কৰে। ব্ৰিটিছ মিছনেৰী কাৰ্যকলাপে বিশেষকৈ পাহাৰীয়া ৰাজ্যসমূহত খ্ৰীষ্টান ধৰ্ম সম্প্ৰসাৰিত কৰিছিল, আনহাতে হিন্দু ধৰ্মই মণিপুৰ আৰু ত্ৰিপুৰাত প্ৰাচীন কালৰে পৰা শিপা মেলিছে। বহু জনজাতীয় সম্প্ৰদায়ে প্ৰকৃতি পূজা (Animism) অনুসৰণ কৰে। অৰুণাচল প্ৰদেশৰ জনজাতিসকলে হিন্দু, খ্ৰীষ্টান আৰু বৌদ্ধ ধৰ্ম একেলগে পালন কৰাৰ লগতে ডনী-পলো (সূৰ্য আৰু চন্দ্ৰ দেৱতা) পূজা কৰে। নাগালেণ্ডৰ হৰ্ণবিল উৎসৱে থলুৱা আধ্যাত্মিক বিশ্বাস প্ৰতিফলিত কৰে। ৰাণী গাইডালুৰ “হেৰাকা আন্দোলন”ৰ লক্ষ্য আছিল পৰম্পৰাগত জনজাতীয় ধৰ্মবিশ্বাস আৰু সাংস্কৃতিক ঐতিহ্য সংৰক্ষণ। মণিপুৰৰ মৈতৈ জনগোষ্ঠীয়ে মূলতঃ চৈতন্যৰ বৈষ্ণৱ ধৰ্ম অনুসৰণ কৰে আৰু মণিপুৰী শাস্ত্ৰীয় নৃত্য ভাৰতৰ সংগীত নাটক একাডেমীৰ স্বীকৃতিপ্ৰাপ্ত। মেঘালয়ৰ খাছী, গাৰো আৰু জয়ন্তীয়া জনগোষ্ঠীয়ে ১৮৩০ চনৰ পৰা খ্ৰীষ্টান ধৰ্ম গ্ৰহণ কৰিছে আৰু বৰ্তমান ৭০% ৰ অধিক লোক খ্ৰীষ্টান। এই ধৰ্মীয় বৈচিত্ৰ্যই প্ৰমাণ কৰে যে এই অঞ্চলে সংহত সামাজিক গাঁথনিৰ ভিতৰত বিভিন্ন ধৰ্মীয় ব্যৱস্থাক সামৰি লৈছে।

৬। আৰ্য আৰু অনাৰ্য সমন্বয়ৰ ফলত অসমৰ সংস্কৃতি কেনেকৈ গঢ়ি উঠিছে — আলোচনা কৰা।

উত্তৰঃ অসমৰ সমন্বিত সমাজ ভাৰত-আৰ্য প্ৰব্ৰজন (আনুমানিক খ্ৰীষ্টপূৰ্ব দ্বিতীয় শতিকাৰ পৰা খ্ৰীষ্টিয় প্ৰথম শতিকা, লিপিভিত্তিক প্ৰমাণ অনুসৰি খ্ৰীষ্টিয় চতুৰ্থ শতিকা) আৰু প্ৰায় ৬১ টা প্ৰধান জনজাতি তথা অসংখ্য সৰু জনগোষ্ঠীৰ পাৰস্পৰিক সম্পৰ্কৰ পৰা গঢ়ি উঠিছে। প্ৰথম অৱস্থাত আৰ্য বংশোদ্ভৱ জাতিভিত্তিক হিন্দুসকলে জনজাতীয় সংখ্যাগৰিষ্ঠতাৰ মাজত দ্বীপৰ দৰে বিৰাজ কৰিছিল। ভাষা, উপভাষা, পোছাক, বাসস্থান আৰু খাদ্যাভ্যাসত বিশাল পাৰ্থক্য থকা সত্ত্বেও প্ৰতিটো জনজাতিয়ে অনন্য পৰিচয় বজাই ৰাখিছিল (কেৱল নগা জনজাতিৰে ৪৭ টাতকৈ অধিক উপভাষা আছে)। অৱশ্যে, অসমীয়া সভ্যতা আৰ্য আৰু অনাৰ্য উভয়ৰে যৌথ কৃতিত্ব। অসমীয়া ভাষাই জনজাতীয় শব্দভাণ্ডাৰ আত্মসাৎ কৰি নিজকে সমৃদ্ধ কৰিছে। অসমীয়া সাহিত্য, শিল্পকলা আৰু সংস্কৃতিত জনজাতীয় প্ৰভাৱ অমোচনীয়। এই সমন্বিত ঐতিহ্যই পৰস্পৰ নিৰ্ভৰশীলতা সৃষ্টি কৰিছে — অসমীয়া সংস্কৃতিৰ অস্তিত্ব জনজাতীয় ভাষা, উপভাষা আৰু সাংস্কৃতিক ৰূপসমূহ সংৰক্ষণৰ ওপৰত নিৰ্ভৰশীল।

৭। অসমৰ চিত্ৰকলাৰ ঐতিহ্যৰ বিষয়ে আলোচনা কৰা।

উত্তৰঃ অসমীয়া পুথি চিত্ৰকলা এক গুৰুত্বপূৰ্ণ সাংস্কৃতিক কৃতিত্ব আৰু মধ্যযুগত সত্ৰ অনুষ্ঠানসমূহৰ জৰিয়তে ই বিকাশ লাভ কৰিছিল। ব্ৰহ্মপুত্ৰ উপত্যকাত আহোম বসতিয়ে সাহিত্য আৰু দৃশ্যকলা উভয়কে পদ্ধতিগতভাৱে বিকশিত কৰিছিল। মধ্যযুগত চিত্ৰকলা এক পৰিশীলিত কলাৰূপলৈ পৰিণত হৈছিল। নৱবৈষ্ণৱ ধৰ্মীয় আন্দোলনে এই বিকাশক বিশেষভাৱে পৃষ্ঠপোষকতা কৰিছিল। সাহিত্যিক কৰ্মসমূহ বিশেষভাৱে “সাঁচিপাত”ত প্ৰস্তুত কৰা হৈছিল আৰু পৃষ্ঠাৰ কাষত ক্ষুদ্ৰ চিত্ৰৰ বাবে ঠাই ৰখা হৈছিল। উল্লেখযোগ্য চিত্ৰিত গ্ৰন্থসমূহ হ’ল — হস্তিবিদ্যাৰ্ণৱ, আনন্দ লহৰী, চিত্ৰ ভাগৱত, গীত গোবিন্দ, কুমাৰ হৰণ, শংখচূৰ বধ আৰু লৱ কুশৰ যুদ্ধ। এই কৰ্মসমূহে কাৰিকৰী গুণগত মানত উৎকৃষ্ট হোৱাৰ লগতে স্থানীয় শিল্পসুলভ সংবেদনশীলতাও বজাই ৰাখিছিল। এই পৰম্পৰাই প্ৰমাণ কৰে যে অসমে বাহ্যিক শিল্প প্ৰভাৱক থলুৱা জনজাতীয় শিল্প অভিব্যক্তিৰ সৈতে সংযুক্ত কৰি এক আঞ্চলিকভাৱে বিশিষ্ট অথচ সৰ্বভাৰতীয় দৃশ্যকলা সংস্কৃতি সৃষ্টি কৰিছে।

৮। অসমৰ ধৰ্মীয় একতা আৰু বৈচিত্ৰ্যৰ বিষয়ে আলোচনা কৰা।

উত্তৰঃ অসমে প্ৰধানকৈ হিন্দু কাঠামোৰ ভিতৰত উল্লেখযোগ্য ধৰ্মীয় বহুত্ব ধাৰণ কৰে। সংখ্যাগৰিষ্ঠই হিন্দু ধৰ্ম পালন কৰে, তাৰ পিছত ইছলাম, খ্ৰীষ্টান, জৈন, বৌদ্ধ আৰু শিখ ধৰ্ম আছে। হিন্দু ধৰ্মাৱলম্বীসকল “শাক্ত”, “শৈৱ”, “বৈষ্ণৱ” আৰু “সৌৰ্য” সম্প্ৰদায়ত বিভক্ত। অসংখ্য শক্তি মন্দিৰ আছে আৰু কামাখ্যা মন্দিৰে বিশ্বব্যাপী ধৰ্মীয় গুৰুত্ব লাভ কৰিছে। নৱবৈষ্ণৱ আন্দোলনে অসমীয়াৰ মাজত বৈষ্ণৱ ধৰ্ম যথেষ্ট বিস্তাৰিত কৰিছে। ত্ৰয়োদশ শতিকাত ইছলাম ধৰ্মৰ আগমন ঘটে আৰু হাজোৰ পোৱামক্কা এটা গুৰুত্বপূৰ্ণ ইছলামিক তীৰ্থস্থান হৈ পৰে। আজান পীৰে গদাধৰ সিংহৰ ৰাজত্বকালত “জিকিৰ আৰু জাৰি” (মুছলমান ধৰ্মীয় গীত) ৰচনা কৰিছিল, যি অত্যন্ত জনপ্ৰিয় হৈ পৰিছিল। পঞ্জাৱৰ ৰণজিৎ সিঙে আহোম ৰজা চন্দ্ৰকান্ত সিংহক বৰ্মী আক্ৰমণৰ সময়ত সহায়তাৰ বাবে সৈনিক পঠাইছিল আৰু তেওঁলোকৰ বংশধৰসকলে শিখ ধৰ্ম পালন কৰিলেও সাংস্কৃতিকভাৱে অসমীয়া হৈ পৰিছে। এই ধৰ্মীয় বৈচিত্ৰ্যই প্ৰমাণ কৰে যে অসমে একেলগে পৃথক ধৰ্মীয় পৰিচয় বজাই ৰাখি সামাজিক সংহতি গঢ়ি তোলাত সক্ষম হৈছে — যি ভাৰতৰ বৃহত্তৰ “বিবিধতাৰ মাজত একতা” নীতিৰ ৰাজ্যিক পৰ্যায়ৰ উদাহৰণ।

বহু বিকল্প প্ৰশ্ন (MCQ – Multiple Choice Questions)

১। ভাৰতৰ নাট্যশাস্ত্ৰত শ্লোক আছে—

(ক) ৪,০৫০ টা (খ) ৬,০০০ টা (গ) ৬,৬০০ টা (ঘ) ৫,৫০০ টা

উত্তৰঃ (খ) ৬,০০০ টা

২। ভাৰতীয় সংবিধানত চৰকাৰী ভাষা হিচাপে স্বীকৃতি প্ৰদান কৰা ভাষা—

(ক) ২২ টা (খ) ১৫ টা (গ) ১৮ টা (ঘ) ২৫ টা

উত্তৰঃ (ক) ২২ টা

৩। “বসুধৈৱ কুটুম্বকম” বাক্যশাৰী আহিছে—

(ক) উপনিষদৰ পৰা (খ) মহোপনিষদৰ পৰা (গ) মহাভাৰতৰ পৰা (ঘ) ৰামায়ণৰ পৰা

উত্তৰঃ (খ) মহোপনিষদৰ পৰা

৪। “ভাৰত সম্ভেদ” গ্ৰন্থৰ প্ৰণেতা—

(ক) জৱাহৰলাল নেহৰু (খ) মহাত্মা গান্ধী (গ) আবুল কালাম আজাদ (ঘ) গৌতম বুদ্ধ

উত্তৰঃ (ক) জৱাহৰলাল নেহৰু

৫। “বিবিধতাৰ মাজত একতা” ধাৰণাটো স্থায়িত্ব লাভ কৰিছিল—

(ক) ভাৰত সম্ভেদ (খ) ৰামায়ণ (গ) ভাগৱত (ঘ) গীতা

উত্তৰঃ (ক) ভাৰত সম্ভেদ

৬। “সত্যমেৱ জয়তে” বাক্যশাৰী লোৱা হৈছে—

(ক) মহাভাৰতৰ পৰা (খ) গীতাৰ পৰা (গ) মুণ্ডক উপনিষদৰ পৰা (ঘ) পুৰাণৰ পৰা

উত্তৰঃ (গ) মুণ্ডক উপনিষদৰ পৰা

৭। পৃথিৱীৰ প্ৰাচীনতম লিখিত ধৰ্মগ্ৰন্থ—

(ক) বাইবেল (খ) কোৰাণ (গ) পুৰাণ (ঘ) ঋকবেদ সংহিতা

উত্তৰঃ (ঘ) ঋকবেদ সংহিতা

৮। সিন্ধু সভ্যতাৰ পতন ঘটে—

(ক) খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ১২০০ (খ) খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ২০০০ (গ) খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ১৫০০ (ঘ) খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ৩০০০

উত্তৰঃ (গ) খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ১৫০০

৯। অসমীয়া ভাষাৰ আধুনিক ৰূপ বিকশিত হৈছিল—

(ক) জোনাকী আলোচনীত (খ) বাঁহী আলোচনীত (গ) অৰুণোদয় আলোচনীত (ঘ) কেশৰী আলোচনীত

উত্তৰঃ (গ) অৰুণোদয় আলোচনীত

১০। শিৱসাগৰৰ তলাতল ঘৰ নিৰ্মাণ আৰম্ভ কৰিছিল—

(ক) স্বৰ্গদেউ ৰুদ্ৰসিংহই (খ) স্বৰ্গদেউ গদাধৰ সিংহই (গ) স্বৰ্গদেউ প্ৰমত্ত সিংহই (ঘ) স্বৰ্গদেউ ৰাজেশ্বৰ সিংহই

উত্তৰঃ (ক) স্বৰ্গদেউ ৰুদ্ৰসিংহই

১১। অসমৰ প্ৰথম বাৰ্তালোচনী “অৰুণোদয়” প্ৰকাশ হৈছিল—

(ক) ১৮৩৬ খ্ৰীষ্টাব্দত (খ) ১৮৪৫ খ্ৰীষ্টাব্দত (গ) ১৮৪০ খ্ৰীষ্টাব্দত (ঘ) ১৮৪৬ খ্ৰীষ্টাব্দত

উত্তৰঃ (ঘ) ১৮৪৬ খ্ৰীষ্টাব্দত

১২। মধ্যযুগৰ খ্যাতনামা অসমীয়া মনীষীজন—

(ক) অনন্ত কন্দলি (খ) শ্ৰীমন্ত শংকৰদেৱ (গ) মাধৱ কন্দলি (ঘ) শ্ৰীশ্ৰী মাধৱদেৱ

উত্তৰঃ (খ) শ্ৰীমন্ত শংকৰদেৱ

১৩। “চপচৰ কূট” কোন জনগোষ্ঠীৰ উৎসৱ—

(ক) নগাসকলৰ (খ) মিজোসকলৰ (গ) খাছীয়াসকলৰ (ঘ) জয়ন্তীয়াসকলৰ

উত্তৰঃ (খ) মিজোসকলৰ

১৪। মিজো শব্দৰ অৰ্থ—

(ক) ভৈয়ামৰ বাসিন্দা (খ) সহজ-সৰল মানুহ (গ) পাহাৰৰ বাসিন্দা (ঘ) গাঁৱৰ বাসিন্দা

উত্তৰঃ (গ) পাহাৰৰ বাসিন্দা

১৫। আজান পীৰ (চাহ মিলন) অসমলৈ আহিছিল—

(ক) গদাধৰ সিংহৰ দিনত (খ) শিৱসিংহৰ দিনত (গ) ৰুদ্ৰ সিংহৰ দিনত (ঘ) প্ৰমত্ত সিংহৰ দিনত

উত্তৰঃ (ক) গদাধৰ সিংহৰ দিনত

খালী ঠাই পূৰণ কৰা (Fill in the Blanks)

১। সিন্ধু সভ্যতাৰ পূব সীমা গাংগেয় উপত্যকাৰ ______ লৈ বিস্তৃত আছিল।

উত্তৰঃ মিৰাট

২। “সত্যমেৱ জয়তে” বাক্যশাৰী ______ উপনিষদৰ পৰা লোৱা হৈছে।

উত্তৰঃ মুণ্ডক

৩। “বিবিধতাৰ মাজত একতা” বাক্যাংশ জৱাহৰলাল নেহৰুৰ ______ গ্ৰন্থৰ জৰিয়তে জনপ্ৰিয় হৈছিল।

উত্তৰঃ ভাৰত সম্ভেদ (Discovery of India)

৪। ভাৰতৰ ভাস্কৰ্যৰ ______ শৈলীত গ্ৰীক-ৰোমান কলা-কৌশল প্ৰয়োগ কৰা হৈছিল।

উত্তৰঃ গান্ধাৰ

৫। “চপচৰ কূট” ______ ৰাজ্যৰ পৰম্পৰাগত উৎসৱ।

উত্তৰঃ মিজোৰাম

৬। উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চলৰ ______ ৰাজ্যত মাতৃতান্ত্ৰিক সমাজ ব্যৱস্থা প্ৰচলিত।

উত্তৰঃ মেঘালয়

৭। অসমৰ প্ৰাচীন নাম আছিল ______ আৰু ______।

উত্তৰঃ প্ৰাগজ্যোতিষপুৰ আৰু কামৰূপ

৮। ______ অসমীয়া লিখিত সাহিত্যৰ প্ৰথম নিদৰ্শন।

উত্তৰঃ চৰ্যাপদ

৯। জিকিৰ আৰু জাৰি ______ ৰচনা কৰিছিল।

উত্তৰঃ আজান পীৰে (চাহ মিলন)

১০। অসমৰ প্ৰথম বাৰ্তালোচনীখনৰ নাম ______।

উত্তৰঃ অৰুণোদয়

১১। দ-পৰ্বতীয়াৰ শিলৰ তোৰণখন খ্ৰীষ্টিয় ______ শতিকাত নিৰ্মিত হৈছিল।

উত্তৰঃ ষষ্ঠ

১২। নাগালেণ্ডৰ “হৰ্ণবিল” উৎসৱ ______ পক্ষীৰ নামত উৎসৰ্গিত।

উত্তৰঃ ধনেশ

১৩। প্ৰাচীন ভাৰতৰ ৰাজনীতি বিজ্ঞান বিষয়ক বিখ্যাত গ্ৰন্থখনৰ নাম ______।

উত্তৰঃ কৌটিল্যৰ অৰ্থশাস্ত্ৰ

১৪। মাধৱ কন্দলিয়ে ______ ৰজাৰ পৃষ্ঠপোষকতাত সপ্তকাণ্ড ৰামায়ণ অনুবাদ কৰিছিল।

উত্তৰঃ বৰাহী ৰজা মহামাণিক্যৰ

১৫। লোকসংগীতত অৱদানৰ বাবে ______ ক পদ্মশ্ৰী সন্মান প্ৰদান কৰা হৈছিল।

উত্তৰঃ প্ৰতিমা পাণ্ডে বৰুৱা

শুদ্ধ/অশুদ্ধ নিৰ্ণয় কৰা (True/False)

১। সিন্ধু সভ্যতাৰ পূব সীমা গাংগেয় উপত্যকাৰ দিল্লীলৈ বিস্তৃত আছিল।

উত্তৰঃ অশুদ্ধ। (শুদ্ধ উত্তৰ: সিন্ধু সভ্যতাৰ পূব সীমা মিৰাটলৈ বিস্তৃত আছিল।)

২। “সত্যমেৱ জয়তে” বাক্যশাৰী মুণ্ডক উপনিষদৰ পৰা লোৱা হৈছে।

উত্তৰঃ শুদ্ধ।

৩। গান্ধাৰ শিল্পকলাত চীনা কলা-কৌশলৰ প্ৰভাৱ দেখা যায়।

উত্তৰঃ অশুদ্ধ। (শুদ্ধ উত্তৰ: গান্ধাৰ শিল্পকলাত গ্ৰীক-ৰোমান কলা-কৌশলৰ প্ৰভাৱ দেখা যায়।)

৪। “চপচৰ কূট” নাগালেণ্ডৰ পৰম্পৰাগত উৎসৱ।

উত্তৰঃ অশুদ্ধ। (শুদ্ধ উত্তৰ: “চপচৰ কূট” মিজোৰাম ৰাজ্যৰ পৰম্পৰাগত উৎসৱ।)

৫। মেঘালয় ৰাজ্যত মাতৃতান্ত্ৰিক সমাজ ব্যৱস্থা প্ৰচলিত।

উত্তৰঃ শুদ্ধ।

৬। চৰ্যাপদ বাংলা লিখিত সাহিত্যৰ প্ৰথম নিদৰ্শন।

উত্তৰঃ অশুদ্ধ। (শুদ্ধ উত্তৰ: চৰ্যাপদ অসমীয়া লিখিত সাহিত্যৰ প্ৰথম নিদৰ্শন।)

৭। অসমৰ গদ্য সাহিত্যৰ সূচনা মাধৱদেৱে কৰিছিল।

উত্তৰঃ অশুদ্ধ। (শুদ্ধ উত্তৰ: অসমৰ গদ্য সাহিত্যৰ সূচনা শংকৰদেৱে কৰিছিল।)

৮। হৰ্ণবিল উৎসৱ ধনেশ পক্ষীৰ নামত উৎসৰ্গিত।

উত্তৰঃ শুদ্ধ।

৯। মণিপুৰী নৃত্য গৌতম বুদ্ধৰ জীৱনক আলম কৰি গঠিত।

উত্তৰঃ অশুদ্ধ। (শুদ্ধ উত্তৰ: মণিপুৰী নৃত্য চৈতন্য মহাপ্ৰভুৰ শৈশৱ আৰু কৃষ্ণলীলাক আলম কৰি গঠিত।)

১০। অসমৰ প্ৰথম বাৰ্তালোচনী “অৰুণোদয়” ১৮৪৬ চনত প্ৰকাশ পাইছিল।

উত্তৰঃ শুদ্ধ।

১১। কৌটিল্যৰ অৰ্থশাস্ত্ৰ এখন চিকিৎসা শাস্ত্ৰৰ গ্ৰন্থ।

উত্তৰঃ অশুদ্ধ। (শুদ্ধ উত্তৰ: কৌটিল্যৰ অৰ্থশাস্ত্ৰ ৰাজনীতি বিজ্ঞান বিষয়ক গ্ৰন্থ।)

১২। ভাৰতীয় ভাস্কৰ্যৰ তিনিটা প্ৰধান শৈলী হ’ল গান্ধাৰ, মথুৰা আৰু অমৰাৱতী।

উত্তৰঃ শুদ্ধ।